ಶ್ರೀ ಗೋವಿಂದಾಷ್ಟಕಂ
Vishnu · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
ಸತ್ಯಂ ಜ್ಞಾನಮನಂತಂ ನಿತ್ಯಮನಾಕಾಶಂ ಪರಮಾಕಾಶಂ ಗೋಷ್ಠಪ್ರಾಂಗಣರಿಂಖಣಲೋಲಮನಾಯಾಸಂ ಪರಮಾಯಾಸಮ್ । ಮಾಯಾಕಲ್ಪಿತನಾನಾಕಾರಮನಾಕಾರಂ ಭುವನಾಕಾರಂ ಕ್ಷ್ಮಾಮಾನಾಥಮನಾಥಂ ಪ್ರಣಮತ ಗೋವಿಂದಂ ಪರಮಾನಂದಮ್ ॥ 1 ॥
ಮೃತ್ಸ್ನಾಮತ್ಸೀಹೇತಿ ಯಶೋದಾತಾಡನಶೈಶವಸಂತ್ರಾಸಂ ವ್ಯಾದಿತವಕ್ತ್ರಾಲೋಕಿತಲೋಕಾಲೋಕಚತುರ್ದಶಲೋಕಾಲಿಮ್ । ಲೋಕತ್ರಯಪುರಮೂಲಸ್ತಂಭಂ ಲೋಕಾಲೋಕಮನಾಲೋಕಂ ಲೋಕೇಶಂ ಪರಮೇಶಂ ಪ್ರಣಮತ ಗೋವಿಂದಂ ಪರಮಾನಂದಮ್ ॥ 2 ॥
ತ್ರೈವಿಷ್ಟಪರಿಪುವೀರಘ್ನಂ ಕ್ಷಿತಿಭಾರಘ್ನಂ ಭವರೋಗಘ್ನಂ ಕೈವಲ್ಯಂ ನವನೀತಾಹಾರಮನಾಹಾರಂ ಭುವನಾಹಾರಮ್ । ವೈಮಲ್ಯಸ್ಫುಟಚೇತೋವೃತ್ತಿವಿಶೇಷಾಭಾಸಮನಾಭಾಸಂ ಶೈವಂ ಕೇವಲಶಾಂತಂ ಪ್ರಣಮತ ಗೋವಿಂದಂ ಪರಮಾನಂದಮ್ ॥ 3 ॥
ಗೋಪಾಲಂ ಪ್ರಭುಲೀಲಾವಿಗ್ರಹಗೋಪಾಲಂ ಕುಲಗೋಪಾಲಂ ಗೋಪೀಖೇಲನಗೋವರ್ಧನಧೃತಿಲೀಲಾಲಾಲಿತಗೋಪಾಲಮ್ । ಗೋಭಿರ್ನಿಗದಿತಗೋವಿಂದಸ್ಫುಟನಾಮಾನಂ ಬಹುನಾಮಾನಂ ಗೋಧೀಗೋಚರದೂರಂ ಪ್ರಣಮತ ಗೋವಿಂದಂ ಪರಮಾನಂದಮ್ ॥ 4 ॥
ಗೋಪೀಮಂಡಲಗೋಷ್ಠೀಭೇದಂ ಭೇದಾವಸ್ಥಮಭೇದಾಭಂ ಶಶ್ವದ್ಗೋಖುರನಿರ್ಧೂತೋದ್ಗತಧೂಳೀಧೂಸರಸೌಭಾಗ್ಯಮ್ । ಶ್ರದ್ಧಾಭಕ್ತಿಗೃಹೀತಾನಂದಮಚಿಂತ್ಯಂ ಚಿಂತಿತಸದ್ಭಾವಂ ಚಿಂತಾಮಣಿಮಹಿಮಾನಂ ಪ್ರಣಮತ ಗೋವಿಂದಂ ಪರಮಾನಂದಮ್ ॥ 5 ॥
ಸ್ನಾನವ್ಯಾಕುಲಯೋಷಿದ್ವಸ್ತ್ರಮುಪಾದಾಯಾಗಮುಪಾರೂಢಂ ವ್ಯಾದಿತ್ಸಂತೀರಥ ದಿಗ್ವಸ್ತ್ರಾ ದಾತುಮುಪಾಕರ್ಷಂತಂ ತಾಃ । ನಿರ್ಧೂತದ್ವಯಶೋಕವಿಮೋಹಂ ಬುದ್ಧಂ ಬುದ್ಧೇರಂತಃಸ್ಥಂ ಸತ್ತಾಮಾತ್ರಶರೀರಂ ಪ್ರಣಮತ ಗೋವಿಂದಂ ಪರಮಾನಂದಮ್ ॥ 6 ॥
ಕಾಂತಂ ಕಾರಣಕಾರಣಮಾದಿಮನಾದಿಂ ಕಾಲಘನಾಭಾಸಂ ಕಾಳಿಂದೀಗತಕಾಳಿಯಶಿರಸಿ ಸುನೃತ್ಯಂತಂ ಮುಹುರತ್ಯಂತಮ್ । ಕಾಲಂ ಕಾಲಕಲಾತೀತಂ ಕಲಿತಾಶೇಷಂ ಕಲಿದೋಷಘ್ನಂ ಕಾಲತ್ರಯಗತಿಹೇತುಂ ಪ್ರಣಮತ ಗೋವಿಂದಂ ಪರಮಾನಂದಮ್ ॥ 7 ॥
ಬೃಂದಾವನಭುವಿ ಬೃಂದಾರಕಗಣಬೃಂದಾರಾಧಿತವಂದ್ಯಾಯಾಂ ಕುಂದಾಭಾಮಲಮಂದಸ್ಮೇರಸುಧಾನಂದಂ ಸುಮಹಾನಂದಮ್ । ವಂದ್ಯಾಶೇಷಮಹಾಮುನಿಮಾನಸವಂದ್ಯಾನಂದಪದದ್ವಂದ್ವಂ ನಂದ್ಯಾಶೇಷಗುಣಾಬ್ಧಿಂ ಪ್ರಣಮತ ಗೋವಿಂದಂ ಪರಮಾನಂದಮ್ ॥ 8 ॥
ಗೋವಿಂದಾಷ್ಟಕಮೇತದಧೀತೇ ಗೋವಿಂದಾರ್ಪಿತಚೇತಾ ಯೋ ಗೋವಿಂದಾಚ್ಯುತ ಮಾಧವ ವಿಷ್ಣೋ ಗೋಕುಲನಾಯಕ ಕೃಷ್ಣೇತಿ । ಗೋವಿಂದಾಂಘ್ರಿಸರೋಜಧ್ಯಾನಸುಧಾಜಲಧೌತಸಮಸ್ತಾಘೋ ಗೋವಿಂದಂ ಪರಮಾನಂದಾಮೃತಮಂತಃಸ್ಥಂ ಸ ತಮಭ್ಯೇತಿ ॥ 9 ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀಮತ್ಪರಮಹಂಸಪರಿವ್ರಾಜಕಾಚಾರ್ಯಸ್ಯ ಶ್ರೀಗೋವಿಂದಭಗವತ್ಪೂಜ್ಯಪಾದಶಿಷ್ಯಸ್ಯ ಶ್ರೀಮಚ್ಛಂಕರಭಗವತಃ ಕೃತೌ ಶ್ರೀ ಗೋವಿಂದಾಷ್ಟಕಮ್ ।
ಶ್ರೀ ಗೋವಿಂದಾಷ್ಟಕಂ ಬಗ್ಗೆ
ಗೋವಿಂದಾಷ್ಟಕ ಗೋವಿಂದನಾದ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಎಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಸ್ತೋತ್ರ; ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ "ಪರಮಾನಂದಂ ಪ್ರಣಮತ ಗೋವಿಂದಮ್", ಪರಮಾನಂದ ಗೋವಿಂದನಿಗೆ ನಮಿಸಿರಿ ಎಂದು ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯುನ್ನತ ತತ್ತ್ವವನ್ನೂ ಮಧುರ ಬಾಲಲೀಲೆಗಳನ್ನೂ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ: ಗೋವಿಂದ ಸತ್ಯ, ಜ್ಞಾನ, ಅನಂತ, ಆಕಾಶಾತೀತ; ಆದರೂ ಗೋಕುಲದ ಅಂಗಳಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಬೆಗಾಲಿಡುತ್ತಾನೆ; ಮಣ್ಣು ತಿಂದದ್ದಕ್ಕೆ ಯಶೋದೆ ಗದರಿದಾಗ ಬಾಯಿ ತೆರೆಯಲು ಅವಳು ಅದರೊಳಗೆ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಕೊನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಕೃಷ್ಣಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿ ಮತ್ತು ಏಕಾದಶಿಯಂದು, ಮತ್ತು ದಿನನಿತ್ಯದ ಕೃಷ್ಣಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಇದರ ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಕರ್ತೃವನ್ನು ಗೋವಿಂದ ಭಗವತ್ಪಾದರ ಶಿಷ್ಯ ಶಂಕರರು ಎನ್ನುತ್ತದೆ; ಗೋವಿಂದ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಅವರ ಗುರುವನ್ನೂ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
- ಇದರ ಮೊದಲ ಸಾಲು "ಸತ್ಯಂ ಜ್ಞಾನಮನಂತಂ" ತೈತ್ತಿರೀಯ ಉಪನಿಷತ್ತಿನ ಬ್ರಹ್ಮ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಪಲ್ಲವಿ ಯಾವುದು?
"ಪರಮಾನಂದಂ ಪ್ರಣಮತ ಗೋವಿಂದಮ್": ಪರಮಾನಂದ ಗೋವಿಂದನಿಗೆ ನಮಿಸಿರಿ.
ಇದು ಯಾವ ಬಾಲಲೀಲೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ?
ಮಣ್ಣು ತಿಂದ ಕೃಷ್ಣನ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಯಶೋದೆ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಕಂಡುದು.
ಇದನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?
ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಹೇಳುವಂತೆ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು