ಶ್ರೀ ಹರಿ ವಾಯು ಸ್ತುತಿ
Vishnu · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
അഥ നഖസ്തുതിഃ പാംത്വസ്മാന് പുരുഹൂതവൈരിബലവന്മാതംഗമാദ്യദ്ഘടാ- -കുംഭോച്ചാദ്രിവിപാടനാധികപടു പ്രത്യേക വജ്രായിതാഃ । ശ്രീമത്കംഠീരവാസ്യപ്രതതസുനഖരാ ദാരിതാരാതിദൂര- -പ്രധ്വസ്തധ്വാംതശാംതപ്രവിതതമനസാ ഭാവിതാ ഭൂരിഭാഗൈഃ ॥ 1 ॥
ലക്ഷ്മീകാംത സമംതതോഽപി കലയന് നൈവേശിതുസ്തേ സമം പശ്യാമ്യുത്തമവസ്തു ദൂരതരതോപാസ്തം രസോ യോഽഷ്ടമഃ । യദ്രോഷോത്കര ദക്ഷ നേത്ര കുടില പ്രാംതോത്ഥിതാഗ്നി സ്ഫുരത് ഖദ്യോതോപമ വിസ്ഫുലിംഗഭസിതാ ബ്രഹ്മേശശക്രോത്കരാഃ ॥ 2 ॥
അഥ വായുസ്തുതിഃ ശ്രീമദ്വിഷ്ണ്വംഘ്രിനിഷ്ഠാതിഗുണഗുരുതമശ്രീമദാനംദതീര്ഥ- -ത്രൈലോക്യാചാര്യപാദോജ്ജ്വലജലജലസത്പാംസവോഽസ്മാന് പുനംതു । വാചാം യത്ര പ്രണേത്രീ ത്രിഭുവനമഹിതാ ശാരദാ ശാരദേംദു- -ജ്യോത്സ്നാഭദ്രസ്മിതശ്രീധവളിതകകുഭാ പ്രേമഭാരം ബഭാര ॥ 1 ॥
ഉത്കംഠാകുംഠകോലാഹലജവവിജിതാജസ്രസേവാനുവൃദ്ധ- -പ്രാജ്ഞാത്മജ്ഞാനധൂതാംധതമസസുമനോമൌലിരത്നാവളീനാമ് । ഭക്ത്യുദ്രേകാവഗാഢപ്രഘടനസധടാത്കാരസംഘൃഷ്യമാണ- പ്രാംതപ്രാഗ്ര്യാംഘ്രിപീഠോത്ഥിതകനകരജഃപിംജരാരംജിതാശാഃ ॥ 2 ॥
ജന്മാധിവ്യാധ്യുപാധിപ്രതിഹതിവിരഹപ്രാപകാണാം ഗുണാനാം അഗ്ര്യാണാമര്പകാണാം ചിരമുദിതചിദാനംദസംദോഹദാനാമ് । ഏതേഷാമേഷ ദോഷപ്രമുഷിതമനസാം ദ്വേഷിണാം ദൂഷകാണാം ദൈത്യാനാമാര്തിമംധേ തമസി വിദധതാം സംസ്തവേ നാസ്മി ശക്തഃ ॥ 3 ॥
അസ്യാവിഷ്കര്തുകാമം കലിമലകലുഷേഽസ്മിന് ജനേ ജ്ഞാനമാര്ഗം വംദ്യം ചംദ്രേംദ്രരുദ്രദ്യുമണിഫണിവയോനായകാദ്യൈരിഹാദ്യ । മധ്വാഖ്യം മംത്രസിദ്ധം കിമുത കൃതവതോ മാരുതസ്യാവതാരം പാതാരം പാരമേഷ്ട്യം പദമപവിപദഃ പ്രാപ്തുരാപന്നപുംസാമ് ॥ 4 ॥
ഉദ്യദ്വിദ്യുത്പ്രചംഡാം നിജരുചിനികരവ്യാപ്തലോകാവകാശോ ബിഭ്രദ്ഭീമോ ഭുജേ യോഽഭ്യുദിതദിനകരാഭാംഗദാഢ്യ പ്രകാംഡേ । വീര്യോദ്ധാര്യാം ഗദാഗ്ര്യാമയമിഹ സുമതിം വായുദേവോ വിദധ്യാത് അധ്യാത്മജ്ഞാനനേതാ യതിവരമഹിതോ ഭൂമിഭൂഷാമണിര്മേ ॥ 5 ॥
സംസാരോത്താപനിത്യോപശമദസദയസ്നേഹഹാസാംബുപൂര- -പ്രോദ്യദ്വിദ്യാനവദ്യദ്യുതിമണികിരണശ്രേണിസംപൂരിതാശഃ । ശ്രീവത്സാംകാധിവാസോചിതതരസരളശ്രീമദാനംദതീര്ഥ- -ക്ഷീരാംഭോധിർവിഭിംദ്യാദ്ഭവദനഭിമതം ഭൂരി മേ ഭൂതിഹേതുഃ ॥ 6 ॥
മൂര്ധന്യേഷോഽംജലിര്മേ ദൃഢതരമിഹ തേ ബധ്യതേ ബംധപാശ- -ച്ഛേത്രേ ദാത്രേ സുഖാനാം ഭജതി ഭുവി ഭവിഷ്യദ്വിധാത്രേ ദ്യുഭര്ത്രേ । അത്യംതം സംതതം ത്വം പ്രദിശ പദയുഗേ ഹംത സംതാപഭാജാ- -മസ്മാകം ഭക്തിമേകാം ഭഗവത ഉത തേ മാധവസ്യാഥ വായോഃ ॥ 7 ॥
സാഭ്രോഷ്ണാഭീശുശുഭ്രപ്രഭമഭയ നഭോ ഭൂരിഭൂഭൃദ്വിഭൂതി- -ഭ്രാജിഷ്ണുര്ഭൂരൃഭൂണാം ഭവനമപി വിഭോഽഭേദി ബഭ്രേ ബഭൂവേ । യേന ഭ്രൂവിഭ്രമസ്തേ ഭ്രമയതു സുഭൃശം ബഭ്രുവദ്ദുര്ഭൃതാശാന് ഭ്രാംതിര്ഭേദാവഭാസസ്ത്വിതി ഭയമഭിഭൂര്ഭോക്ഷ്യതോ മായിഭിക്ഷൂന് ॥ 8 ॥
യേഽമും ഭാവം ഭജംതേ സുരമുഖസുജനാരാധിതം തേ തൃതീയം ഭാസംതേ ഭാസുരൈസ്തേ സഹചരചലിതൈശ്ചാമരൈശ്ചാരുവേഷാഃ । വൈകുംഠേ കംഠലഗ്നസ്ഥിരശുചിവിലസത്കാംതിതാരുണ്യലീലാ- ലാവണ്യാപൂര്ണകാംതാകുചഭരസുലഭാശ്ലേഷസമ്മോദസാംദ്രാഃ ॥ 9 ॥
ആനംദാന്മംദമംദാ ദദതി ഹി മരുതഃ കുംദമംദാരനംദ്യാ- -വര്താമോദാന് ദധാനാ മൃദുപദമുദിതോദ്ഗീതകൈഃ സുംദരീണാമ് । വൃംദൈരാവംദ്യമുക്തേംദ്വഹിമഗുമദനാഹീംദ്രദേവേംദ്രസേവ്യേ മൌകുംദേ മംദിരേഽസ്മിന്നവിരതമുദയന്മോദിനാം ദേവദേവ ॥ 10 ॥
ഉത്തപ്താഽത്യുത്കടത്വിട് പ്രകടകടകടധ്വാനസംഘട്ടനോദ്യ- -ദ്വിദ്യുദ്വ്യൂഢസ്ഫുലിംഗപ്രകരവികിരണോത്ക്വാഥിതേ ബാധിതാംഗാന് । ഉദ്ഗാഢം പാത്യമാനാ തമസി തത ഇതഃ കിംകരൈഃ പംകിലേ തേ പംക്തിര്ഗ്രാവ്ണാം ഗരിമ്ണാ ഗ്ലപയതി ഹി ഭവദ്വേഷിണോ വിദ്വദാദ്യ ॥ 11 ॥
അസ്മിന്നസ്മദ്ഗുരൂണാം ഹരിചരണചിരധ്യാനസന്മംഗലാനാം യുഷ്മാകം പാര്ശ്വഭൂമിം ധൃതരണരണികസ്വര്ഗിസേവ്യാം പ്രപന്നഃ । യസ്തൂദാസ്തേ സ ആസ്തേഽധിഭവമസുലഭക്ലേശനിര്മൂകമസ്ത- -പ്രായാനംദം കഥംചിന്ന വസതി സതതം പംചകഷ്ടേഽതികഷ്ടേ ॥ 12 ॥
ക്ഷുത് ക്ഷാമാന് രൂക്ഷരക്ഷോരദഖരനഖരക്ഷുണ്ണവിക്ഷോഭിതാക്ഷാ- -നാമഗ്നാനാംധകൂപേ ക്ഷുരമുഖമുഖരൈഃ പക്ഷിഭിർവിക്ഷതാംഗാന് । പൂയാസൃങ്മൂത്രവിഷ്ഠാകൃമികുലകലിലേ തത്ക്ഷണക്ഷിപ്തശക്ത്യാ- -ദ്യസ്ത്രവ്രാതാര്ദിതാംസ്ത്വദ്ദ്വിഷ ഉപജിഹതേ വജ്രകല്പാ ജലൂകാഃ ॥ 13 ॥
മാതര്മേ മാതരിശ്വന് പിതരതുലഗുരോ ഭ്രാതരിഷ്ടാപ്തബംധോ സ്വാമിന് സർവാംതരാത്മന്നജര ജരയിതര്ജന്മമൃത്യാമയാനാമ് । ഗോവിംദേ ദേഹി ഭക്തിം ഭവതി ച ഭഗവന്നൂര്ജിതാം നിര്നിമിത്താം നിർവ്യാജാം നിശ്ചലാം സദ്ഗുണഗണബൃഹതീം ശാശ്വതീമാശു ദേവ ॥ 14 ॥
വിഷ്ണോരത്ത്യുത്തമത്വാദഖിലഗുണഗണൈസ്തത്ര ഭക്തിം ഗരിഷ്ഠാം ആശ്ലിഷ്ടേ ശ്രീധരാഭ്യാമമുമഥ പരിവാരാത്മനാ സേവകേഷു । യഃ സംധത്തേ വിരിംചശ്വസനവിഹഗപാനംതരുദ്രേംദ്രപൂർവേ- -ഷ്വാധ്യായംസ്താരതമ്യം സ്ഫുടമവതി സദാ വായുരസ്മദ്ഗുരുസ്തമ് ॥ 15 ॥
തത്ത്വജ്ഞാന് മുക്തിഭാജഃ സുഖയിസി ഹി ഗുരോ യോഗ്യതാതാരതമ്യാ- -ദാധത്സേ മിശ്രബുദ്ധിംസ്ത്രിദിവനിരയഭൂഗോചരാന് നിത്യബദ്ധാന് । താമിസ്രാംധാദികാഖ്യേ തമസി സുബഹുലം ദുഃഖയസ്യന്യഥാജ്ഞാന് വിഷ്ണോരാജ്ഞാഭിരിത്ഥം ശൃതിശതമിതിഹാസാദി ചാകര്ണയാമഃ ॥ 16 ॥
വംദേഽഹം തം ഹനൂമാനിതി മഹിതമഹാപൌരുഷോ ബാഹുശാലീ ഖ്യാതസ്തേഽഗ്ര്യോഽവതാരഃ സഹിത ഇഹ ബഹുബ്രഹ്മചര്യാദിധര്മൈഃ । സസ്നേഹാനാം സഹസ്വാനഹരഹരഹിതം നിര്ദഹന് ദേഹഭാജാം അംഹോമോഹാപഹോ യഃ സ്പൃഹയതി മഹതീം ഭക്തിമദ്യാപി രാമേ ॥ 17 ॥
പ്രാക്പംചാശത്സഹസ്രൈർവ്യവഹിതമഹിതം യോജനൈഃ പർവതം ത്വം യാവത്സംജീവനാദ്യൌഷധനിധിമധികപ്രാണ ലംകാമനൈഷിഃ । അദ്രാക്ഷീദുത്പതംതം തത ഉത ഗിരിമുത്പാടയംതം ഗൃഹീത്വാ യാംതം ഖേ രാഘവാംഘ്രൌ പ്രണതമപി തദൈകക്ഷണേ ത്വാം ഹി ലോകഃ ॥ 18 ॥
ക്ഷിപ്തഃ പശ്ചാത്സത്സലീലം ശതമതുലമതേ യോജനാനാം സ ഉച്ച- -സ്താവദ്വിസ്താരവംശ്ചാപ്യുപലലവ ഇവ വ്യഗ്രബുദ്ധ്യാ ത്വയാഽതഃ । സ്വസ്വസ്ഥാനസ്ഥിതാതിസ്ഥിരശകലശിലാജാലസംശ്ലേഷനഷ്ട- -ഛ്ഛേദാംകഃ പ്രാഗിവാഭൂത് കപിവരവപുഷസ്തേ നമഃ കൌശലായ ॥ 19 ॥
ദൃഷ്ട്വാ ദുഷ്ടാധിപോരഃ സ്ഫുടിതകനകസദ്വര്മ ഘൃഷ്ടാസ്ഥികൂടം നിഷ്പിഷ്ടം ഹാടകാദ്രിപ്രകടതടതടാകാതിശംകോ ജനോഽഭൂത് । യേനാഽജൌ രാവണാരിപ്രിയനടനപടുര്മുഷ്ടിരിഷ്ടം പ്രദേഷ്ടും കിം നേഷ്ടേ മേ സ തേഽഷ്ടാപദകടകതടിത്കോടിഭാമൃഷ്ടകാഷ്ഠഃ ॥ 20 ॥
ദേവ്യാദേശപ്രണീതിദൃഹിണഹരവരാവധ്യരക്ഷോവിഘാതാ- -ദ്യാസേവോദ്യദ്ദയാര്ദ്രഃ സഹഭുജമകരോദ്രാമനാമാ മുകുംദഃ । ദുഷ്പ്രാപേ പാരമേഷ്ഠ്യേ കരതലമതുലം മൂര്ധിവിന്യസ്യ ധന്യം തന്വന്ഭൂയഃ പ്രഭൂതപ്രണയവികസിതാബ്ജേക്ഷണസ്ത്വേക്ഷമാണഃ ॥ 21 ॥
ജഘ്നേ നിഘ്നേന വിഘ്നോ ബഹുലബലബകധ്വംസനാദ്യേന ശോച- -ദ്വിപ്രാനുക്രോശപാശൈരസുവിധൃതിസുഖസ്യൈകചക്രാജനാനാമ് । തസ്മൈ തേ ദേവ കുര്മഃ കുരുകുലപതയേ കര്മണാ ച പ്രണാമാന് കിര്മീരം ദുര്മതീനാം പ്രഥമമഥ ച യോ നര്മണാ നിര്മമാഥ ॥ 22 ॥
നിര്മൃദ്നന്നത്യയത്നം വിജരവര ജരാസംധകായാസ്ഥിസംധീന് യുദ്ധേ ത്വം സ്വധ്വരേ വാ പശുമിവ ദമയന് വിഷ്ണുപക്ഷദ്വിഡീശമ് । യാവത്പ്രത്യക്ഷഭൂതം നിഖിലമഖഭുജം തര്പയാമാസിഥാസൌ താവത്യാഽയോജി തൃപ്ത്യാ കിമു വദ ഭഗവന് രാജസൂയാശ്വമേധേ ॥ 23 ॥
ക്ഷ്വേലാക്ഷീണാട്ടഹാസം തവ രണമരിഹന്നുദ്ഗദോദ്ദാമബാഹോഃ ബഹ്വക്ഷൌഹിണ്യനീകക്ഷപണസുനിപുണം യസ്യ സർവോത്തമസ്യ । ശുശ്രൂഷാര്ഥം ചകര്ഥ സ്വയമയമഥ സംവക്തുമാനംദതീര്ഥ- -ശ്രീമന്നാമന്സമര്ഥസ്ത്വമപി ഹി യുവയോഃ പാദപദ്മം പ്രപദ്യേ ॥ 24 ॥
ദൃഹ്യംതീം ഹൃദൃഹം മാം ദൃതമനില ബലാദ്ദ്രാവയംതീമവിദ്യാ- -നിദ്രാം വിദ്രാവ്യ സദ്യോരചനപടുമഥാഽപാദ്യ വിദ്യാസമുദ്ര । വാഗ്ദേവീ സാ സുവിദ്യാദ്രവിണദ വിദിതാ ദ്രൌപദീ രുദ്രപത്ന്യാ- -ദുദ്രിക്താ ദ്രാഗഭദ്രാദ്രഹയതു ദയിതാ പൂർവഭീമാഽജ്ഞയാ തേ ॥ 25 ॥
യാഭ്യാം ശുശ്രൂഷുരാസീഃ കുരുകുലജനനേ ക്ഷത്രവിപ്രോദിതാഭ്യാം ബ്രഹ്മഭ്യാം ബൃംഹിതാഭ്യാം ചിതസുഖവപുഷാ കൃഷ്ണനാമാസ്പദാഭ്യാമ് । നിര്ഭേദാഭ്യാം വിശേഷാദ്വിവചനവിഷയാഭ്യാമമൂഭ്യാമുഭാഭ്യാം തുഭ്യം ച ക്ഷേമദേഭ്യഃ സരിസിജവിലസല്ലോചനേഭ്യോ നമോഽസ്തു ॥ 26 ॥
ഗച്ഛന് സൌഗംധികാര്ഥം പഥി സ ഹനുമതഃ പുച്ഛമച്ഛസ്യ ഭീമഃ പ്രോദ്ധര്തും നാശകത്സ ത്വമുമുരുവപുഷാ ഭീഷയാമാസ ചേതി । പൂര്ണജ്ഞാനൌജസോസ്തേ ഗുരുതമ വപുഷോഃ ശ്രീമദാനംദതീര്ഥ ക്രീഡാമാത്രം തദേതത് പ്രമദദ സുധിയാം മോഹക ദ്വേഷഭാജാമ് ॥ 27 ॥
ബഹ്വീഃ കോടീരടീകഃ കുടലകടുമതീനുത്കടാടോപകോപാന് ദ്രാക്ച ത്വം സത്വരത്വാച്ചരണദ ഗദയാ പോഥയാമാസിഥാരീന് । ഉന്മഥ്യാതഥ്യമിഥ്യാത്വവചനവചനാനുത്പഥസ്ഥാംസ്തഥാഽന്യാന് പ്രായച്ഛഃ സ്വപ്രിയായൈ പ്രിയതമകുസുമം പ്രാണ തസ്മൈ നമസ്തേ ॥ 28 ॥
ദേഹാദുത്ക്രാമിതാനാമധിപതിരസതാമക്രമാദ്വക്രബുദ്ധിഃ ക്രുദ്ധഃ ക്രോധൈകവശ്യഃ ക്രിമിരിവ മണിമാന് ദുഷ്കൃതീ നിഷ്ക്രിയാര്ഥമ് । ചക്രേ ഭൂചക്രമേത്യ ക്രകചമിവ സതാം ചേതസഃ കഷ്ടശാസ്ത്രം ദുസ്തര്കം ചക്രപാണേര്ഗുണഗണവിരഹം ജീവതാം ചാധികൃത്യ ॥ 29 ॥
തദ്ദുഷ്പ്രേക്ഷാനുസാരാത്കതിപയകുനരൈരാദൃതോഽന്യൈർവിസൃഷ്ടോ ബ്രഹ്മാഽഹം നിര്ഗുണോഽഹം വിതഥമിദമിതി ഹ്യേഷ പാഷംഡവാദഃ । തദ്യുക്ത്യാഭാസജാലപ്രസരവിഷതരൂദ്ദാഹദക്ഷപ്രമാണ- -ജ്വാലാമാലാധരാഗ്നിഃ പവന വിജയതേ തേഽവതാരസ്തൃതീയഃ ॥ 30 ॥
ആക്രോശംതോ നിരാശാ ഭയഭരവിവശസ്വാശയാശ്ഛിന്നദര്പാ വാശംതോ ദേശനാശസ്വിതി ബത കുധിയാം നാശമാശാദശാഽശു । ധാവംതോഽശ്ലീലശീലാ വിതഥശപഥശാപാശിവാഃ ശാംതശൌര്യാ- -സ്ത്വദ്വ്യാഖ്യാസിംഹനാദേ സപദി ദദൃശിരേ മായിഗോമായവസ്തേ ॥ 31 ॥
ത്രിഷ്വപ്യേവാവതാരേഷ്വരിഭിരപഘൃണം ഹിംസിതോ നിർവികാരഃ സർവജ്ഞഃ സർവശക്തിഃ സകലഗുണഗണാപൂര്ണരൂപപ്രഗല്ഭഃ । സ്വച്ഛഃ സ്വച്ഛംദമൃത്യുഃ സുഖയസി സുജനം ദേവ കിം ചിത്രമത്ര ത്രാതാ യസ്യ ത്രിധാമാ ജഗദുത വശഗം കിംകരാഃ ശംകരാദ്യാഃ ॥ 32 ॥
ഉദ്യന്മംദസ്മിതശ്രീമൃദു മധുമധുരാലാപപീയൂഷധാരാ- -പൂരാസേകോപശാംതാസുഖസുജനമനോലോചനാപീയമാനമ് । സംദ്രക്ഷ്യേ സുംദരം സംദുഹദിഹ മഹദാനംദമാനംദതീര്ഥ ശ്രീമദ്വക്ത്രേംദുബിംബം ദുരതനുദുദിതം നിത്യദാഽഹം കദാ നു ॥ 33 ॥
പ്രാചീനാചീര്ണപുണ്യോച്ചയചതുരതരാചാരതശ്ചാരുചിത്താ- -നത്യുച്ചാം രോചയംതീം ശ്രുതിചിതവചനാം ശ്രാവകാംശ്ചോദ്യചുംചൂന് । വ്യാഖ്യാമുത്ഖാതദുഃഖാം ചിരമുചിതമഹാചാര്യ ചിംതാരതാംസ്തേ ചിത്രാം സച്ഛാസ്ത്രകര്താശ്ചരണപരിചരാംഛ്രാവയാസ്മാംശ്ച കിംചിത് ॥ 34 ॥
പീഠേ രത്നോകപക്ലൃപ്തേ രുചിരരുചിമണിജ്യോതിഷാ സന്നിഷണ്ണം ബ്രഹ്മാണം ഭാവിനം ത്വാം ജ്വലതി നിജപദേ വൈദികാദ്യാ ഹി വിദ്യാഃ । സേവംതേ മൂര്തിമത്യഃ സുചരിത ചരിതം ഭാതി ഗംധർവ ഗീതം പ്രത്യേകം ദേവസംസത്സ്വപി തവ ഭഗവന്നര്തിതദ്യോവധൂഷു ॥ 35 ॥
സാനുക്രോശൈരജസ്രം ജനിമൃതിനിരയാദ്യൂര്മിമാലാവിലേഽസ്മിന് സംസാരാബ്ധൌ നിമഗ്നാന് ശരണമശരണാനിച്ഛതോ വീക്ഷ്യ ജംതൂന് । യുഷ്മാഭിഃ പ്രാര്ഥിതഃ സന് ജലനിധിശയനഃ സത്യവത്യാം മഹര്ഷേ- -ർവ്യക്തശ്ചിന്മാത്രമൂര്തിര്ന ഖലു ഭഗവതഃ പ്രാകൃതോ ജാതു ദേഹഃ ॥ 36 ॥
അസ്തവ്യസ്തം സമസ്തശ്രുതിഗതമധമൈ രത്നപൂഗം യഥാഽംധൈ- -രര്ഥം ലോകോപകൃത്യൈ ഗുണഗണനിലയഃ സൂത്രയാമാസ കൃത്സ്നമ് । യോഽസൌ വ്യാസാഭിധാനസ്തമഹമഹരഹര്ഭക്തിതസ്ത്വത്പ്രസാദാത് സദ്യോ വിദ്യോപലബ്ധ്യൈ ഗുരുതമമഗുരും ദേവദേവം നമാമി ॥ 37 ॥
ആജ്ഞാമന്യൈരധാര്യാം ശിരസി പരിസരദ്രശ്മികോടീരകോടൌ കൃഷ്ണസ്യാക്ലിഷ്ടകര്മാ ദധദനുസരാണാദര്ഥിതോ ദേവസംഘൈഃ । ഭൂമാവാഗത്യ ഭൂമന്നസുകരമകരോര്ബ്രഹ്മസൂത്രസ്യ ഭാഷ്യം ദുര്ഭാഷ്യം വ്യസ്യ ദസ്യോര്മണിമത ഉദിതം വേദസദ്യുക്തിഭിസ്ത്വമ് ॥ 38 ॥
ഭൂത്വാ ക്ഷേത്രേ വിശുദ്ധേ ദ്വിജഗണനിലയേ രൌപ്യപീഠാഭിധാനേ തത്രാപി ബ്രഹ്മജാതിസ്ത്രിഭുവനവിശദേ മധ്യഗേഹാഖ്യഗേഹേ । പാരിവ്രാജ്യാധിരാജഃ പുനരപി ബദരീം പ്രാപ്യ കൃഷ്ണം ച നത്വാ കൃത്വാ ഭാഷ്യാണി സമ്യഗ് വ്യതനുത ച ഭവാന് ഭാരതാര്ഥപ്രകാശമ് ॥ 39 ॥
വംദേ തം ത്വാം സുപൂര്ണപ്രമതിമനുദിനാസേവിതം ദേവവൃംദൈഃ വംദേ വംദാരുമീശേ ശ്രിയ ഉത നിയതം ശ്രീമദാനംദതീര്ഥമ് । വംദേ മംദാകിനീസത്സരിദമലജലാസേകസാധിക്യസംഗം വംദേഽഹം ദേവ ഭക്ത്യാ ഭവഭയദഹനം സജ്ജനാന്മോദയംതമ് ॥ 40 ॥
സുബ്രഹ്മണ്യാഖ്യസൂരേഃ സുത ഇതി സുഭൃശം കേശവാനംദതീര്ഥ- ശ്രീമത്പാദാബ്ജഭക്തഃ സ്തുതിമകൃത ഹരേർവായുദേവസ്യ ചാസ്യ । തത്പാദാര്ചാദരേണ ഗ്രഥിതപദലസന്മാലയാ ത്വേതയാ യേ സംരാധ്യാമൂ നമംതി പ്രതതമതിഗുണാ മുക്തിമേതേ വ്രജംതി ॥ 41 ॥
അഥ ശ്രീനഖസ്തുതിഃ പാംത്വസ്മാന് പുരുഹൂതവൈരിബലവന്മാതംഗമാദ്യദ്ഘടാ കുംഭോച്ചാദ്രിവിപാടനാധികപടുപ്രത്യേകവജ്രായിതാഃ । ശ്രീമത്കംഠീരവാസ്യ പ്രതത സുനഖരാ ദാരിതാരാതിദൂര- പ്രധ്വസ്തധ്വാംതശാംതപ്രവിതതമനസാ ഭാവിതാ നാകിവൃംദൈഃ ॥ 1 ॥
ലക്ഷ്മീകാംത സമംതതോഽവികലയന് നൈവേശിതുസ്തേ സമം പശ്യാമ്യുത്തമവസ്തു ദൂരതരതോഽപാസ്തം രസോ യോഽഷ്ടമഃ । യദ്രോഷോത്കരദക്ഷനേത്രകുടിലപ്രാംതോത്ഥിതാഗ്നിസ്ഫുരത് ഖദ്യോതോപമവിസ്ഫുലിംഗഭസിതാ ബ്രഹ്മേശശക്രോത്കരാഃ ॥ 2 ॥
ഇതി ശ്രീത്രിവിക്രമപംഡിതാചാര്യ വിരചിതാ വായുസ്തുതിഃ സമാപ്താ ॥
ಶ್ರೀ ಹರಿ ವಾಯು ಸ್ತುತಿ ಬಗ್ಗೆ
ಹರಿವಾಯುಸ್ತುತಿ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ ಪಂಡಿತಾಚಾರ್ಯರು ರಚಿಸಿದ, ಮಾಧ್ವ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ ಸ್ತೋತ್ರ. ಬಲಿಷ್ಠ ಆನೆಯ ಕುಂಭಸ್ಥಳವನ್ನು ವಜ್ರ ಸೀಳುವಂತೆ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವನ್ನು ಸೀಳಿದ ನರಸಿಂಹನ ಉಗುರುಗಳ ಸ್ತುತಿಯಾದ ನಖಸ್ತುತಿಯಿಂದ ಆರಂಭ. ನಂತರ ಮುಖ್ಯ ಸ್ತೋತ್ರ ಹನುಮಂತ, ಭೀಮ, ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯ ಎಂಬ ಮೂರು ಅವತಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ಹರಿಭಕ್ತನಾದ ವಾಯುದೇವನನ್ನೂ ಹರಿಯ ಮಹಿಮೆಯನ್ನೂ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಕೊನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ ಪಂಡಿತಾಚಾರ್ಯರು
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಮಾಧ್ವ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಠಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ, ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಮಧ್ವನವಮಿಯಂದು.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಇದರ ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಕರ್ತೃವನ್ನು ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರೊಡನೆ ವಾದಿಸಿದ ನಂತರ ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಾದ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ ಪಂಡಿತಾಚಾರ್ಯರು ಎನ್ನುತ್ತದೆ.
- ಆರಂಭದ ನಖಸ್ತುತಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರದೇ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಅನೇಕ ಮಾಧ್ವ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಮಠಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಪಠಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬೇಗನೆ ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಹರಿವಾಯುಸ್ತುತಿ ಬರೆದವರು ಯಾರು?
ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಹೇಳುವಂತೆ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ ಪಂಡಿತಾಚಾರ್ಯರು.
ಇದರಲ್ಲಿ ವಾಯುವಿನ ಮೂರು ಅವತಾರಗಳು ಯಾವುವು?
ಹನುಮಂತ, ಭೀಮ ಮತ್ತು ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯ.
ನಖಸ್ತುತಿ ಎಂದರೇನು?
ನರಸಿಂಹನ ಉಗುರುಗಳ ಆರಂಭದ ಸ್ತುತಿ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು