MuhurtaNow

ಶ್ರೀ ರಾಮ ಚರಿತ ಮಾನಸ - ಬಾಲಕಾಂಡ

Vishnu · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ

॥ shree ganeshaaya namah ॥ shreejaanakeevallabho vijayate shree raamacharita maanasa prathama sopaana (baalakaanda)

varnaanaamarthasanghaanaam rasaanaam chhandasaamapi। mangalaanaam cha karttaarau vande vaaneevinaayakau ॥ 1 ॥

bhavaaneeshankarau vande shraddhaavishvaasaroopinau। yaabhyaam vinaa na pashyanti siddhaahsvaantahsthameeshvaram ॥ 2 ॥

vande bodhamayam nityam gurum shankararoopinam। yamaashrito hi vakro'pi chandrah sarvatra vandyate ॥ 3 ॥

seetaaraamagunagraamapunyaaranyavihaarinau। vande vishuddhavijnaanau kabeeshvarakapeeshvarau ॥ 4 ॥

udbhavasthitisamhaarakaarineem kleshahaarineem। sarvashreyaskareem seetaam nato'ham raamavallabhaam ॥ 5 ॥

yanmaayaavashavartim vishvamakhilam brahmaadidevaasuraa yatsatvaadamrishaiva bhaati sakalam rajjau yathaaherbhramah। yatpaadaplavamekameva hi bhavaambhodhestiteershaavataam vande'ham tamasheshakaaranaparam raamaakhyameesham harim ॥ 6 ॥

naanaapuraananigamaagamasammatam yad raamaayane nigaditam kvachidanyato'pi। svaantahsukhaaya tulasee raghunaathagaathaa- bhaashaanibandhamatimanjulamaatanoti ॥ 7 ॥

so. jo sumirata sidhi hoi gana naayaka karibara badana। karu anugraha soi buddhi raasi subha guna sadana ॥ 1 ॥

mooka hoi baachaala pangu chadhi giribara gahana। jaasu kripaam so dayaala dravu sakala kali mala dahana ॥ 2 ॥

neela saroruha syaama taruna aruna baarija nayana। karu so mama ura dhaama sadaa chheerasaagara sayana ॥ 3 ॥

kunda indu sama deha umaa ramana karunaa ayana। jaahi deena para neha karu kripaa mardana mayana ॥ 4 ॥

bandu guru pada kanja kripaa sindhu nararoopa hari। mahaamoha tama punja jaasu bachana rabi kara nikara ॥ 5 ॥

bandu guru pada paduma paraagaa। suruchi subaasa sarasa anuraagaa ॥ amiya moorimaya choorana chaaroo। samana sakala bhava ruja parivaaroo ॥ sukriti sambhu tana bimala bibhootee। manjula mangala moda prasootee ॥ jana mana manju mukura mala haranee। kiem tilaka guna gana basa karanee ॥ shreegura pada nakha mani gana jotee। sumirata dibya drrishti hiyam hotee ॥ dalana moha tama so saprakaasoo। badae bhaaga ura aavi jaasoo ॥ ugharahim bimala bilochana hee ke। mitahim dosha dukha bhava rajanee ke ॥ soojhahim raama charita mani maanika। guputa pragata jaham jo jehi khaanika ॥

do. jathaa suanjana anji driga saadhaka siddha sujaana। kautuka dekhata saila bana bhootala bhoori nidhaana ॥ 1 ॥

guru pada raja mridu manjula anjana। nayana amia driga dosha bibhanjana ॥ tehim kari bimala bibeka bilochana। baranum raama charita bhava mochana ॥ bandum prathama maheesura charanaa। moha janita samsaya saba haranaa ॥ sujana samaaja sakala guna khaanee। karum pranaama saprema subaanee ॥ saadhu charita subha charita kapaasoo। nirasa bisada gunamaya phala jaasoo ॥ jo sahi dukha parachhidra duraavaa। bandaneeya jehim jaga jasa paavaa ॥ muda mangalamaya santa samaajoo। jo jaga jangama teeratharaajoo ॥ raama bhakti jaham surasari dhaaraa। sarasi brahma bichaara prachaaraa ॥ bidhi nishedhamaya kali mala haranee। karama kathaa rabinandani baranee ॥ hari hara kathaa biraajati benee। sunata sakala muda mangala denee ॥ batu bisvaasa achala nija dharamaa। teeratharaaja samaaja sukaramaa ॥ sabahim sulabha saba dina saba desaa। sevata saadara samana kalesaa ॥ akatha alaukika teeratharaau। dei sadya phala pragata prabhau ॥

do. suni samujhahim jana mudita mana majjahim ati anuraaga। lahahim chaari phala achhata tanu saadhu samaaja prayaaga ॥ 2 ॥

majjana phala pekhia tatakaalaa। kaaka hohim pika baku maraalaa ॥ suni aacharaja karai jani koi। satasangati mahimaa nahim goi ॥ baalameeka naarada ghatajonee। nija nija mukhani kahee nija honee ॥ jalachara thalachara nabhachara naanaa। je jada chetana jeeva jahaanaa ॥ mati keerati gati bhooti bhalaai। jaba jehim jatana jahaam jehim paai ॥ so jaanaba satasanga prabhaau। lokahum beda na aana upau ॥ binu satasanga bibeka na hoi। raama kripaa binu sulabha na soi ॥ satasangata muda mangala moolaa। soi phala sidhi saba saadhana phoolaa ॥ satha sudharahim satasangati paai। paarasa parasa kudhaata suhaai ॥ bidhi basa sujana kusangata paraheem। phani mani sama nija guna anusaraheem ॥ bidhi hari hara kabi kobida baanee। kahata saadhu mahimaa sakuchaanee ॥ so mo sana kahi jaata na kaisem। saaka banika mani guna gana jaisem ॥

do. bandum santa samaana chita hita anahita nahim koi। anjali gata subha sumana jimi sama sugandha kara doi ॥ 3(ka) ॥

santa sarala chita jagata hita jaani subhaau sanehu। baalabinaya suni kari kripaa raama charana rati dehu ॥ 3(kha) ॥

bahuri bandi khala gana satibhaaem। je binu kaaja daahinehu baaem ॥ para hita haani laabha jinha kerem। ujarem harasha bishaada baserem ॥ hari hara jasa raakesa raahu se। para akaaja bhata sahasabaahu se ॥ je para dosha lakhahim sahasaakhee। para hita ghrita jinha ke mana maakhee ॥ teja krisaanu rosha mahishesaa। agha avaguna dhana dhanee dhanesaa ॥ udaya keta sama hita sabahee ke। kumbhakarana sama sovata neeke ॥ para akaaju lagi tanu pariharaheem। jimi hima upala krishee dali garaheem ॥ bandum khala jasa sesha saroshaa। sahasa badana barani para doshaa ॥ puni pranavum prithuraaja samaanaa। para agha suni sahasa dasa kaanaa ॥ bahuri sakra sama binavum tehee। santata suraaneeka hita jehee ॥ bachana bajra jehi sadaa piaraa। sahasa nayana para dosha nihaaraa ॥

do. udaaseena ari meeta hita sunata jarahim khala reeti। jaani paani juga jori jana binatee kari sapreeti ॥ 4 ॥

maim apanee disi keenha nihoraa। tinha nija ora na laauba bhoraa ॥ baayasa paliahim ati anuraagaa। hohim niraamisha kabahum ki kaagaa ॥ bandum santa asajjana charanaa। dukhaprada ubhaya beecha kachhu baranaa ॥ bichhurata eka praana hari leheem। milata eka dukha daaruna deheem ॥ upajahim eka sanga jaga maaheem। jalaja jonka jimi guna bilagaaheem ॥ sudhaa suraa sama saadhoo asaadhoo। janaka eka jaga jaladhi agaadhoo ॥ bhala anabhala nija nija karatootee। lahata sujasa apaloka bibhootee ॥ sudhaa sudhaakara surasari saadhoo। garala anala kalimala sari byaadhoo ॥ guna avaguna jaanata saba koi। jo jehi bhaava neeka tehi soi ॥

do. bhalo bhalaaihi pai lahi lahi nichaaihi neechu। sudhaa saraahia amarataam garala saraahia meechu ॥ 5 ॥

khala agha aguna saadhoo guna gaahaa। ubhaya apaara udadhi avagaahaa ॥ tehi tem kachhu guna dosha bakhaane। sangraha tyaaga na binu pahichaane ॥ bhaleu pocha saba bidhi upajaae। gani guna dosha beda bilagaae ॥ kahahim beda itihaasa puraanaa। bidhi prapanchu guna avaguna saanaa ॥ dukha sukha paapa punya dina raatee। saadhu asaadhu sujaati kujaatee ॥ daanava deva ooncha aru neechoo। amia sujeevanu maahuru meechoo ॥ maayaa brahma jeeva jagadeesaa। lachchhi alachchhi ranka avaneesaa ॥ kaasee maga surasari kramanaasaa। maru maarava mahideva gavaasaa ॥ saraga naraka anuraaga biraagaa। nigamaagama guna dosha bibhaagaa ॥

do. jada chetana guna doshamaya bisva keenha karataara। santa hamsa guna gahahim paya parihari baari bikaara ॥ 6 ॥

asa bibeka jaba dei bidhaataa। taba taji dosha gunahim manu raataa ॥ kaala subhaau karama bariai। bhaleu prakriti basa chuki bhalaai ॥ so sudhaari harijana jimi leheem। dali dukha dosha bimala jasu deheem ॥ khalu karahim bhala paai susangoo। miti na malina subhaau abhangoo ॥ lakhi subesha jaga banchaka jeu। besha prataapa poojiahim teu ॥ udharahim anta na hoi nibaahoo। kaalanemi jimi raavana raahoo ॥ kiehum kubesha saadhu sanamaanoo। jimi jaga jaamavanta hanumaanoo ॥ haani kusanga susangati laahoo। lokahum beda bidita saba kaahoo ॥ gagana chadhai raja pavana prasangaa। keechahim mili neecha jala sangaa ॥ saadhu asaadhu sadana suka saareem। sumirahim raama dehim gani gaaree ॥ dhooma kusangati kaarikha hoi। likhia puraana manju masi soi ॥ soi jala anala anila sanghaataa। hoi jalada jaga jeevana daataa ॥

do. graha bheshaja jala pavana pata paai kujoga sujoga। hohi kubastu subastu jaga lakhahim sulachchhana loga ॥ 7(ka) ॥

sama prakaasa tama paakha duhum naama bheda bidhi keenha। sasi soshaka poshaka samujhi jaga jasa apajasa deenha ॥ 7(kha) ॥

jada chetana jaga jeeva jata sakala raamamaya jaani। bandum saba ke pada kamala sadaa jori juga paani ॥ 7(ga) ॥

deva danuja nara naaga khaga preta pitara gandharba। bandum kinnara rajanichara kripaa karahu aba sarba ॥ 7(gha) ॥

aakara chaari laakha chauraasee। jaati jeeva jala thala nabha baasee ॥ seeya raamamaya saba jaga jaanee। karum pranaama jori juga paanee ॥ jaani kripaakara kinkara mohoo। saba mili karahu chhaadai chhala chhohoo ॥ nija budhi bala bharosa mohi naaheem। taatem binaya karum saba paahee ॥ karana chahum raghupati guna gaahaa। laghu mati mori charita avagaahaa ॥ soojha na eku anga upaau। mana mati ranka manoratha rau ॥ mati ati neecha oonchi ruchi aachhee। chahia amia jaga juri na chhaachhee ॥ chhamihahim sajjana mori dhithaai। sunihahim baalabachana mana laai ॥ jau baalaka kaha totari baataa। sunahim mudita mana pitu aru maataa ॥ hamsihahi koora kutila kubichaaree। je para dooshana bhooshanadhaaree ॥ nija kavita kehi laaga na neekaa। sarasa hau athavaa ati pheekaa ॥ je para bhaniti sunata harashaahee। te bara purusha bahuta jaga naaheem ॥ jaga bahu nara sara sari sama bhaai। je nija baadhai badhahim jala paai ॥ sajjana sakrita sindhu sama koi। dekhi poora bidhu baadhai joi ॥

do. bhaaga chhota abhilaashu bada karum eka bisvaasa। paihahim sukha suni sujana saba khala karahahim upahaasa ॥ 8 ॥

khala parihaasa hoi hita moraa। kaaka kahahim kalakantha kathoraa ॥ hamsahi baka daadura chaatakahee। hamsahim malina khala bimala batakahee ॥ kabita rasika na raama pada nehoo। tinha kaham sukhada haasa rasa ehoo ॥ bhaashaa bhaniti bhori mati moree। hamsibe joga hamsem nahim khoree ॥ prabhu pada preeti na saamujhi neekee। tinhahi kathaa suni laagahi pheekee ॥ hari hara pada rati mati na kutarakee। tinha kahum madhura kathaa raghuvara kee ॥ raama bhagati bhooshita jiyam jaanee। sunihahim sujana saraahi subaanee ॥ kabi na haum nahim bachana prabeenoo। sakala kalaa saba bidyaa heenoo ॥ aakhara aratha alankriti naanaa। chhanda prabandha aneka bidhaanaa ॥ bhaava bheda rasa bheda apaaraa। kabita dosha guna bibidha prakaaraa ॥ kabita bibeka eka nahim morem। satya kahum likhi kaagada kore ॥

do. bhaniti mori saba guna rahita bisva bidita guna eka। so bichaari sunihahim sumati jinha kem bimala biveka ॥ 9 ॥

ehi maham raghupati naama udaaraa। ati paavana puraana shruti saaraa ॥ mangala bhavana amangala haaree। umaa sahita jehi japata puraaree ॥ bhaniti bichitra sukabi krita jou। raama naama binu soha na sou ॥ bidhubadanee saba bhaanti samvaaree। sona na basana binaa bara naaree ॥ saba guna rahita kukabi krita baanee। raama naama jasa ankita jaanee ॥ saadara kahahim sunahim budha taahee। madhukara sarisa santa gunagraahee ॥ jadapi kabita rasa eku naahee। raama prataapa prakata ehi maaheem ॥ soi bharosa morem mana aavaa। kehim na susanga badappanu paavaa ॥ dhoomu taji sahaja karuai। agaru prasanga sugandha basaai ॥ bhaniti bhadesa bastu bhali baranee। raama kathaa jaga mangala karanee ॥

chham. mangala karani kali mala harani tulasee kathaa raghunaatha kee ॥ gati koora kabitaa sarita kee jyom sarita paavana paatha kee ॥ prabhu sujasa sangati bhaniti bhali hoihi sujana mana bhaavanee ॥ bhava anga bhooti masaana kee sumirata suhaavani paavanee ॥

do. priya laagihi ati sabahi mama bhaniti raama jasa sanga। daaru bichaaru ki kari kau bandia malaya prasanga ॥ 10(ka) ॥

syaama surabhi paya bisada ati gunada karahim saba paana। giraa graamya siya raama jasa gaavahim sunahim sujaana ॥ 10(kha) ॥

mani maanika mukutaa chhabi jaisee। ahi giri gaja sira soha na taisee ॥ nripa kireeta tarunee tanu paai। lahahim sakala sobhaa adhikaai ॥ taisehim sukabi kabita budha kahaheem। upajahim anata anata chhabi lahaheem ॥ bhagati hetu bidhi bhavana bihaai। sumirata saarada aavati dhaai ॥ raama charita sara binu anhavaaem। so shrama jaai na koti upaaem ॥ kabi kobida asa hridayam bichaaree। gaavahim hari jasa kali mala haaree ॥ keenhem praakrita jana guna gaanaa। sira dhuni giraa lagata pachhitaanaa ॥ hridaya sindhu mati seepa samaanaa। svaati saaradaa kahahim sujaanaa ॥ jaum barashi bara baari bichaaroo। hohim kabita mukutaamani chaaroo ॥

do. juguti bedhi puni pohiahim raamacharita bara taaga। pahirahim sajjana bimala ura sobhaa ati anuraaga ॥ 11 ॥

je janame kalikaala karaalaa। karataba baayasa besha maraalaa ॥ chalata kupantha beda maga chhaandae। kapata kalevara kali mala bhaandaem ॥ banchaka bhagata kahaai raama ke। kinkara kanchana koha kaama ke ॥ tinha maham prathama rekha jaga moree। dheenga dharamadhvaja dhandhaka dhoree ॥ jaum apane avaguna saba kahoom। baadhai kathaa paara nahim lahoom ॥ taate maim ati alapa bakhaane। thore mahum jaanihahim sayaane ॥ samujhi bibidhi bidhi binatee moree। kau na kathaa suni deihi khoree ॥ etehu para karihahim je asankaa। mohi te adhika te jada mati rankaa ॥ kabi na haum nahim chatura kahaavum। mati anuroopa raama guna gaavum ॥ kaham raghupati ke charita apaaraa। kaham mati mori nirata samsaaraa ॥ jehim maaruta giri meru udaaheem। kahahu toola kehi lekhe maaheem ॥ samujhata amita raama prabhutaai। karata kathaa mana ati kadaraai ॥

do. saarada sesa mahesa bidhi aagama nigama puraana। neti neti kahi jaasu guna karahim nirantara gaana ॥ 12 ॥

saba jaanata prabhu prabhutaa soi। tadapi kahem binu rahaa na koi ॥ tahaam beda asa kaarana raakhaa। bhajana prabhaau bhaanti bahu bhaashaa ॥ eka aneeha aroopa anaamaa। aja sachchidaananda para dhaamaa ॥ byaapaka bisvaroopa bhagavaanaa। tehim dhari deha charita krita naanaa ॥ so kevala bhagatana hita laagee। parama kripaala pranata anuraagee ॥ jehi jana para mamataa ati chhohoo। jehim karunaa kari keenha na kohoo ॥ gee bahora gareeba nevaajoo। sarala sabala saahiba raghuraajoo ॥ budha baranahim hari jasa asa jaanee। karahi puneeta suphala nija baanee ॥ tehim bala maim raghupati guna gaathaa। kahihum naai raama pada maathaa ॥ muninha prathama hari keerati gaai। tehim maga chalata sugama mohi bhaai ॥

do. ati apaara je sarita bara jaum nripa setu karaahim। chadhi pipeeliku parama laghu binu shrama paarahi jaahim ॥ 13 ॥

ehi prakaara bala manahi dekhaai। karihum raghupati kathaa suhaai ॥ byaasa aadi kabi pungava naanaa। jinha saadara hari sujasa bakhaanaa ॥ charana kamala bandum tinha kere। puravahum sakala manoratha mere ॥ kali ke kabinha karum paranaamaa। jinha barane raghupati guna graamaa ॥ je praakrita kabi parama sayaane। bhaashaam jinha hari charita bakhaane ॥ bhe je ahahim je hoihahim aagem। pranavum sabahim kapata saba tyaagem ॥ hohu prasanna dehu baradaanoo। saadhu samaaja bhaniti sanamaanoo ॥ jo prabandha budha nahim aadaraheem। so shrama baadi baala kabi karaheem ॥ keerati bhaniti bhooti bhali soi। surasari sama saba kaham hita hoi ॥ raama sukeerati bhaniti bhadesaa। asamanjasa asa mohi andesaa ॥ tumharee kripaa sulabha sau more। siani suhaavani taata patore ॥

do. sarala kabita keerati bimala soi aadarahim sujaana। sahaja bayara bisaraai ripu jo suni karahim bakhaana ॥ 14(ka) ॥

so na hoi binu bimala mati mohi mati bala ati thora। karahu kripaa hari jasa kahum puni puni karum nihora ॥ 14(kha) ॥

kabi kobida raghubara charita maanasa manju maraala। baala binaya suni suruchi lakhi mopara hohu kripaala ॥ 14(ga) ॥

so. bandum muni pada kanju raamaayana jehim niramayu। sakhara sukomala manju dosha rahita dooshana sahita ॥ 14(gha) ॥

bandum chaariu beda bhava baaridhi bohita sarisa। jinhahi na sapanehum kheda baranata raghubara bisada jasu ॥ 14(na) ॥

bandum bidhi pada renu bhava saagara jehi keenha jaham। santa sudhaa sasi dhenu pragate khala bisha baarunee ॥ 14(cha) ॥

do. bibudha bipra budha graha charana bandi kahum kara jori। hoi prasanna puravahu sakala manju manoratha mori ॥ 14(chha) ॥

puni bandum saarada surasaritaa। jugala puneeta manohara charitaa ॥ majjana paana paapa hara ekaa। kahata sunata eka hara abibekaa ॥ gura pitu maatu mahesa bhavaanee। pranavum deenabandhu dina daanee ॥ sevaka svaami sakhaa siya pee ke। hita nirupadhi saba bidhi tulaseeke ॥ kali biloki jaga hita hara girijaa। saabara mantra jaala jinha sirijaa ॥ anamila aakhara aratha na jaapoo। pragata prabhaau mahesa prataapoo ॥ so umesa mohi para anukoolaa। karihim kathaa muda mangala moolaa ॥ sumiri sivaa siva paai pasaau। baranum raamacharita chita chaau ॥ bhaniti mori siva kripaam bibhaatee। sasi samaaja mili manahum suraatee ॥ je ehi kathahi saneha sametaa। kahihahim sunihahim samujhi sachetaa ॥ hoihahim raama charana anuraagee। kali mala rahita sumangala bhaagee ॥

do. sapanehum saachehum mohi para jaum hara gauri pasaau। tau phura hau jo kaheum saba bhaashaa bhaniti prabhaau ॥ 15 ॥

bandum avadha puree ati paavani। sarajoo sari kali kalusha nasaavani ॥ pranavum pura nara naari bahoree। mamataa jinha para prabhuhi na thoree ॥ siya nindaka agha ogha nasaae। loka bisoka banaai basaae ॥ bandum kausalyaa disi praachee। keerati jaasu sakala jaga maachee ॥ pragateu jaham raghupati sasi chaaroo। bisva sukhada khala kamala tusaaroo ॥ dasaratha raau sahita saba raanee। sukrita sumangala moorati maanee ॥ karum pranaama karama mana baanee। karahu kripaa suta sevaka jaanee ॥ jinhahi birachi bada bhayu bidhaataa। mahimaa avadhi raama pitu maataa ॥

so. bandum avadha bhuala satya prema jehi raama pada। bichhurata deenadayaala priya tanu trina iva parihareu ॥ 16 ॥

pranavum parijana sahita bidehoo। jaahi raama pada goodha sanehoo ॥ joga bhoga maham raakheu goi। raama bilokata pragateu soi ॥ pranavum prathama bharata ke charanaa। jaasu nema brata jaai na baranaa ॥ raama charana pankaja mana jaasoo। lubudha madhupa iva taji na paasoo ॥ bandum lachhimana pada jalajaataa। seetala subhaga bhagata sukha daataa ॥ raghupati keerati bimala pataakaa। danda samaana bhayu jasa jaakaa ॥ sesha sahasraseesa jaga kaarana। jo avatareu bhoomi bhaya taarana ॥ sadaa so saanukoola raha mo para। kripaasindhu saumitri gunaakara ॥ ripusoodana pada kamala namaamee। soora suseela bharata anugaamee ॥ mahaaveera binavum hanumaanaa। raama jaasu jasa aapa bakhaanaa ॥

so. pranavum pavanakumaara khala bana paavaka gyaanadhana। jaasu hridaya aagaara basahim raama sara chaapa dhara ॥ 17 ॥

kapipati reechha nisaachara raajaa। angadaadi je keesa samaajaa ॥ bandum saba ke charana suhaae। adhama sareera raama jinha paae ॥ raghupati charana upaasaka jete। khaga mriga sura nara asura samete ॥ bandum pada saroja saba kere। je binu kaama raama ke chere ॥ suka sanakaadi bhagata muni naarada। je munibara bigyaana bisaarada ॥ pranavum sabahim dharani dhari seesaa। karahu kripaa jana jaani muneesaa ॥ janakasutaa jaga janani jaanakee। atisaya priya karunaa nidhaana kee ॥ taake juga pada kamala manaavum। jaasu kripaam niramala mati paavum ॥ puni mana bachana karma raghunaayaka। charana kamala bandum saba laayaka ॥ raajivanayana dharem dhanu saayaka। bhagata bipati bhanjana sukha daayaka ॥

do. giraa aratha jala beechi sama kahiata bhinna na bhinna। badum seetaa raama pada jinhahi parama priya khinna ॥ 18 ॥

bandum naama raama raghuvara ko। hetu krisaanu bhaanu himakara ko ॥ bidhi hari haramaya beda praana so। aguna anoopama guna nidhaana so ॥ mahaamantra joi japata mahesoo। kaaseem mukuti hetu upadesoo ॥ mahimaa jaasu jaana ganaraau। prathama poojiata naama prabhau ॥ jaana aadikabi naama prataapoo। bhayu suddha kari ulataa jaapoo ॥ sahasa naama sama suni siva baanee। japi jei piya sanga bhavaanee ॥ harashe hetu heri hara hee ko। kiya bhooshana tiya bhooshana tee ko ॥ naama prabhaau jaana siva neeko। kaalakoota phalu deenha amee ko ॥

do. barashaa ritu raghupati bhagati tulasee saali sudaasa ॥ raama naama bara barana juga saavana bhaadava maasa ॥ 19 ॥

aakhara madhura manohara dou। barana bilochana jana jiya jou ॥ sumirata sulabha sukhada saba kaahoo। loka laahu paraloka nibaahoo ॥ kahata sunata sumirata suthi neeke। raama lakhana sama priya tulasee ke ॥ baranata barana preeti bilagaatee। brahma jeeva sama sahaja sanghaatee ॥ nara naaraayana sarisa subhraataa। jaga paalaka biseshi jana traataa ॥ bhagati sutiya kala karana bibhooshana। jaga hita hetu bimala bidhu pooshana । svaada tosha sama sugati sudhaa ke। kamatha sesha sama dhara basudhaa ke ॥ jana mana manju kanja madhukara se। jeeha jasomati hari haladhara se ॥

do. eku chhatru eku mukutamani saba baranani para jau। tulasee raghubara naama ke barana biraajata dau ॥ 20 ॥

samujhata sarisa naama aru naamee। preeti parasapara prabhu anugaamee ॥ naama roopa dui eesa upaadhee। akatha anaadi susaamujhi saadhee ॥ ko bada chhota kahata aparaadhoo। suni guna bheda samujhihahim saadhoo ॥ dekhiahim roopa naama aadheenaa। roopa gyaana nahim naama biheenaa ॥ roopa bisesha naama binu jaanem। karatala gata na parahim pahichaanem ॥ sumiria naama roopa binu dekhem। aavata hridayam saneha biseshem ॥ naama roopa gati akatha kahaanee। samujhata sukhada na parati bakhaanee ॥ aguna saguna bicha naama susaakhee। ubhaya prabodhaka chatura dubhaashee ॥

do. raama naama manideepa dharu jeeha deharee dvaara। tulasee bheetara baaherahum jaum chaahasi ujiara ॥ 21 ॥

naama jeeham japi jaagahim jogee। birati biranchi prapancha biyogee ॥ brahmasukhahi anubhavahim anoopaa। akatha anaamaya naama na roopaa ॥ jaanaa chahahim goodha gati jeu। naama jeeham japi jaanahim teu ॥ saadhaka naama japahim laya laaem। hohim siddha animaadika paaem ॥ japahim naamu jana aarata bhaaree। mitahim kusankata hohim sukhaaree ॥ raama bhagata jaga chaari prakaaraa। sukritee chaariu anagha udaaraa ॥ chahoo chatura kahum naama adhaaraa। gyaanee prabhuhi biseshi piaraa ॥ chahum juga chahum shruti naa prabhaau। kali biseshi nahim aana upau ॥

do. sakala kaamanaa heena je raama bhagati rasa leena। naama suprema piyoosha hada tinhahum kie mana meena ॥ 22 ॥

aguna saguna dui brahma saroopaa। akatha agaadha anaadi anoopaa ॥ morem mata bada naamu duhoo tem। kie jehim juga nija basa nija bootem ॥ prodhai sujana jani jaanahim jana kee। kahum prateeti preeti ruchi mana kee ॥ eku daarugata dekhia ekoo। paavaka sama juga brahma bibekoo ॥ ubhaya agama juga sugama naama tem। kaheum naamu bada brahma raama tem ॥ byaapaku eku brahma abinaasee। sata chetana dhana aananda raasee ॥ asa prabhu hridayam achhata abikaaree। sakala jeeva jaga deena dukhaaree ॥ naama niroopana naama jatana tem। sau pragatata jimi mola ratana tem ॥

do. niraguna tem ehi bhaanti bada naama prabhaau apaara। kahum naamu bada raama tem nija bichaara anusaara ॥ 23 ॥

raama bhagata hita nara tanu dhaaree। sahi sankata kie saadhu sukhaaree ॥ naamu saprema japata anayaasaa। bhagata hohim muda mangala baasaa ॥ raama eka taapasa tiya taaree। naama koti khala kumati sudhaaree ॥ rishi hita raama suketusutaa kee। sahita sena suta keenha bibaakee ॥ sahita dosha dukha daasa duraasaa। dali naamu jimi rabi nisi naasaa ॥ bhanjeu raama aapu bhava chaapoo। bhava bhaya bhanjana naama prataapoo ॥ dandaka banu prabhu keenha suhaavana। jana mana amita naama kie paavana ॥ । nisichara nikara dale raghunandana। naamu sakala kali kalusha nikandana ॥

do. sabaree geedha susevakani sugati deenhi raghunaatha। naama udhaare amita khala beda bidita guna gaatha ॥ 24 ॥

raama sukantha bibheeshana dou। raakhe sarana jaana sabu kou ॥ naama gareeba aneka nevaaje। loka beda bara birida biraaje ॥ raama bhaalu kapi kataku batoraa। setu hetu shramu keenha na thoraa ॥ naamu leta bhavasindhu sukhaaheem। karahu bichaaru sujana mana maaheem ॥ raama sakula rana raavanu maaraa। seeya sahita nija pura pagu dhaaraa ॥ raajaa raamu avadha rajadhaanee। gaavata guna sura muni bara baanee ॥ sevaka sumirata naamu sapreetee। binu shrama prabala moha dalu jeetee ॥ phirata saneham magana sukha apanem। naama prasaada socha nahim sapanem ॥

do. brahma raama tem naamu bada bara daayaka bara daani। raamacharita sata koti maham liya mahesa jiyam jaani ॥ 25 ॥

maasapaaraayana, pahalaa vishraama naama prasaada sambhu abinaasee। saaju amangala mangala raasee ॥ suka sanakaadi siddha muni jogee। naama prasaada brahmasukha bhogee ॥ naarada jaaneu naama prataapoo। jaga priya hari hari hara priya aapoo ॥ naamu japata prabhu keenha prasaadoo। bhagata siromani bhe prahalaadoo ॥ dhruvam sagalaani japeu hari naaum। paayu achala anoopama thaaum ॥ sumiri pavanasuta paavana naamoo। apane basa kari raakhe raamoo ॥ apatu ajaamilu gaju ganikaau। bhe mukuta hari naama prabhau ॥ kahaum kahaam lagi naama badaai। raamu na sakahim naama guna gaai ॥

do. naamu raama ko kalapataru kali kalyaana nivaasu। jo sumirata bhayo bhaanga tem tulasee tulaseedaasu ॥ 26 ॥

chahum juga teeni kaala tihum lokaa। bhe naama japi jeeva bisokaa ॥ beda puraana santa mata ehoo। sakala sukrita phala raama sanehoo ॥ dhyaanu prathama juga makhabidhi doojem। dvaapara paritoshata prabhu poojem ॥ kali kevala mala moola maleenaa। paapa payonidhi jana jana meenaa ॥ naama kaamataru kaala karaalaa। sumirata samana sakala jaga jaalaa ॥ raama naama kali abhimata daataa। hita paraloka loka pitu maataa ॥ nahim kali karama na bhagati bibekoo। raama naama avalambana ekoo ॥ kaalanemi kali kapata nidhaanoo। naama sumati samaratha hanumaanoo ॥

do. raama naama narakesaree kanakakasipu kalikaala। jaapaka jana prahalaada jimi paalihi dali surasaala ॥ 27 ॥

bhaayam kubhaayam anakha aalasahoom। naama japata mangala disi dasahoom ॥ sumiri so naama raama guna gaathaa। karum naai raghunaathahi maathaa ॥ mori sudhaarihi so saba bhaantee। jaasu kripaa nahim kripaam aghaatee ॥ raama susvaami kusevaku moso। nija disi daikhi dayaanidhi poso ॥ lokahum beda susaahiba reeteem। binaya sunata pahichaanata preetee ॥ ganee gareeba graamanara naagara। pandita moodha maleena ujaagara ॥ sukabi kukabi nija mati anuhaaree। nripahi saraahata saba nara naaree ॥ saadhu sujaana suseela nripaalaa। eesa amsa bhava parama kripaalaa ॥ suni sanamaanahim sabahi subaanee। bhaniti bhagati nati gati pahichaanee ॥ yaha praakrita mahipaala subhaau। jaana siromani kosalarau ॥ reejhata raama saneha nisotem। ko jaga manda malinamati motem ॥

do. satha sevaka kee preeti ruchi rakhihahim raama kripaalu। upala kie jalajaana jehim sachiva sumati kapi bhaalu ॥ 28(ka) ॥

hauhu kahaavata sabu kahata raama sahata upahaasa। saahiba seetaanaatha so sevaka tulaseedaasa ॥ 28(kha) ॥

ati badai mori dhithaai khoree। suni agha narakahum naaka sakoree ॥ samujhi sahama mohi apadara apanem। so sudhi raama keenhi nahim sapanem ॥ suni avaloki suchita chakha chaahee। bhagati mori mati svaami saraahee ॥ kahata nasaai hoi hiyam neekee। reejhata raama jaani jana jee kee ॥ rahati na prabhu chita chooka kie kee। karata surati saya baara hie kee ॥ jehim agha badheu byaadha jimi baalee। phiri sukantha soi keenha kuchaalee ॥ soi karatooti bibheeshana keree। sapanehum so na raama hiyam heree ॥ te bharatahi bhentata sanamaane। raajasabhaam raghubeera bakhaane ॥

do. prabhu taru tara kapi daara para te kie aapu samaana ॥ tulasee kahoom na raama se saahiba seelanidhaana ॥ 29(ka) ॥

raama nikaaim raavaree hai sabahee ko neeka। jom yaha saanchee hai sadaa tau neeko tulaseeka ॥ 29(kha) ॥

ehi bidhi nija guna dosha kahi sabahi bahuri siru naai। baranum raghubara bisada jasu suni kali kalusha nasaai ॥ 29(ga) ॥

jaagabalika jo kathaa suhaai। bharadvaaja munibarahi sunaai ॥ kahihum soi sambaada bakhaanee। sunahum sakala sajjana sukhu maanee ॥ sambhu keenha yaha charita suhaavaa। bahuri kripaa kari umahi sunaavaa ॥ soi siva kaagabhusundihi deenhaa। raama bhagata adhikaaree cheenhaa ॥ tehi sana jaagabalika puni paavaa। tinha puni bharadvaaja prati gaavaa ॥ te shrotaa bakataa samaseelaa। savandarasee jaanahim harileelaa ॥ jaanahim teeni kaala nija gyaanaa। karatala gata aamalaka samaanaa ॥ auru je haribhagata sujaanaa। kahahim sunahim samujhahim bidhi naanaa ॥

do. mai puni nija gura sana sunee kathaa so sookarakheta। samujhee nahi tasi baalapana taba ati raheum acheta ॥ 30(ka) ॥

shrotaa bakataa gyaananidhi kathaa raama kai goodha। kimi samujhaum mai jeeva jada kali mala grasita bimoodha ॥ 30(kha)

tadapi kahee gura baarahim baaraa। samujhi paree kachhu mati anusaaraa ॥ bhaashaabaddha karabi maim soi। morem mana prabodha jehim hoi ॥ jasa kachhu budhi bibeka bala merem। tasa kahihum hiyam hari ke prerem ॥ nija sandeha moha bhrama haranee। karum kathaa bhava saritaa taranee ॥ budha bishraama sakala jana ranjani। raamakathaa kali kalusha bibhanjani ॥ raamakathaa kali pannaga bharanee। puni bibeka paavaka kahum aranee ॥ raamakathaa kali kaamada gaai। sujana sajeevani moori suhaai ॥ soi basudhaatala sudhaa tarangini। bhaya bhanjani bhrama bheka bhuangini ॥ asura sena sama naraka nikandini। saadhu bibudha kula hita girinandini ॥ santa samaaja payodhi ramaa see। bisva bhaara bhara achala chhamaa see ॥ jama gana muham masi jaga jamunaa see। jeevana mukuti hetu janu kaasee ॥ raamahi priya paavani tulasee see। tulasidaasa hita hiyam hulasee see ॥ sivapraya mekala saila sutaa see। sakala siddhi sukha sampati raasee ॥ sadaguna suragana amba aditi see। raghubara bhagati prema paramiti see ॥

do. raama kathaa mandaakinee chitrakoota chita chaaru। tulasee subhaga saneha bana siya raghubeera bihaaru ॥ 31 ॥

raama charita chintaamani chaaroo। santa sumati tiya subhaga singaaroo ॥ jaga mangala guna graama raama ke। daani mukuti dhana dharama dhaama ke ॥ sadagura gyaana biraaga joga ke। bibudha baida bhava bheema roga ke ॥ janani janaka siya raama prema ke। beeja sakala brata dharama nema ke ॥ samana paapa santaapa soka ke। priya paalaka paraloka loka ke ॥ sachiva subhata bhoopati bichaara ke। kumbhaja lobha udadhi apaara ke ॥ kaama koha kalimala karigana ke। kehari saavaka jana mana bana ke ॥ atithi poojya priyatama puraari ke। kaamada ghana daarida davaari ke ॥ mantra mahaamani bishaya byaala ke। metata kathina kuanka bhaala ke ॥ harana moha tama dinakara kara se। sevaka saali paala jaladhara se ॥ abhimata daani devataru bara se। sevata sulabha sukhada hari hara se ॥ sukabi sarada nabha mana udagana se। raamabhagata jana jeevana dhana se ॥ sakala sukrita phala bhoori bhoga se। jaga hita nirupadhi saadhu loga se ॥ sevaka mana maanasa maraala se। paavaka ganga tamraga maala se ॥

do. kupatha kutaraka kuchaali kali kapata dambha paashanda। dahana raama guna graama jimi indhana anala prachanda ॥ 32(ka) ॥

raamacharita raakesa kara sarisa sukhada saba kaahu। sajjana kumuda chakora chita hita biseshi bada laahu ॥ 32(kha) ॥

keenhi prasna jehi bhaanti bhavaanee। jehi bidhi sankara kahaa bakhaanee ॥ so saba hetu kahaba maim gaai। kathaaprabandha bichitra banaai ॥ jehi yaha kathaa sunee nahim hoi। jani aacharaju karaim suni soi ॥ kathaa alaukika sunahim je gyaanee। nahim aacharaju karahim asa jaanee ॥ raamakathaa kai miti jaga naaheem। asi prateeti tinha ke mana maaheem ॥ naanaa bhaanti raama avataaraa। raamaayana sata koti apaaraa ॥ kalapabheda haricharita suhaae। bhaanti aneka muneesanha gaae ॥ karia na samsaya asa ura aanee। sunia kathaa saarada rati maanee ॥

do. raama ananta ananta guna amita kathaa bistaara। suni aacharaju na maanihahim jinha kem bimala bichaara ॥ 33 ॥

ehi bidhi saba samsaya kari dooree। sira dhari gura pada pankaja dhooree ॥ puni sabahee binavum kara joree। karata kathaa jehim laaga na khoree ॥ saadara sivahi naai aba maathaa। baranum bisada raama guna gaathaa ॥ sambata soraha sai ekateesaa। karum kathaa hari pada dhari seesaa ॥ naumee bhauma baara madhu maasaa। avadhapureem yaha charita prakaasaa ॥ jehi dina raama janama shruti gaavahim। teeratha sakala tahaam chali aavahim ॥ asura naaga khaga nara muni devaa। aai karahim raghunaayaka sevaa ॥ janma mahotsava rachahim sujaanaa। karahim raama kala keerati gaanaa ॥

do. majjahi sajjana brinda bahu paavana sarajoo neera। japahim raama dhari dhyaana ura sundara syaama sareera ॥ 34 ॥

darasa parasa majjana aru paanaa। hari paapa kaha beda puraanaa ॥ nadee puneeta amita mahimaa ati। kahi na saki saarada bimalamati ॥ raama dhaamadaa puree suhaavani। loka samasta bidita ati paavani ॥ chaari khaani jaga jeeva apaaraa। avadha taje tanu nahi samsaaraa ॥ saba bidhi puree manohara jaanee। sakala siddhiprada mangala khaanee ॥ bimala kathaa kara keenha arambhaa। sunata nasaahim kaama mada dambhaa ॥ raamacharitamaanasa ehi naamaa। sunata shravana paaia bishraamaa ॥ mana kari vishaya anala bana jaree। hoi sukhee jau ehim sara paree ॥ raamacharitamaanasa muni bhaavana। biracheu sambhu suhaavana paavana ॥ tribidha dosha dukha daarida daavana। kali kuchaali kuli kalusha nasaavana ॥ rachi mahesa nija maanasa raakhaa। paai susamu sivaa sana bhaashaa ॥ taatem raamacharitamaanasa bara। dhareu naama hiyam heri harashi hara ॥ kahum kathaa soi sukhada suhaai। saadara sunahu sujana mana laai ॥

do. jasa maanasa jehi bidhi bhayu jaga prachaara jehi hetu। aba soi kahum prasanga saba sumiri umaa brishaketu ॥ 35 ॥

sambhu prasaada sumati hiyam hulasee। raamacharitamaanasa kabi tulasee ॥ kari manohara mati anuhaaree। sujana suchita suni lehu sudhaaree ॥ sumati bhoomi thala hridaya agaadhoo। beda puraana udadhi ghana saadhoo ॥ barashahim raama sujasa bara baaree। madhura manohara mangalakaaree ॥ leelaa saguna jo kahahim bakhaanee। soi svachchhataa kari mala haanee ॥ prema bhagati jo barani na jaai। soi madhurataa suseetalataai ॥ so jala sukrita saali hita hoi। raama bhagata jana jeevana soi ॥ medhaa mahi gata so jala paavana। sakili shravana maga chaleu suhaavana ॥ bhareu sumaanasa suthala thiraanaa। sukhada seeta ruchi chaaru chiraanaa ॥

do. suthi sundara sambaada bara birache buddhi bichaari। tei ehi paavana subhaga sara ghaata manohara chaari ॥ 36 ॥

sapta prabandha subhaga sopaanaa। gyaana nayana nirakhata mana maanaa ॥ raghupati mahimaa aguna abaadhaa। baranaba soi bara baari agaadhaa ॥ raama seeya jasa salila sudhaasama। upamaa beechi bilaasa manorama ॥ purini saghana chaaru chaupaai। juguti manju mani seepa suhaai ॥ chhanda sorathaa sundara dohaa। soi bahuranga kamala kula sohaa ॥ aratha anoopa sumaava subhaasaa। soi paraaga makaranda subaasaa ॥ sukrita punja manjula ali maalaa। gyaana biraaga bichaara maraalaa ॥ dhuni avareba kabita guna jaatee। meena manohara te bahubhaantee ॥ aratha dharama kaamaadika chaaree। kahaba gyaana bigyaana bichaaree ॥ nava rasa japa tapa joga biraagaa। te saba jalachara chaaru tadaagaa ॥ sukritee saadhu naama guna gaanaa। te bichitra jala bihaga samaanaa ॥ santasabhaa chahum disi avamraai। shraddhaa ritu basanta sama gaai ॥ bhagati nirupana bibidha bidhaanaa। chhamaa dayaa dama lataa bitaanaa ॥ sama jama niyama phoola phala gyaanaa। hari pata rati rasa beda bakhaanaa ॥ auru kathaa aneka prasangaa। tei suka pika bahubarana bihangaa ॥

do. pulaka baatikaa baaga bana sukha subihanga bihaaru। maalee sumana saneha jala seenchata lochana chaaru ॥ 37 ॥

je gaavahim yaha charita sambhaare। tei ehi taala chatura rakhavaare ॥ sadaa sunahim saadara nara naaree। tei surabara maanasa adhikaaree ॥ ati khala je bishee baga kaagaa। ehim sara nikata na jaahim abhaagaa ॥ sambuka bheka sevaara samaanaa। ihaam na bishaya kathaa rasa naanaa ॥ tehi kaarana aavata hiyam haare। kaamee kaaka balaaka bichaare ॥ aavata ehim sara ati kathinaai। raama kripaa binu aai na jaai ॥ kathina kusanga kupantha karaalaa। tinha ke bachana baagha hari byaalaa ॥ griha kaaraja naanaa janjaalaa। te ati durgama saila bisaalaa ॥ bana bahu bishama moha mada maanaa। nadeem kutarka bhayankara naanaa ॥

do. je shraddhaa sambala rahita nahi santanha kara saatha। tinha kahum maanasa agama ati jinhahi na priya raghunaatha ॥ 38 ॥

jaum kari kashta jaai puni koi। jaatahim neenda judaai hoi ॥ jadataa jaada bishama ura laagaa। gehum na majjana paava abhaagaa ॥ kari na jaai sara majjana paanaa। phiri aavi sameta abhimaanaa ॥ jaum bahori kau poochhana aavaa। sara nindaa kari taahi bujhaavaa ॥ sakala bighna byaapahi nahim tehee। raama sukripaam bilokahim jehee ॥ soi saadara sara majjanu karee। mahaa ghora trayataapa na jaree ॥ te nara yaha sara tajahim na kaau। jinha ke raama charana bhala bhau ॥ jo nahaai chaha ehim sara bhaai। so satasanga karu mana laai ॥ asa maanasa maanasa chakha chaahee। bhi kabi buddhi bimala avagaahee ॥ bhayu hridayam aananda uchhaahoo। umageu prema pramoda prabaahoo ॥ chalee subhaga kabitaa saritaa so। raama bimala jasa jala bharitaa so ॥ sarajoo naama sumangala moolaa। loka beda mata manjula koolaa ॥ nadee puneeta sumaanasa nandini। kalimala trina taru moola nikandini ॥

do. shrotaa tribidha samaaja pura graama nagara duhum koola। santasabhaa anupama avadha sakala sumangala moola ॥ 39 ॥

raamabhagati surasaritahi jaai। milee sukeerati saraju suhaai ॥ saanuja raama samara jasu paavana। mileu mahaanadu sona suhaavana ॥ juga bicha bhagati devadhuni dhaaraa। sohati sahita subirati bichaaraa ॥ tribidha taapa traasaka timuhaanee। raama sarupa sindhu samuhaanee ॥ maanasa moola milee surasarihee। sunata sujana mana paavana karihee ॥ bicha bicha kathaa bichitra bibhaagaa। janu sari teera teera bana baagaa ॥ umaa mahesa bibaaha baraatee। te jalachara aganita bahubhaantee ॥ raghubara janama ananda badhaai। bhavamra taranga manoharataai ॥

do. baalacharita chahu bandhu ke banaja bipula bahuranga। nripa raanee parijana sukrita madhukara baaribihanga ॥ 40 ॥

seeya svayambara kathaa suhaai। sarita suhaavani so chhabi chhaai ॥ nadee naava patu prasna anekaa। kevata kusala utara sabibekaa ॥ suni anukathana paraspara hoi। pathika samaaja soha sari soi ॥ ghora dhaara bhrigunaatha risaanee। ghaata subaddha raama bara baanee ॥ saanuja raama bibaaha uchhaahoo। so subha umaga sukhada saba kaahoo ॥ kahata sunata harashahim pulakaaheem। te sukritee mana mudita nahaaheem ॥ raama tilaka hita mangala saajaa। paraba joga janu jure samaajaa ॥ kaai kumati kekee keree। paree jaasu phala bipati ghaneree ॥

do. samana amita utapaata saba bharatacharita japajaaga। kali agha khala avaguna kathana te jalamala baga kaaga ॥ 41 ॥

keerati sarita chhahoom ritu rooree। samaya suhaavani paavani bhooree ॥ hima himasailasutaa siva byaahoo। sisira sukhada prabhu janama uchhaahoo ॥ baranaba raama bibaaha samaajoo। so muda mangalamaya rituraajoo ॥ greeshama dusaha raama banagavanoo। panthakathaa khara aatapa pavanoo ॥ barashaa ghora nisaachara raaree। surakula saali sumangalakaaree ॥ raama raaja sukha binaya badaai। bisada sukhada soi sarada suhaai ॥ satee siromani siya gunagaathaa। soi guna amala anoopama paathaa ॥ bharata subhaau suseetalataai। sadaa ekarasa barani na jaai ॥

do. avalokani bolani milani preeti parasapara haasa। bhaayapa bhali chahu bandhu kee jala maadhuree subaasa ॥ 42 ॥

aarati binaya deenataa moree। laghutaa lalita subaari na thoree ॥ adabhuta salila sunata gunakaaree। aasa piasa manomala haaree ॥ raama supremahi poshata paanee। harata sakala kali kalusha galaanau ॥ bhava shrama soshaka toshaka toshaa। samana durita dukha daarida doshaa ॥ kaama koha mada moha nasaavana। bimala bibeka biraaga badhaavana ॥ saadara majjana paana kie tem। mitahim paapa paritaapa hie tem ॥ jinha ehi baari na maanasa dhoe। te kaayara kalikaala bigoe ॥ trishita nirakhi rabi kara bhava baaree। phirihahi mriga jimi jeeva dukhaaree ॥

do. mati anuhaari subaari guna gani mana anhavaai। sumiri bhavaanee sankarahi kaha kabi kathaa suhaai ॥ 43(ka) ॥

aba raghupati pada pankaruha hiyam dhari paai prasaada । kahum jugala munibarja kara milana subhaga sambaada ॥ 43(kha) ॥

bharadvaaja muni basahim prayaagaa। tinhahi raama pada ati anuraagaa ॥ taapasa sama dama dayaa nidhaanaa। paramaaratha patha parama sujaanaa ॥ maagha makaragata rabi jaba hoi। teerathapatihim aava saba koi ॥ deva danuja kinnara nara shrenee। saadara majjahim sakala tribeneem ॥ poojahi maadhava pada jalajaataa। parasi akhaya batu harashahim gaataa ॥ bharadvaaja aashrama ati paavana। parama ramya munibara mana bhaavana ॥ tahaam hoi muni rishaya samaajaa। jaahim je majjana teeratharaajaa ॥ majjahim praata sameta uchhaahaa। kahahim parasapara hari guna gaahaa ॥

do. brahma niroopama dharama bidhi baranahim tattva bibhaaga। kahahim bhagati bhagavanta kai sanjuta gyaana biraaga ॥ 44 ॥

ehi prakaara bhari maagha nahaaheem। puni saba nija nija aashrama jaaheem ॥ prati sambata ati hoi anandaa। makara majji gavanahim munibrindaa ॥ eka baara bhari makara nahaae। saba muneesa aashramanha sidhaae ॥ jagabaalika muni parama bibekee। bharavdaaja raakhe pada tekee ॥ saadara charana saroja pakhaare। ati puneeta aasana baithaare ॥ kari poojaa muni sujasa bakhaanee। bole ati puneeta mridu baanee ॥ naatha eka samsu bada morem। karagata bedatatva sabu torem ॥ kahata so mohi laagata bhaya laajaa। jau na kahum bada hoi akaajaa ॥

do. santa kahahi asi neeti prabhu shruti puraana muni gaava। hoi na bimala bibeka ura gura sana kiem duraava ॥ 45 ॥

asa bichaari pragatum nija mohoo। harahu naatha kari jana para chhohoo ॥ raasa naama kara amita prabhaavaa। santa puraana upanishada gaavaa ॥ santata japata sambhu abinaasee। siva bhagavaana gyaana guna raasee ॥ aakara chaari jeeva jaga ahaheem। kaaseem marata parama pada lahaheem ॥ so'pi raama mahimaa muniraayaa। siva upadesu karata kari daayaa ॥ raamu kavana prabhu poochhum tohee। kahia bujhaai kripaanidhi mohee ॥ eka raama avadhesa kumaaraa। tinha kara charita bidita samsaaraa ॥ naari biraham dukhu laheu apaaraa। bhayahu roshu rana raavanu maaraa ॥

do. prabhu soi raama ki apara kau jaahi japata tripuraari। satyadhaama sarbagya tumha kahahu bibeku bichaari ॥ 46 ॥

jaise mitai mora bhrama bhaaree। kahahu so kathaa naatha bistaaree ॥ jaagabalika bole musukaai। tumhahi bidita raghupati prabhutaai ॥ raamamagata tumha mana krama baanee। chaturaai tumhaaree maim jaanee ॥ chaahahu sunai raama guna goodhaa। keenhihu prasna manahum ati moodhaa ॥ taata sunahu saadara manu laai। kahum raama kai kathaa suhaai ॥ mahaamohu mahishesu bisaalaa। raamakathaa kaalikaa karaalaa ॥ raamakathaa sasi kirana samaanaa। santa chakora karahim jehi paanaa ॥ aisei samsaya keenha bhavaanee। mahaadeva taba kahaa bakhaanee ॥

do. kahum so mati anuhaari aba umaa sambhu sambaada। bhayu samaya jehi hetu jehi sunu muni mitihi bishaada ॥ 47 ॥

eka baara tretaa juga maaheem। sambhu ge kumbhaja rishi paaheem ॥ sanga satee jagajanani bhavaanee। pooje rishi akhilesvara jaanee ॥ raamakathaa muneebarja bakhaanee। sunee mahesa parama sukhu maanee ॥ rishi poochhee haribhagati suhaai। kahee sambhu adhikaaree paai ॥ kahata sunata raghupati guna gaathaa। kachhu dina tahaam rahe girinaathaa ॥ muni sana bidaa maagi tripuraaree। chale bhavana sanga dachchhakumaaree ॥ tehi avasara bhanjana mahibhaaraa। hari raghubamsa leenha avataaraa ॥ pitaa bachana taji raaju udaasee। dandaka bana bicharata abinaasee ॥

do. hdayam bichaarata jaata hara kehi bidhi darasanu hoi। gupta rupa avatareu prabhu gem jaana sabu koi ॥ 48(ka) ॥

so. sankara ura ati chhobhu satee na jaanahim maramu soi ॥ tulasee darasana lobhu mana daru lochana laalachee ॥ 48(kha) ॥

raavana marana manuja kara jaachaa। prabhu bidhi bachanu keenha chaha saachaa ॥ jaum nahim jaaum rahi pachhitaavaa। karata bichaaru na banata banaavaa ॥ ehi bidhi bhe sochabasa eesaa। tehi samaya jaai dasaseesaa ॥ leenha neecha maareechahi sangaa। bhayu turata soi kapata kurangaa ॥ kari chhalu moodha haree baidehee। prabhu prabhaau tasa bidita na tehee ॥ mriga badhi bandhu sahita hari aae। aashramu dekhi nayana jala chhaae ॥ biraha bikala nara iva raghuraai। khojata bipina phirata dau bhaai ॥ kabahoom joga biyoga na jaakem। dekhaa pragata biraha dukha taakem ॥

do. ati vichitra raghupati charita jaanahim parama sujaana। je matimanda bimoha basa hridayam dharahim kachhu aana ॥ 49 ॥

sambhu samaya tehi raamahi dekhaa। upajaa hiyam ati harapu biseshaa ॥ bhari lochana chhabisindhu nihaaree। kusamaya jaanina keenhi chinhaaree ॥ jaya sachchidaananda jaga paavana। asa kahi chaleu manoja nasaavana ॥ chale jaata siva satee sametaa। puni puni pulakata kripaaniketaa ॥ sateem so dasaa sambhu kai dekhee। ura upajaa sandehu biseshee ॥ sankaru jagatabandya jagadeesaa। sura nara muni saba naavata seesaa ॥ tinha nripasutahi naha paranaamaa। kahi sachchidaananda paradhaamaa ॥ bhe magana chhabi taasu bilokee। ajahum preeti ura rahati na rokee ॥

do. brahma jo vyaapaka biraja aja akala aneeha abheda। so ki deha dhari hoi nara jaahi na jaanata veda ॥ 50 ॥

bishnu jo sura hita naratanu dhaaree। sau sarbagya jathaa tripuraaree ॥ khoji so ki agya iva naaree। gyaanadhaama shreepati asuraaree ॥ sambhugiraa puni mrishaa na hoi। siva sarbagya jaana sabu koi ॥ asa samsaya mana bhayu apaaraa। hoi na hridayam prabodha prachaaraa ॥ jadyapi pragata na kaheu bhavaanee। hara antarajaamee saba jaanee ॥ sunahi satee tava naari subhaau। samsaya asa na dharia ura kau ॥ jaasu kathaa kubhanja rishi gaai। bhagati jaasu maim munihi sunaai ॥ sau mama ishtadeva raghubeeraa। sevata jaahi sadaa muni dheeraa ॥

chham. muni dheera jogee siddha santata bimala mana jehi dhyaavaheem। kahi neti nigama puraana aagama jaasu keerati gaavaheem ॥ soi raamu byaapaka brahma bhuvana nikaaya pati maayaa dhanee। avatareu apane bhagata hita nijatantra nita raghukulamani ॥

so. laaga na ura upadesu jadapi kaheu sivam baara bahu। bole bihasi mahesu harimaayaa balu jaani jiyam ॥ 51 ॥

jaum tumharem mana ati sandehoo। tau kina jaai pareechhaa lehoo ॥ taba lagi baitha ahum batachhaahim। jaba lagi tumha aihahu mohi paahee ॥ jaisem jaai moha bhrama bhaaree। karehu so jatanu bibeka bichaaree ॥ chaleem satee siva aayasu paai। karahim bichaaru karaum kaa bhaai ॥ ihaam sambhu asa mana anumaanaa। dachchhasutaa kahum nahim kalyaanaa ॥ morehu kahem na samsaya jaaheem। bidhee bipareeta bhalaai naaheem ॥ hoihi soi jo raama rachi raakhaa। ko kari tarka badhaavai saakhaa ॥ asa kahi lage japana harinaamaa। gee satee jaham prabhu sukhadhaamaa ॥

do. puni puni hridayam vichaaru kari dhari seetaa kara rupa। aagem hoi chali pantha tehi jehim aavata narabhoopa ॥ 52 ॥

lachhimana deekha umaakrita beshaa chakita bhe bhrama hridayam biseshaa ॥ kahi na sakata kachhu ati gambheeraa। prabhu prabhaau jaanata matidheeraa ॥ satee kapatu jaaneu surasvaamee। sabadarasee saba antarajaamee ॥ sumirata jaahi miti agyaanaa। soi sarabagya raamu bhagavaanaa ॥ satee keenha chaha tahamhum duraau। dekhahu naari subhaava prabhau ॥ nija maayaa balu hridayam bakhaanee। bole bihasi raamu mridu baanee ॥ jori paani prabhu keenha pranaamoo। pitaa sameta leenha nija naamoo ॥ kaheu bahori kahaam brishaketoo। bipina akeli phirahu kehi hetoo ॥

do. raama bachana mridu goodha suni upajaa ati sankochu। satee sabheeta mahesa pahim chaleem hridayam bada sochu ॥ 53 ॥

maim sankara kara kahaa na maanaa। nija agyaanu raama para aanaa ॥ jaai utaru aba dehum kaahaa। ura upajaa ati daaruna daahaa ॥ jaanaa raama sateem dukhu paavaa। nija prabhaau kachhu pragati janaavaa ॥ sateem deekha kautuku maga jaataa। aagem raamu sahita shree bhraataa ॥ phiri chitavaa paachem prabhu dekhaa। sahita bandhu siya sundara veshaa ॥ jaham chitavahim taham prabhu aaseenaa। sevahim siddha muneesa prabeenaa ॥ dekhe siva bidhi bishnu anekaa। amita prabhaau eka tem ekaa ॥ bandata charana karata prabhu sevaa। bibidha besha dekhe saba devaa ॥

do. satee bidhaatree indiraa dekheem amita anoopa। jehim jehim besha ajaadi sura tehi tehi tana anuroopa ॥ 54 ॥

dekhe jaham taham raghupati jete। saktinha sahita sakala sura tete ॥ jeeva charaachara jo samsaaraa। dekhe sakala aneka prakaaraa ॥ poojahim prabhuhi deva bahu beshaa। raama roopa doosara nahim dekhaa ॥ avaloke raghupati bahutere। seetaa sahita na besha ghanere ॥ soi raghubara soi lachhimanu seetaa। dekhi satee ati bhee sabheetaa ॥ hridaya kampa tana sudhi kachhu naaheem। nayana moodi baitheem maga maaheem ॥ bahuri bilokeu nayana ughaaree। kachhu na deekha taham dachchhakumaaree ॥ puni puni naai raama pada seesaa। chaleem tahaam jaham rahe gireesaa ॥

do. gee sameepa mahesa taba hamsi poochhee kusalaata। leenhee pareechhaa kavana bidhi kahahu satya saba baata ॥ 55 ॥

maasapaaraayana, doosaraa vishraama sateem samujhi raghubeera prabhaau। bhaya basa siva sana keenha durau ॥ kachhu na pareechhaa leenhi gosaai। keenha pranaamu tumhaarihi naai ॥ jo tumha kahaa so mrishaa na hoi। morem mana prateeti ati soi ॥ taba sankara dekheu dhari dhyaanaa। sateem jo keenha charita saba jaanaa ॥ bahuri raamamaayahi siru naavaa। preri satihi jehim jhoontha kahaavaa ॥ hari ichchhaa bhaavee balavaanaa। hridayam bichaarata sambhu sujaanaa ॥ sateem keenha seetaa kara beshaa। siva ura bhayu bishaada biseshaa ॥ jaum aba karum satee sana preetee। miti bhagati pathu hoi aneetee ॥

do. parama puneeta na jaai taji kiem prema bada paapu। pragati na kahata mahesu kachhu hridayam adhika santaapu ॥ 56 ॥

taba sankara prabhu pada siru naavaa। sumirata raamu hridayam asa aavaa ॥ ehim tana satihi bheta mohi naaheem। siva sankalpu keenha mana maaheem ॥ asa bichaari sankaru matidheeraa। chale bhavana sumirata raghubeeraa ॥ chalata gagana bhai giraa suhaai। jaya mahesa bhali bhagati dridhaai ॥ asa pana tumha binu kari ko aanaa। raamabhagata samaratha bhagavaanaa ॥ suni nabhagiraa satee ura sochaa। poochhaa sivahi sameta sakochaa ॥ keenha kavana pana kahahu kripaalaa। satyadhaama prabhu deenadayaalaa ॥ jadapi sateem poochhaa bahu bhaantee। tadapi na kaheu tripura aaraatee ॥

do. sateem hridaya anumaana kiya sabu jaaneu sarbagya। keenha kapatu maim sambhu sana naari sahaja jada agya ॥ 57ka ॥

hridayam sochu samujhata nija karanee। chintaa amita jaai nahi baranee ॥ kripaasindhu siva parama agaadhaa। pragata na kaheu mora aparaadhaa ॥ sankara rukha avaloki bhavaanee। prabhu mohi tajeu hridayam akulaanee ॥ nija agha samujhi na kachhu kahi jaai। tapi avaam iva ura adhikaai ॥ satihi sasocha jaani brishaketoo। kaheem kathaa sundara sukha hetoo ॥ baranata pantha bibidha itihaasaa। bisvanaatha pahunche kailaasaa ॥ taham puni sambhu samujhi pana aapana। baithe bata tara kari kamalaasana ॥ sankara sahaja sarupa samhaaraa। laagi samaadhi akhanda apaaraa ॥

do. satee basahi kailaasa taba adhika sochu mana maahim। maramu na kou jaana kachhu juga sama divasa siraahim ॥ 58 ॥

nita nava sochu sateem ura bhaaraa। kaba jaihum dukha saagara paaraa ॥ maim jo keenha raghupati apamaanaa। punipati bachanu mrishaa kari jaanaa ॥ so phalu mohi bidhaataam deenhaa। jo kachhu uchita rahaa soi keenhaa ॥ aba bidhi asa boojhia nahi tohee। sankara bimukha jiavasi mohee ॥ kahi na jaai kachhu hridaya galaanee। mana mahum raamaahi sumira sayaanee ॥ jau prabhu deenadayaalu kahaavaa। aaratee harana beda jasu gaavaa ॥ tau maim binaya karum kara joree। chhootu begi deha yaha moree ॥ jaum more siva charana sanehoo। mana krama bachana satya bratu ehoo ॥

do. tau sabadarasee sunia prabhu karu so begi upaai। hoi maranu jehee binahim shrama dusaha bipatti bihaai ॥ 59 ॥

so. jalu paya sarisa bikaai dekhahu preeti ki reeti bhali। bilaga hoi rasu jaai kapata khataai parata puni ॥ 57kha ॥

ehi bidhi dukhita prajesakumaaree। akathaneeya daaruna dukhu bhaaree ॥ beetem sambata sahasa sataasee। tajee samaadhi sambhu abinaasee ॥ raama naama siva sumirana laage। jaaneu sateem jagatapati jaage ॥ jaai sambhu pada bandanu keenhee। sanamukha sankara aasanu deenhaa ॥ lage kahana harikathaa rasaalaa। dachchha prajesa bhe tehi kaalaa ॥ dekhaa bidhi bichaari saba laayaka। dachchhahi keenha prajaapati naayaka ॥ bada adhikaara dachchha jaba paavaa। ati abhimaanu hridayam taba aavaa ॥ nahim kau asa janamaa jaga maaheem। prabhutaa paai jaahi mada naaheem ॥

do. dachchha lie muni boli saba karana lage bada jaaga। nevate saadara sakala sura je paavata makha bhaaga ॥ 60 ॥

kinnara naaga siddha gandharbaa। badhunha sameta chale sura sarbaa ॥ bishnu biranchi mahesu bihaai। chale sakala sura jaana banaai ॥ sateem biloke byoma bimaanaa। jaata chale sundara bidhi naanaa ॥ sura sundaree karahim kala gaanaa। sunata shravana chhootahim muni dhyaanaa ॥ poocheu taba sivam kaheu bakhaanee। pitaa jagya suni kachhu harashaanee ॥ jaum mahesu mohi aayasu deheem। kuchha dina jaai rahaum misa eheem ॥ pati parityaaga hridaya dukhu bhaaree। kahi na nija aparaadha bichaaree ॥ bolee satee manohara baanee। bhaya sankocha prema rasa saanee ॥

do. pitaa bhavana utsava parama jaum prabhu aayasu hoi। tau mai jaaum kripaayatana saadara dekhana soi ॥ 61 ॥

kahehu neeka morehum mana bhaavaa। yaha anuchita nahim nevata pathaavaa ॥ dachchha sakala nija sutaa bolaai। hamarem bayara tumhu bisaraai ॥ brahmasabhaam hama sana dukhu maanaa। tehi tem ajahum karahim apamaanaa ॥ jaum binu bolem jaahu bhavaanee। rahi na seelu sanehu na kaanee ॥ jadapi mitra prabhu pitu gura gehaa। jaaia binu bolehum na sandehaa ॥ tadapi birodha maana jaham koi। tahaam gem kalyaanu na hoi ॥ bhaanti aneka sambhu samujhaavaa। bhaavee basa na gyaanu ura aavaa ॥ kaha prabhu jaahu jo binahim bolaaem। nahim bhali baata hamaare bhaaem ॥

do. kahi dekhaa hara jatana bahu rahi na dachchhakumaari। die mukhya gana sanga taba bidaa keenha tripuraari ॥ 62 ॥

pitaa bhavana jaba gee bhavaanee। dachchha traasa kaahum na sanamaanee ॥ saadara bhalehim milee eka maataa। bhagineem mileem bahuta musukaataa ॥ dachchha na kachhu poochhee kusalaataa। satihi biloki jare saba gaataa ॥ sateem jaai dekheu taba jaagaa। katahum na deekha sambhu kara bhaagaa ॥ taba chita chadhaeu jo sankara kaheu। prabhu apamaanu samujhi ura daheu ॥ paachhila dukhu na hridayam asa byaapaa। jasa yaha bhayu mahaa paritaapaa ॥ jadyapi jaga daaruna dukha naanaa। saba tem kathina jaati avamaanaa ॥ samujhi so satihi bhayu ati krodhaa। bahu bidhi jananeem keenha prabodhaa ॥

do. siva apamaanu na jaai sahi hridayam na hoi prabodha। sakala sabhahi hathi hataki taba boleem bachana sakrodha ॥ 63 ॥

sunahu sabhaasada sakala munindaa। kahee sunee jinha sankara nindaa ॥ so phalu turata lahaba saba kaahoom। bhalee bhaanti pachhitaaba pitaahoom ॥ santa sambhu shreepati apabaadaa। sunia jahaam taham asi marajaadaa ॥ kaatia taasu jeebha jo basaai। shravana moodi na ta chalia paraai ॥ jagadaatamaa mahesu puraaree। jagata janaka saba ke hitakaaree ॥ pitaa mandamati nindata tehee। dachchha sukra sambhava yaha dehee ॥ tajihum turata deha tehi hetoo। ura dhari chandramauli brishaketoo ॥ asa kahi joga agini tanu jaaraa। bhayu sakala makha haahaakaaraa ॥

do. satee maranu suni sambhu gana lage karana makha kheesa। jagya bidhamsa biloki bhrigu rachchhaa keenhi muneesa ॥ 64 ॥

samaachaara saba sankara paae। beerabhadru kari kopa pathaae ॥ jagya bidhamsa jaai tinha keenhaa। sakala suranha bidhivata phalu deenhaa ॥ bhe jagabidita dachchha gati soi। jasi kachhu sambhu bimukha kai hoi ॥ yaha itihaasa sakala jaga jaanee। taate maim sanchepa bakhaanee ॥ sateem marata hari sana baru maagaa। janama janama siva pada anuraagaa ॥ tehi kaarana himagiri griha jaai। janameem paarabatee tanu paai ॥ jaba tem umaa saila griha jaaim। sakala siddhi sampati taham chhaai ॥ jaham taham muninha suashrama keenhe। uchita baasa hima bhoodhara deenhe ॥

do. sadaa sumana phala sahita saba druma nava naanaa jaati। pragateem sundara saila para mani aakara bahu bhaanti ॥ 65 ॥

saritaa saba punita jalu bahaheem। khaga mriga madhupa sukhee saba rahaheem ॥ sahaja bayaru saba jeevanha tyaagaa। giri para sakala karahim anuraagaa ॥ soha saila girijaa griha aaem। jimi janu raamabhagati ke paaem ॥ nita nootana mangala griha taasoo। brahmaadika gaavahim jasu jaasoo ॥ naarada samaachaara saba paae। kautukaheem giri geha sidhaae ॥ sailaraaja bada aadara keenhaa। pada pakhaari bara aasanu deenhaa ॥ naari sahita muni pada siru naavaa। charana salila sabu bhavanu sinchaavaa ॥ nija saubhaagya bahuta giri baranaa। sutaa boli melee muni charanaa ॥

do. trikaalagya sarbagya tumha gati sarbatra tumhaari ॥ kahahu sutaa ke dosha guna munibara hridayam bichaari ॥ 66 ॥

kaha muni bihasi goodha mridu baanee। sutaa tumhaari sakala guna khaanee ॥ sundara sahaja suseela sayaanee। naama umaa ambikaa bhavaanee ॥ saba lachchhana sampanna kumaaree। hoihi santata piyahi piaree ॥ sadaa achala ehi kara ahivaataa। ehi tem jasu paihahim pitu maataa ॥ hoihi poojya sakala jaga maaheem। ehi sevata kachhu durlabha naaheem ॥ ehi kara naamu sumiri samsaaraa। triya chadhahahim patibrata asidhaaraa ॥ saila sulachchhana sutaa tumhaaree। sunahu je aba avaguna dui chaaree ॥ aguna amaana maatu pitu heenaa। udaaseena saba samsaya chheenaa ॥

do. jogee jatila akaama mana nagana amangala besha ॥ asa svaamee ehi kaham milihi paree hasta asi rekha ॥ 67 ॥

suni muni giraa satya jiyam jaanee। dukha dampatihi umaa harashaanee ॥ naaradahum yaha bhedu na jaanaa। dasaa eka samujhaba bilagaanaa ॥ sakala sakheem girijaa giri mainaa। pulaka sareera bhare jala nainaa ॥ hoi na mrishaa devarishi bhaashaa। umaa so bachanu hridayam dhari raakhaa ॥ upajeu siva pada kamala sanehoo। milana kathina mana bhaa sandehoo ॥ jaani kuavasaru preeti duraai। sakhee uchhanga baithee puni jaai ॥ jhoothi na hoi devarishi baanee। sochahi dampati sakheem sayaanee ॥ ura dhari dheera kahi giriraau। kahahu naatha kaa karia upau ॥

do. kaha muneesa himavanta sunu jo bidhi likhaa lilaara। deva danuja nara naaga muni kau na metanihaara ॥ 68 ॥

tadapi eka maim kahum upaai। hoi karai jaum daiu sahaai ॥ jasa baru maim baraneum tumha paaheem। milahi umahi tasa samsaya naaheem ॥ je je bara ke dosha bakhaane। te saba siva pahi maim anumaane ॥ jaum bibaahu sankara sana hoi। doshu guna sama kaha sabu koi ॥ jaum ahi seja sayana hari karaheem। budha kachhu tinha kara doshu na dharaheem ॥ bhaanu krisaanu sarba rasa khaaheem। tinha kaham manda kahata kau naaheem ॥ subha aru asubha salila saba bahee। surasari kau apuneeta na kahee ॥ samaratha kahum nahim doshu gosaai। rabi paavaka surasari kee naai ॥

do. jaum asa hisishaa karahim nara jadai bibeka abhimaana। parahim kalapa bhari naraka mahum jeeva ki eesa samaana ॥ 69 ॥

surasari jala krita baaruni jaanaa। kabahum na santa karahim tehi paanaa ॥ surasari milem so paavana jaisem। eesa aneesahi antaru taisem ॥ sambhu sahaja samaratha bhagavaanaa। ehi bibaaham saba bidhi kalyaanaa ॥ duraaraadhya pai ahahim mahesoo। aasutosha puni kiem kalesoo ॥ jaum tapu karai kumaari tumhaaree। bhaaviu meti sakahim tripuraaree ॥ jadyapi bara aneka jaga maaheem। ehi kaham siva taji doosara naaheem ॥ bara daayaka pranataarati bhanjana। kripaasindhu sevaka mana ranjana ॥ ichchhita phala binu siva avaraadhe। lahia na koti joga japa saadhem ॥

do. asa kahi naarada sumiri hari girijahi deenhi aseesa। hoihi yaha kalyaana aba samsaya tajahu gireesa ॥ 70 ॥

kahi asa brahmabhavana muni gayoo। aagila charita sunahu jasa bhayoo ॥ patihi ekaanta paai kaha mainaa। naatha na maim samujhe muni bainaa ॥ jaum gharu baru kulu hoi anoopaa। karia bibaahu sutaa anurupaa ॥ na ta kanyaa baru rahu kuaree। kanta umaa mama praanapiaree ॥ jaum na milahi baru girijahi jogoo। giri jada sahaja kahihi sabu logoo ॥ soi bichaari pati karehu bibaahoo। jehim na bahori hoi ura daahoo ॥ asa kahi pari charana dhari seesaa। bole sahita saneha gireesaa ॥ baru paavaka pragatai sasi maaheem। naarada bachanu anyathaa naaheem ॥

do. priyaa sochu pariharahu sabu sumirahu shreebhagavaana। paarabatihi niramayu jehim soi karihi kalyaana ॥ 71 ॥

aba jau tumhahi sutaa para nehoo। tau asa jaai sikhaavana dehoo ॥ karai so tapu jehim milahim mahesoo। aana upaayam na mitahi kalesoo ॥ naarada bachana sagarbha sahetoo। sundara saba guna nidhi brishaketoo ॥ asa bichaari tumha tajahu asankaa। sabahi bhaanti sankaru akalankaa ॥ suni pati bachana harashi mana maaheem। gee turata uthi girijaa paaheem ॥ umahi biloki nayana bhare baaree। sahita saneha goda baithaaree ॥ baarahim baara leti ura laai। gadagada kantha na kachhu kahi jaai ॥ jagata maatu sarbagya bhavaanee। maatu sukhada boleem mridu baanee ॥

do. sunahi maatu maim deekha asa sapana sunaavum tohi। sundara gaura subiprabara asa upadeseu mohi ॥ 72 ॥

karahi jaai tapu sailakumaaree। naarada kahaa so satya bichaaree ॥ maatu pitahi puni yaha mata bhaavaa। tapu sukhaprada dukha dosha nasaavaa ॥ tapabala rachi prapancha bidhaataa। tapabala bishnu sakala jaga traataa ॥ tapabala sambhu karahim sanghaaraa। tapabala seshu dhari mahibhaaraa ॥ tapa adhaara saba srishti bhavaanee। karahi jaai tapu asa jiyam jaanee ॥ sunata bachana bisamita mahataaree। sapana sunaayu girihi hankaaree ॥ maatu pituhi bahubidhi samujhaai। chaleem umaa tapa hita harashaai ॥ priya parivaara pitaa aru maataa। bhe bikala mukha aava na baataa ॥

do. bedasiraa muni aai taba sabahi kahaa samujhaai ॥ paarabatee mahimaa sunata rahe prabodhahi paai ॥ 73 ॥

ura dhari umaa praanapati charanaa। jaai bipina laageem tapu karanaa ॥ ati sukumaara na tanu tapa jogoo। pati pada sumiri tajeu sabu bhogoo ॥ nita nava charana upaja anuraagaa। bisaree deha tapahim manu laagaa ॥ sambata sahasa moola phala khaae। saagu khaai sata barasha gavaane ॥ kachhu dina bhojanu baari bataasaa। kie kathina kachhu dina upabaasaa ॥ bela paatee mahi pari sukhaai। teeni sahasa sambata soi khaai ॥ puni parihare sukhaaneu paranaa। umahi naama taba bhayu aparanaa ॥ dekhi umahi tapa kheena sareeraa। brahmagiraa bhai gagana gabheeraa ॥

do. bhayu manoratha suphala tava sunu girijaakumaari। pariharu dusaha kalesa saba aba milihahim tripuraari ॥ 74 ॥

asa tapu kaahum na keenha bhavaanee। bhu aneka dheera muni gyaanee ॥ aba ura dharahu brahma bara baanee। satya sadaa santata suchi jaanee ॥ aavai pitaa bolaavana jabaheem। hatha parihari ghara jaaehu tabaheem ॥ milahim tumhahi jaba sapta risheesaa। jaanehu taba pramaana baageesaa ॥ sunata giraa bidhi gagana bakhaanee। pulaka gaata girijaa harashaanee ॥ umaa charita sundara maim gaavaa। sunahu sambhu kara charita suhaavaa ॥ jaba tem satee jaai tanu tyaagaa। taba sem siva mana bhayu biraagaa ॥ japahim sadaa raghunaayaka naamaa। jaham taham sunahim raama guna graamaa ॥

do. chidaananda sukhadhaama siva bigata moha mada kaama। bicharahim mahi dhari hridayam hari sakala loka abhiraama ॥ 75 ॥

katahum muninha upadesahim gyaanaa। katahum raama guna karahim bakhaanaa ॥ jadapi akaama tadapi bhagavaanaa। bhagata biraha dukha dukhita sujaanaa ॥ ehi bidhi gayu kaalu bahu beetee। nita nai hoi raama pada preetee ॥ naimu premu sankara kara dekhaa। abichala hridayam bhagati kai rekhaa ॥ pragatai raamu kritagya kripaalaa। roopa seela nidhi teja bisaalaa ॥ bahu prakaara sankarahi saraahaa। tumha binu asa bratu ko nirabaahaa ॥ bahubidhi raama sivahi samujhaavaa। paarabatee kara janmu sunaavaa ॥ ati puneeta girijaa kai karanee। bistara sahita kripaanidhi baranee ॥

do. aba binatee mama sunehu siva jaum mo para nija nehu। jaai bibaahahu sailajahi yaha mohi maagem dehu ॥ 76 ॥

kaha siva jadapi uchita asa naaheem। naatha bachana puni meti na jaaheem ॥ sira dhari aayasu karia tumhaaraa। parama dharamu yaha naatha hamaaraa ॥ maatu pitaa gura prabhu kai baanee। binahim bichaara karia subha jaanee ॥ tumha saba bhaanti parama hitakaaree। agyaa sira para naatha tumhaaree ॥ prabhu tosheu suni sankara bachanaa। bhakti bibeka dharma juta rachanaa ॥ kaha prabhu hara tumhaara pana raheu। aba ura raakhehu jo hama kaheu ॥ antaradhaana bhe asa bhaashee। sankara soi moorati ura raakhee ॥ tabahim saptarishi siva pahim aae। bole prabhu ati bachana suhaae ॥

do. paarabatee pahim jaai tumha prema parichchhaa lehu। girihi preri pathehu bhavana doori karehu sandehu ॥ 77 ॥

rishinha gauri dekhee taham kaisee। mooratimanta tapasyaa jaisee ॥ bole muni sunu sailakumaaree। karahu kavana kaarana tapu bhaaree ॥ kehi avaraadhahu kaa tumha chahahoo। hama sana satya maramu kina kahahoo ॥ kahata bachata manu ati sakuchaai। hamsihahu suni hamaari jadataai ॥ manu hatha paraa na suni sikhaavaa। chahata baari para bheeti uthaavaa ॥ naarada kahaa satya soi jaanaa। binu pankhanha hama chahahim udaanaa ॥ dekhahu muni abibeku hamaaraa। chaahia sadaa sivahi bharataaraa ॥

do. sunata bachana bihase rishaya girisambhava taba deha। naarada kara upadesu suni kahahu baseu kisu geha ॥ 78 ॥

dachchhasutanha upadesenhi jaai। tinha phiri bhavanu na dekhaa aai ॥ chitraketu kara gharu una ghaalaa। kanakakasipu kara puni asa haalaa ॥ naarada sikha je sunahim nara naaree। avasi hohim taji bhavanu bhikhaaree ॥ mana kapatee tana sajjana cheenhaa। aapu sarisa sabahee chaha keenhaa ॥ tehi kem bachana maani bisvaasaa। tumha chaahahu pati sahaja udaasaa ॥ nirguna nilaja kubesha kapaalee। akula ageha digambara byaalee ॥ kahahu kavana sukhu asa baru paaem। bhala bhoolihu thaga ke bauraaem ॥ pancha kahem sivam satee bibaahee। puni avaderi maraaenhi taahee ॥

do. aba sukha sovata sochu nahi bheekha maagi bhava khaahim। sahaja ekaakinha ke bhavana kabahum ki naari khataahim ॥ 79 ॥

ajahoom maanahu kahaa hamaaraa। hama tumha kahum baru neeka bichaaraa ॥ ati sundara suchi sukhada suseelaa। gaavahim beda jaasu jasa leelaa ॥ dooshana rahita sakala guna raasee। shreepati pura baikuntha nivaasee ॥ asa baru tumhahi milaauba aanee। sunata bihasi kaha bachana bhavaanee ॥ satya kahehu giribhava tanu ehaa। hatha na chhoota chhootai baru dehaa ॥ kanaku puni pashaana tem hoi। jaarehum sahaju na parihara soi ॥ naarada bachana na maim pariharoom। basu bhavanu ujaru nahim daroom ॥ gura kem bachana prateeti na jehee। sapanehum sugama na sukha sidhi tehee ॥

do. mahaadeva avaguna bhavana bishnu sakala guna dhaama। jehi kara manu rama jaahi sana tehi tehee sana kaama ॥ 80 ॥

jaum tumha milatehu prathama muneesaa। sunatium sikha tumhaari dhari seesaa ॥ aba maim janmu sambhu hita haaraa। ko guna dooshana karai bichaaraa ॥ jaum tumhare hatha hridayam biseshee। rahi na jaai binu kiem bareshee ॥ tau kautukianha aalasu naaheem। bara kanyaa aneka jaga maaheem ॥ janma koti lagi ragara hamaaree। barum sambhu na ta rahum kuaree ॥ tajum na naarada kara upadesoo। aapu kahahi sata baara mahesoo ॥ maim paa parum kahi jagadambaa। tumha griha gavanahu bhayu bilambaa ॥ dekhi premu bole muni gyaanee। jaya jaya jagadambike bhavaanee ॥

do. tumha maayaa bhagavaana siva sakala jagata pitu maatu। naai charana sira muni chale puni puni harashata gaatu ॥ 81 ॥

jaai muninha himavantu pathaae। kari binatee girajahim griha lyaae ॥ bahuri saptarishi siva pahim jaai। kathaa umaa kai sakala sunaai ॥ bhe magana siva sunata sanehaa। harashi saptarishi gavane gehaa ॥ manu thira kari taba sambhu sujaanaa। lage karana raghunaayaka dhyaanaa ॥ taaraku asura bhayu tehi kaalaa। bhuja prataapa bala teja bisaalaa ॥ temhi saba loka lokapati jeete। bhe deva sukha sampati reete ॥ ajara amara so jeeti na jaai। haare sura kari bibidha laraai ॥ taba biranchi sana jaai pukaare। dekhe bidhi saba deva dukhaare ॥

do. saba sana kahaa bujhaai bidhi danuja nidhana taba hoi। sambhu sukra sambhoota suta ehi jeeti rana soi ॥ 82 ॥

mora kahaa suni karahu upaai। hoihi eesvara karihi sahaai ॥ sateem jo tajee dachchha makha dehaa। janamee jaai himaachala gehaa ॥ tehim tapu keenha sambhu pati laagee। siva samaadhi baithe sabu tyaagee ॥ jadapi ahi asamanjasa bhaaree। tadapi baata eka sunahu hamaaree ॥ pathavahu kaamu jaai siva paaheem। karai chhobhu sankara mana maaheem ॥ taba hama jaai sivahi sira naai। karavaauba bibaahu bariai ॥ ehi bidhi bhalehi devahita hoi। mara ati neeka kahi sabu koi ॥ astuti suranha keenhi ati hetoo। pragateu bishamabaana jhashaketoo ॥

do. suranha kaheem nija bipati saba suni mana keenha bichaara। sambhu birodha na kusala mohi bihasi kaheu asa maara ॥ 83 ॥

tadapi karaba maim kaaju tumhaaraa। shruti kaha parama dharama upakaaraa ॥ para hita laagi taji jo dehee। santata santa prasamsahim tehee ॥ asa kahi chaleu sabahi siru naai। sumana dhanusha kara sahita sahaai ॥ chalata maara asa hridayam bichaaraa। siva birodha dhruva maranu hamaaraa ॥ taba aapana prabhaau bistaaraa। nija basa keenha sakala samsaaraa ॥ kopeu jabahi baaricharaketoo। chhana mahum mite sakala shruti setoo ॥ brahmacharja brata sanjama naanaa। dheeraja dharama gyaana bigyaanaa ॥ sadaachaara japa joga biraagaa। sabhaya bibeka kataku saba bhaagaa ॥

chham. bhaageu bibeka sahaaya sahita so subhata sanjuga mahi mure। sadagrantha parbata kandaranhi mahum jaai tehi avasara dure ॥ honihaara kaa karataara ko rakhavaara jaga kharabharu paraa। dui maatha kehi ratinaatha jehi kahum ko'pi kara dhanu saru dharaa ॥

do. je sajeeva jaga achara chara naari purusha asa naama। te nija nija marajaada taji bhe sakala basa kaama ॥ 84 ॥

saba ke hridayam madana abhilaashaa। lataa nihaari navahim taru saakhaa ॥ nadeem umagi ambudhi kahum dhaai। sangama karahim talaava talaai ॥ jaham asi dasaa jadanha kai baranee। ko kahi saki sachetana karanee ॥ pasu pachchhee nabha jala thalachaaree। bhe kaamabasa samaya bisaaree ॥ madana andha byaakula saba lokaa। nisi dinu nahim avalokahim kokaa ॥ deva danuja nara kinnara byaalaa। preta pisaacha bhoota betaalaa ॥ inha kai dasaa na kaheum bakhaanee। sadaa kaama ke chere jaanee ॥ siddha birakta mahaamuni jogee। tepi kaamabasa bhe biyogee ॥

chham. bhe kaamabasa jogeesa taapasa paavamranhi kee ko kahai। dekhahim charaachara naarimaya je brahmamaya dekhata rahe ॥ abalaa bilokahim purushamaya jagu purusha saba abalaamayam। dui danda bhari brahmaanda bheetara kaamakrita kautuka ayam ॥

so. dharee na kaahoom dhira sabake mana manasija hare। je raakhe raghubeera te ubare tehi kaala mahum ॥ 85 ॥

ubhaya gharee asa kautuka bhayoo। jau lagi kaamu sambhu pahim gayoo ॥ sivahi biloki sasankeu maaroo। bhayu jathaathiti sabu samsaaroo ॥ bhe turata saba jeeva sukhaare। jimi mada utari gem matavaare ॥ rudrahi dekhi madana bhaya maanaa। duraadharasha durgama bhagavaanaa ॥ phirata laaja kachhu kari nahim jaai। maranu thaani mana rachesi upaai ॥ pragatesi turata ruchira rituraajaa। kusumita nava taru raaji biraajaa ॥ bana upabana baapikaa tadaagaa। parama subhaga saba disaa bibhaagaa ॥ jaham taham janu umagata anuraagaa। dekhi muehum mana manasija jaagaa ॥

chham. jaagi manobhava muehum mana bana subhagataa na parai kahee। seetala sugandha sumanda maaruta madana anala sakhaa sahee ॥ bikase saranhi bahu kanja gunjata punja manjula madhukaraa। kalahamsa pika suka sarasa rava kari gaana naachahim apachharaa ॥

do. sakala kalaa kari koti bidhi haareu sena sameta। chalee na achala samaadhi siva kopeu hridayaniketa ॥ 86 ॥

dekhi rasaala bitapa bara saakhaa। tehi para chadhaeu madanu mana maakhaa ॥ sumana chaapa nija sara sandhaane। ati risa taaki shravana lagi taane ॥ chhaadae bishama bisikha ura laage। chhuti samaadhi sambhu taba jaage ॥ bhayu eesa mana chhobhu biseshee। nayana ughaari sakala disi dekhee ॥ saurabha pallava madanu bilokaa। bhayu kopu kampeu trailokaa ॥ taba sivam teesara nayana ughaaraa। chitavata kaamu bhayu jari chhaaraa ॥ haahaakaara bhayu jaga bhaaree। darape sura bhe asura sukhaaree ॥ samujhi kaamasukhu sochahim bhogee। bhe akantaka saadhaka jogee ॥

chham. jogi akantaka bhe pati gati sunata rati muruchhita bhee। rodati badati bahu bhaanti karunaa karati sankara pahim gee। ati prema kari binatee bibidha bidhi jori kara sanmukha rahee। prabhu aasutosha kripaala siva abalaa nirakhi bole sahee ॥

do. aba tem rati tava naatha kara hoihi naamu anangu। binu bapu byaapihi sabahi puni sunu nija milana prasangu ॥ 87 ॥

jaba jadubamsa krishna avataaraa। hoihi harana mahaa mahibhaaraa ॥ krishna tanaya hoihi pati toraa। bachanu anyathaa hoi na moraa ॥ rati gavanee suni sankara baanee। kathaa apara aba kahum bakhaanee ॥ devanha samaachaara saba paae। brahmaadika baikuntha sidhaae ॥ saba sura bishnu biranchi sametaa। ge jahaam siva kripaaniketaa ॥ prithaka prithaka tinha keenhi prasamsaa। bhe prasanna chandra avatamsaa ॥ bole kripaasindhu brishaketoo। kahahu amara aae kehi hetoo ॥ kaha bidhi tumha prabhu antarajaamee। tadapi bhagati basa binavum svaamee ॥

do. sakala suranha ke hridayam asa sankara parama uchhaahu। nija nayananhi dekhaa chahahim naatha tumhaara bibaahu ॥ 88 ॥

yaha utsava dekhia bhari lochana। soi kachhu karahu madana mada mochana। kaamu jaari rati kahum baru deenhaa। kripaasindhu yaha ati bhala keenhaa ॥ saasati kari puni karahim pasaau। naatha prabhunha kara sahaja subhau ॥ paarabateem tapu keenha apaaraa। karahu taasu aba angeekaaraa ॥ suni bidhi binaya samujhi prabhu baanee। aisei hau kahaa sukhu maanee ॥ taba devanha dundubheem bajaaim। barashi sumana jaya jaya sura saai ॥ avasaru jaani saptarishi aae। turatahim bidhi giribhavana pathaae ॥ prathama ge jaham rahee bhavaanee। bole madhura bachana chhala saanee ॥

do. kahaa hamaara na sunehu taba naarada kem upadesa। aba bhaa jhootha tumhaara pana jaareu kaamu mahesa ॥ 89 ॥

maasapaaraayana,teesaraa vishraama suni boleem musakaai bhavaanee। uchita kahehu munibara bigyaanee ॥ tumharem jaana kaamu aba jaaraa। aba lagi sambhu rahe sabikaaraa ॥ hamarem jaana sadaa siva jogee। aja anavadya akaama abhogee ॥ jaum maim siva seye asa jaanee। preeti sameta karma mana baanee ॥ tau hamaara pana sunahu muneesaa। karihahim satya kripaanidhi eesaa ॥ tumha jo kahaa hara jaareu maaraa। soi ati bada abibeku tumhaaraa ॥ taata anala kara sahaja subhaau। hima tehi nikata jaai nahim kau ॥ gem sameepa so avasi nasaai। asi manmatha mahesa kee naai ॥

do. hiyam harashe muni bachana suni dekhi preeti bisvaasa ॥ chale bhavaanihi naai sira ge himaachala paasa ॥ 90 ॥

sabu prasangu giripatihi sunaavaa। madana dahana suni ati dukhu paavaa ॥ bahuri kaheu rati kara baradaanaa। suni himavanta bahuta sukhu maanaa ॥ hridayam bichaari sambhu prabhutaai। saadara munibara lie bolaai ॥ sudinu sunakhatu sugharee sochaai। begi bedabidhi lagana dharaai ॥ patree saptarishinha soi deenhee। gahi pada binaya himaachala keenhee ॥ jaai bidhihi deenhi so paatee। baachata preeti na hridayam samaatee ॥ lagana baachi aja sabahi sunaai। harashe muni saba sura samudaai ॥ sumana brishti nabha baajana baaje। mangala kalasa dasahum disi saaje ॥

do. lage samvaarana sakala sura baahana bibidha bimaana। hohi saguna mangala subhada karahim apachharaa gaana ॥ 91 ॥

sivahi sambhu gana karahim singaaraa। jataa mukuta ahi mauru samvaaraa ॥ kundala kankana pahire byaalaa। tana bibhooti pata kehari chhaalaa ॥ sasi lalaata sundara sira gangaa। nayana teeni upabeeta bhujangaa ॥ garala kantha ura nara sira maalaa। asiva besha sivadhaama kripaalaa ॥ kara trisoola aru damaru biraajaa। chale basaham chadhai baajahim baajaa ॥ dekhi sivahi suratriya musukaaheem। bara laayaka dulahini jaga naaheem ॥ bishnu biranchi aadi surabraataa। chadhai chadhai baahana chale baraataa ॥ sura samaaja saba bhaanti anoopaa। nahim baraata doolaha anuroopaa ॥

do. bishnu kahaa asa bihasi taba boli sakala disiraaja। bilaga bilaga hoi chalahu saba nija nija sahita samaaja ॥ 92 ॥

bara anuhaari baraata na bhaai। hamsee karaihahu para pura jaai ॥ bishnu bachana suni sura musakaane। nija nija sena sahita bilagaane ॥ manaheem mana mahesu musukaaheem। hari ke bingya bachana nahim jaaheem ॥ ati priya bachana sunata priya kere। bhringihi preri sakala gana tere ॥ siva anusaasana suni saba aae। prabhu pada jalaja seesa tinha naae ॥ naanaa baahana naanaa beshaa। bihase siva samaaja nija dekhaa ॥ kau mukhaheena bipula mukha kaahoo। binu pada kara kau bahu pada baahoo ॥ bipula nayana kau nayana biheenaa। rishtapushta kau ati tanakheenaa ॥

chham. tana kheena kau ati peena paavana kau apaavana gati dharem। bhooshana karaala kapaala kara saba sadya sonita tana bharem ॥ khara svaana suara srikaala mukha gana besha aganita ko ganai। bahu jinasa preta pisaacha jogi jamaata baranata nahim banai ॥

so. naachahim gaavahim geeta parama tarangee bhoota saba। dekhata ati bipareeta bolahim bachana bichitra bidhi ॥ 93 ॥

jasa doolahu tasi banee baraataa। kautuka bibidha hohim maga jaataa ॥ ihaam himaachala racheu bitaanaa। ati bichitra nahim jaai bakhaanaa ॥ saila sakala jaham lagi jaga maaheem। laghu bisaala nahim barani siraaheem ॥ bana saagara saba nadeem talaavaa। himagiri saba kahum nevata pathaavaa ॥ kaamaroopa sundara tana dhaaree। sahita samaaja sahita bara naaree ॥ ge sakala tuhinaachala gehaa। gaavahim mangala sahita sanehaa ॥ prathamahim giri bahu griha samvaraae। jathaajogu taham taham saba chhaae ॥ pura sobhaa avaloki suhaai। laagi laghu biranchi nipunaai ॥

chham. laghu laaga bidhi kee nipunataa avaloki pura sobhaa sahee। bana baaga koopa tadaaga saritaa subhaga saba saka ko kahee ॥ mangala bipula torana pataakaa ketu griha griha sohaheem ॥ banitaa purusha sundara chatura chhabi dekhi muni mana mohaheem ॥

do. jagadambaa jaham avataree so puru barani ki jaai। riddhi siddhi sampatti sukha nita nootana adhikaai ॥ 94 ॥

nagara nikata baraata suni aai। pura kharabharu sobhaa adhikaai ॥ kari banaava saji baahana naanaa। chale lena saadara agavaanaa ॥ hiyam harashe sura sena nihaaree। harihi dekhi ati bhe sukhaaree ॥ siva samaaja jaba dekhana laage। bidari chale baahana saba bhaage ॥ dhari dheeraju taham rahe sayaane। baalaka saba lai jeeva paraane ॥ gem bhavana poochhahim pitu maataa। kahahim bachana bhaya kampita gaataa ॥ kahia kaaha kahi jaai na baataa। jama kara dhaara kidhaum bariataa ॥ baru bauraaha basaham asavaaraa। byaala kapaala bibhooshana chhaaraa ॥

chham. tana chhaara byaala kapaala bhooshana nagana jatila bhayankaraa। sanga bhoota preta pisaacha jogini bikata mukha rajaneecharaa ॥ jo jiata rahihi baraata dekhata punya bada tehi kara sahee। dekhihi so umaa bibaahu ghara ghara baata asi larikanha kahee ॥

do. samujhi mahesa samaaja saba janani janaka musukaahim। baala bujhaae bibidha bidhi nidara hohu daru naahim ॥ 95 ॥

lai agavaana baraatahi aae। die sabahi janavaasa suhaae ॥ mainaam subha aaratee samvaaree। sanga sumangala gaavahim naaree ॥ kanchana thaara soha bara paanee। parichhana chalee harahi harashaanee ॥ bikata besha rudrahi jaba dekhaa। abalanha ura bhaya bhayu biseshaa ॥ bhaagi bhavana paitheem ati traasaa। ge mahesu jahaam janavaasaa ॥ mainaa hridayam bhayu dukhu bhaaree। leenhee boli gireesakumaaree ॥ adhika saneham goda baithaaree। syaama saroja nayana bhare baaree ॥ jehim bidhi tumhahi roopu asa deenhaa। tehim jada baru baaura kasa keenhaa ॥

chham. kasa keenha baru bauraaha bidhi jehim tumhahi sundarataa dee। jo phalu chahia surataruhim so barabasa baboorahim laagee ॥ tumha sahita giri tem giraum paavaka jaraum jalanidhi mahum paraum ॥ gharu jaau apajasu hau jaga jeevata bibaahu na haum karaum ॥

do. bhee bikala abalaa sakala dukhita dekhi girinaari। kari bilaapu rodati badati sutaa sanehu sambhaari ॥ 96 ॥

naarada kara maim kaaha bigaaraa। bhavanu mora jinha basata ujaaraa ॥ asa upadesu umahi jinha deenhaa। baure barahi lagi tapu keenhaa ॥ saachehum unha ke moha na maayaa। udaaseena dhanu dhaamu na jaayaa ॥ para ghara ghaalaka laaja na bheeraa। baajham ki jaana prasava kaim peeraa ॥ jananihi bikala biloki bhavaanee। bolee juta bibeka mridu baanee ॥ asa bichaari sochahi mati maataa। so na tari jo rachi bidhaataa ॥ karama likhaa jau baaura naahoo। tau kata dosu lagaaia kaahoo ॥ tumha sana mitahim ki bidhi ke ankaa। maatu byartha jani lehu kalankaa ॥

chham. jani lehu maatu kalanku karunaa pariharahu avasara naheem। dukhu sukhu jo likhaa lilaara hamarem jaaba jaham paauba taheem ॥ suni umaa bachana bineeta komala sakala abalaa sochaheem ॥ bahu bhaanti bidhihi lagaai dooshana nayana baari bimochaheem ॥

do. tehi avasara naarada sahita aru rishi sapta sameta। samaachaara suni tuhinagiri gavane turata niketa ॥ 97 ॥

taba naarada sabahi samujhaavaa। pooruba kathaaprasangu sunaavaa ॥ mayanaa satya sunahu mama baanee। jagadambaa tava sutaa bhavaanee ॥ ajaa anaadi sakti abinaasini। sadaa sambhu aradhanga nivaasini ॥ jaga sambhava paalana laya kaarini। nija ichchhaa leelaa bapu dhaarini ॥ janameem prathama dachchha griha jaai। naamu satee sundara tanu paai ॥ tahamhum satee sankarahi bibaaheem। kathaa prasiddha sakala jaga maaheem ॥ eka baara aavata siva sangaa। dekheu raghukula kamala patangaa ॥ bhayu mohu siva kahaa na keenhaa। bhrama basa beshu seeya kara leenhaa ॥

chham. siya beshu satee jo keenha tehi aparaadha sankara parihareem। hara biraham jaai bahori pitu kem jagya jogaanala jareem ॥ aba janami tumhare bhavana nija pati laagi daaruna tapu kiyaa। asa jaani samsaya tajahu girijaa sarbadaa sankara priyaa ॥

do. suni naarada ke bachana taba saba kara mitaa bishaada। chhana mahum byaapeu sakala pura ghara ghara yaha sambaada ॥ 98 ॥

taba mayanaa himavantu anande। puni puni paarabatee pada bande ॥ naari purusha sisu jubaa sayaane। nagara loga saba ati harashaane ॥ lage hona pura mangalagaanaa। saje sabahi haataka ghata naanaa ॥ bhaanti aneka bhee jevaraanaa। soopasaastra jasa kachhu byavahaaraa ॥ so jevanaara ki jaai bakhaanee। basahim bhavana jehim maatu bhavaanee ॥ saadara bole sakala baraatee। bishnu biranchi deva saba jaatee ॥ bibidhi paanti baithee jevanaaraa। laage parusana nipuna suaraa ॥ naaribrinda sura jevanta jaanee। lageem dena gaareem mridu baanee ॥

chham. gaareem madhura svara dehim sundari bingya bachana sunaavaheem। bhojanu karahim sura ati bilambu binodu suni sachu paavaheem ॥ jevanta jo badhayo anandu so mukha kotihoom na parai kahyo। achavaani deenhe paana gavane baasa jaham jaako rahyo ॥

do. bahuri muninha himavanta kahum lagana sunaai aai। samaya biloki bibaaha kara pathe deva bolaai ॥ 99 ॥

boli sakala sura saadara leenhe। sabahi jathochita aasana deenhe ॥ bedee beda bidhaana samvaaree। subhaga sumangala gaavahim naaree ॥ singhaasanu ati dibya suhaavaa। jaai na barani biranchi banaavaa ॥ baithe siva bipranha siru naai। hridayam sumiri nija prabhu raghuraai ॥ bahuri muneesanha umaa bolaai। kari singaaru sakheem lai aai ॥ dekhata roopu sakala sura mohe। baranai chhabi asa jaga kabi ko hai ॥ jagadambikaa jaani bhava bhaamaa। suranha manahim mana keenha pranaamaa ॥ sundarataa marajaada bhavaanee। jaai na kotihum badana bakhaanee ॥

chham. kotihum badana nahim banai baranata jaga janani sobhaa mahaa। sakuchahim kahata shruti sesha saarada mandamati tulasee kahaa ॥ chhabikhaani maatu bhavaani gavanee madhya mandapa siva jahaam ॥ avaloki sakahim na sakucha pati pada kamala manu madhukaru tahaam ॥

do. muni anusaasana ganapatihi poojeu sambhu bhavaani। kau suni samsaya karai jani sura anaadi jiyam jaani ॥ 100 ॥

jasi bibaaha kai bidhi shruti gaai। mahaamuninha so saba karavaai ॥ gahi gireesa kusa kanyaa paanee। bhavahi samarapeem jaani bhavaanee ॥ paanigrahana jaba keenha mahesaa। himyam harashe taba sakala suresaa ॥ beda mantra munibara uchcharaheem। jaya jaya jaya sankara sura karaheem ॥ baajahim baajana bibidha bidhaanaa। sumanabrishti nabha bhai bidhi naanaa ॥ hara girijaa kara bhayu bibaahoo। sakala bhuvana bhari rahaa uchhaahoo ॥ daaseem daasa turaga ratha naagaa। dhenu basana mani bastu bibhaagaa ॥ anna kanakabhaajana bhari jaanaa। daaija deenha na jaai bakhaanaa ॥

chham. daaija diyo bahu bhaanti puni kara jori himabhoodhara kahyo। kaa deum pooranakaama sankara charana pankaja gahi rahyo ॥ sivam kripaasaagara sasura kara santoshu saba bhaantihim kiyo। puni gahe pada paathoja mayanaam prema paripoorana hiyo ॥

do. naatha umaa mana praana sama grihakinkaree karehu। chhamehu sakala aparaadha aba hoi prasanna baru dehu ॥ 101 ॥

bahu bidhi sambhu saasa samujhaai। gavanee bhavana charana siru naai ॥ jananeem umaa boli taba leenhee। lai uchhanga sundara sikha deenhee ॥ karehu sadaa sankara pada poojaa। naaridharamu pati deu na doojaa ॥ bachana kahata bhare lochana baaree। bahuri laai ura leenhi kumaaree ॥ kata bidhi srijeem naari jaga maaheem। paraadheena sapanehum sukhu naaheem ॥ bhai ati prema bikala mahataaree। dheeraju keenha kusamaya bichaaree ॥ puni puni milati parati gahi charanaa। parama prema kachhu jaai na baranaa ॥ saba naarinha mili bheti bhavaanee। jaai janani ura puni lapataanee ॥

chham. jananihi bahuri mili chalee uchita aseesa saba kaahoom deem। phiri phiri bilokati maatu tana taba sakheem lai siva pahim gee ॥ jaachaka sakala santoshi sankaru umaa sahita bhavana chale। saba amara harashe sumana barashi nisaana nabha baaje bhale ॥

do. chale sanga himavantu taba pahunchaavana ati hetu। bibidha bhaanti paritoshu kari bidaa keenha brishaketu ॥ 102 ॥

turata bhavana aae giriraai। sakala saila sara lie bolaai ॥ aadara daana binaya bahumaanaa। saba kara bidaa keenha himavaanaa ॥ jabahim sambhu kailaasahim aae। sura saba nija nija loka sidhaae ॥ jagata maatu pitu sambhu bhavaanee। tehee singaaru na kahum bakhaanee ॥ karahim bibidha bidhi bhoga bilaasaa। gananha sameta basahim kailaasaa ॥ hara girijaa bihaara nita nayoo। ehi bidhi bipula kaala chali gayoo ॥ taba janameu shatabadana kumaaraa। taaraku asura samara jehim maaraa ॥ aagama nigama prasiddha puraanaa। shanmukha janmu sakala jaga jaanaa ॥

chham. jagu jaana shanmukha janmu karmu prataapu purushaarathu mahaa। tehi hetu maim brishaketu suta kara charita sanchepahim kahaa ॥ yaha umaa sangu bibaahu je nara naari kahahim je gaavaheem। kalyaana kaaja bibaaha mangala sarbadaa sukhu paavaheem ॥

do. charita sindhu girijaa ramana beda na paavahim paaru। baranai tulaseedaasu kimi ati matimanda gavaamru ॥ 103 ॥

sambhu charita suni sarasa suhaavaa। bharadvaaja muni ati sukha paavaa ॥ bahu laalasaa kathaa para baadhai। nayananhi neeru romaavali thaadhai ॥ prema bibasa mukha aava na baanee। dasaa dekhi harashe muni gyaanee ॥ aho dhanya tava janmu muneesaa। tumhahi praana sama priya gaureesaa ॥ siva pada kamala jinhahi rati naaheem। raamahi te sapanehum na sohaaheem ॥ binu chhala bisvanaatha pada nehoo। raama bhagata kara lachchhana ehoo ॥ siva sama ko raghupati bratadhaaree। binu agha tajee satee asi naaree ॥ panu kari raghupati bhagati dekhaai। ko siva sama raamahi priya bhaai ॥

do. prathamahim mai kahi siva charita boojhaa maramu tumhaara। suchi sevaka tumha raama ke rahita samasta bikaara ॥ 104 ॥

maim jaanaa tumhaara guna seelaa। kahum sunahu aba raghupati leelaa ॥ sunu muni aaju samaagama torem। kahi na jaai jasa sukhu mana morem ॥ raama charita ati amita munisaa। kahi na sakahim sata koti aheesaa ॥ tadapi jathaashruta kahum bakhaanee। sumiri giraapati prabhu dhanupaanee ॥ saarada daarunaari sama svaamee। raamu sootradhara antarajaamee ॥ jehi para kripaa karahim janu jaanee। kabi ura ajira nachaavahim baanee ॥ pranavum soi kripaala raghunaathaa। baranum bisada taasu guna gaathaa ॥ parama ramya giribaru kailaasoo। sadaa jahaam siva umaa nivaasoo ॥

do. siddha tapodhana jogijana soora kinnara munibrinda। basahim tahaam sukritee sakala sevahim siba sukhakanda ॥ 105 ॥

hari hara bimukha dharma rati naaheem। te nara taham sapanehum nahim jaaheem ॥ tehi giri para bata bitapa bisaalaa। nita nootana sundara saba kaalaa ॥ tribidha sameera suseetali chhaayaa। siva bishraama bitapa shruti gaayaa ॥ eka baara tehi tara prabhu gayoo। taru biloki ura ati sukhu bhayoo ॥ nija kara daasi naagaripu chhaalaa। baithai sahajahim sambhu kripaalaa ॥ kunda indu dara gaura sareeraa। bhuja pralamba paridhana municheeraa ॥ taruna aruna ambuja sama charanaa। nakha duti bhagata hridaya tama haranaa ॥ bhujaga bhooti bhooshana tripuraaree। aananu sarada chanda chhabi haaree ॥

do. jataa mukuta surasarita sira lochana nalina bisaala। neelakantha laavanyanidhi soha baalabidhu bhaala ॥ 106 ॥

baithe soha kaamaripu kaisem। dharem sareeru saantarasu jaisem ॥ paarabatee bhala avasaru jaanee। gee sambhu pahim maatu bhavaanee ॥ jaani priyaa aadaru ati keenhaa। baama bhaaga aasanu hara deenhaa ॥ baitheem siva sameepa harashaai। pooruba janma kathaa chita aai ॥ pati hiyam hetu adhika anumaanee। bihasi umaa boleem priya baanee ॥ kathaa jo sakala loka hitakaaree। soi poochhana chaha sailakumaaree ॥ bisvanaatha mama naatha puraaree। tribhuvana mahimaa bidita tumhaaree ॥ chara aru achara naaga nara devaa। sakala karahim pada pankaja sevaa ॥

do. prabhu samaratha sarbagya siva sakala kalaa guna dhaama ॥ joga gyaana bairaagya nidhi pranata kalapataru naama ॥ 107 ॥

jaum mo para prasanna sukharaasee। jaania satya mohi nija daasee ॥ taum prabhu harahu mora agyaanaa। kahi raghunaatha kathaa bidhi naanaa ॥ jaasu bhavanu surataru tara hoi। sahi ki daridra janita dukhu soi ॥ sasibhooshana asa hridayam bichaaree। harahu naatha mama mati bhrama bhaaree ॥ prabhu je muni paramaarathabaadee। kahahim raama kahum brahma anaadee ॥ sesa saaradaa beda puraanaa। sakala karahim raghupati guna gaanaa ॥ tumha puni raama raama dina raatee। saadara japahu ananga aaraatee ॥ raamu so avadha nripati suta soi। kee aja aguna alakhagati koi ॥

do. jaum nripa tanaya ta brahma kimi naari biraham mati bhori। dekha charita mahimaa sunata bhramati buddhi ati mori ॥ 108 ॥

jaum aneeha byaapaka bibhu kou। kabahu bujhaai naatha mohi sou ॥ agya jaani risa ura jani dharahoo। jehi bidhi moha mitai soi karahoo ॥ mai bana deekhi raama prabhutaai। ati bhaya bikala na tumhahi sunaai ॥ tadapi malina mana bodhu na aavaa। so phalu bhalee bhaanti hama paavaa ॥ ajahoom kachhu samsu mana more। karahu kripaa binavum kara jorem ॥ prabhu taba mohi bahu bhaanti prabodhaa। naatha so samujhi karahu jani krodhaa ॥ taba kara asa bimoha aba naaheem। raamakathaa para ruchi mana maaheem ॥ kahahu puneeta raama guna gaathaa। bhujagaraaja bhooshana suranaathaa ॥

do. bandu pada dhari dharani siru binaya karum kara jori। baranahu raghubara bisada jasu shruti siddhaanta nichori ॥ 109 ॥

jadapi joshitaa nahim adhikaaree। daasee mana krama bachana tumhaaree ॥ goodhau tattva na saadhu duraavahim। aarata adhikaaree jaham paavahim ॥ ati aarati poochhum suraraayaa। raghupati kathaa kahahu kari daayaa ॥ prathama so kaarana kahahu bichaaree। nirguna brahma saguna bapu dhaaree ॥ puni prabhu kahahu raama avataaraa। baalacharita puni kahahu udaaraa ॥ kahahu jathaa jaanakee bibaaheem। raaja tajaa so dooshana kaaheem ॥ bana basi keenhe charita apaaraa। kahahu naatha jimi raavana maaraa ॥ raaja baithi keenheem bahu leelaa। sakala kahahu sankara sukhaleelaa ॥

do. bahuri kahahu karunaayatana keenha jo acharaja raama। prajaa sahita raghubamsamani kimi gavane nija dhaama ॥ 110 ॥

puni prabhu kahahu so tattva bakhaanee। jehim bigyaana magana muni gyaanee ॥ bhagati gyaana bigyaana biraagaa। puni saba baranahu sahita bibhaagaa ॥ auru raama rahasya anekaa। kahahu naatha ati bimala bibekaa ॥ jo prabhu maim poochhaa nahi hoi। sau dayaala raakhahu jani goi ॥ tumha tribhuvana gura beda bakhaanaa। aana jeeva paamvara kaa jaanaa ॥ prasna umaa kai sahaja suhaai। chhala biheena suni siva mana bhaai ॥ hara hiyam raamacharita saba aae। prema pulaka lochana jala chhaae ॥ shreeraghunaatha roopa ura aavaa। paramaananda amita sukha paavaa ॥

do. magana dhyaanarasa danda juga puni mana baahera keenha। raghupati charita mahesa taba harashita baranai leenha ॥ 111 ॥

jhootheu satya jaahi binu jaanem। jimi bhujanga binu raju pahichaanem ॥ jehi jaanem jaga jaai heraai। jaagem jathaa sapana bhrama jaai ॥ bandum baalaroopa soi raamoo। saba sidhi sulabha japata jisu naamoo ॥ mangala bhavana amangala haaree। dravu so dasaratha ajira bihaaree ॥ kari pranaama raamahi tripuraaree। harashi sudhaa sama giraa uchaaree ॥ dhanya dhanya giriraajakumaaree। tumha samaana nahim kau upakaaree ॥ poonchhehu raghupati kathaa prasangaa। sakala loka jaga paavani gangaa ॥ tumha raghubeera charana anuraagee। keenhahu prasna jagata hita laagee ॥

do. raamakripaa tem paarabati sapanehum tava mana maahim। soka moha sandeha bhrama mama bichaara kachhu naahim ॥ 112 ॥

tadapi asankaa keenhihu soi। kahata sunata saba kara hita hoi ॥ jinha hari kathaa sunee nahim kaanaa। shravana randhra ahibhavana samaanaa ॥ nayananhi santa darasa nahim dekhaa। lochana morapankha kara lekhaa ॥ te sira katu tumbari samatoolaa। je na namata hari gura pada moolaa ॥ jinha haribhagati hridayam nahim aanee। jeevata sava samaana tei praanee ॥ jo nahim kari raama guna gaanaa। jeeha so daadura jeeha samaanaa ॥ kulisa kathora nithura soi chhaatee। suni haricharita na jo harashaatee ॥ girijaa sunahu raama kai leelaa। sura hita danuja bimohanaseelaa ॥

do. raamakathaa suradhenu sama sevata saba sukha daani। satasamaaja suraloka saba ko na sunai asa jaani ॥ 113 ॥

raamakathaa sundara kara taaree। samsaya bihaga udaavanihaaree ॥ raamakathaa kali bitapa kuthaaree। saadara sunu giriraajakumaaree ॥ raama naama guna charita suhaae। janama karama aganita shruti gaae ॥ jathaa ananta raama bhagavaanaa। tathaa kathaa keerati guna naanaa ॥ tadapi jathaa shruta jasi mati moree। kahihum dekhi preeti ati toree ॥ umaa prasna tava sahaja suhaai। sukhada santasammata mohi bhaai ॥ eka baata nahi mohi sohaanee। jadapi moha basa kahehu bhavaanee ॥ tuma jo kahaa raama kau aanaa। jehi shruti gaava dharahim muni dhyaanaa ॥

do. kahahi sunahi asa adhama nara grase je moha pisaacha। paashandee hari pada bimukha jaanahim jhootha na saacha ॥ 114 ॥

agya akobida andha abhaagee। kaai bishaya mukara mana laagee ॥ lampata kapatee kutila biseshee। sapanehum santasabhaa nahim dekhee ॥ kahahim te beda asammata baanee। jinha kem soojha laabhu nahim haanee ॥ mukara malina aru nayana biheenaa। raama roopa dekhahim kimi deenaa ॥ jinha kem aguna na saguna bibekaa। jalpahim kalpita bachana anekaa ॥ harimaayaa basa jagata bhramaaheem। tinhahi kahata kachhu aghatita naaheem ॥ baatula bhoota bibasa matavaare। te nahim bolahim bachana bichaare ॥ jinha krita mahaamoha mada paanaa। tin kara kahaa karia nahim kaanaa ॥

so. asa nija hridayam bichaari taju samsaya bhaju raama pada। sunu giriraaja kumaari bhrama tama rabi kara bachana mama ॥ 115 ॥

sagunahi agunahi nahim kachhu bhedaa। gaavahim muni puraana budha bedaa ॥ aguna arupa alakha aja joi। bhagata prema basa saguna so hoi ॥ jo guna rahita saguna soi kaisem। jalu hima upala bilaga nahim jaisem ॥ jaasu naama bhrama timira patangaa। tehi kimi kahia bimoha prasangaa ॥ raama sachchidaananda dinesaa। nahim taham moha nisaa lavalesaa ॥ sahaja prakaasarupa bhagavaanaa। nahim taham puni bigyaana bihaanaa ॥ harasha bishaada gyaana agyaanaa। jeeva dharma ahamiti abhimaanaa ॥ raama brahma byaapaka jaga jaanaa। paramaananda paresa puraanaa ॥

do. purusha prasiddha prakaasa nidhi pragata paraavara naatha ॥ raghukulamani mama svaami soi kahi sivam naayu maatha ॥ 116 ॥

nija bhrama nahim samujhahim agyaanee। prabhu para moha dharahim jada praanee ॥ jathaa gagana ghana patala nihaaree। jhaampeu maanu kahahim kubichaaree ॥ chitava jo lochana anguli laaem। pragata jugala sasi tehi ke bhaaem ॥ umaa raama bishika asa mohaa। nabha tama dhooma dhoori jimi sohaa ॥ bishaya karana sura jeeva sametaa। sakala eka tem eka sachetaa ॥ saba kara parama prakaasaka joi। raama anaadi avadhapati soi ॥ jagata prakaasya prakaasaka raamoo। maayaadheesa gyaana guna dhaamoo ॥ jaasu satyataa tem jada maayaa। bhaasa satya iva moha sahaayaa ॥

do. rajata seepa mahum maasa jimi jathaa bhaanu kara baari। jadapi mrishaa tihum kaala soi bhrama na saki kau taari ॥ 117 ॥

ehi bidhi jaga hari aashrita rahee। jadapi asatya deta dukha ahee ॥ jaum sapanem sira kaatai koi। binu jaagem na doori dukha hoi ॥ jaasu kripaam asa bhrama miti jaai। girijaa soi kripaala raghuraai ॥ aadi anta kau jaasu na paavaa। mati anumaani nigama asa gaavaa ॥ binu pada chali suni binu kaanaa। kara binu karama kari bidhi naanaa ॥ aanana rahita sakala rasa bhogee। binu baanee bakataa bada jogee ॥ tanu binu parasa nayana binu dekhaa। grahi ghraana binu baasa aseshaa ॥ asi saba bhaanti alaukika karanee। mahimaa jaasu jaai nahim baranee ॥

do. jehi imi gaavahi beda budha jaahi dharahim muni dhyaana ॥ soi dasaratha suta bhagata hita kosalapati bhagavaana ॥ 118 ॥

kaaseem marata jantu avalokee। jaasu naama bala karum bisokee ॥ soi prabhu mora charaachara svaamee। raghubara saba ura antarajaamee ॥ bibasahum jaasu naama nara kahaheem। janama aneka rachita agha dahaheem ॥ saadara sumirana je nara karaheem। bhava baaridhi gopada iva taraheem ॥ raama so paramaatamaa bhavaanee। taham bhrama ati abihita tava baanee ॥ asa samsaya aanata ura maaheem। gyaana biraaga sakala guna jaaheem ॥ suni siva ke bhrama bhanjana bachanaa। miti gai saba kutaraka kai rachanaa ॥ bhi raghupati pada preeti prateetee। daaruna asambhaavanaa beetee ॥

do. puni puni prabhu pada kamala gahi jori pankaruha paani। bolee girijaa bachana bara manahum prema rasa saani ॥ 119 ॥

sasi kara sama suni giraa tumhaaree। mitaa moha saradaatapa bhaaree ॥ tumha kripaala sabu samsu hareu। raama svarupa jaani mohi pareu ॥ naatha kripaam aba gayu bishaadaa। sukhee bhayum prabhu charana prasaadaa ॥ aba mohi aapani kinkari jaanee। jadapi sahaja jada naari ayaanee ॥ prathama jo maim poochhaa soi kahahoo। jaum mo para prasanna prabhu ahahoo ॥ raama brahma chinamaya abinaasee। sarba rahita saba ura pura baasee ॥ naatha dhareu naratanu kehi hetoo। mohi samujhaai kahahu brishaketoo ॥ umaa bachana suni parama bineetaa। raamakathaa para preeti puneetaa ॥

do. himyam harashe kaamaari taba sankara sahaja sujaana bahu bidhi umahi prasamsi puni bole kripaanidhaana ॥ 120(ka) ॥

navaanhapaaraayana,pahalaa vishraama maasapaaraayana, chauthaa vishraama

so. sunu subha kathaa bhavaani raamacharitamaanasa bimala। kahaa bhusundi bakhaani sunaa bihaga naayaka garuda ॥ 120(kha) ॥

so sambaada udaara jehi bidhi bhaa aagem kahaba। sunahu raama avataara charita parama sundara anagha ॥ 120(ga) ॥

hari guna naama apaara kathaa roopa aganita amita। maim nija mati anusaara kahum umaa saadara sunahu ॥ 120(gha ॥

sunu girijaa haricharita suhaae। bipula bisada nigamaagama gaae ॥ hari avataara hetu jehi hoi। idamittham kahi jaai na soi ॥ raama atarkya buddhi mana baanee। mata hamaara asa sunahi sayaanee ॥ tadapi santa muni beda puraanaa। jasa kachhu kahahim svamati anumaanaa ॥ tasa maim sumukhi sunaavum tohee। samujhi pari jasa kaarana mohee ॥ jaba jaba hoi dharama kai haanee। baadhahim asura adhama abhimaanee ॥ karahim aneeti jaai nahim baranee। seedahim bipra dhenu sura dharanee ॥ taba taba prabhu dhari bibidha sareeraa। harahi kripaanidhi sajjana peeraa ॥

do. asura maari thaapahim suranha raakhahim nija shruti setu। jaga bistaarahim bisada jasa raama janma kara hetu ॥ 121 ॥

soi jasa gaai bhagata bhava taraheem। kripaasindhu jana hita tanu dharaheem ॥ raama janama ke hetu anekaa। parama bichitra eka tem ekaa ॥ janama eka dui kahum bakhaanee। saavadhaana sunu sumati bhavaanee ॥ dvaarapaala hari ke priya dou। jaya aru bijaya jaana saba kou ॥ bipra shraapa tem doonu bhaai। taamasa asura deha tinha paai ॥ kanakakasipu aru haataka lochana। jagata bidita surapati mada mochana ॥ bijee samara beera bikhyaataa। dhari baraaha bapu eka nipaataa ॥ hoi narahari doosara puni maaraa। jana prahalaada sujasa bistaaraa ॥

do. bhe nisaachara jaai tei mahaabeera balavaana। kumbhakarana raavana subhata sura bijee jaga jaana ॥ 122 ।

mukuta na bhe hate bhagavaanaa। teeni janama dvija bachana pravaanaa ॥ eka baara tinha ke hita laagee। dhareu sareera bhagata anuraagee ॥ kasyapa aditi tahaam pitu maataa। dasaratha kausalyaa bikhyaataa ॥ eka kalapa ehi bidhi avataaraa। charitra pavitra kie samsaaraa ॥ eka kalapa sura dekhi dukhaare। samara jalandhara sana saba haare ॥ sambhu keenha sangraama apaaraa। danuja mahaabala mari na maaraa ॥ parama satee asuraadhipa naaree। tehi bala taahi na jitahim puraaree ॥

do. chhala kari taareu taasu brata prabhu sura kaaraja keenha ॥ jaba tehi jaaneu marama taba shraapa kopa kari deenha ॥ 123 ॥

taasu shraapa hari deenha pramaanaa। kautukanidhi kripaala bhagavaanaa ॥ tahaam jalandhara raavana bhayoo। rana hati raama parama pada dayoo ॥ eka janama kara kaarana ehaa। jehi laagi raama dharee naradehaa ॥ prati avataara kathaa prabhu keree। sunu muni baranee kabinha ghaneree ॥ naarada shraapa deenha eka baaraa। kalapa eka tehi lagi avataaraa ॥ girijaa chakita bhee suni baanee। naarada bishnubhagata puni gyaani ॥ kaarana kavana shraapa muni deenhaa। kaa aparaadha ramaapati keenhaa ॥ yaha prasanga mohi kahahu puraaree। muni mana moha aacharaja bhaaree ॥

do. bole bihasi mahesa taba gyaanee moodha na koi। jehi jasa raghupati karahim jaba so tasa tehi chhana hoi ॥ 124(ka) ॥

so. kahum raama guna gaatha bharadvaaja saadara sunahu। bhava bhanjana raghunaatha bhaju tulasee taji maana mada ॥ 124(kha) ॥

himagiri guhaa eka ati paavani। baha sameepa surasaree suhaavani ॥ aashrama parama puneeta suhaavaa। dekhi devarishi mana ati bhaavaa ॥ nirakhi saila sari bipina bibhaagaa। bhayu ramaapati pada anuraagaa ॥ sumirata harihi shraapa gati baadhee। sahaja bimala mana laagi samaadhee ॥ muni gati dekhi suresa deraanaa। kaamahi boli keenha samaanaa ॥ sahita sahaaya jaahu mama hetoo। chakeu harashi hiyam jalacharaketoo ॥ sunaaseera mana mahum asi traasaa। chahata devarishi mama pura baasaa ॥ je kaamee lolupa jaga maaheem। kutila kaaka iva sabahi deraaheem ॥

do. sukha haada lai bhaaga satha svaana nirakhi mrigaraaja। chheeni lei jani jaana jada timi surapatihi na laaja ॥ 125 ॥

tehi aashramahim madana jaba gayoo। nija maayaam basanta niramayoo ॥ kusumita bibidha bitapa bahurangaa। koojahim kokila gunjahi bhringaa ॥ chalee suhaavani tribidha bayaaree। kaama krisaanu badhaavanihaaree ॥ rambhaadika suranaari nabeenaa । sakala asamasara kalaa prabeenaa ॥ karahim gaana bahu taana tarangaa। bahubidhi kreedahi paani patangaa ॥ dekhi sahaaya madana harashaanaa। keenhesi puni prapancha bidhi naanaa ॥ kaama kalaa kachhu munihi na byaapee। nija bhayam dareu manobhava paapee ॥ seema ki chaampi saki kau taasu। bada rakhavaara ramaapati jaasoo ॥

do. sahita sahaaya sabheeta ati maani haari mana maina। gahesi jaai muni charana taba kahi suthi aarata baina ॥ 126 ॥

bhayu na naarada mana kachhu roshaa। kahi priya bachana kaama paritoshaa ॥ naai charana siru aayasu paai। gayu madana taba sahita sahaai ॥ muni suseelataa aapani karanee। surapati sabhaam jaai saba baranee ॥ suni saba kem mana acharaju aavaa। munihi prasamsi harihi siru naavaa ॥ taba naarada gavane siva paaheem। jitaa kaama ahamiti mana maaheem ॥ maara charita sankarahim sunaae। atipriya jaani mahesa sikhaae ॥ baara baara binavum muni toheem। jimi yaha kathaa sunaayahu moheem ॥ timi jani harihi sunaavahu kabahoom। chalehum prasanga duraaedu tabahoom ॥

do. sambhu deenha upadesa hita nahim naaradahi sohaana। bhaaradvaaja kautuka sunahu hari ichchhaa balavaana ॥ 127 ॥

raama keenha chaahahim soi hoi। karai anyathaa asa nahim koi ॥ sambhu bachana muni mana nahim bhaae। taba biranchi ke loka sidhaae ॥ eka baara karatala bara beenaa। gaavata hari guna gaana prabeenaa ॥ chheerasindhu gavane muninaathaa। jaham basa shreenivaasa shrutimaathaa ॥ harashi mile uthi ramaaniketaa। baithe aasana rishihi sametaa ॥ bole bihasi charaachara raayaa। bahute dinana keenhi muni daayaa ॥ kaama charita naarada saba bhaashe। jadyapi prathama baraji sivam raakhe ॥ ati prachanda raghupati kai maayaa। jehi na moha asa ko jaga jaayaa ॥

do. rookha badana kari bachana mridu bole shreebhagavaana । tumhare sumirana tem mitahim moha maara mada maana ॥ 128 ॥

sunu muni moha hoi mana taakem। gyaana biraaga hridaya nahim jaake ॥ brahmacharaja brata rata matidheeraa। tumhahi ki kari manobhava peeraa ॥ naarada kaheu sahita abhimaanaa। kripaa tumhaari sakala bhagavaanaa ॥ karunaanidhi mana deekha bichaaree। ura ankureu garaba taru bhaaree ॥ begi so mai daarihum ukhaaree। pana hamaara sevaka hitakaaree ॥ muni kara hita mama kautuka hoi। avasi upaaya karabi mai soi ॥ taba naarada hari pada sira naai। chale hridayam ahamiti adhikaai ॥ shreepati nija maayaa taba preree। sunahu kathina karanee tehi keree ॥

do. biracheu maga mahum nagara tehim sata jojana bistaara। shreenivaasapura tem adhika rachanaa bibidha prakaara ॥ 129 ॥

basahim nagara sundara nara naaree। janu bahu manasija rati tanudhaaree ॥ tehim pura basi seelanidhi raajaa। aganita haya gaya sena samaajaa ॥ sata suresa sama bibhava bilaasaa। roopa teja bala neeti nivaasaa ॥ bisvamohanee taasu kumaaree। shree bimoha jisu roopu nihaaree ॥ soi harimaayaa saba guna khaanee। sobhaa taasu ki jaai bakhaanee ॥ kari svayambara so nripabaalaa। aae taham aganita mahipaalaa ॥ muni kautukee nagara tehim gayoo। purabaasimha saba poochhata bhayoo ॥ suni saba charita bhoopagriham aae। kari poojaa nripa muni baithaae ॥

do. aani dekhaai naaradahi bhoopati raajakumaari। kahahu naatha guna dosha saba ehi ke hridayam bichaari ॥ 130 ॥

dekhi roopa muni birati bisaaree। badai baara lagi rahe nihaaree ॥ lachchhana taasu biloki bhulaane। hridayam harasha nahim pragata bakhaane ॥ jo ehi bari amara soi hoi। samarabhoomi tehi jeeta na koi ॥ sevahim sakala charaachara taahee। bari seelanidhi kanyaa jaahee ॥ lachchhana saba bichaari ura raakhe। kachhuka banaai bhoopa sana bhaashe ॥ sutaa sulachchhana kahi nripa paaheem। naarada chale socha mana maaheem ॥ karaum jaai soi jatana bichaaree। jehi prakaara mohi barai kumaaree ॥ japa tapa kachhu na hoi tehi kaalaa। he bidhi mili kavana bidhi baalaa ॥

do. ehi avasara chaahia parama sobhaa roopa bisaala। jo biloki reejhai kuamri taba melai jayamaala ॥ 131 ॥

hari sana maagaum sundarataai। hoihi jaata gaharu ati bhaai ॥ morem hita hari sama nahim kou। ehi avasara sahaaya soi hou ॥ bahubidhi binaya keenhi tehi kaalaa। pragateu prabhu kautukee kripaalaa ॥ prabhu biloki muni nayana judaane। hoihi kaaju hiem harashaane ॥ ati aarati kahi kathaa sunaai। karahu kripaa kari hohu sahaai ॥ aapana roopa dehu prabhu mohee। aana bhaanti nahim paavaum ohee ॥ jehi bidhi naatha hoi hita moraa। karahu so begi daasa maim toraa ॥ nija maayaa bala dekhi bisaalaa। hiyam hamsi bole deenadayaalaa ॥

do. jehi bidhi hoihi parama hita naarada sunahu tumhaara। soi hama karaba na aana kachhu bachana na mrishaa hamaara ॥ 132 ॥

kupatha maaga ruja byaakula rogee। baida na dei sunahu muni jogee ॥ ehi bidhi hita tumhaara maim thayoo। kahi asa antarahita prabhu bhayoo ॥ maayaa bibasa bhe muni moodhaa। samujhee nahim hari giraa nigoodhaa ॥ gavane turata tahaam rishiraai। jahaam svayambara bhoomi banaai ॥ nija nija aasana baithe raajaa। bahu banaava kari sahita samaajaa ॥ muni mana harasha roopa ati morem। mohi taji aanahi baarihi na bhorem ॥ muni hita kaarana kripaanidhaanaa। deenha kuroopa na jaai bakhaanaa ॥ so charitra lakhi kaahum na paavaa। naarada jaani sabahim sira naavaa ॥

do. rahe tahaam dui rudra gana te jaanahim saba bheu। biprabesha dekhata phirahim parama kautukee teu ॥ 133 ॥

jemhi samaaja bainthe muni jaai। hridayam roopa ahamiti adhikaai ॥ taham baitha mahesa gana dou। biprabesha gati lakhi na kou ॥ karahim kooti naaradahi sunaai। neeki deenhi hari sundarataai ॥ reejhahi raajakuamri chhabi dekhee। inhahi barihi hari jaani biseshee ॥ munihi moha mana haatha paraaem। hamsahim sambhu gana ati sachu paaem ॥ jadapi sunahim muni atapati baanee। samujhi na pari buddhi bhrama saanee ॥ kaahum na lakhaa so charita biseshaa। so saroopa nripakanyaam dekhaa ॥ markata badana bhayankara dehee। dekhata hridayam krodha bhaa tehee ॥

do. sakheem sanga lai kuamri taba chali janu raajamaraala। dekhata phiri maheepa saba kara saroja jayamaala ॥ 134 ॥

jehi disi baithe naarada phoolee। so disi dehi na bilokee bhoolee ॥ puni puni muni ukasahim akulaaheem। dekhi dasaa hara gana musakaaheem ॥ dhari nripatanu taham gayu kripaalaa। kuamri harashi meleu jayamaalaa ॥ dulahini lai ge lachchhinivaasaa। nripasamaaja saba bhayu niraasaa ॥ muni ati bikala momham mati naathee। mani giri gee chhooti janu gaanthee ॥ taba hara gana bole musukaai। nija mukha mukura bilokahu jaai ॥ asa kahi dau bhaage bhayam bhaaree। badana deekha muni baari nihaaree ॥ beshu biloki krodha ati baadhaa। tinhahi saraapa deenha ati gaadhaa ॥

do. hohu nisaachara jaai tumha kapatee paapee dau। hamsehu hamahi so lehu phala bahuri hamsehu muni kau ॥ 135 ॥

puni jala deekha roopa nija paavaa। tadapi hridayam santosha na aavaa ॥ pharakata adhara kopa mana maaheem। sapadee chale kamalaapati paaheem ॥ dehum shraapa ki marihum jaai। jagata mora upahaasa karaai ॥ beechahim pantha mile danujaaree। sanga ramaa soi raajakumaaree ॥ bole madhura bachana surasaaim। muni kaham chale bikala kee naaim ॥ sunata bachana upajaa ati krodhaa। maayaa basa na rahaa mana bodhaa ॥ para sampadaa sakahu nahim dekhee। tumharem irishaa kapata biseshee ॥ mathata sindhu rudrahi bauraayahu। suranha preree bisha paana karaayahu ॥

do. asura suraa bisha sankarahi aapu ramaa mani chaaru। svaaratha saadhaka kutila tumha sadaa kapata byavahaaru ॥ 136 ॥

parama svatantra na sira para koi। bhaavi manahi karahu tumha soi ॥ bhalehi manda mandehi bhala karahoo। bisamaya harasha na hiyam kachhu dharahoo ॥ dahaki dahaki parichehu saba kaahoo। ati asanka mana sadaa uchhaahoo ॥ karama subhaasubha tumhahi na baadhaa। aba lagi tumhahi na kaahoom saadhaa ॥ bhale bhavana aba baayana deenhaa। paavahuge phala aapana keenhaa ॥ banchehu mohi javani dhari dehaa। soi tanu dharahu shraapa mama ehaa ॥ kapi aakriti tumha keenhi hamaaree। karihahim keesa sahaaya tumhaaree ॥ mama apakaara keenhee tumha bhaaree। naaree biraham tumha hoba dukhaaree ॥

do. shraapa seesa dharee harashi hiyam prabhu bahu binatee keenhi। nija maayaa kai prabalataa karashi kripaanidhi leenhi ॥ 137 ॥

jaba hari maayaa doori nivaaree। nahim taham ramaa na raajakumaaree ॥ taba muni ati sabheeta hari charanaa। gahe paahi pranataarati haranaa ॥ mrishaa hau mama shraapa kripaalaa। mama ichchhaa kaha deenadayaalaa ॥ maim durbachana kahe bahutere। kaha muni paapa mitihim kimi mere ॥ japahu jaai sankara sata naamaa। hoihi hridayam turanta bishraamaa ॥ kau nahim siva samaana priya morem। asi parateeti tajahu jani bhorem ॥ jehi para kripaa na karahim puraaree। so na paava muni bhagati hamaaree ॥ asa ura dhari mahi bicharahu jaai। aba na tumhahi maayaa niaraai ॥

do. bahubidhi munihi prabodhi prabhu taba bhe antaradhaana ॥ satyaloka naarada chale karata raama guna gaana ॥ 138 ॥

hara gana munihi jaata patha dekhee। bigatamoha mana harasha biseshee ॥ ati sabheeta naarada pahim aae। gahi pada aarata bachana sunaae ॥ hara gana hama na bipra muniraayaa। bada aparaadha keenha phala paayaa ॥ shraapa anugraha karahu kripaalaa। bole naarada deenadayaalaa ॥ nisichara jaai hohu tumha dou। baibhava bipula teja bala hou ॥ bhujabala bisva jitaba tumha jahia। dharihahim bishnu manuja tanu tahia। samara marana hari haatha tumhaaraa। hoihahu mukuta na puni samsaaraa ॥ chale jugala muni pada sira naai। bhe nisaachara kaalahi paai ॥

do. eka kalapa ehi hetu prabhu leenha manuja avataara। sura ranjana sajjana sukhada hari bhanjana bhubi bhaara ॥ 139 ॥

ehi bidhi janama karama hari kere। sundara sukhada bichitra ghanere ॥ kalapa kalapa prati prabhu avataraheem। chaaru charita naanaabidhi karaheem ॥ taba taba kathaa muneesanha gaai। parama puneeta prabandha banaai ॥ bibidha prasanga anoopa bakhaane। karahim na suni aacharaju sayaane ॥ hari ananta harikathaa anantaa। kahahim sunahim bahubidhi saba santaa ॥ raamachandra ke charita suhaae। kalapa koti lagi jaahim na gaae ॥ yaha prasanga maim kahaa bhavaanee। harimaayaam mohahim muni gyaanee ॥ prabhu kautukee pranata hitakaaree ॥ sevata sulabha sakala dukha haaree ॥

so. sura nara muni kau naahim jehi na moha maayaa prabala ॥ asa bichaari mana maahim bhajia mahaamaayaa patihi ॥ 140 ॥

apara hetu sunu sailakumaaree। kahum bichitra kathaa bistaaree ॥ jehi kaarana aja aguna aroopaa। brahma bhayu kosalapura bhoopaa ॥ jo prabhu bipina phirata tumha dekhaa। bandhu sameta dharem munibeshaa ॥ jaasu charita avaloki bhavaanee। satee sareera rahihu bauraanee ॥ ajahum na chhaayaa mitati tumhaaree। taasu charita sunu bhrama ruja haaree ॥ leelaa keenhi jo tehim avataaraa। so saba kahihum mati anusaaraa ॥ bharadvaaja suni sankara baanee। sakuchi saprema umaa musakaanee ॥ lage bahuri barane brishaketoo। so avataara bhayu jehi hetoo ॥

do. so maim tumha sana kahum sabu sunu muneesa mana laai ॥ raama kathaa kali mala harani mangala karani suhaai ॥ 141 ॥

svaayambhoo manu aru sataroopaa। jinha tem bhai narasrishti anoopaa ॥ dampati dharama aacharana neekaa। ajahum gaava shruti jinha kai leekaa ॥ nripa uttaanapaada suta taasoo। dhruva hari bhagata bhayu suta jaasoo ॥ laghu suta naama priyrabrata taahee। beda puraana prasamsahi jaahee ॥ devahooti puni taasu kumaaree। jo muni kardama kai priya naaree ॥ aadideva prabhu deenadayaalaa। jathara dhareu jehim kapila kripaalaa ॥ saankhya saastra jinha pragata bakhaanaa। tattva bichaara nipuna bhagavaanaa ॥ tehim manu raaja keenha bahu kaalaa। prabhu aayasu saba bidhi pratipaalaa ॥

so. hoi na bishaya biraaga bhavana basata bhaa chauthapana। hridayam bahuta dukha laaga janama gayu haribhagati binu ॥ 142 ॥

barabasa raaja sutahi taba deenhaa। naari sameta gavana bana keenhaa ॥ teeratha bara naimisha bikhyaataa। ati puneeta saadhaka sidhi daataa ॥ basahim tahaam muni siddha samaajaa। taham hiyam harashi chaleu manu raajaa ॥ pantha jaata sohahim matidheeraa। gyaana bhagati janu dharem sareeraa ॥ pahunche jaai dhenumati teeraa। harashi nahaane niramala neeraa ॥ aae milana siddha muni gyaanee। dharama dhurandhara nriparishi jaanee ॥ jaham jamha teeratha rahe suhaae। muninha sakala saadara karavaae ॥ krisa sareera munipata paridhaanaa। sata samaaja nita sunahim puraanaa ।

do. dvaadasa achchhara mantra puni japahim sahita anuraaga। baasudeva pada pankaruha dampati mana ati laaga ॥ 143 ॥

karahim ahaara saaka phala kandaa। sumirahim brahma sachchidaanandaa ॥ puni hari hetu karana tapa laage। baari adhaara moola phala tyaage ॥ ura abhilaasha nimrantara hoi। dekhaa nayana parama prabhu soi ॥ aguna akhanda ananta anaadee। jehi chintahim paramaarathabaadee ॥ neti neti jehi beda niroopaa। nijaananda nirupaadhi anoopaa ॥ sambhu biranchi bishnu bhagavaanaa। upajahim jaasu amsa tem naanaa ॥ aiseu prabhu sevaka basa ahee। bhagata hetu leelaatanu gahee ॥ jaum yaha bachana satya shruti bhaashaa। tau hamaara poojahi abhilaashaa ॥

do. ehi bidhi beetem barasha shata sahasa baari aahaara। sambata sapta sahasra puni rahe sameera adhaara ॥ 144 ॥

barasha sahasa dasa tyaageu sou। thaadhae rahe eka pada dou ॥ bidhi hari tapa dekhi apaaraa। manu sameepa aae bahu baaraa ॥ maagahu bara bahu bhaanti lobhaae। parama dheera nahim chalahim chalaae ॥ asthimaatra hoi rahe sareeraa। tadapi manaaga manahim nahim peeraa ॥ prabhu sarbagya daasa nija jaanee। gati ananya taapasa nripa raanee ॥ maagu maagu baru bhai nabha baanee। parama gabheera kripaamrita saanee ॥ mritaka jiavani giraa suhaai। shrabana randhra hoi ura jaba aai ॥ hrashtapushta tana bhe suhaae। maanahum abahim bhavana te aae ॥

do. shravana sudhaa sama bachana suni pulaka praphullita gaata। bole manu kari dandavata prema na hridayam samaata ॥ 145 ॥

sunu sevaka surataru suradhenu। bidhi hari hara bandita pada renoo ॥ sevata sulabha sakala sukha daayaka। pranatapaala sacharaachara naayaka ॥ jaum anaatha hita hama para nehoo। tau prasanna hoi yaha bara dehoo ॥ jo saroopa basa siva mana maaheem। jehi kaarana muni jatana karaaheem ॥ jo bhusundi mana maanasa hamsaa। saguna aguna jehi nigama prasamsaa ॥ dekhahim hama so roopa bhari lochana। kripaa karahu pranataarati mochana ॥ dampati bachana parama priya laage। mudula bineeta prema rasa paage ॥ bhagata bachhala prabhu kripaanidhaanaa। bisvabaasa pragate bhagavaanaa ॥

do. neela saroruha neela mani neela neeradhara syaama। laajahim tana sobhaa nirakhi koti koti sata kaama ॥ 146 ॥

sarada mayanka badana chhabi seemvaa। chaaru kapola chibuka dara greevaa ॥ adhara aruna rada sundara naasaa। bidhu kara nikara binindaka haasaa ॥ nava abunja ambaka chhabi neekee। chitavani lalita bhaavantee jee kee ॥ bhukuti manoja chaapa chhabi haaree। tilaka lalaata patala dutikaaree ॥ kundala makara mukuta sira bhraajaa। kutila kesa janu madhupa samaajaa ॥ ura shreebatsa ruchira banamaalaa। padika haara bhooshana manijaalaa ॥ kehari kandhara chaaru janeu। baahu bibhooshana sundara teu ॥ kari kara sari subhaga bhujadandaa। kati nishanga kara sara kodandaa ॥

do. tadita binindaka peeta pata udara rekha bara teeni ॥ naabhi manohara leti janu jamuna bhavamra chhabi chheeni ॥ 147 ॥

pada raajeeva barani nahi jaaheem। muni mana madhupa basahim jenha maaheem ॥ baama bhaaga sobhati anukoolaa। aadisakti chhabinidhi jagamoolaa ॥ jaasu amsa upajahim gunakhaanee। aganita lachchhi umaa brahmaanee ॥ bhrikuti bilaasa jaasu jaga hoi। raama baama disi seetaa soi ॥ chhabisamudra hari roopa bilokee। ekataka rahe nayana pata rokee ॥ chitavahim saadara roopa anoopaa। tripti na maanahim manu sataroopaa ॥ harasha bibasa tana dasaa bhulaanee। pare danda iva gahi pada paanee ॥ sira parase prabhu nija kara kanjaa। turata uthaae karunaapunjaa ॥

do. bole kripaanidhaana puni ati prasanna mohi jaani। maagahu bara joi bhaava mana mahaadaani anumaani ॥ 148 ॥

suni prabhu bachana jori juga paanee। dhari dheeraju bolee mridu baanee ॥ naatha dekhi pada kamala tumhaare। aba poore saba kaama hamaare ॥ eka laalasaa badai ura maahee। sugama agama kahi jaata so naaheem ॥ tumhahi deta ati sugama gosaaim। agama laaga mohi nija kripanaaim ॥ jathaa daridra bibudhataru paai। bahu sampati maagata sakuchaai ॥ taasu prabhaa jaana nahim soi। tathaa hridayam mama samsaya hoi ॥ so tumha jaanahu antarajaamee। puravahu mora manoratha svaamee ॥ sakucha bihaai maagu nripa mohi। morem nahim adeya kachhu tohee ॥

do. daani siromani kripaanidhi naatha kahum satibhaau ॥ chaahum tumhahi samaana suta prabhu sana kavana duraau ॥ 149 ॥

dekhi preeti suni bachana amole। evamastu karunaanidhi bole ॥ aapu sarisa khojaum kaham jaai। nripa tava tanaya hoba maim aai ॥ sataroopahi biloki kara jorem। debi maagu baru jo ruchi tore ॥ jo baru naatha chatura nripa maagaa। soi kripaala mohi ati priya laagaa ॥ prabhu parantu suthi hoti dhithaai। jadapi bhagata hita tumhahi sohaai ॥ tumha brahmaadi janaka jaga svaamee। brahma sakala ura antarajaamee ॥ asa samujhata mana samsaya hoi। kahaa jo prabhu pravaana puni soi ॥ je nija bhagata naatha tava ahaheem। jo sukha paavahim jo gati lahaheem ॥

do. soi sukha soi gati soi bhagati soi nija charana sanehu ॥ soi bibeka soi rahani prabhu hamahi kripaa kari dehu ॥ 150 ॥

sunu mridu goodha ruchira bara rachanaa। kripaasindhu bole mridu bachanaa ॥ jo kachhu ruchi tumhera mana maaheem। maim so deenha saba samsaya naaheem ॥ maatu bibeka alokika torem। kabahum na mitihi anugraha morem । bandi charana manu kaheu bahoree। avara eka binati prabhu moree ॥ suta bishika tava pada rati hou। mohi bada moodha kahai kina kou ॥ mani binu phani jimi jala binu meenaa। mama jeevana timi tumhahi adheenaa ॥ asa baru maagi charana gahi raheu। evamastu karunaanidhi kaheu ॥ aba tumha mama anusaasana maanee। basahu jaai surapati rajadhaanee ॥

so. taham kari bhoga bisaala taata gum kachhu kaala puni। hoihahu avadha bhuala taba maim hoba tumhaara suta ॥ 151 ॥

ichchhaamaya narabesha samvaarem। hoihum pragata niketa tumhaare ॥ amsanha sahita deha dhari taataa। karihum charita bhagata sukhadaataa ॥ je suni saadara nara badabhaagee। bhava tarihahim mamataa mada tyaagee ॥ aadisakti jehim jaga upajaayaa। sau avatarihi mori yaha maayaa ॥ puruba maim abhilaasha tumhaaraa। satya satya pana satya hamaaraa ॥ puni puni asa kahi kripaanidhaanaa। antaradhaana bhe bhagavaanaa ॥ dampati ura dhari bhagata kripaalaa। tehim aashrama nivase kachhu kaalaa ॥ samaya paai tanu taji anayaasaa। jaai keenha amaraavati baasaa ॥

do. yaha itihaasa puneeta ati umahi kahee brishaketu। bharadvaaja sunu apara puni raama janama kara hetu ॥ 152 ॥

maasapaaraayana,paanchavaam vishraama sunu muni kathaa puneeta puraanee। jo girijaa prati sambhu bakhaanee ॥ bisva bidita eka kaikaya desoo। satyaketu taham basi naresoo ॥ dharama dhurandhara neeti nidhaanaa। teja prataapa seela balavaanaa ॥ tehi kem bhe jugala suta beeraa। saba guna dhaama mahaa ranadheeraa ॥ raaja dhanee jo jetha suta aahee। naama prataapabhaanu asa taahee ॥ apara sutahi arimardana naamaa। bhujabala atula achala sangraamaa ॥ bhaaihi bhaaihi parama sameetee। sakala dosha chhala barajita preetee ॥ jethe sutahi raaja nripa deenhaa। hari hita aapu gavana bana keenhaa ॥

do. jaba prataaparabi bhayu nripa phiree dohaai desa। prajaa paala ati bedabidhi katahum naheem agha lesa ॥ 153 ॥

nripa hitakaaraka sachiva sayaanaa। naama dharamaruchi sukra samaanaa ॥ sachiva sayaana bandhu balabeeraa। aapu prataapapunja ranadheeraa ॥ sena sanga chaturanga apaaraa। amita subhata saba samara jujhaaraa ॥ sena biloki raau harashaanaa। aru baaje gahagahe nisaanaa ॥ bijaya hetu katakee banaai। sudina saadhi nripa chaleu bajaai ॥ jamha taham pareem aneka laraaim। jeete sakala bhoopa bariai ॥ sapta deepa bhujabala basa keenhe। lai lai danda chhaadai nripa deenhem ॥ sakala avani mandala tehi kaalaa। eka prataapabhaanu mahipaalaa ॥

do. svabasa bisva kari baahubala nija pura keenha prabesu। aratha dharama kaamaadi sukha sevi samayam naresu ॥ 154 ॥

bhoopa prataapabhaanu bala paai। kaamadhenu bhai bhoomi suhaai ॥ saba dukha barajita prajaa sukhaaree। dharamaseela sundara nara naaree ॥ sachiva dharamaruchi hari pada preetee। nripa hita hetu sikhava nita neetee ॥ gura sura santa pitara mahidevaa। kari sadaa nripa saba kai sevaa ॥ bhoopa dharama je beda bakhaane। sakala kari saadara sukha maane ॥ dina prati deha bibidha bidhi daanaa। sunahu saastra bara beda puraanaa ॥ naanaa baapeem koopa tadaagaa। sumana baatikaa sundara baagaa ॥ biprabhavana surabhavana suhaae। saba teerathanha bichitra banaae ॥

do. jamha lagi kahe puraana shruti eka eka saba jaaga। baara sahasra sahasra nripa kie sahita anuraaga ॥ 155 ॥

hridayam na kachhu phala anusandhaanaa। bhoopa bibekee parama sujaanaa ॥ kari je dharama karama mana baanee। baasudeva arpita nripa gyaanee ॥ chadhai bara baaji baara eka raajaa। mrigayaa kara saba saaji samaajaa ॥ bindhyaachala gabheera bana gayoo। mriga puneeta bahu maarata bhayoo ॥ phirata bipina nripa deekha baraahoo। janu bana dureu sasihi grasi raahoo ॥ bada bidhu nahi samaata mukha maaheem। manahum krodhabasa ugilata naaheem ॥ kola karaala dasana chhabi gaai। tanu bisaala peevara adhikaai ॥ ghurughuraata haya aarau paaem। chakita bilokata kaana uthaaem ॥

do. neela maheedhara sikhara sama dekhi bisaala baraahu। chapari chaleu haya sutuki nripa haanki na hoi nibaahu ॥ 156 ॥

aavata dekhi adhika rava baajee। chaleu baraaha maruta gati bhaajee ॥ turata keenha nripa sara sandhaanaa। mahi mili gayu bilokata baanaa ॥ taki taki teera maheesa chalaavaa। kari chhala suara sareera bachaavaa ॥ pragatata durata jaai mriga bhaagaa। risa basa bhoopa chaleu sanga laagaa ॥ gayu doori ghana gahana baraahoo। jaham naahina gaja baaji nibaahoo ॥ ati akela bana bipula kalesoo। tadapi na mriga maga taji naresoo ॥ kola biloki bhoopa bada dheeraa। bhaagi paitha giriguhaam gabheeraa ॥ agama dekhi nripa ati pachhitaai। phireu mahaabana pareu bhulaai ॥

do. kheda khinna chhuddhita trishita raajaa baaji sameta। khojata byaakula sarita sara jala binu bhayu acheta ॥ 157 ॥

phirata bipina aashrama eka dekhaa। taham basa nripati kapata munibeshaa ॥ jaasu desa nripa leenha chhadaai। samara sena taji gayu paraai ॥ samaya prataapabhaanu kara jaanee। aapana ati asamaya anumaanee ॥ gayu na griha mana bahuta galaanee। milaa na raajahi nripa abhimaanee ॥ risa ura maari ranka jimi raajaa। bipina basi taapasa kem saajaa ॥ taasu sameepa gavana nripa keenhaa। yaha prataaparabi tehi taba cheenhaa ॥ raau trishita nahi so pahichaanaa। dekhi subesha mahaamuni jaanaa ॥ utari turaga tem keenha pranaamaa। parama chatura na kaheu nija naamaa ॥ do0 bhoopati trishita biloki tehim sarabaru deenha dekhaai।

majjana paana sameta haya keenha nripati harashaai ॥ 158 ॥

gai shrama sakala sukhee nripa bhayoo। nija aashrama taapasa lai gayoo ॥ aasana deenha asta rabi jaanee। puni taapasa boleu mridu baanee ॥ ko tumha kasa bana phirahu akelem। sundara jubaa jeeva parahelem ॥ chakrabarti ke lachchhana torem। dekhata dayaa laagi ati morem ॥ naama prataapabhaanu avaneesaa। taasu sachiva maim sunahu muneesaa ॥ phirata aherem pareum bhulaai। bade bhaaga dekhum pada aai ॥ hama kaham durlabha darasa tumhaaraa। jaanata haum kachhu bhala honihaaraa ॥ kaha muni taata bhayu andhiyaaraa। jojana sattari nagaru tumhaaraa ॥

do. nisaa ghora gambheera bana pantha na sunahu sujaana। basahu aaju asa jaani tumha jaaehu hota bihaana ॥ 159(ka) ॥

tulasee jasi bhavatabyataa taisee mili sahaai। aapunu aavi taahi pahim taahi tahaam lai jaai ॥ 159(kha) ॥

bhalehim naatha aayasu dhari seesaa। baandhi turaga taru baitha maheesaa ॥ nripa bahu bhaati prasamseu taahee। charana bandi nija bhaagya saraahee ॥ puni bole mridu giraa suhaai। jaani pitaa prabhu karum dhithaai ॥ mohi munisa suta sevaka jaanee। naatha naama nija kahahu bakhaanee ॥ tehi na jaana nripa nripahi so jaanaa। bhoopa suhrada so kapata sayaanaa ॥ bairee puni chhatree puni raajaa। chhala bala keenha chahi nija kaajaa ॥ samujhi raajasukha dukhita araatee। avaam anala iva sulagi chhaatee ॥ sarala bachana nripa ke suni kaanaa। bayara sambhaari hridayam harashaanaa ॥

do. kapata bori baanee mridula boleu juguti sameta। naama hamaara bhikhaari aba nirdhana rahita niketi ॥ 160 ॥

kaha nripa je bigyaana nidhaanaa। tumha saarikhe galita abhimaanaa ॥ sadaa rahahi apanapau duraaem। saba bidhi kusala kubesha banaaem ॥ tehi tem kahahi santa shruti terem। parama akinchana priya hari kerem ॥ tumha sama adhana bhikhaari agehaa। hota biranchi sivahi sandehaa ॥ josi sosi tava charana namaamee। mo para kripaa karia aba svaamee ॥ sahaja preeti bhoopati kai dekhee। aapu bishaya bisvaasa biseshee ॥ saba prakaara raajahi apanaai। boleu adhika saneha janaai ॥ sunu satibhaau kahum mahipaalaa। ihaam basata beete bahu kaalaa ॥

do. aba lagi mohi na mileu kau maim na janaavum kaahu। lokamaanyataa anala sama kara tapa kaanana daahu ॥ 161(ka) ॥

so. tulasee dekhi subeshu bhoolahim moodha na chatura nara। sundara kekihi pekhu bachana sudhaa sama asana ahi ॥ 161(kha)

taatem guputa rahum jaga maaheem। hari taji kimapi prayojana naaheem ॥ prabhu jaanata saba binahim janaaem। kahahu kavani sidhi loka rijhaaem ॥ tumha suchi sumati parama priya morem। preeti prateeti mohi para torem ॥ aba jaum taata duraavum tohee। daaruna dosha ghati ati mohee ॥ jimi jimi taapasu kathi udaasaa। timi timi nripahi upaja bisvaasaa ॥ dekhaa svabasa karma mana baanee। taba bolaa taapasa bagadhyaanee ॥ naama hamaara ekatanu bhaai। suni nripa bole puni siru naai ॥ kahahu naama kara aratha bakhaanee। mohi sevaka ati aapana jaanee ॥

do. aadisrishti upajee jabahim taba utapati bhai mori। naama ekatanu hetu tehi deha na dharee bahori ॥ 162 ॥

jani aacharuja karahu mana maaheem। suta tapa tem durlabha kachhu naaheem ॥ tapabala tem jaga sriji bidhaataa। tapabala bishnu bhe paritraataa ॥ tapabala sambhu karahim sanghaaraa। tapa tem agama na kachhu samsaaraa ॥ bhayu nripahi suni ati anuraagaa। kathaa puraatana kahai so laagaa ॥ karama dharama itihaasa anekaa। kari niroopana birati bibekaa ॥ udabhava paalana pralaya kahaanee। kahesi amita aacharaja bakhaanee ॥ suni mahipa taapasa basa bhayoo। aapana naama kahata taba layoo ॥ kaha taapasa nripa jaanum tohee। keenhehu kapata laaga bhala mohee ॥

so. sunu maheesa asi neeti jaham taham naama na kahahim nripa। mohi tohi para ati preeti soi chaturataa bichaari tava ॥ 163 ॥

naama tumhaara prataapa dinesaa। satyaketu tava pitaa naresaa ॥ gura prasaada saba jaania raajaa। kahia na aapana jaani akaajaa ॥ dekhi taata tava sahaja sudhaai। preeti prateeti neeti nipunaai ॥ upaji pari mamataa mana morem। kahum kathaa nija pooche torem ॥ aba prasanna maim samsaya naaheem। maagu jo bhoopa bhaava mana maaheem ॥ suni subachana bhoopati harashaanaa। gahi pada binaya keenhi bidhi naanaa ॥ kripaasindhu muni darasana torem। chaari padaaratha karatala morem ॥ prabhuhi tathaapi prasanna bilokee। maagi agama bara haum asokee ॥

do. jaraa marana dukha rahita tanu samara jitai jani kau। ekachatra ripuheena mahi raaja kalapa sata hau ॥ 164 ॥

kaha taapasa nripa aisei hou। kaarana eka kathina sunu sou ॥ kaalu tua pada naaihi seesaa। eka biprakula chhaadai maheesaa ॥ tapabala bipra sadaa bariaraa। tinha ke kopa na kau rakhavaaraa ॥ jaum bipranha saba karahu naresaa। tau tua basa bidhi bishnu mahesaa ॥ chala na brahmakula sana bariai। satya kahum dau bhujaa uthaai ॥ bipra shraapa binu sunu mahipaalaa। tora naasa nahi kavanehum kaalaa ॥ harasheu raau bachana suni taasoo। naatha na hoi mora aba naasoo ॥ tava prasaada prabhu kripaanidhaanaa। mo kahum sarba kaala kalyaanaa ॥

do. evamastu kahi kapatamuni bolaa kutila bahori। milaba hamaara bhulaaba nija kahahu ta hamahi na khori ॥ 165 ॥

taatem mai tohi barajum raajaa। kahem kathaa tava parama akaajaa ॥ chhathem shravana yaha parata kahaanee। naasa tumhaara satya mama baanee ॥ yaha pragatem athavaa dvijashraapaa। naasa tora sunu bhaanuprataapaa ॥ aana upaayam nidhana tava naaheem। jaum hari hara kopahim mana maaheem ॥ satya naatha pada gahi nripa bhaashaa। dvija gura kopa kahahu ko raakhaa ॥ raakhi gura jaum kopa bidhaataa। gura birodha nahim kau jaga traataa ॥ jaum na chalaba hama kahe tumhaarem। hau naasa nahim socha hamaarem ॥ ekahim dara darapata mana moraa। prabhu mahideva shraapa ati ghoraa ॥

do. hohim bipra basa kavana bidhi kahahu kripaa kari sau। tumha taji deenadayaala nija hitoo na dekhum kaum ॥ 166 ॥

sunu nripa bibidha jatana jaga maaheem। kashtasaadhya puni hohim ki naaheem ॥ ahi eka ati sugama upaai। tahaam parantu eka kathinaai ॥ mama aadheena juguti nripa soi। mora jaaba tava nagara na hoi ॥ aaju lagem aru jaba tem bhayoom। kaahoo ke griha graama na gayoom ॥ jaum na jaaum tava hoi akaajoo। banaa aai asamanjasa aajoo ॥ suni maheesa boleu mridu baanee। naatha nigama asi neeti bakhaanee ॥ badae saneha laghunha para karaheem। giri nija sirani sadaa trina dharaheem ॥ jaladhi agaadha mauli baha phenoo। santata dharani dharata sira renoo ॥

do. asa kahi gahe naresa pada svaamee hohu kripaala। mohi laagi dukha sahia prabhu sajjana deenadayaala ॥ 167 ॥

jaani nripahi aapana aadheenaa। bolaa taapasa kapata prabeenaa ॥ satya kahum bhoopati sunu tohee। jaga naahina durlabha kachhu mohee ॥ avasi kaaja maim karihum toraa। mana tana bachana bhagata taim moraa ॥ joga juguti tapa mantra prabhaau। phali tabahim jaba karia durau ॥ jaum naresa maim karaum rasoi। tumha parusahu mohi jaana na koi ॥ anna so joi joi bhojana karee। soi soi tava aayasu anusaree ॥ puni tinha ke griha jevani jou। tava basa hoi bhoopa sunu sou ॥ jaai upaaya rachahu nripa ehoo। sambata bhari sankalapa karehoo ॥

do. nita nootana dvija sahasa sata barehu sahita parivaara। maim tumhare sankalapa lagi dinahim kariba jevanaara ॥ 168 ॥

ehi bidhi bhoopa kashta ati thorem। hoihahim sakala bipra basa torem ॥ karihahim bipra homa makha sevaa। tehim prasanga sahajehim basa devaa ॥ aura eka tohi kahoom lakhaau। maim ehi besha na aauba kau ॥ tumhare uparohita kahum raayaa। hari aanaba maim kari nija maayaa ॥ tapabala tehi kari aapu samaanaa। rakhihum ihaam barasha paravaanaa ॥ maim dhari taasu beshu sunu raajaa। saba bidhi tora samvaaraba kaajaa ॥ gai nisi bahuta sayana aba keeje। mohi tohi bhoopa bhenta dina teeje ॥ maim tapabala tohi turaga sametaa। pahunchehum sovatahi niketaa ॥

do. maim aauba soi beshu dhari pahichaanehu taba mohi। jaba ekaanta bolaai saba kathaa sunaavaum tohi ॥ 169 ॥

sayana keenha nripa aayasu maanee। aasana jaai baitha chhalagyaanee ॥ shramita bhoopa nidraa ati aai। so kimi sova socha adhikaai ॥ kaalaketu nisichara taham aavaa। jehim sookara hoi nripahi bhulaavaa ॥ parama mitra taapasa nripa keraa। jaani so ati kapata ghaneraa ॥ tehi ke sata suta aru dasa bhaai। khala ati ajaya deva dukhadaai ॥ prathamahi bhoopa samara saba maare। bipra santa sura dekhi dukhaare ॥ tehim khala paachhila bayaru sambharaa। taapasa nripa mili mantra bichaaraa ॥ jehi ripu chhaya soi rachenhi upaau। bhaavee basa na jaana kachhu rau ॥

do. ripu tejasee akela api laghu kari gania na taahu। ajahum deta dukha rabi sasihi sira avaseshita raahu ॥ 170 ॥

taapasa nripa nija sakhahi nihaaree। harashi mileu uthi bhayu sukhaaree ॥ mitrahi kahi saba kathaa sunaai। jaatudhaana bolaa sukha paai ॥ aba saadheum ripu sunahu naresaa। jaum tumha keenha mora upadesaa ॥ parihari socha rahahu tumha soi। binu aushadha biadhi bidhi khoi ॥ kula sameta ripu moola bahaai। chauthe divasa milaba maim aai ॥ taapasa nripahi bahuta paritoshee। chalaa mahaakapatee atiroshee ॥ bhaanuprataapahi baaji sametaa। pahunchaaesi chhana maajha niketaa ॥ nripahi naari pahim sayana karaai। hayagriham baandhesi baaji banaai ॥

do. raajaa ke uparohitahi hari lai gayu bahori। lai raakhesi giri khoha mahum maayaam kari mati bhori ॥ 171 ॥

aapu birachi uparohita roopaa। pareu jaai tehi seja anoopaa ॥ jaageu nripa anabhem bihaanaa। dekhi bhavana ati acharaju maanaa ॥ muni mahimaa mana mahum anumaanee। utheu gavamhi jehi jaana na raanee ॥ kaanana gayu baaji chadhai teheem। pura nara naari na jaaneu keheem ॥ gem jaama juga bhoopati aavaa। ghara ghara utsava baaja badhaavaa ॥ uparohitahi dekha jaba raajaa। chakita biloki sumiri soi kaajaa ॥ juga sama nripahi ge dina teenee। kapatee muni pada raha mati leenee ॥ samaya jaani uparohita aavaa। nripahi mate saba kahi samujhaavaa ॥

do. nripa harasheu pahichaani guru bhrama basa rahaa na cheta। bare turata sata sahasa bara bipra kutumba sameta ॥ 172 ॥

uparohita jevanaara banaai। chharasa chaari bidhi jasi shruti gaai ॥ maayaamaya tehim keenha rasoi। binjana bahu gani saki na koi ॥ bibidha mriganha kara aamisha raandhaa। tehi mahum bipra maamsu khala saandhaa ॥ bhojana kahum saba bipra bolaae। pada pakhaari saadara baithaae ॥ parusana jabahim laaga mahipaalaa। bhai akaasabaanee tehi kaalaa ॥ biprabrinda uthi uthi griha jaahoo। hai badai haani anna jani khaahoo ॥ bhayu rasoim bhoosura maamsoo। saba dvija uthe maani bisvaasoo ॥ bhoopa bikala mati moham bhulaanee। bhaavee basa aava mukha baanee ॥

do. bole bipra sakopa taba nahim kachhu keenha bichaara। jaai nisaachara hohu nripa moodha sahita parivaara ॥ 173 ॥

chhatrabandhu taim bipra bolaai। ghaalai lie sahita samudaai ॥ eesvara raakhaa dharama hamaaraa। jaihasi taim sameta parivaaraa ॥ sambata madhya naasa tava hou। jaladaataa na rahihi kula kou ॥ nripa suni shraapa bikala ati traasaa। bhai bahori bara giraa akaasaa ॥ biprahu shraapa bichaari na deenhaa। nahim aparaadha bhoopa kachhu keenhaa ॥ chakita bipra saba suni nabhabaanee। bhoopa gayu jaham bhojana khaanee ॥ taham na asana nahim bipra suaraa। phireu raau mana socha apaaraa ॥ saba prasanga mahisuranha sunaai। trasita pareu avaneem akulaai ॥

do. bhoopati bhaavee miti nahim jadapi na dooshana tora। kiem anyathaa hoi nahim biprashraapa ati ghora ॥ 174 ॥

asa kahi saba mahideva sidhaae। samaachaara puraloganha paae ॥ sochahim dooshana daivahi deheem। bicharata hamsa kaaga kiya jeheem ॥ uparohitahi bhavana pahunchaai। asura taapasahi khabari janaai ॥ tehim khala jaham taham patra pathaae। saji saji sena bhoopa saba dhaae ॥ gherenhi nagara nisaana bajaai। bibidha bhaanti nita hoi laraai ॥ joojhe sakala subhata kari karanee। bandhu sameta pareu nripa dharanee ॥ satyaketu kula kau nahim baanchaa। biprashraapa kimi hoi asaanchaa ॥ ripu jiti saba nripa nagara basaai। nija pura gavane jaya jasu paai ॥

do. bharadvaaja sunu jaahi jaba hoi bidhaataa baama। dhoori merusama janaka jama taahi byaalasama daama ॥ ।175 ॥

kaala paai muni sunu soi raajaa। bhayu nisaachara sahita samaajaa ॥ dasa sira taahi beesa bhujadandaa। raavana naama beera baribandaa ॥ bhoopa anuja arimardana naamaa। bhayu so kumbhakarana baladhaamaa ॥ sachiva jo rahaa dharamaruchi jaasoo। bhayu bimaatra bandhu laghu taasoo ॥ naama bibheeshana jehi jaga jaanaa। bishnubhagata bigyaana nidhaanaa ॥ rahe je suta sevaka nripa kere। bhe nisaachara ghora ghanere ॥ kaamaroopa khala jinasa anekaa। kutila bhayankara bigata bibekaa ॥ kripaa rahita himsaka saba paapee। barani na jaahim bisva paritaapee ॥

do. upaje jadapi pulastyakula paavana amala anoopa। tadapi maheesura shraapa basa bhe sakala agharoopa ॥ 176 ॥

keenha bibidha tapa teenihum bhaai। parama ugra nahim barani so jaai ॥ gayu nikata tapa dekhi bidhaataa। maagahu bara prasanna maim taataa ॥ kari binatee pada gahi dasaseesaa। boleu bachana sunahu jagadeesaa ॥ hama kaahoo ke marahim na maarem। baanara manuja jaati dui baarem ॥ evamastu tumha bada tapa keenhaa। maim brahmaam mili tehi bara deenhaa ॥ puni prabhu kumbhakarana pahim gayoo। tehi biloki mana bisamaya bhayoo ॥ jaum ehim khala nita karaba ahaaroo। hoihi saba ujaari samsaaroo ॥ saarada preri taasu mati pheree। maagesi needa maasa shata keree ॥

do. ge bibheeshana paasa puni kaheu putra bara maagu। tehim maageu bhagavanta pada kamala amala anuraagu ॥ 177 ॥

tinhi dei bara brahma sidhaae। harashita te apane griha aae ॥ maya tanujaa mandodari naamaa। parama sundaree naari lalaamaa ॥ soi mayam deenhi raavanahi aanee। hoihi jaatudhaanapati jaanee ॥ harashita bhayu naari bhali paai। puni dau bandhu biahesi jaai ॥ giri trikoota eka sindhu majhaaree। bidhi nirmita durgama ati bhaaree ॥ soi maya daanavam bahuri samvaaraa। kanaka rachita manibhavana apaaraa ॥ bhogaavati jasi ahikula baasaa। amaraavati jasi sakranivaasaa ॥ tinha tem adhika ramya ati bankaa। jaga bikhyaata naama tehi lankaa ॥

do. khaaim sindhu gabheera ati chaarihum disi phiri aava। kanaka kota mani khachita dridha barani na jaai banaava ॥ 178(ka) ॥

hariprerita jehim kalapa joi jaatudhaanapati hoi। soora prataapee atulabala dala sameta basa soi ॥ 178(kha) ॥

rahe tahaam nisichara bhata bhaare। te saba suranha samara sanghaare ॥ aba taham rahahim sakra ke prere। rachchhaka koti jachchhapati kere ॥ dasamukha katahum khabari asi paai। sena saaji gadha gheresi jaai ॥ dekhi bikata bhata badai katakaai। jachchha jeeva lai ge paraai ॥ phiri saba nagara dasaanana dekhaa। gayu socha sukha bhayu biseshaa ॥ sundara sahaja agama anumaanee। keenhi tahaam raavana rajadhaanee ॥ jehi jasa joga baanti griha deenhe। sukhee sakala rajaneechara keenhe ॥ eka baara kubera para dhaavaa। pushpaka jaana jeeti lai aavaa ॥

do. kautukaheem kailaasa puni leenhesi jaai uthaai। manahum tauli nija baahubala chalaa bahuta sukha paai ॥ 179 ॥

sukha sampati suta sena sahaai। jaya prataapa bala buddhi badaai ॥ nita nootana saba baadhata jaai। jimi pratilaabha lobha adhikaai ॥ atibala kumbhakarana asa bhraataa। jehi kahum nahim pratibhata jaga jaataa ॥ kari paana sovi shata maasaa। jaagata hoi tihum pura traasaa ॥ jaum dina prati ahaara kara soi। bisva begi saba chaupata hoi ॥ samara dheera nahim jaai bakhaanaa। tehi sama amita beera balavaanaa ॥ baaridanaada jetha suta taasoo। bhata mahum prathama leeka jaga jaasoo ॥ jehi na hoi rana sanamukha koi। surapura nitahim paraavana hoi ॥

do. kumukha akampana kulisarada dhoomaketu atikaaya। eka eka jaga jeeti saka aise subhata nikaaya ॥ 180 ॥

kaamaroopa jaanahim saba maayaa। sapanehum jinha kem dharama na daayaa ॥ dasamukha baitha sabhaam eka baaraa। dekhi amita aapana parivaaraa ॥ suta samooha jana parijana naatee। ge ko paara nisaachara jaatee ॥ sena biloki sahaja abhimaanee। bolaa bachana krodha mada saanee ॥ sunahu sakala rajaneechara joothaa। hamare bairee bibudha baroothaa ॥ te sanamukha nahim karahee laraai। dekhi sabala ripu jaahim paraai ॥ tenha kara marana eka bidhi hoi। kahum bujhaai sunahu aba soi ॥ dvijabhojana makha homa saraadhaa ॥ saba kai jaai karahu tumha baadhaa ॥

do. chhudhaa chheena balaheena sura sahajehim milihahim aai। taba maarihum ki chhaadaihum bhalee bhaanti apanaai ॥ 181 ॥

meghanaada kahum puni hankaraavaa। deenhee sikha balu bayaru badhaavaa ॥ je sura samara dheera balavaanaa। jinha kem laribe kara abhimaanaa ॥ tinhahi jeeti rana aanesu baandhee। uthi suta pitu anusaasana kaandhee ॥ ehi bidhi sabahee agyaa deenhee। aapunu chaleu gadaa kara leenhee ॥ chalata dasaanana dolati avanee। garjata garbha stravahim sura ravanee ॥ raavana aavata suneu sakohaa। devanha take meru giri khohaa ॥ digapaalanha ke loka suhaae। soone sakala dasaanana paae ॥ puni puni singhanaada kari bhaaree। dei devatanha gaari pachaaree ॥ rana mada matta phiri jaga dhaavaa। pratibhata khaujata katahum na paavaa ॥ rabi sasi pavana baruna dhanadhaaree। agini kaala jama saba adhikaaree ॥ kinnara siddha manuja sura naagaa। hathi sabahee ke panthahim laagaa ॥ brahmasrishti jaham lagi tanudhaaree। dasamukha basabartee nara naaree ॥ aayasu karahim sakala bhayabheetaa। navahim aai nita charana bineetaa ॥

do. bhujabala bisva basya kari raakhesi kau na sutantra। mandaleeka mani raavana raaja kari nija mantra ॥ 182(kha) ॥

deva jachchha gandharva nara kinnara naaga kumaari। jeeti bareem nija baahubala bahu sundara bara naari ॥ 182kha ॥

indrajeeta sana jo kachhu kaheu। so saba janu pahilehim kari raheu ॥ prathamahim jinha kahum aayasu deenhaa। tinha kara charita sunahu jo keenhaa ॥ dekhata bheemaroopa saba paapee। nisichara nikara deva paritaapee ॥ karahi upadrava asura nikaayaa। naanaa roopa dharahim kari maayaa ॥ jehi bidhi hoi dharma nirmoolaa। so saba karahim beda pratikoolaa ॥ jehim jehim desa dhenu dvija paavahim। nagara gaaum pura aagi lagaavahim ॥ subha aacharana katahum nahim hoi। deva bipra guroo maana na koi ॥ nahim haribhagati jagya tapa gyaanaa। sapanehum sunia na beda puraanaa ॥

chham. japa joga biraagaa tapa makha bhaagaa shravana suni dasaseesaa। aapunu uthi dhaavi rahai na paavi dhari saba ghaali kheesaa ॥ asa bhrashta achaaraa bhaa samsaaraa dharma sunia nahi kaanaa। tehi bahubidhi traasi desa nikaasi jo kaha beda puraanaa ॥

so. barani na jaai aneeti ghora nisaachara jo karahim। himsaa para ati preeti tinha ke paapahi kavani miti ॥ 183 ॥

maasapaaraayana, chhathaa vishraama baadhae khala bahu chora juaraa। je lampata paradhana paradaaraa ॥ maanahim maatu pitaa nahim devaa। saadhunha sana karavaavahim sevaa ॥ jinha ke yaha aacharana bhavaanee। te jaanehu nisichara saba praanee ॥ atisaya dekhi dharma kai glaanee। parama sabheeta dharaa akulaanee ॥ giri sari sindhu bhaara nahim mohee। jasa mohi garua eka paradrohee ॥ sakala dharma dekhi bipareetaa। kahi na saki raavana bhaya bheetaa ॥ dhenu roopa dhari hridayam bichaaree। gee tahaam jaham sura muni jhaaree ॥ nija santaapa sunaaesi roi। kaahoo tem kachhu kaaja na hoi ॥

chham. sura muni gandharbaa mili kari sarbaa ge biranchi ke lokaa। sanga gotanudhaaree bhoomi bichaaree parama bikala bhaya sokaa ॥ brahmaam saba jaanaa mana anumaanaa mora kachhoo na basaai। jaa kari taim daasee so abinaasee hamareu tora sahaai ॥

so. dharani dharahi mana dheera kaha biranchi haripada sumiru। jaanata jana kee peera prabhu bhanjihi daaruna bipati ॥ 184 ॥

baithe sura saba karahim bichaaraa। kaham paaia prabhu karia pukaaraa ॥ pura baikuntha jaana kaha koi। kau kaha payanidhi basa prabhu soi ॥ jaake hridayam bhagati jasi preeti। prabhu taham pragata sadaa tehim reetee ॥ tehi samaaja girijaa maim raheum। avasara paai bachana eka kaheum ॥ hari byaapaka sarbatra samaanaa। prema tem pragata hohim maim jaanaa ॥ desa kaala disi bidisihu maaheem। kahahu so kahaam jahaam prabhu naaheem ॥ aga jagamaya saba rahita biraagee। prema tem prabhu pragati jimi aagee ॥ mora bachana saba ke mana maanaa। saadhu saadhu kari brahma bakhaanaa ॥

do. suni biranchi mana harasha tana pulaki nayana baha neera। astuti karata jori kara saavadhaana matidheera ॥ 185 ॥

chham. jaya jaya suranaayaka jana sukhadaayaka pranatapaala bhagavantaa। go dvija hitakaaree jaya asuraaree sidhumsutaa priya kantaa ॥ paalana sura dharanee adbhuta karanee marama na jaani koi। jo sahaja kripaalaa deenadayaalaa karu anugraha soi ॥ jaya jaya abinaasee saba ghata baasee byaapaka paramaanandaa। abigata goteetam charita puneetam maayaarahita mukundaa ॥ jehi laagi biraagee ati anuraagee bigatamoha munibrindaa। nisi baasara dhyaavahim guna gana gaavahim jayati sachchidaanandaa ॥ jehim srishti upaai tribidha banaai sanga sahaaya na doojaa। so karu aghaaree chinta hamaaree jaania bhagati na poojaa ॥ jo bhava bhaya bhanjana muni mana ranjana ganjana bipati baroothaa। mana bacha krama baanee chhaadai sayaanee sarana sakala sura joothaa ॥ saarada shruti seshaa rishaya aseshaa jaa kahum kau nahi jaanaa। jehi deena piare beda pukaare dravu so shreebhagavaanaa ॥ bhava baaridhi mandara saba bidhi sundara gunamandira sukhapunjaa। muni siddha sakala sura parama bhayaatura namata naatha pada kanjaa ॥

do. jaani sabhaya surabhoomi suni bachana sameta saneha। gaganagiraa gambheera bhi harani soka sandeha ॥ 186 ॥

jani darapahu muni siddha suresaa। tumhahi laagi dharihum nara besaa ॥ amsanha sahita manuja avataaraa। lehum dinakara bamsa udaaraa ॥ kasyapa aditi mahaatapa keenhaa। tinha kahum maim pooraba bara deenhaa ॥ te dasaratha kausalyaa roopaa। kosalapureem pragata narabhoopaa ॥ tinha ke griha avatarihum jaai। raghukula tilaka so chaariu bhaai ॥ naarada bachana satya saba karihum। parama sakti sameta avatarihum ॥ harihum sakala bhoomi garuai। nirbhaya hohu deva samudaai ॥ gagana brahmabaanee sunee kaanaa। turata phire sura hridaya judaanaa ॥ taba brahmaa dharanihi samujhaavaa। abhaya bhee bharosa jiyam aavaa ॥

do. nija lokahi biranchi ge devanha ihi sikhaai। baanara tanu dhari dhari mahi hari pada sevahu jaai ॥ 187 ॥

ge deva saba nija nija dhaamaa। bhoomi sahita mana kahum bishraamaa । jo kachhu aayasu brahmaam deenhaa। harashe deva bilamba na keenhaa ॥ banachara deha dhari chhiti maaheem। atulita bala prataapa tinha paaheem ॥ giri taru nakha aayudha saba beeraa। hari maaraga chitavahim matidheeraa ॥ giri kaanana jaham taham bhari pooree। rahe nija nija aneeka rachi rooree ॥ yaha saba ruchira charita maim bhaashaa। aba so sunahu jo beechahim raakhaa ॥ avadhapureem raghukulamani raau। beda bidita tehi dasaratha naaum ॥ dharama dhurandhara gunanidhi gyaanee। hridayam bhagati mati saarangapaanee ॥

do. kausalyaadi naari priya saba aacharana puneeta। pati anukoola prema dridha hari pada kamala bineeta ॥ 188 ॥

eka baara bhoopati mana maaheem। bhai galaani morem suta naaheem ॥ gura griha gayu turata mahipaalaa। charana laagi kari binaya bisaalaa ॥ nija dukha sukha saba gurahi sunaayu। kahi basishtha bahubidhi samujhaayu ॥ dharahu dheera hoihahim suta chaaree। tribhuvana bidita bhagata bhaya haaree ॥ sringee rishahi basishtha bolaavaa। putrakaama subha jagya karaavaa ॥ bhagati sahita muni aahuti deenhem। pragate agini charoo kara leenhem ॥ jo basishtha kachhu hridayam bichaaraa। sakala kaaju bhaa siddha tumhaaraa ॥ yaha habi baanti dehu nripa jaai। jathaa joga jehi bhaaga banaai ॥

do. taba adrisya bhe paavaka sakala sabhahi samujhaai ॥ paramaananda magana nripa harasha na hridayam samaai ॥ 189 ॥

tabahim raayam priya naari bolaaim। kausalyaadi tahaam chali aai ॥ ardha bhaaga kausalyaahi deenhaa। ubhaya bhaaga aadhe kara keenhaa ॥ kaikei kaham nripa so dayoo। rahyo so ubhaya bhaaga puni bhayoo ॥ kausalyaa kaikei haatha dhari। deenha sumitrahi mana prasanna kari ॥ ehi bidhi garbhasahita saba naaree। bheem hridayam harashita sukha bhaaree ॥ jaa dina tem hari garbhahim aae। sakala loka sukha sampati chhaae ॥ mandira maham saba raajahim raanee। sobhaa seela teja kee khaaneem ॥ sukha juta kachhuka kaala chali gayoo। jehim prabhu pragata so avasara bhayoo ॥

do. joga lagana graha baara tithi sakala bhe anukoola। chara aru achara harshajuta raama janama sukhamoola ॥ 190 ॥

naumee tithi madhu maasa puneetaa। sukala pachchha abhijita haripreetaa ॥ madhyadivasa ati seeta na ghaamaa। paavana kaala loka bishraamaa ॥ seetala manda surabhi baha baau। harashita sura santana mana chaau ॥ bana kusumita girigana maniaraa। stravahim sakala saritaa'mritadhaaraa ॥ so avasara biranchi jaba jaanaa। chale sakala sura saaji bimaanaa ॥ gagana bimala sakula sura joothaa। gaavahim guna gandharba baroothaa ॥ barashahim sumana suanjali saajee। gahagahi gagana dundubhee baajee ॥ astuti karahim naaga muni devaa। bahubidhi laavahim nija nija sevaa ॥

do. sura samooha binatee kari pahunche nija nija dhaama। jaganivaasa prabhu pragate akhila loka bishraama ॥ 191 ॥

chham. bhe pragata kripaalaa deenadayaalaa kausalyaa hitakaaree। harashita mahataaree muni mana haaree adbhuta roopa bichaaree ॥ lochana abhiraamaa tanu ghanasyaamaa nija aayudha bhuja chaaree। bhooshana banamaalaa nayana bisaalaa sobhaasindhu kharaaree ॥ kaha dui kara joree astuti toree kehi bidhi karaum anantaa। maayaa guna gyaanaateeta amaanaa beda puraana bhanantaa ॥ karunaa sukha saagara saba guna aagara jehi gaavahim shruti santaa। so mama hita laagee jana anuraagee bhayu pragata shreekantaa ॥ brahmaanda nikaayaa nirmita maayaa roma roma prati beda kahai। mama ura so baasee yaha upahaasee sunata dheera pati thira na rahai ॥ upajaa jaba gyaanaa prabhu musakaanaa charita bahuta bidhi keenha chahai। kahi kathaa suhaai maatu bujhaai jehi prakaara suta prema lahai ॥ maataa puni bolee so mati daulee tajahu taata yaha roopaa। keejai sisuleelaa ati priyaseelaa yaha sukha parama anoopaa ॥ suni bachana sujaanaa rodana thaanaa hoi baalaka surabhoopaa। yaha charita je gaavahim haripada paavahim te na parahim bhavakoopaa ॥

do. bipra dhenu sura santa hita leenha manuja avataara। nija ichchhaa nirmita tanu maayaa guna go paara ॥ 192 ॥

suni sisu rudana parama priya baanee। sambhrama chali aai saba raanee ॥ harashita jaham taham dhaaim daasee। aananda magana sakala purabaasee ॥ dasaratha putrajanma suni kaanaa। maanahum brahmaananda samaanaa ॥ parama prema mana pulaka sareeraa। chaahata uthata karata mati dheeraa ॥ jaakara naama sunata subha hoi। morem griha aavaa prabhu soi ॥ paramaananda poori mana raajaa। kahaa bolaai bajaavahu baajaa ॥ gura basishtha kaham gayu hankaaraa। aae dvijana sahita nripadvaaraa ॥ anupama baalaka dekhenhi jaai। roopa raasi guna kahi na siraai ॥

do. nandeemukha saraadha kari jaatakarama saba keenha। haataka dhenu basana mani nripa bipranha kaham deenha ॥ 193 ॥

dhvaja pataaka torana pura chhaavaa। kahi na jaai jehi bhaanti banaavaa ॥ sumanabrishti akaasa tem hoi। brahmaananda magana saba loi ॥ brinda brinda mili chaleem logaai। sahaja sangaara kiem uthi dhaai ॥ kanaka kalasa mangala dhari thaaraa। gaavata paithahim bhoopa duaraa ॥ kari aarati nevachaavari karaheem। baara baara sisu charananhi paraheem ॥ maagadha soota bandigana gaayaka। paavana guna gaavahim raghunaayaka ॥ sarbasa daana deenha saba kaahoo। jehim paavaa raakhaa nahim taahoo ॥ mrigamada chandana kunkuma keechaa। machee sakala beethinha bicha beechaa ॥

do. griha griha baaja badhaava subha pragate sushamaa kanda। harashavanta saba jaham taham nagara naari nara brinda ॥ 194 ॥

kaikayasutaa sumitraa dou। sundara suta janamata bhaim ou ॥ vaha sukha sampati samaya samaajaa। kahi na saki saarada ahiraajaa ॥ avadhapuree sohi ehi bhaantee। prabhuhi milana aai janu raatee ॥ dekhi bhaanoo janu mana sakuchaanee। tadapi banee sandhyaa anumaanee ॥ agara dhoopa bahu janu andhiaree। udai abheera manahum arunaaree ॥ mandira mani samooha janu taaraa। nripa griha kalasa so indu udaaraa ॥ bhavana bedadhuni ati mridu baanee। janu khaga mookhara samayam janu saanee ॥ kautuka dekhi patanga bhulaanaa। eka maasa teim jaata na jaanaa ॥

do. maasa divasa kara divasa bhaa marama na jaani koi। ratha sameta rabi thaakeu nisaa kavana bidhi hoi ॥ 195 ॥

yaha rahasya kaahoo nahim jaanaa। dina mani chale karata gunagaanaa ॥ dekhi mahotsava sura muni naagaa। chale bhavana baranata nija bhaagaa ॥ auru eka kahum nija choree। sunu girijaa ati dridha mati toree ॥ kaaka bhusundi sanga hama dou। manujaroopa jaani nahim kou ॥ paramaananda premasukha phoole। beethinha phirahim magana mana bhoole ॥ yaha subha charita jaana pai soi। kripaa raama kai jaapara hoi ॥ tehi avasara jo jehi bidhi aavaa। deenha bhoopa jo jehi mana bhaavaa ॥ gaja ratha turaga hema go heeraa। deenhe nripa naanaabidhi cheeraa ॥

do. mana santoshe sabanhi ke jaham taham dehi aseesa। sakala tanaya chira jeevahum tulasidaasa ke eesa ॥ 196 ॥

kachhuka divasa beete ehi bhaantee। jaata na jaania dina aru raatee ॥ naamakarana kara avasaru jaanee। bhoopa boli pathe muni gyaanee ॥ kari poojaa bhoopati asa bhaashaa। dharia naama jo muni guni raakhaa ॥ inha ke naama aneka anoopaa। maim nripa kahaba svamati anuroopaa ॥ jo aananda sindhu sukharaasee। seekara tem trailoka supaasee ॥ so sukha dhaama raama asa naamaa। akhila loka daayaka bishraamaa ॥ bisva bharana poshana kara joi। taakara naama bharata asa hoi ॥ jaake sumirana tem ripu naasaa। naama satruhana beda prakaasaa ॥

do. lachchhana dhaama raama priya sakala jagata aadhaara। guru basishta tehi raakhaa lachhimana naama udaara ॥ 197 ॥

dhare naama gura hridayam bichaaree। beda tattva nripa tava suta chaaree ॥ muni dhana jana sarabasa siva praanaa। baala keli tehim sukha maanaa ॥ baarehi te nija hita pati jaanee। lachhimana raama charana rati maanee ॥ bharata satruhana doonu bhaai। prabhu sevaka jasi preeti badaai ॥ syaama gaura sundara dau joree। nirakhahim chhabi jananeem trina toree ॥ chaariu seela roopa guna dhaamaa। tadapi adhika sukhasaagara raamaa ॥ hridayam anugraha indu prakaasaa। soochata kirana manohara haasaa ॥ kabahum uchhanga kabahum bara palanaa। maatu dulaari kahi priya lalanaa ॥

do. byaapaka brahma niranjana nirguna bigata binoda। so aja prema bhagati basa kausalyaa ke goda ॥ 198 ॥

kaama koti chhabi syaama sareeraa। neela kanja baarida gambheeraa ॥ aruna charana pakanja nakha jotee। kamala dalanhi baithe janu motee ॥ rekha kulisa dhavaja ankura sohe। noopura dhuni suni muni mana mohe ॥ kati kinkinee udara traya rekhaa। naabhi gabheera jaana jehi dekhaa ॥ bhuja bisaala bhooshana juta bhooree। hiyam hari nakha ati sobhaa rooree ॥ ura manihaara padika kee sobhaa। bipra charana dekhata mana lobhaa ॥ kambu kantha ati chibuka suhaai। aanana amita madana chhabi chhaai ॥ dui dui dasana adhara arunaare। naasaa tilaka ko baranai paare ॥ sundara shravana suchaaru kapolaa। ati priya madhura totare bolaa ॥ chikkana kacha kunchita gabhuare। bahu prakaara rachi maatu samvaare ॥ peeta jhagulia tanu pahiraai। jaanu paani bicharani mohi bhaai ॥ roopa sakahim nahim kahi shruti seshaa। so jaani sapanehum jehi dekhaa ॥

do. sukha sandoha mohapara gyaana giraa goteeta। dampati parama prema basa kara sisucharita puneeta ॥ 199 ॥

ehi bidhi raama jagata pitu maataa। kosalapura baasimha sukhadaataa ॥ jinha raghunaatha charana rati maanee। tinha kee yaha gati pragata bhavaanee ॥ raghupati bimukha jatana kara koree। kavana saki bhava bandhana chhoree ॥ jeeva charaachara basa kai raakhe। so maayaa prabhu som bhaya bhaakhe ॥ bhrikuti bilaasa nachaavi taahee। asa prabhu chhaadai bhajia kahu kaahee ॥ mana krama bachana chhaadai chaturaai। bhajata kripaa karihahim raghuraai ॥ ehi bidhi sisubinoda prabhu keenhaa। sakala nagarabaasimha sukha deenhaa ॥ lai uchhanga kabahunka halaraavai। kabahum paalanem ghaali jhulaavai ॥

do. prema magana kausalyaa nisi dina jaata na jaana। suta saneha basa maataa baalacharita kara gaana ॥ 200 ॥

eka baara jananeem anhavaae। kari singaara palanaam paudhaae ॥ nija kula ishtadeva bhagavaanaa। poojaa hetu keenha asnaanaa ॥ kari poojaa naibedya chadhaavaa। aapu gee jaham paaka banaavaa ॥ bahuri maatu tahavaam chali aai। bhojana karata dekha suta jaai ॥ gai jananee sisu pahim bhayabheetaa। dekhaa baala tahaam puni sootaa ॥ bahuri aai dekhaa suta soi। hridayam kampa mana dheera na hoi ॥ ihaam uhaam dui baalaka dekhaa। matibhrama mora ki aana biseshaa ॥ dekhi raama jananee akulaanee। prabhu hamsi deenha madhura musukaanee ॥

do. dekharaavaa maatahi nija adabhuta rupa akhanda। roma roma prati laage koti koti brahmanda ॥ 201 ॥

aganita rabi sasi siva chaturaanana। bahu giri sarita sindhu mahi kaanana ॥ kaala karma guna gyaana subhaau। sau dekhaa jo sunaa na kau ॥ dekhee maayaa saba bidhi gaadhai। ati sabheeta jorem kara thaadhai ॥ dekhaa jeeva nachaavi jaahee। dekhee bhagati jo chhori taahee ॥ tana pulakita mukha bachana na aavaa। nayana moodi charanani siru naavaa ॥ bisamayavanta dekhi mahataaree। bhe bahuri sisuroopa kharaaree ॥ astuti kari na jaai bhaya maanaa। jagata pitaa maim suta kari jaanaa ॥ hari janani bahubidhi samujhaai। yaha jani katahum kahasi sunu maai ॥

do. baara baara kausalyaa binaya kari kara jori ॥ aba jani kabahoom byaapai prabhu mohi maayaa tori ॥ 202 ॥

baalacharita hari bahubidhi keenhaa। ati ananda daasanha kaham deenhaa ॥ kachhuka kaala beetem saba bhaai। badae bhe parijana sukhadaai ॥ choodaakarana keenha guru jaai। bipranha puni dachhinaa bahu paai ॥ parama manohara charita apaaraa। karata phirata chaariu sukumaaraa ॥ mana krama bachana agochara joi। dasaratha ajira bichara prabhu soi ॥ bhojana karata bola jaba raajaa। nahim aavata taji baala samaajaa ॥ kausalyaa jaba bolana jaai। thumaku thumaku prabhu chalahim paraai ॥ nigama neti siva anta na paavaa। taahi dharai jananee hathi dhaavaa ॥ dhoorasa dhoori bharem tanu aae। bhoopati bihasi goda baithaae ॥

do. bhojana karata chapala chita ita uta avasaru paai। bhaaji chale kilakata mukha dadhi odana lapataai ॥ 203 ॥

baalacharita ati sarala suhaae। saarada sesha sambhu shruti gaae ॥ jina kara mana inha sana nahim raataa। te jana banchita kie bidhaataa ॥ bhe kumaara jabahim saba bhraataa। deenha janeu guru pitu maataa ॥ guragriham ge padhana raghuraai। alapa kaala bidyaa saba aai ॥ jaakee sahaja svaasa shruti chaaree। so hari padha yaha kautuka bhaaree ॥ bidyaa binaya nipuna guna seelaa। khelahim khela sakala nripaleelaa ॥ karatala baana dhanusha ati sohaa। dekhata roopa charaachara mohaa ॥ jinha beethinha biharahim saba bhaai। thakita hohim saba loga lugaai ॥

do. kosalapura baasee nara naari briddha aru baala। praanahu te priya laagata saba kahum raama kripaala ॥ 204 ॥

bandhu sakhaa sanga lehim bolaai। bana mrigayaa nita khelahim jaai ॥ paavana mriga maarahim jiyam jaanee। dina prati nripahi dekhaavahim aanee ॥ je mriga raama baana ke maare। te tanu taji suraloka sidhaare ॥ anuja sakhaa sanga bhojana karaheem। maatu pitaa agyaa anusaraheem ॥ jehi bidhi sukhee hohim pura logaa। karahim kripaanidhi soi sanjogaa ॥ beda puraana sunahim mana laai। aapu kahahim anujanha samujhaai ॥ praatakaala uthi kai raghunaathaa। maatu pitaa guru naavahim maathaa ॥ aayasu maagi karahim pura kaajaa। dekhi charita harashi mana raajaa ॥

do. byaapaka akala aneeha aja nirguna naama na roopa। bhagata hetu naanaa bidhi karata charitra anoopa ॥ 205 ॥

yaha saba charita kahaa maim gaai। aagili kathaa sunahu mana laai ॥ bisvaamitra mahaamuni gyaanee। basahi bipina subha aashrama jaanee ॥ jaham japa jagya muni karahee। ati maareecha subaahuhi daraheem ॥ dekhata jagya nisaachara dhaavahi। karahi upadrava muni dukha paavahim ॥ gaadhitanaya mana chintaa byaapee। hari binu marahi na nisichara paapee ॥ taba munivara mana keenha bichaaraa। prabhu avatareu harana mahi bhaaraa ॥ ehum misa dekhaum pada jaai। kari binatee aanau dau bhaai ॥ gyaana biraaga sakala guna ayanaa। so prabhu mai dekhaba bhari nayanaa ॥

do. bahubidhi karata manoratha jaata laagi nahim baara। kari majjana saroo jala ge bhoopa darabaara ॥ 206 ॥

muni aagamana sunaa jaba raajaa। milana gayoo lai bipra samaajaa ॥ kari dandavata munihi sanamaanee। nija aasana baithaarenhi aanee ॥ charana pakhaari keenhi ati poojaa। mo sama aaju dhanya nahim doojaa ॥ bibidha bhaanti bhojana karavaavaa। munivara hridayam harasha ati paavaa ॥ puni charanani mele suta chaaree। raama dekhi muni deha bisaaree ॥ bhe magana dekhata mukha sobhaa। janu chakora poorana sasi lobhaa ॥ taba mana harashi bachana kaha raau। muni asa kripaa na keenhihu kau ॥ kehi kaarana aagamana tumhaaraa। kahahu so karata na laavum baaraa ॥ asura samooha sataavahim mohee। mai jaachana aayum nripa tohee ॥ anuja sameta dehu raghunaathaa। nisichara badha maim hoba sanaathaa ॥

do. dehu bhoopa mana harashita tajahu moha agyaana। dharma sujasa prabhu tumha kaum inha kaham ati kalyaana ॥ 207 ॥

suni raajaa ati apriya baanee। hridaya kampa mukha duti kumulaanee ॥ chauthempana paayum suta chaaree। bipra bachana nahim kahehu bichaaree ॥ maagahu bhoomi dhenu dhana kosaa। sarbasa deum aaju saharosaa ॥ deha praana tem priya kachhu naahee। sau muni deum nimisha eka maahee ॥ saba suta priya mohi praana ki naaim। raama deta nahim bani gosaai ॥ kaham nisichara ati ghora kathoraa। kaham sundara suta parama kisoraa ॥ suni nripa giraa prema rasa saanee। hridayam harasha maanaa muni gyaanee ॥ taba basishta bahu nidhi samujhaavaa। nripa sandeha naasa kaham paavaa ॥ ati aadara dau tanaya bolaae। hridayam laai bahu bhaanti sikhaae ॥ mere praana naatha suta dou। tumha muni pitaa aana nahim kou ॥

do. saumpe bhoopa rishihi suta bahu bidhi dei aseesa। jananee bhavana ge prabhu chale naai pada seesa ॥ 208(ka) ॥

so. purushasimha dau beera harashi chale muni bhaya harana ॥ kripaasindhu matidheera akhila bisva kaarana karana ॥ 208(kha)

aruna nayana ura baahu bisaalaa। neela jalaja tanu syaama tamaalaa ॥ kati pata peeta kasem bara bhaathaa। ruchira chaapa saayaka duhum haathaa ॥ syaama gaura sundara dau bhaai। bisbaamitra mahaanidhi paai ॥ prabhu brahmanyadeva mai jaanaa। mohi niti pitaa tajehu bhagavaanaa ॥ chale jaata muni deenhi dikhaai। suni taadakaa krodha kari dhaai ॥ ekahim baana praana hari leenhaa। deena jaani tehi nija pada deenhaa ॥ taba rishi nija naathahi jiyam cheenhee। bidyaanidhi kahum bidyaa deenhee ॥ jaate laaga na chhudhaa pipaasaa। atulita bala tanu teja prakaasaa ॥

do. aayusha saba samarpi kai prabhu nija aashrama aani। kanda moola phala bhojana deenha bhagati hita jaani ॥ 209 ॥

praata kahaa muni sana raghuraai। nirbhaya jagya karahu tumha jaai ॥ homa karana laage muni jhaaree। aapu rahe makha keem rakhavaaree ॥ suni maareecha nisaachara krohee। lai sahaaya dhaavaa munidrohee ॥ binu phara baana raama tehi maaraa। sata jojana gaa saagara paaraa ॥ paavaka sara subaahu puni maaraa। anuja nisaachara kataku sanghaaraa ॥ maari asura dvija nirmayakaaree। astuti karahim deva muni jhaaree ॥ taham puni kachhuka divasa raghuraayaa। rahe keenhi bipranha para daayaa ॥ bhagati hetu bahu kathaa puraanaa। kahe bipra jadyapi prabhu jaanaa ॥ taba muni saadara kahaa bujhaai। charita eka prabhu dekhia jaai ॥ dhanushajagya muni raghukula naathaa। harashi chale munibara ke saathaa ॥ aashrama eka deekha maga maaheem। khaga mriga jeeva jantu taham naaheem ॥ poochhaa munihi silaa prabhu dekhee। sakala kathaa muni kahaa biseshee ॥

do. gautama naari shraapa basa upala deha dhari dheera। charana kamala raja chaahati kripaa karahu raghubeera ॥ 210 ॥

chham. parasata pada paavana soka nasaavana pragata bhee tapapunja sahee। dekhata raghunaayaka jana sukha daayaka sanamukha hoi kara jori rahee ॥ ati prema adheeraa pulaka sareeraa mukha nahim aavi bachana kahee। atisaya badabhaagee charananhi laagee jugala nayana jaladhaara bahee ॥ dheeraju mana keenhaa prabhu kahum cheenhaa raghupati kripaam bhagati paai। ati nirmala baaneem astuti thaanee gyaanagamya jaya raghuraai ॥ mai naari apaavana prabhu jaga paavana raavana ripu jana sukhadaai। raajeeva bilochana bhava bhaya mochana paahi paahi saranahim aai ॥ muni shraapa jo deenhaa ati bhala keenhaa parama anugraha maim maanaa। dekheum bhari lochana hari bhavamochana ihi laabha sankara jaanaa ॥ binatee prabhu moree maim mati bhoree naatha na maagum bara aanaa। pada kamala paraagaa rasa anuraagaa mama mana madhupa karai paanaa ॥ jehim pada surasaritaa parama puneetaa pragata bhee siva seesa dharee। soi pada pankaja jehi poojata aja mama sira dhareu kripaala haree ॥ ehi bhaanti sidhaaree gautama naaree baara baara hari charana paree। jo ati mana bhaavaa so baru paavaa gai patiloka ananda bharee ॥

do. asa prabhu deenabandhu hari kaarana rahita dayaala। tulasidaasa satha tehi bhaju chhaadai kapata janjaala ॥ 211 ॥

maasapaaraayana, saatavaam vishraama chale raama lachhimana muni sangaa। ge jahaam jaga paavani gangaa ॥ gaadhisoonu saba kathaa sunaai। jehi prakaara surasari mahi aai ॥ taba prabhu rishinha sameta nahaae। bibidha daana mahidevanhi paae ॥ harashi chale muni brinda sahaayaa। begi bideha nagara niaraayaa ॥ pura ramyataa raama jaba dekhee। harashe anuja sameta biseshee ॥ baapeem koopa sarita sara naanaa। salila sudhaasama mani sopaanaa ॥ gunjata manju matta rasa bhringaa। koojata kala bahubarana bihangaa ॥ barana barana bikase bana jaataa। tribidha sameera sadaa sukhadaataa ॥

do. sumana baatikaa baaga bana bipula bihanga nivaasa। phoolata phalata supallavata sohata pura chahum paasa ॥ 212 ॥

bani na baranata nagara nikaai। jahaam jaai mana tahanim lobhaai ॥ chaaru bajaaru bichitra ambaaree। manimaya bidhi janu svakara samvaaree ॥ dhanika banika bara dhanada samaanaa। baitha sakala bastu lai naanaa ॥ chauhata sundara galeem suhaai। santata rahahim sugandha sinchaai ॥ mangalamaya mandira saba kerem। chitrita janu ratinaatha chiterem ॥ pura nara naari subhaga suchi santaa। dharamaseela gyaanee gunavantaa ॥ ati anoopa jaham janaka nivaasoo। bithakahim bibudha biloki bilaasoo ॥ hota chakita chita kota bilokee। sakala bhuvana sobhaa janu rokee ॥

do. dhavala dhaama mani purata pata sughatita naanaa bhaanti। siya nivaasa sundara sadana sobhaa kimi kahi jaati ॥ 213 ॥

subhaga dvaara saba kulisa kapaataa। bhoopa bheera nata maagadha bhaataa ॥ banee bisaala baaji gaja saalaa। haya gaya ratha sankula saba kaalaa ॥ soora sachiva senapa bahutere। nripagriha sarisa sadana saba kere ॥ pura baahera sara saarita sameepaa। utare jaham taham bipula maheepaa ॥ dekhi anoopa eka amvaraai। saba supaasa saba bhaanti suhaai ॥ kausika kaheu mora manu maanaa। ihaam rahia raghubeera sujaanaa ॥ bhalehim naatha kahi kripaaniketaa। utare taham munibrinda sametaa ॥ bisvaamitra mahaamuni aae। samaachaara mithilaapati paae ॥

do. sanga sachiva suchi bhoori bhata bhoosura bara gura gyaati। chale milana muninaayakahi mudita raau ehi bhaanti ॥ 214 ॥

keenha pranaamu charana dhari maathaa। deenhi aseesa mudita muninaathaa ॥ biprabrinda saba saadara bande। jaani bhaagya bada raau anande ॥ kusala prasna kahi baarahim baaraa। bisvaamitra nripahi baithaaraa ॥ tehi avasara aae dau bhaai। ge rahe dekhana phulavaai ॥ syaama gaura mridu bayasa kisoraa। lochana sukhada bisva chita choraa ॥ uthe sakala jaba raghupati aae। bisvaamitra nikata baithaae ॥ bhe saba sukhee dekhi dau bhraataa। baari bilochana pulakita gaataa ॥ moorati madhura manohara dekhee। bhayu bidehu bidehu biseshee ॥

do. prema magana manu jaani nripu kari bibeku dhari dheera। boleu muni pada naai siru gadagada giraa gabheera ॥ 215 ॥

kahahu naatha sundara dau baalaka। munikula tilaka ki nripakula paalaka ॥ brahma jo nigama neti kahi gaavaa। ubhaya besha dhari kee soi aavaa ॥ sahaja biraagarupa manu moraa। thakita hota jimi chanda chakoraa ॥ taate prabhu poochhum satibhaau। kahahu naatha jani karahu durau ॥ inhahi bilokata ati anuraagaa। barabasa brahmasukhahi mana tyaagaa ॥ kaha muni bihasi kahehu nripa neekaa। bachana tumhaara na hoi aleekaa ॥ e priya sabahi jahaam lagi praanee। mana musukaahim raamu suni baanee ॥ raghukula mani dasaratha ke jaae। mama hita laagi naresa pathaae ॥

do. raamu lakhanu dau bandhubara roopa seela bala dhaama। makha raakheu sabu saakhi jagu jite asura sangraama ॥ 216 ॥

muni tava charana dekhi kaha raau। kahi na sakum nija punya praabhau ॥ sundara syaama gaura dau bhraataa। aanandahoo ke aananda daataa ॥ inha kai preeti parasapara paavani। kahi na jaai mana bhaava suhaavani ॥ sunahu naatha kaha mudita bidehoo। brahma jeeva iva sahaja sanehoo ॥ puni puni prabhuhi chitava naranaahoo। pulaka gaata ura adhika uchhaahoo ॥ mrunihi prasamsi naai pada seesoo। chaleu lavaai nagara avaneesoo ॥ sundara sadanu sukhada saba kaalaa। tahaam baasu lai deenha bhualaa ॥ kari poojaa saba bidhi sevakaai। gayu raau griha bidaa karaai ॥

do. rishaya sanga raghubamsa mani kari bhojanu bishraamu। baithe prabhu bhraataa sahita divasu rahaa bhari jaamu ॥ 217 ॥

lakhana hridayam laalasaa biseshee। jaai janakapura aaia dekhee ॥ prabhu bhaya bahuri munihi sakuchaaheem। pragata na kahahim manahim musukaaheem ॥ raama anuja mana kee gati jaanee। bhagata bachhalataa himyam hulasaanee ॥ parama bineeta sakuchi musukaai। bole gura anusaasana paai ॥ naatha lakhanu puru dekhana chahaheem। prabhu sakocha dara pragata na kahaheem ॥ jaum raaura aayasu maim paavaum। nagara dekhaai turata lai aavau ॥ suni muneesu kaha bachana sapreetee। kasa na raama tumha raakhahu neetee ॥ dharama setu paalaka tumha taataa। prema bibasa sevaka sukhadaataa ॥

do. jaai dekhee aavahu nagaru sukha nidhaana dau bhaai। karahu suphala saba ke nayana sundara badana dekhaai ॥ 218 ॥

maasapaaraayana, aathavaam vishraama navaanhapaaraayana, doosaraa vishraama muni pada kamala bandi dau bhraataa। chale loka lochana sukha daataa ॥ baalaka brindi dekhi ati sobhaa। lage sanga lochana manu lobhaa ॥ peeta basana parikara kati bhaathaa। chaaru chaapa sara sohata haathaa ॥ tana anuharata suchandana khoree। syaamala gaura manohara joree ॥ kehari kandhara baahu bisaalaa। ura ati ruchira naagamani maalaa ॥ subhaga sona saraseeruha lochana। badana mayanka taapatraya mochana ॥ kaananhi kanaka phoola chhabi deheem। chitavata chitahi chori janu leheem ॥ chitavani chaaru bhrikuti bara baankee। tilaka rekhaa sobhaa janu chaankee ॥

do. ruchira chautaneem subhaga sira mechaka kunchita kesa। nakha sikha sundara bandhu dau sobhaa sakala sudesa ॥ 219 ॥

dekhana nagaru bhoopasuta aae। samaachaara purabaasimha paae ॥ dhaae dhaama kaama saba tyaagee। manahu ranka nidhi lootana laagee ॥ nirakhi sahaja sundara dau bhaai। hohim sukhee lochana phala paai ॥ jubateem bhavana jharokhanhi laageem। nirakhahim raama roopa anuraageem ॥ kahahim parasapara bachana sapreetee। sakhi inha koti kaama chhabi jeetee ॥ sura nara asura naaga muni maaheem। sobhaa asi kahum suniati naaheem ॥ bishnu chaari bhuja bighi mukha chaaree। bikata besha mukha pancha puraaree ॥ apara deu asa kau na aahee। yaha chhabi sakhi patataria jaahee ॥

do. baya kisora sushamaa sadana syaama gaura sukha dhaama । anga anga para vaariahim koti koti sata kaama ॥ 220 ॥

kahahu sakhee asa ko tanudhaaree। jo na moha yaha roopa nihaaree ॥ kau saprema bolee mridu baanee। jo maim sunaa so sunahu sayaanee ॥ e dou dasaratha ke dhotaa। baala maraalanhi ke kala jotaa ॥ muni kausika makha ke rakhavaare। jinha rana ajira nisaachara maare ॥ syaama gaata kala kanja bilochana। jo maareecha subhuja madu mochana ॥ kausalyaa suta so sukha khaanee। naamu raamu dhanu saayaka paanee ॥ gaura kisora beshu bara kaachhem। kara sara chaapa raama ke paachem ॥ lachhimanu naamu raama laghu bhraataa। sunu sakhi taasu sumitraa maataa ॥

do. biprakaaju kari bandhu dau maga munibadhoo udhaari। aae dekhana chaapamakha suni harasheem saba naari ॥ 221 ॥

dekhi raama chhabi kau eka kahee। jogu jaanakihi yaha baru ahee ॥ jau sakhi inhahi dekha naranaahoo। pana parihari hathi kari bibaahoo ॥ kau kaha e bhoopati pahichaane। muni sameta saadara sanamaane ॥ sakhi parantu panu raau na tajee। bidhi basa hathi abibekahi bhajee ॥ kau kaha jaum bhala ahi bidhaataa। saba kaham sunia uchita phaladaataa ॥ tau jaanakihi milihi baru ehoo। naahina aali ihaam sandehoo ॥ jau bidhi basa asa banai sanjogoo। tau kritakritya hoi saba logoo ॥ sakhi hamarem aarati ati taatem। kabahunka e aavahim ehi naatem ॥

do. naahim ta hama kahum sunahu sakhi inha kara darasanu doori। yaha sanghatu taba hoi jaba punya puraakrita bhoori ॥ 222 ॥

bolee apara kahehu sakhi neekaa। ehim biaha ati hita sabaheem kaa ॥ kau kaha sankara chaapa kathoraa। e syaamala mridugaata kisoraa ॥ sabu asamanjasa ahi sayaanee। yaha suni apara kahi mridu baanee ॥ sakhi inha kaham kau kau asa kahaheem। bada prabhaau dekhata laghu ahaheem ॥ parasi jaasu pada pankaja dhooree। taree ahalyaa krita agha bhooree ॥ so ki rahihi binu sivadhanu torem। yaha prateeti pariharia na bhorem ॥ jehim biranchi rachi seeya samvaaree। tehim syaamala baru racheu bichaaree ॥ taasu bachana suni saba harashaaneem। aisei hau kahahim mudu baanee ॥

do. hiyam harashahim barashahim sumana sumukhi sulochani brinda। jaahim jahaam jaham bandhu dau taham taham paramaananda ॥ 223 ॥

pura pooraba disi ge dau bhaai। jaham dhanumakha hita bhoomi banaai ॥ ati bistaara chaaru gacha dhaaree। bimala bedikaa ruchira samvaaree ॥ chahum disi kanchana mancha bisaalaa। rache jahaam bethahim mahipaalaa ॥ tehi paachem sameepa chahum paasaa। apara mancha mandalee bilaasaa ॥ kachhuka oonchi saba bhaanti suhaai। baithahim nagara loga jaham jaai ॥ tinha ke nikata bisaala suhaae। dhavala dhaama bahubarana banaae ॥ jaham bainthaim dekhahim saba naaree। jathaa jogu nija kula anuhaaree ॥ pura baalaka kahi kahi mridu bachanaa। saadara prabhuhi dekhaavahim rachanaa ॥

do. saba sisu ehi misa premabasa parasi manohara gaata। tana pulakahim ati harashu hiyam dekhi dekhi dau bhraata ॥ 224 ॥

sisu saba raama premabasa jaane। preeti sameta niketa bakhaane ॥ nija nija ruchi saba lemhim bolaai। sahita saneha jaahim dau bhaai ॥ raama dekhaavahim anujahi rachanaa। kahi mridu madhura manohara bachanaa ॥ lava nimesha maham bhuvana nikaayaa। rachi jaasu anusaasana maayaa ॥ bhagati hetu soi deenadayaalaa। chitavata chakita dhanusha makhasaalaa ॥ kautuka dekhi chale guru paaheem। jaani bilambu traasa mana maaheem ॥ jaasu traasa dara kahum dara hoi। bhajana prabhaau dekhaavata soi ॥ kahi baatem mridu madhura suhaaim। kie bidaa baalaka bariai ॥

do. sabhaya saprema bineeta ati sakucha sahita dau bhaai। gura pada pankaja naai sira baithe aayasu paai ॥ 225 ॥

nisi prabesa muni aayasu deenhaa। sabaheem sandhyaabandanu keenhaa ॥ kahata kathaa itihaasa puraanee। ruchira rajani juga jaama siraanee ॥ munibara sayana keenhi taba jaai। lage charana chaapana dau bhaai ॥ jinha ke charana saroruha laagee। karata bibidha japa joga biraagee ॥ tei dau bandhu prema janu jeete। gura pada kamala palotata preete ॥ baarabaara muni agyaa deenhee। raghubara jaai sayana taba keenhee ॥ chaapata charana lakhanu ura laaem। sabhaya saprema parama sachu paaem ॥ puni puni prabhu kaha sovahu taataa। paudhae dhari ura pada jalajaataa ॥

do. uthe lakhana nisi bigata suni arunasikhaa dhuni kaana ॥ gura tem pahilehim jagatapati jaage raamu sujaana ॥ 226 ॥

sakala saucha kari jaai nahaae। nitya nibaahi munihi sira naae ॥ samaya jaani gura aayasu paai। lena prasoona chale dau bhaai ॥ bhoopa baagu bara dekheu jaai। jaham basanta ritu rahee lobhaai ॥ laage bitapa manohara naanaa। barana barana bara beli bitaanaa ॥ nava pallava phala sumaana suhaae। nija sampati sura rookha lajaae ॥ chaataka kokila keera chakoraa। koojata bihaga natata kala moraa ॥ madhya baaga saru soha suhaavaa। mani sopaana bichitra banaavaa ॥ bimala salilu sarasija bahurangaa। jalakhaga koojata gunjata bhringaa ॥

do. baagu tadaagu biloki prabhu harashe bandhu sameta। parama ramya aaraamu yahu jo raamahi sukha deta ॥ 227 ॥

chahum disi chiti poonchhi maaligana। lage lena dala phoola mudita mana ॥ tehi avasara seetaa taham aai। girijaa poojana janani pathaai ॥ sanga sakheem saba subhaga sayaanee। gaavahim geeta manohara baanee ॥ sara sameepa girijaa griha sohaa। barani na jaai dekhi manu mohaa ॥ majjanu kari sara sakhinha sametaa। gee mudita mana gauri niketaa ॥ poojaa keenhi adhika anuraagaa। nija anuroopa subhaga baru maagaa ॥ eka sakhee siya sangu bihaai। gee rahee dekhana phulavaai ॥ tehi dau bandhu biloke jaai। prema bibasa seetaa pahim aai ॥

do. taasu dasaa dekhi sakhinha pulaka gaata jalu naina। kahu kaaranu nija harasha kara poochhahi saba mridu baina ॥ 228 ॥

dekhana baagu kuamra dui aae। baya kisora saba bhaanti suhaae ॥ syaama gaura kimi kahaum bakhaanee। giraa anayana nayana binu baanee ॥ suni harasheem saba sakheem sayaanee। siya hiyam ati utakanthaa jaanee ॥ eka kahi nripasuta tei aalee। sune je muni sanga aae kaalee ॥ jinha nija roopa mohanee daaree। keenha svabasa nagara nara naaree ॥ baranata chhabi jaham taham saba logoo। avasi dekhiahim dekhana jogoo ॥ taasu vachana ati siyahi suhaane। darasa laagi lochana akulaane ॥ chalee agra kari priya sakhi soi। preeti puraatana lakhi na koi ॥

do. sumiri seeya naarada bachana upajee preeti puneeta ॥ chakita bilokati sakala disi janu sisu mrigee sabheeta ॥ 229 ॥

kankana kinkini noopura dhuni suni। kahata lakhana sana raamu hridayam guni ॥ maanahum madana dundubhee deenhee ॥ manasaa bisva bijaya kaham keenhee ॥ asa kahi phiri chite tehi oraa। siya mukha sasi bhe nayana chakoraa ॥ bhe bilochana chaaru achanchala। manahum sakuchi nimi taje diganchala ॥ dekhi seeya sobhaa sukhu paavaa। hridayam saraahata bachanu na aavaa ॥ janu biranchi saba nija nipunaai। birachi bisva kaham pragati dekhaai ॥ sundarataa kahum sundara karee। chhabigriham deepasikhaa janu baree ॥ saba upamaa kabi rahe juthaaree। kehim patataraum bidehakumaaree ॥

do. siya sobhaa hiyam barani prabhu aapani dasaa bichaari। bole suchi mana anuja sana bachana samaya anuhaari ॥ 230 ॥

taata janakatanayaa yaha soi। dhanushajagya jehi kaarana hoi ॥ poojana gauri sakheem lai aai। karata prakaasu phiri phulavaai ॥ jaasu biloki alokika sobhaa। sahaja puneeta mora manu chhobhaa ॥ so sabu kaarana jaana bidhaataa। pharakahim subhada anga sunu bhraataa ॥ raghubamsimha kara sahaja subhaau। manu kupantha pagu dhari na kau ॥ mohi atisaya prateeti mana keree। jehim sapanehum paranaari na heree ॥ jinha kai lahahim na ripu rana peethee। nahim paavahim paratiya manu deethee ॥ mangana lahahi na jinha kai naaheem। te narabara thore jaga maaheem ॥

do. karata batakahi anuja sana mana siya roopa lobhaana। mukha saroja makaranda chhabi kari madhupa iva paana ॥ 231 ॥

chitavahi chakita chahoom disi seetaa। kaham ge nripakisora manu chintaa ॥ jaham biloka mriga saavaka nainee। janu taham barisa kamala sita shrenee ॥ lataa ota taba sakhinha lakhaae। syaamala gaura kisora suhaae ॥ dekhi roopa lochana lalachaane। harashe janu nija nidhi pahichaane ॥ thake nayana raghupati chhabi dekhem। palakanhihoom parihareem nimeshem ॥ adhika saneham deha bhai bhoree। sarada sasihi janu chitava chakoree ॥ lochana maga raamahi ura aanee। deenhe palaka kapaata sayaanee ॥ jaba siya sakhinha premabasa jaanee। kahi na sakahim kachhu mana sakuchaanee ॥

do. lataabhavana tem pragata bhe tehi avasara dau bhaai। nikase janu juga bimala bidhu jalada patala bilagaai ॥ 232 ॥

sobhaa seevam subhaga dau beeraa। neela peeta jalajaabha sareeraa ॥ morapankha sira sohata neeke। guchchha beecha bicha kusuma kalee ke ॥ bhaala tilaka shramabindu suhaae। shravana subhaga bhooshana chhabi chhaae ॥ bikata bhrikuti kacha ghoogharavaare। nava saroja lochana ratanaare ॥ chaaru chibuka naasikaa kapolaa। haasa bilaasa leta manu molaa ॥ mukhachhabi kahi na jaai mohi paaheem। jo biloki bahu kaama lajaaheem ॥ ura mani maala kambu kala geevaa। kaama kalabha kara bhuja balaseemvaa ॥ sumana sameta baama kara donaa। saavamra kuamra sakhee suthi lonaa ॥

do. kehari kati pata peeta dhara sushamaa seela nidhaana। dekhi bhaanukulabhooshanahi bisaraa sakhinha apaana ॥ 233 ॥

dhari dheeraju eka aali sayaanee। seetaa sana bolee gahi paanee ॥ bahuri gauri kara dhyaana karehoo। bhoopakisora dekhi kina lehoo ॥ sakuchi seeyam taba nayana ughaare। sanamukha dau raghusingha nihaare ॥ nakha sikha dekhi raama kai sobhaa। sumiri pitaa panu manu ati chhobhaa ॥ parabasa sakhinha lakhee jaba seetaa। bhayu gaharu saba kahahi sabheetaa ॥ puni aauba ehi beriam kaalee। asa kahi mana bihasee eka aalee ॥ goodha giraa suni siya sakuchaanee। bhayu bilambu maatu bhaya maanee ॥ dhari badai dheera raamu ura aane। phiri apanapu pitubasa jaane ॥

do. dekhana misa mriga bihaga taru phiri bahori bahori। nirakhi nirakhi raghubeera chhabi baadhai preeti na thori ॥ 234 ॥

jaani kathina sivachaapa bisoorati। chalee raakhi ura syaamala moorati ॥ prabhu jaba jaata jaanakee jaanee। sukha saneha sobhaa guna khaanee ॥ parama premamaya mridu masi keenhee। chaaru chita bheeteem likha leenhee ॥ gee bhavaanee bhavana bahoree। bandi charana bolee kara joree ॥ jaya jaya giribararaaja kisoree। jaya mahesa mukha chanda chakoree ॥ jaya gaja badana shadaanana maataa। jagata janani daamini duti gaataa ॥ nahim tava aadi madhya avasaanaa। amita prabhaau bedu nahim jaanaa ॥ bhava bhava bibhava paraabhava kaarini। bisva bimohani svabasa bihaarini ॥

do. patidevataa suteeya mahum maatu prathama tava rekha। mahimaa amita na sakahim kahi sahasa saaradaa sesha ॥ 235 ॥

sevata tohi sulabha phala chaaree। baradaayanee puraari piaree ॥ debi pooji pada kamala tumhaare। sura nara muni saba hohim sukhaare ॥ mora manorathu jaanahu neekem। basahu sadaa ura pura sabahee kem ॥ keenheum pragata na kaarana teheem। asa kahi charana gahe baideheem ॥ binaya prema basa bhee bhavaanee। khasee maala moorati musukaanee ॥ saadara siyam prasaadu sira dhareu। bolee gauri harashu hiyam bhareu ॥ sunu siya satya aseesa hamaaree। poojihi mana kaamanaa tumhaaree ॥ naarada bachana sadaa suchi saachaa। so baru milihi jaahim manu raachaa ॥

chham. manu jaahim raacheu milihi so baru sahaja sundara saamvaro। karunaa nidhaana sujaana seelu sanehu jaanata raavaro ॥ ehi bhaanti gauri aseesa suni siya sahita hiyam harasheem alee। tulasee bhavaanihi pooji puni puni mudita mana mandira chalee ॥

so. jaani gauri anukoola siya hiya harashu na jaai kahi। manjula mangala moola baama anga pharakana lage ॥ 236 ॥

hridayam saraahata seeya lonaai। gura sameepa gavane dau bhaai ॥ raama kahaa sabu kausika paaheem। sarala subhaau chhuata chhala naaheem ॥ sumana paai muni poojaa keenhee। puni aseesa duhu bhaainha deenhee ॥ suphala manoratha hohum tumhaare। raamu lakhanu suni bhe sukhaare ॥ kari bhojanu munibara bigyaanee। lage kahana kachhu kathaa puraanee ॥ bigata divasu guru aayasu paai। sandhyaa karana chale dau bhaai ॥ praachee disi sasi uyu suhaavaa। siya mukha sarisa dekhi sukhu paavaa ॥ bahuri bichaaru keenha mana maaheem। seeya badana sama himakara naaheem ॥

do. janamu sindhu puni bandhu bishu dina maleena sakalanka। siya mukha samataa paava kimi chandu baapuro ranka ॥ 237 ॥

ghati badhai birahani dukhadaai। grasi raahu nija sandhihim paai ॥ koka sikaprada pankaja drohee। avaguna bahuta chandramaa tohee ॥ baidehee mukha patatara deenhe। hoi dosha bada anuchita keenhe ॥ siya mukha chhabi bidhu byaaja bakhaanee। guru pahim chale nisaa badai jaanee ॥ kari muni charana saroja pranaamaa। aayasu paai keenha bishraamaa ॥ bigata nisaa raghunaayaka jaage। bandhu biloki kahana asa laage ॥ udu aruna avalokahu taataa। pankaja koka loka sukhadaataa ॥ bole lakhanu jori juga paanee। prabhu prabhaau soochaka mridu baanee ॥

do. arunodayam sakuche kumuda udagana joti maleena। jimi tumhaara aagamana suni bhe nripati balaheena ॥ 238 ॥

nripa saba nakhata karahim ujiaree। taari na sakahim chaapa tama bhaaree ॥ kamala koka madhukara khaga naanaa। harashe sakala nisaa avasaanaa ॥ aisehim prabhu saba bhagata tumhaare। hoihahim tootem dhanusha sukhaare ॥ uyu bhaanu binu shrama tama naasaa। dure nakhata jaga teju prakaasaa ॥ rabi nija udaya byaaja raghuraayaa। prabhu prataapu saba nripanha dikhaayaa ॥ tava bhuja bala mahimaa udaghaatee। pragatee dhanu bighatana paripaatee ॥ bandhu bachana suni prabhu musukaane। hoi suchi sahaja puneeta nahaane ॥ nityakriyaa kari guru pahim aae। charana saroja subhaga sira naae ॥ sataanandu taba janaka bolaae। kausika muni pahim turata pathaae ॥ janaka binaya tinha aai sunaai। harashe boli lie dau bhaai ॥

do. sataananda pada bandi prabhu baithe gura pahim jaai। chalahu taata muni kaheu taba pathavaa janaka bolaai ॥ 239 ॥

seeya svayambaru dekhia jaai। eesu kaahi dhaum dei badaai ॥ lakhana kahaa jasa bhaajanu soi। naatha kripaa tava jaapara hoi ॥ harashe muni saba suni bara baanee। deenhi aseesa sabahim sukhu maanee ॥ puni munibrinda sameta kripaalaa। dekhana chale dhanushamakha saalaa ॥ rangabhoomi aae dau bhaai। asi sudhi saba purabaasimha paai ॥ chale sakala griha kaaja bisaaree। baala jubaana jaratha nara naaree ॥ dekhee janaka bheera bhai bhaaree। suchi sevaka saba lie hankaaree ॥ turata sakala loganha pahim jaahoo। aasana uchita dehoo saba kaahoo ॥

do. kahi mridu bachana bineeta tinha baithaare nara naari। uttama madhyama neecha laghu nija nija thala anuhaari ॥ 240 ॥

raajakuamra tehi avasara aae। manahum manoharataa tana chhaae ॥ guna saagara naagara bara beeraa। sundara syaamala gaura sareeraa ॥ raaja samaaja biraajata roore। udagana mahum janu juga bidhu poore ॥ jinha kem rahee bhaavanaa jaisee। prabhu moorati tinha dekhee taisee ॥ dekhahim roopa mahaa ranadheeraa। manahum beera rasu dharem sareeraa ॥ dare kutila nripa prabhuhi nihaaree। manahum bhayaanaka moorati bhaaree ॥ rahe asura chhala chhonipa beshaa। tinha prabhu pragata kaalasama dekhaa ॥ purabaasimha dekhe dau bhaai। narabhooshana lochana sukhadaai ॥

do. naari bilokahim harashi hiyam nija nija ruchi anuroopa। janu sohata singaara dhari moorati parama anoopa ॥ 241 ॥

bidushanha prabhu biraatamaya deesaa। bahu mukha kara paga lochana seesaa ॥ janaka jaati avalokahim kaisaim। sajana sage priya laagahim jaisem ॥ sahita bideha bilokahim raanee। sisu sama preeti na jaati bakhaanee ॥ joginha parama tattvamaya bhaasaa। saanta suddha sama sahaja prakaasaa ॥ haribhagatanha dekhe dau bhraataa। ishtadeva iva saba sukha daataa ॥ raamahi chitava bhaayam jehi seeyaa। so sanehu sukhu nahim kathaneeyaa ॥ ura anubhavati na kahi saka sou। kavana prakaara kahai kabi kou ॥ ehi bidhi rahaa jaahi jasa bhaau। tehim tasa dekheu kosalarau ॥

do. raajata raaja samaaja mahum kosalaraaja kisora। sundara syaamala gaura tana bisva bilochana chora ॥ 242 ॥

sahaja manohara moorati dou। koti kaama upamaa laghu sou ॥ sarada chanda nindaka mukha neeke। neeraja nayana bhaavate jee ke ॥ chitavata chaaru maara manu haranee। bhaavati hridaya jaati naheem baranee ॥ kala kapola shruti kundala lolaa। chibuka adhara sundara mridu bolaa ॥ kumudabandhu kara nindaka haamsaa। bhrikutee bikata manohara naasaa ॥ bhaala bisaala tilaka jhalakaaheem। kacha biloki ali avali lajaaheem ॥ peeta chautaneem siranhi suhaai। kusuma kaleem bicha beecha banaaim ॥ rekhem ruchira kambu kala geevaam। janu tribhuvana sushamaa kee seevaam ॥

do. kunjara mani kanthaa kalita uranhi tulasikaa maala। brishabha kandha kehari thavani bala nidhi baahu bisaala ॥ 243 ॥

kati tooneera peeta pata baandhe। kara sara dhanusha baama bara kaandhe ॥ peeta jagya upabeeta suhaae। nakha sikha manju mahaachhabi chhaae ॥ dekhi loga saba bhe sukhaare। ekataka lochana chalata na taare ॥ harashe janaku dekhi dau bhaai। muni pada kamala gahe taba jaai ॥ kari binatee nija kathaa sunaai। ranga avani saba munihi dekhaai ॥ jaham jaham jaahi kuamra bara dou। taham taham chakita chitava sabu kou ॥ nija nija rukha raamahi sabu dekhaa। kau na jaana kachhu maramu biseshaa ॥ bhali rachanaa muni nripa sana kaheu। raajaam mudita mahaasukha laheu ॥

do. saba manchanha te manchu eka sundara bisada bisaala। muni sameta dau bandhu taham baithaare mahipaala ॥ 244 ॥

prabhuhi dekhi saba nripa himyam haare। janu raakesa udaya bhem taare ॥ asi prateeti saba ke mana maaheem। raama chaapa toraba saka naaheem ॥ binu bhanjehum bhava dhanushu bisaalaa। melihi seeya raama ura maalaa ॥ asa bichaari gavanahu ghara bhaai। jasu prataapu balu teju gavaanee ॥ bihase apara bhoopa suni baanee। je abibeka andha abhimaanee ॥ torehum dhanushu byaahu avagaahaa। binu torem ko kuamri biahaa ॥ eka baara kaalu kina hou। siya hita samara jitaba hama sou ॥ yaha suni avara mahipa musakaane। dharamaseela haribhagata sayaane ॥

so. seeya biahabi raama garaba doori kari nripanha ke ॥ jeeti ko saka sangraama dasaratha ke rana baankure ॥ 245 ॥

byartha marahu jani gaala bajaai। mana modakanhi ki bhookha butaai ॥ sikha hamaari suni parama puneetaa। jagadambaa jaanahu jiyam seetaa ॥ jagata pitaa raghupatihi bichaaree। bhari lochana chhabi lehu nihaaree ॥ sundara sukhada sakala guna raasee। e dau bandhu sambhu ura baasee ॥ sudhaa samudra sameepa bihaai। mrigajalu nirakhi marahu kata dhaai ॥ karahu jaai jaa kahum joi bhaavaa। hama tau aaju janama phalu paavaa ॥ asa kahi bhale bhoopa anuraage। roopa anoopa bilokana laage ॥ dekhahim sura nabha chadhae bimaanaa। barashahim sumana karahim kala gaanaa ॥

do. jaani suavasaru seeya taba pathee janaka bolaai। chatura sakheem sundara sakala saadara chaleem lavaaim ॥ 246 ॥

siya sobhaa nahim jaai bakhaanee। jagadambikaa roopa guna khaanee ॥ upamaa sakala mohi laghu laageem। praakrita naari anga anuraageem ॥ siya barania tei upamaa dei। kukabi kahaai ajasu ko lei ॥ jau patataria teeya sama seeyaa। jaga asi jubati kahaam kamaneeyaa ॥ giraa mukhara tana aradha bhavaanee। rati ati dukhita atanu pati jaanee ॥ bisha baarunee bandhu priya jehee। kahia ramaasama kimi baidehee ॥ jau chhabi sudhaa payonidhi hoi। parama roopamaya kachchhapa soi ॥ sobhaa raju mandaru singaaroo। mathai paani pankaja nija maaroo ॥

do. ehi bidhi upajai lachchhi jaba sundarataa sukha moola। tadapi sakocha sameta kabi kahahim seeya samatoola ॥ 247 ॥

chalim sanga lai sakheem sayaanee। gaavata geeta manohara baanee ॥ soha navala tanu sundara saaree। jagata janani atulita chhabi bhaaree ॥ bhooshana sakala sudesa suhaae। anga anga rachi sakhinha banaae ॥ rangabhoomi jaba siya pagu dhaaree। dekhi roopa mohe nara naaree ॥ harashi suranha dundubheem bajaai। barashi prasoona apachharaa gaai ॥ paani saroja soha jayamaalaa। avachata chite sakala bhualaa ॥ seeya chakita chita raamahi chaahaa। bhe mohabasa saba naranaahaa ॥ muni sameepa dekhe dau bhaai। lage lalaki lochana nidhi paai ॥

do. gurajana laaja samaaju bada dekhi seeya sakuchaani ॥ laagi bilokana sakhinha tana raghubeerahi ura aani ॥ 248 ॥

raama roopu aru siya chhabi dekhem। nara naarinha parihareem nimeshem ॥ sochahim sakala kahata sakuchaaheem। bidhi sana binaya karahim mana maaheem ॥ haru bidhi begi janaka jadataai। mati hamaari asi dehi suhaai ॥ binu bichaara panu taji naranaahu। seeya raama kara karai bibaahoo ॥ jaga bhala kahahi bhaava saba kaahoo। hatha keenhe antahum ura daahoo ॥ ehim laalasaam magana saba logoo। baru saamvaro jaanakee jogoo ॥ taba bandeejana janaka baulaae। biridaavalee kahata chali aae ॥ kaha nripa jaai kahahu pana moraa। chale bhaata hiyam harashu na thoraa ॥

do. bole bandee bachana bara sunahu sakala mahipaala। pana bideha kara kahahim hama bhujaa uthaai bisaala ॥ 249 ॥

nripa bhujabala bidhu sivadhanu raahoo। garua kathora bidita saba kaahoo ॥ raavanu baanu mahaabhata bhaare। dekhi saraasana gavamhim sidhaare ॥ soi puraari kodandu kathoraa। raaja samaaja aaju joi toraa ॥ tribhuvana jaya sameta baidehee ॥ binahim bichaara bari hathi tehee ॥ suni pana sakala bhoopa abhilaashe। bhatamaanee atisaya mana maakhe ॥ parikara baandhi uthe akulaai। chale ishtadevanha sira naai ॥ tamaki taaki taki sivadhanu dharaheem। uthi na koti bhaanti balu karaheem ॥ jinha ke kachhu bichaaru mana maaheem। chaapa sameepa maheepa na jaaheem ॥

do. tamaki dharahim dhanu moodha nripa uthi na chalahim lajaai। manahum paai bhata baahubalu adhiku adhiku garuai ॥ 250 ॥

bhoopa sahasa dasa ekahi baaraa। lage uthaavana tari na taaraa ॥ dagi na sambhu saraasana kaisem। kaamee bachana satee manu jaisem ॥ saba nripa bhe jogu upahaasee। jaisem binu biraaga sannyaasee ॥ keerati bijaya beerataa bhaaree। chale chaapa kara barabasa haaree ॥ shreehata bhe haari hiyam raajaa। baithe nija nija jaai samaajaa ॥ nripanha biloki janaku akulaane। bole bachana rosha janu saane ॥ deepa deepa ke bhoopati naanaa। aae suni hama jo panu thaanaa ॥ deva danuja dhari manuja sareeraa। bipula beera aae ranadheeraa ॥

do. kuamri manohara bijaya badai keerati ati kamaneeya। paavanihaara biranchi janu racheu na dhanu damaneeya ॥ 251 ॥

kahahu kaahi yahu laabhu na bhaavaa। kaahum na sankara chaapa chadhaavaa ॥ rahu chadhaauba toraba bhaai। tilu bhari bhoomi na sake chhadaai ॥ aba jani kau maakhai bhata maanee। beera biheena mahee maim jaanee ॥ tajahu aasa nija nija griha jaahoo। likhaa na bidhi baidehi bibaahoo ॥ sukrita jaai jaum panu pariharoom। kuamri kuari rahu kaa karoom ॥ jo janateum binu bhata bhubi bhaai। tau panu kari hoteum na hamsaai ॥ janaka bachana suni saba nara naaree। dekhi jaanakihi bhe dukhaaree ॥ maakhe lakhanu kutila bhim bhaumhem। radapata pharakata nayana risaumhem ॥

do. kahi na sakata raghubeera dara lage bachana janu baana। naai raama pada kamala siru bole giraa pramaana ॥ 252 ॥

raghubamsimha mahum jaham kau hoi। tehim samaaja asa kahi na koi ॥ kahee janaka jasi anuchita baanee। bidyamaana raghukula mani jaanee ॥ sunahu bhaanukula pankaja bhaanoo। kahum subhaau na kachhu abhimaanoo ॥ jau tumhaari anusaasana paavaum। kanduka iva brahmaanda uthaavaum ॥ kaache ghata jimi daaraum phoree। sakum meru moolaka jimi toree ॥ tava prataapa mahimaa bhagavaanaa। ko baapuro pinaaka puraanaa ॥ naatha jaani asa aayasu hou। kautuku karaum bilokia sou ॥ kamala naala jimi chaapha chadhaavaum। jojana sata pramaana lai dhaavaum ॥

do. toraum chhatraka danda jimi tava prataapa bala naatha। jaum na karaum prabhu pada sapatha kara na dharaum dhanu bhaatha ॥ 253 ॥

lakhana sakopa bachana je bole। dagamagaani mahi diggaja dole ॥ sakala loka saba bhoopa deraane। siya hiyam harashu janaku sakuchaane ॥ gura raghupati saba muni mana maaheem। mudita bhe puni puni pulakaaheem ॥ sayanahim raghupati lakhanu nevaare। prema sameta nikata baithaare ॥ bisvaamitra samaya subha jaanee। bole ati sanehamaya baanee ॥ uthahu raama bhanjahu bhavachaapaa। metahu taata janaka paritaapaa ॥ suni guru bachana charana siru naavaa। harashu bishaadu na kachhu ura aavaa ॥ thaadhae bhe uthi sahaja subhaaem। thavani jubaa mrigaraaju lajaaem ॥

do. udita udayagiri mancha para raghubara baalapatanga। bikase santa saroja saba harashe lochana bhringa ॥ 254 ॥

nripanha keri aasaa nisi naasee। bachana nakhata avalee na prakaasee ॥ maanee mahipa kumuda sakuchaane। kapatee bhoopa ulooka lukaane ॥ bhe bisoka koka muni devaa। barisahim sumana janaavahim sevaa ॥ gura pada bandi sahita anuraagaa। raama muninha sana aayasu maagaa ॥ sahajahim chale sakala jaga svaamee। matta manju bara kunjara gaamee ॥ chalata raama saba pura nara naaree। pulaka poori tana bhe sukhaaree ॥ bandi pitara sura sukrita sambhaare। jaum kachhu punya prabhaau hamaare ॥ tau sivadhanu mrinaala kee naaim। torahum raama ganesa gosaaim ॥

do. raamahi prema sameta lakhi sakhinha sameepa bolaai। seetaa maatu saneha basa bachana kahi bilakhaai ॥ 255 ॥

sakhi saba kautuka dekhanihaare। jetha kahaavata hitoo hamaare ॥ kau na bujhaai kahi gura paaheem। e baalaka asi hatha bhali naaheem ॥ raavana baana chhua nahim chaapaa। haare sakala bhoopa kari daapaa ॥ so dhanu raajakuamra kara deheem। baala maraala ki mandara leheem ॥ bhoopa sayaanapa sakala siraanee। sakhi bidhi gati kachhu jaati na jaanee ॥ bolee chatura sakhee mridu baanee। tejavanta laghu gania na raanee ॥ kaham kumbhaja kaham sindhu apaaraa। sosheu sujasu sakala samsaaraa ॥ rabi mandala dekhata laghu laagaa। udayam taasu tibhuvana tama bhaagaa ॥

do. mantra parama laghu jaasu basa bidhi hari hara sura sarba। mahaamatta gajaraaja kahum basa kara ankusa kharba ॥ 256 ॥

kaama kusuma dhanu saayaka leenhe। sakala bhuvana apane basa keenhe ॥ debi tajia samsu asa jaanee। bhanjaba dhanusha raamu sunu raanee ॥ sakhee bachana suni bhai parateetee। mitaa bishaadu badhai ati preetee ॥ taba raamahi biloki baidehee। sabhaya hridayam binavati jehi tehee ॥ manaheem mana manaava akulaanee। hohu prasanna mahesa bhavaanee ॥ karahu saphala aapani sevakaai। kari hitu harahu chaapa garuai ॥ gananaayaka baradaayaka devaa। aaju lagem keenhium tua sevaa ॥ baara baara binatee suni moree। karahu chaapa gurutaa ati thoree ॥

do. dekhi dekhi raghubeera tana sura manaava dhari dheera ॥ bhare bilochana prema jala pulakaavalee sareera ॥ 257 ॥

neekem nirakhi nayana bhari sobhaa। pitu panu sumiri bahuri manu chhobhaa ॥ ahaha taata daaruni hatha thaanee। samujhata nahim kachhu laabhu na haanee ॥ sachiva sabhaya sikha dei na koi। budha samaaja bada anuchita hoi ॥ kaham dhanu kulisahu chaahi kathoraa। kaham syaamala mridugaata kisoraa ॥ bidhi kehi bhaanti dharaum ura dheeraa। sirasa sumana kana bedhia heeraa ॥ sakala sabhaa kai mati bhai bhoree। aba mohi sambhuchaapa gati toree ॥ nija jadataa loganha para daaree। hohi harua raghupatihi nihaaree ॥ ati paritaapa seeya mana maahee। lava nimesha juga saba saya jaaheem ॥

do. prabhuhi chiti puni chitava mahi raajata lochana lola। khelata manasija meena juga janu bidhu mandala dola ॥ 258 ॥

giraa alini mukha pankaja rokee। pragata na laaja nisaa avalokee ॥ lochana jalu raha lochana konaa। jaise parama kripana kara sonaa ॥ sakuchee byaakulataa badai jaanee। dhari dheeraju prateeti ura aanee ॥ tana mana bachana mora panu saachaa। raghupati pada saroja chitu raachaa ॥ tau bhagavaanu sakala ura baasee। karihim mohi raghubara kai daasee ॥ jehi kem jehi para satya sanehoo। so tehi mili na kachhu samhehoo ॥ prabhu tana chiti prema tana thaanaa। kripaanidhaana raama sabu jaanaa ॥ siyahi biloki takeu dhanu kaise। chitava garuru laghu byaalahi jaise ॥

do. lakhana lakheu raghubamsamani taakeu hara kodandu। pulaki gaata bole bachana charana chaapi brahmaandu ॥ 259 ॥

disakunjarahu kamatha ahi kolaa। dharahu dharani dhari dheera na dolaa ॥ raamu chahahim sankara dhanu toraa। hohu sajaga suni aayasu moraa ॥ chaapa sapeepa raamu jaba aae। nara naarinha sura sukrita manaae ॥ saba kara samsu aru agyaanoo। manda maheepanha kara abhimaanoo ॥ bhrigupati keri garaba garuai। sura munibaranha keri kadaraai ॥ siya kara sochu janaka pachhitaavaa। raaninha kara daaruna dukha daavaa ॥ sambhuchaapa bada bohitu paai। chadhe jaai saba sangu banaai ॥ raama baahubala sindhu apaaroo। chahata paaru nahi kau kadahaaroo ॥

do. raama biloke loga saba chitra likhe se dekhi। chitee seeya kripaayatana jaanee bikala biseshi ॥ 260 ॥

dekhee bipula bikala baidehee। nimisha bihaata kalapa sama tehee ॥ trishita baari binu jo tanu tyaagaa। muem kari kaa sudhaa tadaagaa ॥ kaa barashaa saba krishee sukhaanem। samaya chukem puni kaa pachitaanem ॥ asa jiyam jaani jaanakee dekhee। prabhu pulake lakhi preeti biseshee ॥ gurahi pranaamu manahi mana keenhaa। ati laaghavam uthaai dhanu leenhaa ॥ damakeu daamini jimi jaba layoo। puni nabha dhanu mandala sama bhayoo ॥ leta chadhaavata khainchata gaadhaem। kaahum na lakhaa dekha sabu thaadhaem ॥ tehi chhana raama madhya dhanu toraa। bhare bhuvana dhuni ghora kathoraa ॥

chham. bhare bhuvana ghora kathora rava rabi baaji taji maaragu chale। chikkarahim diggaja dola mahi ahi kola kooruma kalamale ॥ sura asura muni kara kaana deenhem sakala bikala bichaaraheem। kodanda khandeu raama tulasee jayati bachana uchaarahee ॥

so. sankara chaapu jahaaju saagaru raghubara baahubalu। booda so sakala samaaju chadhaa jo prathamahim moha basa ॥ 261 ॥

prabhu dau chaapakhanda mahi daare। dekhi loga saba bhe sukhaare ॥ kosikarupa payonidhi paavana। prema baari avagaahu suhaavana ॥ raamaroopa raakesu nihaaree। badhata beechi pulakaavali bhaaree ॥ baaje nabha gahagahe nisaanaa। devabadhoo naachahim kari gaanaa ॥ brahmaadika sura siddha muneesaa। prabhuhi prasamsahi dehim aseesaa ॥ barisahim sumana ranga bahu maalaa। gaavahim kinnara geeta rasaalaa ॥ rahee bhuvana bhari jaya jaya baanee। dhanushabhanga dhuni jaata na jaanee ॥ mudita kahahim jaham taham nara naaree। bhanjeu raama sambhudhanu bhaaree ॥

do. bandee maagadha sootagana biruda badahim matidheera। karahim nichhaavari loga saba haya gaya dhana mani cheera ॥ 262 ॥

jhaanjhi mridanga sankha sahanaai। bheri dhola dundubhee suhaai ॥ baajahim bahu baajane suhaae। jaham taham jubatinha mangala gaae ॥ sakhinha sahita harashee ati raanee। sookhata dhaana paraa janu paanee ॥ janaka laheu sukhu sochu bihaai। pairata thakem thaaha janu paai ॥ shreehata bhe bhoopa dhanu toote। jaisem divasa deepa chhabi chhoote ॥ seeya sukhahi barania kehi bhaantee। janu chaatakee paai jalu svaatee ॥ raamahi lakhanu bilokata kaisem। sasihi chakora kisoraku jaisem ॥ sataananda taba aayasu deenhaa। seetaam gamanu raama pahim keenhaa ॥

do. sanga sakheem sudamra chatura gaavahim mangalachaara। gavanee baala maraala gati sushamaa anga apaara ॥ 263 ॥

sakhinha madhya siya sohati kaise। chhabigana madhya mahaachhabi jaisem ॥ kara saroja jayamaala suhaai। bisva bijaya sobhaa jehim chhaai ॥ tana sakochu mana parama uchhaahoo। goodha premu lakhi pari na kaahoo ॥ jaai sameepa raama chhabi dekhee। rahi janu kunari chitra avarekhee ॥ chatura sakheem lakhi kahaa bujhaai। pahiraavahu jayamaala suhaai ॥ sunata jugala kara maala uthaai। prema bibasa pahiraai na jaai ॥ sohata janu juga jalaja sanaalaa। sasihi sabheeta deta jayamaalaa ॥ gaavahim chhabi avaloki sahelee। siyam jayamaala raama ura melee ॥

so. raghubara ura jayamaala dekhi deva barisahim sumana। sakuche sakala bhuala janu biloki rabi kumudagana ॥ 264 ॥

pura aru byoma baajane baaje। khala bhe malina saadhu saba raaje ॥ sura kinnara nara naaga muneesaa। jaya jaya jaya kahi dehim aseesaa ॥ naachahim gaavahim bibudha badhooteem। baara baara kusumaanjali chhooteem ॥ jaham taham bipra bedadhuni karaheem। bandee biradaavali uchcharaheem ॥ mahi paataala naaka jasu byaapaa। raama baree siya bhanjeu chaapaa ॥ karahim aaratee pura nara naaree। dehim nichhaavari bitta bisaaree ॥ sohati seeya raama kai jauree। chhabi singaaru manahum eka thoree ॥ sakheem kahahim prabhupada gahu seetaa। karati na charana parasa ati bheetaa ॥

do. gautama tiya gati surati kari nahim parasati paga paani। mana bihase raghubamsamani preeti alaukika jaani ॥ 265 ॥

taba siya dekhi bhoopa abhilaashe। koora kapoota moodha mana maakhe ॥ uthi uthi pahiri sanaaha abhaage। jaham taham gaala bajaavana laage ॥ lehu chhadaai seeya kaha kou। dhari baandhahu nripa baalaka dou ॥ torem dhanushu chaada nahim saree। jeevata hamahi kuamri ko baree ॥ jaum bidehu kachhu karai sahaai। jeetahu samara sahita dau bhaai ॥ saadhu bhoopa bole suni baanee। raajasamaajahi laaja lajaanee ॥ balu prataapu beerataa badaai। naaka pinaakahi sanga sidhaai ॥ soi soorataa ki aba kahum paai। asi budhi tau bidhi muham masi laai ॥

do. dekhahu raamahi nayana bhari taji irishaa madu kohu। lakhana roshu paavaku prabala jaani salabha jani hohu ॥ 266 ॥

bainateya bali jimi chaha kaagoo। jimi sasu chahai naaga ari bhaagoo ॥ jimi chaha kusala akaarana kohee। saba sampadaa chahai sivadrohee ॥ lobhee lolupa kala keerati chahee। akalankataa ki kaamee lahee ॥ hari pada bimukha parama gati chaahaa। tasa tumhaara laalachu naranaahaa ॥ kolaahalu suni seeya sakaanee। sakheem lavaai geem jaham raanee ॥ raamu subhaayam chale guru paaheem। siya sanehu baranata mana maaheem ॥ raaninha sahita sochabasa seeyaa। aba dhaum bidhihi kaaha karaneeyaa ॥ bhoopa bachana suni ita uta takaheem। lakhanu raama dara boli na sakaheem ॥

do. aruna nayana bhrikutee kutila chitavata nripanha sakopa। manahum matta gajagana nirakhi singhakisorahi chopa ॥ 267 ॥

kharabharu dekhi bikala pura naareem। saba mili dehim maheepanha gaareem ॥ tehim avasara suni siva dhanu bhangaa। aayasu bhrigukula kamala patangaa ॥ dekhi maheepa sakala sakuchaane। baaja jhapata janu lavaa lukaane ॥ gauri sareera bhooti bhala bhraajaa। bhaala bisaala tripunda biraajaa ॥ seesa jataa sasibadanu suhaavaa। risabasa kachhuka aruna hoi aavaa ॥ bhrikutee kutila nayana risa raate। sahajahum chitavata manahum risaate ॥ brishabha kandha ura baahu bisaalaa। chaaru janeu maala mrigachhaalaa ॥ kati muni basana toona dui baandhem। dhanu sara kara kuthaaru kala kaandhem ॥

do. saanta beshu karanee kathina barani na jaai sarupa। dhari munitanu janu beera rasu aayu jaham saba bhoopa ॥ 268 ॥

dekhata bhrigupati beshu karaalaa। uthe sakala bhaya bikala bhualaa ॥ pitu sameta kahi kahi nija naamaa। lage karana saba danda pranaamaa ॥ jehi subhaayam chitavahim hitu jaanee। so jaani janu aai khutaanee ॥ janaka bahori aai siru naavaa। seeya bolaai pranaamu karaavaa ॥ aasisha deenhi sakheem harashaaneem। nija samaaja lai gee sayaaneem ॥ bisvaamitru mile puni aai। pada saroja mele dau bhaai ॥ raamu lakhanu dasaratha ke dhotaa। deenhi aseesa dekhi bhala jotaa ॥ raamahi chiti rahe thaki lochana। roopa apaara maara mada mochana ॥

do. bahuri biloki bideha sana kahahu kaaha ati bheera ॥ poochhata jaani ajaana jimi byaapeu kopu sareera ॥ 269 ॥

samaachaara kahi janaka sunaae। jehi kaarana maheepa saba aae ॥ sunata bachana phiri anata nihaare। dekhe chaapakhanda mahi daare ॥ ati risa bole bachana kathoraa। kahu jada janaka dhanusha kai toraa ॥ begi dekhaau moodha na ta aajoo। ulatum mahi jaham lahi tava raajoo ॥ ati daru utaru deta nripu naaheem। kutila bhoopa harashe mana maaheem ॥ sura muni naaga nagara nara naaree ॥ sochahim sakala traasa ura bhaaree ॥ mana pachhitaati seeya mahataaree। bidhi aba samvaree baata bigaaree ॥ bhrigupati kara subhaau suni seetaa। aradha nimesha kalapa sama beetaa ॥

do. sabhaya biloke loga saba jaani jaanakee bheeru। hridayam na harashu bishaadu kachhu bole shreeraghubeeru ॥ 270 ॥

maasapaaraayana, navaam vishraama naatha sambhudhanu bhanjanihaaraa। hoihi keu eka daasa tumhaaraa ॥ aayasu kaaha kahia kina mohee। suni risaai bole muni kohee ॥ sevaku so jo karai sevakaai। ari karanee kari karia laraai ॥ sunahu raama jehim sivadhanu toraa। sahasabaahu sama so ripu moraa ॥ so bilagaau bihaai samaajaa। na ta maare jaihahim saba raajaa ॥ suni muni bachana lakhana musukaane। bole parasudharahi apamaane ॥ bahu dhanuheem toreem larikaaim। kabahum na asi risa keenhi gosaaim ॥ ehi dhanu para mamataa kehi hetoo। suni risaai kaha bhrigukulaketoo ॥

do. re nripa baalaka kaalabasa bolata tohi na sammaara ॥ dhanuhee sama tipuraari dhanu bidita sakala samsaara ॥ 271 ॥

lakhana kahaa hamsi hamarem jaanaa। sunahu deva saba dhanusha samaanaa ॥ kaa chhati laabhu joona dhanu taurem। dekhaa raama nayana ke bhorem ॥ chhuata toota raghupatihu na dosoo। muni binu kaaja karia kata rosoo । bole chiti parasu kee oraa। re satha sunehi subhaau na moraa ॥ baalaku boli badhum nahim tohee। kevala muni jada jaanahi mohee ॥ baala brahmachaaree ati kohee। bisva bidita chhatriyakula drohee ॥ bhujabala bhoomi bhoopa binu keenhee। bipula baara mahidevanha deenhee ॥ sahasabaahu bhuja chhedanihaaraa। parasu biloku maheepakumaaraa ॥

do. maatu pitahi jani sochabasa karasi maheesakisora। garbhanha ke arbhaka dalana parasu mora ati ghora ॥ 272 ॥

bihasi lakhanu bole mridu baanee। aho muneesu mahaa bhatamaanee ॥ puni puni mohi dekhaava kuthaaroo। chahata udaavana phoonki pahaaroo ॥ ihaam kumhadabatiyaa kau naaheem। je tarajanee dekhi mari jaaheem ॥ dekhi kuthaaru saraasana baanaa। maim kachhu kahaa sahita abhimaanaa ॥ bhrigusuta samujhi janeu bilokee। jo kachhu kahahu sahum risa rokee ॥ sura mahisura harijana aru gaai। hamarem kula inha para na suraai ॥ badhem paapu apakeerati haarem। maaratahoom paa paria tumhaarem ॥ koti kulisa sama bachanu tumhaaraa। byartha dharahu dhanu baana kuthaaraa ॥

do. jo biloki anuchita kaheum chhamahu mahaamuni dheera। suni sarosha bhrigubamsamani bole giraa gabheera ॥ 273 ॥

kausika sunahu manda yahu baalaku। kutila kaalabasa nija kula ghaalaku ॥ bhaanu bamsa raakesa kalankoo। nipata nirankusa abudha asankoo ॥ kaala kavalu hoihi chhana maaheem। kahum pukaari khori mohi naaheem ॥ tumha hataku jaum chahahu ubaaraa। kahi prataapu balu roshu hamaaraa ॥ lakhana kaheu muni sujasa tumhaaraa। tumhahi achhata ko baranai paaraa ॥ apane mumha tumha aapani karanee। baara aneka bhaanti bahu baranee ॥ nahim santoshu ta puni kachhu kahahoo। jani risa roki dusaha dukha sahahoo ॥ beerabratee tumha dheera achhobhaa। gaaree deta na paavahu sobhaa ॥

do. soora samara karanee karahim kahi na janaavahim aapu। bidyamaana rana paai ripu kaayara kathahim prataapu ॥ 274 ॥

tumha tau kaalu haanka janu laavaa। baara baara mohi laagi bolaavaa ॥ sunata lakhana ke bachana kathoraa। parasu sudhaari dhareu kara ghoraa ॥ aba jani dei dosu mohi logoo। katubaadee baalaku badhajogoo ॥ baala biloki bahuta maim baanchaa। aba yahu maranihaara bhaa saanchaa ॥ kausika kahaa chhamia aparaadhoo। baala dosha guna ganahim na saadhoo ॥ khara kuthaara maim akaruna kohee। aagem aparaadhee gurudrohee ॥ utara deta chhodaum binu maarem। kevala kausika seela tumhaarem ॥ na ta ehi kaati kuthaara kathorem। gurahi urina hoteum shrama thorem ॥

do. gaadhisoonu kaha hridayam hamsi munihi hariari soojha। ayamaya khaanda na ookhamaya ajahum na boojha aboojha ॥ 275 ॥

kaheu lakhana muni seelu tumhaaraa। ko nahi jaana bidita samsaaraa ॥ maataa pitahi urina bhe neekem। gura rinu rahaa sochu bada jeekem ॥ so janu hamarehi maathe kaadhaa। dina chali ge byaaja bada baadhaa ॥ aba aania byavaharia bolee। turata deum maim thailee kholee ॥ suni katu bachana kuthaara sudhaaraa। haaya haaya saba sabhaa pukaaraa ॥ bhrigubara parasu dekhaavahu mohee। bipra bichaari bachum nripadrohee ॥ mile na kabahum subhata rana gaadhae। dvija devataa gharahi ke baadhae ॥ anuchita kahi saba loga pukaare। raghupati sayanahim lakhanu nevaare ॥

do. lakhana utara aahuti sarisa bhrigubara kopu krisaanu। badhata dekhi jala sama bachana bole raghukulabhaanu ॥ 276 ॥

naatha karahu baalaka para chhohoo। soodha doodhamukha karia na kohoo ॥ jaum pai prabhu prabhaau kachhu jaanaa। tau ki baraabari karata ayaanaa ॥ jaum larikaa kachhu achagari karaheem। gura pitu maatu moda mana bharaheem ॥ karia kripaa sisu sevaka jaanee। tumha sama seela dheera muni gyaanee ॥ raama bachana suni kachhuka judaane। kahi kachhu lakhanu bahuri musakaane ॥ hamsata dekhi nakha sikha risa byaapee। raama tora bhraataa bada paapee ॥ gaura sareera syaama mana maaheem। kaalakootamukha payamukha naaheem ॥ sahaja tedha anuhari na tohee। neechu meechu sama dekha na mauheem ॥

do. lakhana kaheu hamsi sunahu muni krodhu paapa kara moola। jehi basa jana anuchita karahim charahim bisva pratikoola ॥ 277 ॥

maim tumhaara anuchara muniraayaa। parihari kopu karia aba daayaa ॥ toota chaapa nahim jurahi risaane। baithia hoihim paaya piraane ॥ jau ati priya tau karia upaai। joria kau bada gunee bolaai ॥ bolata lakhanahim janaku deraaheem। mashta karahu anuchita bhala naaheem ॥ thara thara kaapahim pura nara naaree। chhota kumaara khota bada bhaaree ॥ bhrigupati suni suni nirabhaya baanee। risa tana jari hoi bala haanee ॥ bole raamahi dei nihoraa। bachum bichaari bandhu laghu toraa ॥ manu maleena tanu sundara kaisem। bisha rasa bharaa kanaka ghatu jaisaim ॥

do. suni lachhimana bihase bahuri nayana tarere raama। gura sameepa gavane sakuchi parihari baanee baama ॥ 278 ॥

ati bineeta mridu seetala baanee। bole raamu jori juga paanee ॥ sunahu naatha tumha sahaja sujaanaa। baalaka bachanu karia nahim kaanaa ॥ bararai baalaka eku subhaau। inhahi na santa bidooshahim kau ॥ tehim naaheem kachhu kaaja bigaaraa। aparaadhee mem naatha tumhaaraa ॥ kripaa kopu badhu bandhaba gosaaim। mo para karia daasa kee naai ॥ kahia begi jehi bidhi risa jaai। muninaayaka soi karaum upaai ॥ kaha muni raama jaai risa kaisem। ajahum anuja tava chitava anaisem ॥ ehi ke kantha kuthaaru na deenhaa। tau maim kaaha kopu kari keenhaa ॥

do. garbha stravahim avanipa ravani suni kuthaara gati ghora। parasu achhata dekhum jiata bairee bhoopakisora ॥ 279 ॥

bahi na haathu dahi risa chhaatee। bhaa kuthaaru kunthita nripaghaatee ॥ bhayu baama bidhi phireu subhaau। more hridayam kripaa kasi kau ॥ aaju dayaa dukhu dusaha sahaavaa। suni saumitra bihasi siru naavaa ॥ baau kripaa moorati anukoolaa। bolata bachana jharata janu phoolaa ॥ jaum pai kripaam jarihim muni gaataa। krodha bhem tanu raakha bidhaataa ॥ dekhu janaka hathi baalaka ehoo। keenha chahata jada jamapura gehoo ॥ begi karahu kina aankhinha otaa। dekhata chhota khota nripa dhotaa ॥ bihase lakhanu kahaa mana maaheem। moodem aankhi katahum kau naaheem ॥

do. parasuraamu taba raama prati bole ura ati krodhu। sambhu saraasanu tori satha karasi hamaara prabodhu ॥ 280 ॥

bandhu kahi katu sammata torem। too chhala binaya karasi kara jorem ॥ karu paritoshu mora sangraamaa। naahim ta chhaada kahaauba raamaa ॥ chhalu taji karahi samaru sivadrohee। bandhu sahita na ta maarum tohee ॥ bhrigupati bakahim kuthaara uthaaem। mana musakaahim raamu sira naaem ॥ gunaha lakhana kara hama para roshoo। katahum sudhaaihu te bada doshoo ॥ tedha jaani saba bandi kaahoo। bakra chandramahi grasi na raahoo ॥ raama kaheu risa tajia muneesaa। kara kuthaaru aagem yaha seesaa ॥ jemhim risa jaai karia soi svaamee। mohi jaani aapana anugaamee ॥

do. prabhuhi sevakahi samaru kasa tajahu biprabara rosu। beshu bilokem kahesi kachhu baalakahoo nahim dosu ॥ 281 ॥

dekhi kuthaara baana dhanu dhaaree। bhai larikahi risa beeru bichaaree ॥ naamu jaana pai tumhahi na cheenhaa। bamsa subhaayam utaru temhim deenhaa ॥ jaum tumha autehu muni kee naaim। pada raja sira sisu dharata gosaaim ॥ chhamahu chooka anajaanata keree। chahia bipra ura kripaa ghaneree ॥ hamahi tumhahi saribari kasi naathaa ॥ kahahu na kahaam charana kaham maathaa ॥ raama maatra laghu naama hamaaraa। parasu sahita bada naama tohaaraa ॥ deva eku gunu dhanusha hamaarem। nava guna parama puneeta tumhaarem ॥ saba prakaara hama tumha sana haare। chhamahu bipra aparaadha hamaare ॥

do. baara baara muni biprabara kahaa raama sana raama। bole bhrigupati sarusha hasi tahoom bandhu sama baama ॥ 282 ॥

nipatahim dvija kari jaanahi mohee। maim jasa bipra sunaavum tohee ॥ chaapa struvaa sara aahuti jaanoo। kopa mora ati ghora krisaanu ॥ samidhi sena chaturanga suhaai। mahaa maheepa bhe pasu aai ॥ mai ehi parasu kaati bali deenhe। samara jagya japa kotinha keenhe ॥ mora prabhaau bidita nahim torem। bolasi nidari bipra ke bhorem ॥ bhanjeu chaapu daapu bada baadhaa। ahamiti manahum jeeti jagu thaadhaa ॥ raama kahaa muni kahahu bichaaree। risa ati badai laghu chooka hamaaree ॥ chhuatahim toota pinaaka puraanaa। maim kahi hetu karaum abhimaanaa ॥

do. jaum hama nidarahim bipra badi satya sunahu bhrigunaatha। tau asa ko jaga subhatu jehi bhaya basa naavahim maatha ॥ 283 ॥

deva danuja bhoopati bhata naanaa। samabala adhika hau balavaanaa ॥ jaum rana hamahi pachaarai kou। larahim sukhena kaalu kina hou ॥ chhatriya tanu dhari samara sakaanaa। kula kalanku tehim paavamra aanaa ॥ kahum subhaau na kulahi prasamsee। kaalahu darahim na rana raghubamsee ॥ biprabamsa kai asi prabhutaai। abhaya hoi jo tumhahi deraai ॥ sunu mridu goodha bachana raghupati ke। ughare patala parasudhara mati ke ॥ raama ramaapati kara dhanu lehoo। khainchahu mitai mora sandehoo ॥ deta chaapu aapuhim chali gayoo। parasuraama mana bisamaya bhayoo ॥

do. jaanaa raama prabhaau taba pulaka praphullita gaata। jori paani bole bachana hdayam na premu amaata ॥ 284 ॥

jaya raghubamsa banaja bana bhaanoo। gahana danuja kula dahana krisaanu ॥ jaya sura bipra dhenu hitakaaree। jaya mada moha koha bhrama haaree ॥ binaya seela karunaa guna saagara। jayati bachana rachanaa ati naagara ॥ sevaka sukhada subhaga saba angaa। jaya sareera chhabi koti anangaa ॥ karaum kaaha mukha eka prasamsaa। jaya mahesa mana maanasa hamsaa ॥ anuchita bahuta kaheum agyaataa। chhamahu chhamaamandira dau bhraataa ॥ kahi jaya jaya jaya raghukulaketoo। bhrigupati ge banahi tapa hetoo ॥ apabhayam kutila maheepa deraane। jaham taham kaayara gavamhim paraane ॥

do. devanha deenheem dundubheem prabhu para barashahim phoola। harashe pura nara naari saba mitee mohamaya soola ॥ 285 ॥

ati gahagahe baajane baaje। sabahim manohara mangala saaje ॥ jootha jootha mili sumukha sunayaneem। karahim gaana kala kokilabayanee ॥ sukhu bideha kara barani na jaai। janmadaridra manahum nidhi paai ॥ gata traasa bhi seeya sukhaaree। janu bidhu udayam chakorakumaaree ॥ janaka keenha kausikahi pranaamaa। prabhu prasaada dhanu bhanjeu raamaa ॥ mohi kritakritya keenha duhum bhaaim। aba jo uchita so kahia gosaai ॥ kaha muni sunu naranaatha prabeenaa। rahaa bibaahu chaapa aadheenaa ॥ tootataheem dhanu bhayu bibaahoo। sura nara naaga bidita saba kaahu ॥

do. tadapi jaai tumha karahu aba jathaa bamsa byavahaaru। boojhi bipra kulabriddha gura beda bidita aachaaru ॥ 286 ॥

doota avadhapura pathavahu jaai। aanahim nripa dasarathahi bolaai ॥ mudita raau kahi bhalehim kripaalaa। pathe doota boli tehi kaalaa ॥ bahuri mahaajana sakala bolaae। aai sabanhi saadara sira naae ॥ haata baata mandira surabaasaa। nagaru samvaarahu chaarihum paasaa ॥ harashi chale nija nija griha aae। puni parichaaraka boli pathaae ॥ rachahu bichitra bitaana banaai। sira dhari bachana chale sachu paai ॥ pathe boli gunee tinha naanaa। je bitaana bidhi kusala sujaanaa ॥ bidhihi bandi tinha keenha arambhaa। birache kanaka kadali ke khambhaa ॥

do. harita maninha ke patra phala padumaraaga ke phoola। rachanaa dekhi bichitra ati manu biranchi kara bhoola ॥ 287 ॥

beni harita manimaya saba keenhe। sarala saparaba parahim nahim cheenhe ॥ kanaka kalita ahibela banaai। lakhi nahi pari saparana suhaai ॥ tehi ke rachi pachi bandha banaae। bicha bicha mukataa daama suhaae ॥ maanika marakata kulisa pirojaa। cheeri kori pachi rache sarojaa ॥ kie bhringa bahuranga bihangaa। gunjahim koojahim pavana prasangaa ॥ sura pratimaa khambhana gadhai kaadhai। mangala drabya liem saba thaadhai ॥ chaunkem bhaanti aneka puraaim। sindhura manimaya sahaja suhaai ॥

do. saurabha pallava subhaga suthi kie neelamani kori ॥ hema baura marakata ghavari lasata paatamaya dori ॥ 288 ॥

rache ruchira bara bandanibaare। manahum manobhavam phanda samvaare ॥ mangala kalasa aneka banaae। dhvaja pataaka pata chamara suhaae ॥ deepa manohara manimaya naanaa। jaai na barani bichitra bitaanaa ॥ jehim mandapa dulahini baidehee। so baranai asi mati kabi kehee ॥ doolahu raamu roopa guna saagara। so bitaanu tihum loka ujaagara ॥ janaka bhavana kai saubhaa jaisee। griha griha prati pura dekhia taisee ॥ jehim terahuti tehi samaya nihaaree। tehi laghu lagahim bhuvana dasa chaaree ॥ jo sampadaa neecha griha sohaa। so biloki suranaayaka mohaa ॥

do. basi nagara jehi lachchha kari kapata naari bara beshu ॥ tehi pura kai sobhaa kahata sakuchahim saarada seshu ॥ 289 ॥

pahunche doota raama pura paavana। harashe nagara biloki suhaavana ॥ bhoopa dvaara tinha khabari janaai। dasaratha nripa suni lie bolaai ॥ kari pranaamu tinha paatee deenhee। mudita maheepa aapu uthi leenhee ॥ baari bilochana baachata paantee। pulaka gaata aai bhari chhaatee ॥ raamu lakhanu ura kara bara cheethee। rahi ge kahata na khaatee meethee ॥ puni dhari dheera patrikaa baanchee। harashee sabhaa baata suni saanchee ॥ khelata rahe tahaam sudhi paai। aae bharatu sahita hita bhaai ॥ poochhata ati saneham sakuchaai। taata kahaam tem paatee aai ॥

do. kusala praanapriya bandhu dau ahahim kahahu kehim desa। suni saneha saane bachana baachee bahuri naresa ॥ 290 ॥

suni paatee pulake dau bhraataa। adhika sanehu samaata na gaataa ॥ preeti puneeta bharata kai dekhee। sakala sabhaam sukhu laheu biseshee ॥ taba nripa doota nikata baithaare। madhura manohara bachana uchaare ॥ bhaiyaa kahahu kusala dau baare। tumha neekem nija nayana nihaare ॥ syaamala gaura dharem dhanu bhaathaa। baya kisora kausika muni saathaa ॥ pahichaanahu tumha kahahu subhaau। prema bibasa puni puni kaha rau ॥ jaa dina tem muni ge lavaai। taba tem aaju saanchi sudhi paai ॥ kahahu bideha kavana bidhi jaane। suni priya bachana doota musakaane ॥

do. sunahu maheepati mukuta mani tumha sama dhanya na kau। raamu lakhanu jinha ke tanaya bisva bibhooshana dau ॥ 291 ॥

poochhana jogu na tanaya tumhaare। purushasingha tihu pura ujiare ॥ jinha ke jasa prataapa kem aage। sasi maleena rabi seetala laage ॥ tinha kaham kahia naatha kimi cheenhe। dekhia rabi ki deepa kara leenhe ॥ seeya svayambara bhoopa anekaa। samite subhata eka tem ekaa ॥ sambhu saraasanu kaahum na taaraa। haare sakala beera bariaraa ॥ teeni loka maham je bhatamaanee। sabha kai sakati sambhu dhanu bhaanee ॥ saki uthaai saraasura meroo। sau hiyam haari gayu kari pheroo ॥ jehi kautuka sivasailu uthaavaa। sau tehi sabhaam paraabhu paavaa ॥

do. tahaam raama raghubamsa mani sunia mahaa mahipaala। bhanjeu chaapa prayaasa binu jimi gaja pankaja naala ॥ 292 ॥

suni sarosha bhrigunaayaku aae। bahuta bhaanti tinha aankhi dekhaae ॥ dekhi raama balu nija dhanu deenhaa। kari bahu binaya gavanu bana keenhaa ॥ raajana raamu atulabala jaisem। teja nidhaana lakhanu puni taisem ॥ kampahi bhoopa bilokata jaakem। jimi gaja hari kisora ke taakem ॥ deva dekhi tava baalaka dou। aba na aankhi tara aavata kou ॥ doota bachana rachanaa priya laagee। prema prataapa beera rasa paagee ॥ sabhaa sameta raau anuraage। dootanha dena nichhaavari laage ॥ kahi aneeti te moodahim kaanaa। dharamu bichaari sabahim sukha maanaa ॥

do. taba uthi bhoopa basishtha kahum deenhi patrikaa jaai। kathaa sunaai gurahi saba saadara doota bolaai ॥ 293 ॥

suni bole gura ati sukhu paai। punya purusha kahum mahi sukha chhaai ॥ jimi saritaa saagara mahum jaaheem। jadyapi taahi kaamanaa naaheem ॥ timi sukha sampati binahim bolaaem। dharamaseela pahim jaahim subhaaem ॥ tumha gura bipra dhenu sura sebee। tasi puneeta kausalyaa debee ॥ sukritee tumha samaana jaga maaheem। bhayu na hai kau honeu naaheem ॥ tumha te adhika punya bada kaakem। raajana raama sarisa suta jaakem ॥ beera bineeta dharama brata dhaaree। guna saagara bara baalaka chaaree ॥ tumha kahum sarba kaala kalyaanaa। sajahu baraata bajaai nisaanaa ॥

do. chalahu begi suni gura bachana bhalehim naatha siru naai। bhoopati gavane bhavana taba dootanha baasu devaai ॥ 294 ॥

raajaa sabu ranivaasa bolaai। janaka patrikaa baachi sunaai ॥ suni sandesu sakala harashaaneem। apara kathaa saba bhoopa bakhaaneem ॥ prema praphullita raajahim raanee। manahum sikhini suni baarida banee ॥ mudita aseesa dehim guru naareem। ati aananda magana mahataareem ॥ lehim paraspara ati priya paatee। hridayam lagaai judaavahim chhaatee ॥ raama lakhana kai keerati karanee। baarahim baara bhoopabara baranee ॥ muni prasaadu kahi dvaara sidhaae। raaninha taba mahideva bolaae ॥ die daana aananda sametaa। chale biprabara aasisha detaa ॥

so. jaachaka lie hankaari deenhi nichhaavari koti bidhi। chiru jeevahum suta chaari chakrabarti dasarattha ke ॥ 295 ॥

kahata chale pahirem pata naanaa। harashi hane gahagahe nisaanaa ॥ samaachaara saba loganha paae। laage ghara ghara hone badhaae ॥ bhuvana chaari dasa bharaa uchhaahoo। janakasutaa raghubeera biahoo ॥ suni subha kathaa loga anuraage। maga griha galeem samvaarana laage ॥ jadyapi avadha sadaiva suhaavani। raama puree mangalamaya paavani ॥ tadapi preeti kai preeti suhaai। mangala rachanaa rachee banaai ॥ dhvaja pataaka pata chaamara chaaru। chhaavaa parama bichitra bajaaroo ॥ kanaka kalasa torana mani jaalaa। harada dooba dadhi achchhata maalaa ॥

do. mangalamaya nija nija bhavana loganha rache banaai। beetheem seecheem chaturasama chaukem chaaru puraai ॥ 296 ॥

jaham taham jootha jootha mili bhaamini। saji nava sapta sakala duti daamini ॥ bidhubadaneem mriga saavaka lochani। nija sarupa rati maanu bimochani ॥ gaavahim mangala manjula baaneem। sunikala rava kalakanthi lajaaneem ॥ bhoopa bhavana kimi jaai bakhaanaa। bisva bimohana racheu bitaanaa ॥ mangala drabya manohara naanaa। raajata baajata bipula nisaanaa ॥ katahum birida bandee uchcharaheem। katahum beda dhuni bhoosura karaheem ॥ gaavahim sundari mangala geetaa। lai lai naamu raamu aru seetaa ॥ bahuta uchhaahu bhavanu ati thoraa। maanahum umagi chalaa chahu oraa ॥

do. sobhaa dasaratha bhavana ki ko kabi baranai paara। jahaam sakala sura seesa mani raama leenha avataara ॥ 297 ॥

bhoopa bharata puni lie bolaai। haya gaya syandana saajahu jaai ॥ chalahu begi raghubeera baraataa। sunata pulaka poore dau bhraataa ॥ bharata sakala saahanee bolaae। aayasu deenha mudita uthi dhaae ॥ rachi ruchi jeena turaga tinha saaje। barana barana bara baaji biraaje ॥ subhaga sakala suthi chanchala karanee। aya iva jarata dharata paga dharanee ॥ naanaa jaati na jaahim bakhaane। nidari pavanu janu chahata udaane ॥ tinha saba chhayala bhe asavaaraa। bharata sarisa baya raajakumaaraa ॥ saba sundara saba bhooshanadhaaree। kara sara chaapa toona kati bhaaree ॥

do. chhare chhabeele chhayala saba soora sujaana nabeena। juga padachara asavaara prati je asikalaa prabeena ॥ 298 ॥

baandhe birada beera rana gaadhae। nikasi bhe pura baahera thaadhae ॥ pherahim chatura turaga gati naanaa। harashahim suni suni pavana nisaanaa ॥ ratha saarathinha bichitra banaae। dhvaja pataaka mani bhooshana laae ॥ chavamra chaaru kinkina dhuni karahee। bhaanu jaana sobhaa apaharaheem ॥ saavankarana aganita haya hote। te tinha rathanha saarathinha jote ॥ sundara sakala alankrita sohe। jinhahi bilokata muni mana mohe ॥ je jala chalahim thalahi kee naai। taapa na booda bega adhikaai ॥ astra sastra sabu saaju banaai। rathee saarathinha lie bolaai ॥

do. chadhai chadhai ratha baahera nagara laagee jurana baraata। hota saguna sundara sabahi jo jehi kaaraja jaata ॥ 299 ॥

kalita karibaranhi pareem ambaareem। kahi na jaahim jehi bhaanti samvaareem ॥ chale mattagaja ghanta biraajee। manahum subhaga saavana ghana raajee ॥ baahana apara aneka bidhaanaa। sibikaa subhaga sukhaasana jaanaa ॥ tinha chadhai chale biprabara vrindaa। janu tanu dharem sakala shruti chhandaa ॥ maagadha soota bandi gunagaayaka। chale jaana chadhai jo jehi laayaka ॥ besara oonta brishabha bahu jaatee। chale bastu bhari aganita bhaantee ॥ kotinha kaamvari chale kahaaraa। bibidha bastu ko baranai paaraa ॥ chale sakala sevaka samudaai। nija nija saaju samaaju banaai ॥

do. saba kem ura nirbhara harashu poorita pulaka sareera। kabahim dekhibe nayana bhari raamu lakhanoo dau beera ॥ 300 ॥

garajahim gaja ghantaa dhuni ghoraa। ratha rava baaji himsa chahu oraa ॥ nidari ghanahi ghurmmarahim nisaanaa। nija paraai kachhu sunia na kaanaa ॥ mahaa bheera bhoopati ke dvaarem। raja hoi jaai pashaana pabaarem ॥ chadhai ataarinha dekhahim naareem। linem aaratee mangala thaaree ॥ gaavahim geeta manohara naanaa। ati aanandu na jaai bakhaanaa ॥ taba sumantra dui spandana saajee। jote rabi haya nindaka baajee ॥ dau ratha ruchira bhoopa pahim aane। nahim saarada pahim jaahim bakhaane ॥ raaja samaaju eka ratha saajaa। doosara teja punja ati bhraajaa ॥

do. tehim ratha ruchira basishtha kahum harashi chadhaai naresu। aapu chadhaeu spandana sumiri hara gura gauri ganesu ॥ 301 ॥

sahita basishtha soha nripa kaisem। sura gura sanga purandara jaisem ॥ kari kula reeti beda bidhi raau। dekhi sabahi saba bhaanti banau ॥ sumiri raamu gura aayasu paai। chale maheepati sankha bajaai ॥ harashe bibudha biloki baraataa। barashahim sumana sumangala daataa ॥ bhayu kolaahala haya gaya gaaje। byoma baraata baajane baaje ॥ sura nara naari sumangala gaai। sarasa raaga baajahim sahanaai ॥ ghanta ghanti dhuni barani na jaaheem। sarava karahim paaika phaharaaheem ॥ karahim bidooshaka kautuka naanaa। haasa kusala kala gaana sujaanaa ।

do. turaga nachaavahim kunara bara akani mridanga nisaana ॥ naagara nata chitavahim chakita dagahim na taala bandhaana ॥ 302 ॥

bani na baranata banee baraataa। hohim saguna sundara subhadaataa ॥ chaaraa chaashu baama disi lei। manahum sakala mangala kahi dei ॥ daahina kaaga sukheta suhaavaa। nakula darasu saba kaahoom paavaa ॥ saanukoola baha tribidha bayaaree। saghata savaala aava bara naaree ॥ lovaa phiri phiri darasu dekhaavaa। surabhee sanamukha sisuhi piavaa ॥ mrigamaalaa phiri daahini aai। mangala gana janu deenhi dekhaai ॥ chhemakaree kaha chhema biseshee। syaamaa baama sutaru para dekhee ॥ sanamukha aayu dadhi aru meenaa। kara pustaka dui bipra prabeenaa ॥

do. mangalamaya kalyaanamaya abhimata phala daataara। janu saba saache hona hita bhe saguna eka baara ॥ 303 ॥

mangala saguna sugama saba taakem। saguna brahma sundara suta jaakem ॥ raama sarisa baru dulahini seetaa। samadhee dasarathu janaku puneetaa ॥ suni asa byaahu saguna saba naache। aba keenhe biranchi hama saanche ॥ ehi bidhi keenha baraata payaanaa। haya gaya gaajahim hane nisaanaa ॥ aavata jaani bhaanukula ketoo। saritanhi janaka bandhaae setoo ॥ beecha beecha bara baasa banaae। surapura sarisa sampadaa chhaae ॥ asana sayana bara basana suhaae। paavahim saba nija nija mana bhaae ॥ nita nootana sukha lakhi anukoole। sakala baraatinha mandira bhoole ॥

do. aavata jaani baraata bara suni gahagahe nisaana। saji gaja ratha padachara turaga lena chale agavaana ॥ 304 ॥

maasapaaraayana,dasavaam vishraama kanaka kalasa bhari kopara thaaraa। bhaajana lalita aneka prakaaraa ॥ bhare sudhaasama saba pakavaane। naanaa bhaanti na jaahim bakhaane ॥ phala aneka bara bastu suhaaim। harashi bhenta hita bhoopa pathaaim ॥ bhooshana basana mahaamani naanaa। khaga mriga haya gaya bahubidhi jaanaa ॥ mangala saguna sugandha suhaae। bahuta bhaanti mahipaala pathaae ॥ dadhi chiuraa upahaara apaaraa। bhari bhari kaamvari chale kahaaraa ॥ agavaananha jaba deekhi baraataa।ura aanandu pulaka bhara gaataa ॥ dekhi banaava sahita agavaanaa। mudita baraatinha hane nisaanaa ॥

do. harashi parasapara milana hita kachhuka chale bagamela। janu aananda samudra dui milata bihaai subela ॥ 305 ॥

barashi sumana sura sundari gaavahim। mudita deva dundubheem bajaavahim ॥ bastu sakala raakheem nripa aagem। binaya keenha tinha ati anuraagem ॥ prema sameta raayam sabu leenhaa। bhai bakaseesa jaachakanhi deenhaa ॥ kari poojaa maanyataa badaai। janavaase kahum chale lavaai ॥ basana bichitra paamvadae paraheem। dekhi dhanahu dhana madu pariharaheem ॥ ati sundara deenheu janavaasaa। jaham saba kahum saba bhaanti supaasaa ॥ jaanee siyam baraata pura aai। kachhu nija mahimaa pragati janaai ॥ hridayam sumiri saba siddhi bolaai। bhoopa pahunee karana pathaai ॥

do. sidhi saba siya aayasu akani geem jahaam janavaasa। liem sampadaa sakala sukha surapura bhoga bilaasa ॥ 306 ॥

nija nija baasa biloki baraatee। sura sukha sakala sulabha saba bhaantee ॥ bibhava bheda kachhu kau na jaanaa। sakala janaka kara karahim bakhaanaa ॥ siya mahimaa raghunaayaka jaanee। harashe hridayam hetu pahichaanee ॥ pitu aagamanu sunata dau bhaai। hridayam na ati aanandu amaai ॥ sakuchanha kahi na sakata guru paaheem। pitu darasana laalachu mana maaheem ॥ bisvaamitra binaya badai dekhee। upajaa ura santoshu biseshee ॥ harashi bandhu dau hridayam lagaae। pulaka anga ambaka jala chhaae ॥ chale jahaam dasarathu janavaase। manahum sarobara takeu piase ॥

do. bhoopa biloke jabahim muni aavata sutanha sameta। uthe harashi sukhasindhu mahum chale thaaha see leta ॥ 307 ॥

munihi dandavata keenha maheesaa। baara baara pada raja dhari seesaa ॥ kausika raau liye ura laai। kahi aseesa poochhee kusalaai ॥ puni dandavata karata dau bhaai। dekhi nripati ura sukhu na samaai ॥ suta hiyam laai dusaha dukha mete। mritaka sareera praana janu bhente ॥ puni basishtha pada sira tinha naae। prema mudita munibara ura laae ॥ bipra brinda bande duhum bhaaim। mana bhaavatee aseesem paaim ॥ bharata sahaanuja keenha pranaamaa। lie uthaai laai ura raamaa ॥ harashe lakhana dekhi dau bhraataa। mile prema paripoorita gaataa ॥

do. purajana parijana jaatijana jaachaka mantree meeta। mile jathaabidhi sabahi prabhu parama kripaala bineeta ॥ 308 ॥

raamahi dekhi baraata judaanee। preeti ki reeti na jaati bakhaanee ॥ nripa sameepa sohahim suta chaaree। janu dhana dharamaadika tanudhaaree ॥ sutanha sameta dasarathahi dekhee। mudita nagara nara naari biseshee ॥ sumana barisi sura hanahim nisaanaa। naakanateem naachahim kari gaanaa ॥ sataananda aru bipra sachiva gana। maagadha soota bidusha bandeejana ॥ sahita baraata raau sanamaanaa। aayasu maagi phire agavaanaa ॥ prathama baraata lagana tem aai। taatem pura pramodu adhikaai ॥ brahmaanandu loga saba lahaheem। badhahum divasa nisi bidhi sana kahaheem ॥

do. raamu seeya sobhaa avadhi sukrita avadhi dau raaja। jaham jaham purajana kahahim asa mili nara naari samaaja ॥ ।309 ॥

janaka sukrita moorati baidehee। dasaratha sukrita raamu dharem dehee ॥ inha sama kaamhu na siva avaraadhe। kaahim na inha samaana phala laadhe ॥ inha sama kau na bhayu jaga maaheem। hai nahim katahoom honeu naaheem ॥ hama saba sakala sukrita kai raasee। bhe jaga janami janakapura baasee ॥ jinha jaanakee raama chhabi dekhee। ko sukritee hama sarisa biseshee ॥ puni dekhaba raghubeera biahoo। leba bhalee bidhi lochana laahoo ॥ kahahim parasapara kokilabayaneem। ehi biaham bada laabhu sunayaneem ॥ badaem bhaaga bidhi baata banaai। nayana atithi hoihahim dau bhaai ॥

do. baarahim baara saneha basa janaka bolaauba seeya। lena aaihahim bandhu dau koti kaama kamaneeya ॥ 310 ॥

bibidha bhaanti hoihi pahunaai। priya na kaahi asa saasura maai ॥ taba taba raama lakhanahi nihaaree। hoihahim saba pura loga sukhaaree ॥ sakhi jasa raama lakhanakara jotaa। taisei bhoopa sanga dui dhotaa ॥ syaama gaura saba anga suhaae। te saba kahahim dekhi je aae ॥ kahaa eka maim aaju nihaare। janu biranchi nija haatha samvaare ॥ bharatu raamahee kee anuhaaree। sahasaa lakhi na sakahim nara naaree ॥ lakhanu satrusoodanu ekaroopaa। nakha sikha te saba anga anoopaa ॥ mana bhaavahim mukha barani na jaaheem। upamaa kahum tribhuvana kau naaheem ॥

chham. upamaa na kau kaha daasa tulasee katahum kabi kobida kahaim। bala binaya bidyaa seela sobhaa sindhu inha se ei ahaim ॥ pura naari sakala pasaari anchala bidhihi bachana sunaavaheem ॥ byaahiahum chaariu bhaai ehim pura hama sumangala gaavaheem ॥

so. kahahim paraspara naari baari bilochana pulaka tana। sakhi sabu karaba puraari punya payonidhi bhoopa dau ॥ 311 ॥

ehi bidhi sakala manoratha karaheem। aananda umagi umagi ura bharaheem ॥ je nripa seeya svayambara aae। dekhi bandhu saba tinha sukha paae ॥ kahata raama jasu bisada bisaalaa। nija nija bhavana ge mahipaalaa ॥ ge beeti kuchha dina ehi bhaantee। pramudita purajana sakala baraatee ॥ mangala moola lagana dinu aavaa। hima ritu agahanu maasu suhaavaa ॥ graha tithi nakhatu jogu bara baaroo। lagana sodhi bidhi keenha bichaaroo ॥ pathai deenhi naarada sana soi। ganee janaka ke ganakanha joi ॥ sunee sakala loganha yaha baataa। kahahim jotishee aahim bidhaataa ॥

do. dhenudhoori belaa bimala sakala sumangala moola। bipranha kaheu bideha sana jaani saguna anukula ॥ 312 ॥

uparohitahi kaheu naranaahaa। aba bilamba kara kaaranu kaahaa ॥ sataananda taba sachiva bolaae। mangala sakala saaji saba lyaae ॥ sankha nisaana panava bahu baaje। mangala kalasa saguna subha saaje ॥ subhaga suasini gaavahim geetaa। karahim beda dhuni bipra puneetaa ॥ lena chale saadara ehi bhaantee। ge jahaam janavaasa baraatee ॥ kosalapati kara dekhi samaajoo। ati laghu laaga tinhahi suraraajoo ॥ bhayu samu aba dhaaria paau। yaha suni paraa nisaanahim ghau ॥ gurahi poochhi kari kula bidhi raajaa। chale sanga muni saadhu samaajaa ॥

do. bhaagya bibhava avadhesa kara dekhi deva brahmaadi। lage saraahana sahasa mukha jaani janama nija baadi ॥ 313 ॥

suranha sumangala avasaru jaanaa। barashahim sumana bajaai nisaanaa ॥ siva brahmaadika bibudha baroothaa। chadhae bimaananhi naanaa joothaa ॥ prema pulaka tana hridayam uchhaahoo। chale bilokana raama biahoo ॥ dekhi janakapuru sura anuraage। nija nija loka sabahim laghu laage ॥ chitavahim chakita bichitra bitaanaa। rachanaa sakala alaukika naanaa ॥ nagara naari nara roopa nidhaanaa। sughara sudharama suseela sujaanaa ॥ tinhahi dekhi saba sura suranaareem। bhe nakhata janu bidhu ujiareem ॥ bidhihi bhayaha aacharaju biseshee। nija karanee kachhu katahum na dekhee ॥

do. sivam samujhaae deva saba jani aacharaja bhulaahu। hridayam bichaarahu dheera dhari siya raghubeera biahu ॥ 314 ॥

jinha kara naamu leta jaga maaheem। sakala amangala moola nasaaheem ॥ karatala hohim padaaratha chaaree। tei siya raamu kaheu kaamaaree ॥ ehi bidhi sambhu suranha samujhaavaa। puni aagem bara basaha chalaavaa ॥ devanha dekhe dasarathu jaataa। mahaamoda mana pulakita gaataa ॥ saadhu samaaja sanga mahidevaa। janu tanu dharem karahim sukha sevaa ॥ sohata saatha subhaga suta chaaree। janu apabaraga sakala tanudhaaree ॥ marakata kanaka barana bara joree। dekhi suranha bhai preeti na thoree ॥ puni raamahi biloki hiyam harashe। nripahi saraahi sumana tinha barashe ॥

do. raama roopu nakha sikha subhaga baarahim baara nihaari। pulaka gaata lochana sajala umaa sameta puraari ॥ 315 ॥

keki kantha duti syaamala angaa। tadaita binindaka basana surangaa ॥ byaaha bibhooshana bibidha banaae। mangala saba saba bhaanti suhaae ॥ sarada bimala bidhu badanu suhaavana। nayana navala raajeeva lajaavana ॥ sakala alaukika sundarataai। kahi na jaai manaheem mana bhaai ॥ bandhu manohara sohahim sangaa। jaata nachaavata chapala turangaa ॥ raajakuamra bara baaji dekhaavahim। bamsa prasamsaka birida sunaavahim ॥ jehi turanga para raamu biraaje। gati biloki khaganaayaku laaje ॥ kahi na jaai saba bhaanti suhaavaa। baaji beshu janu kaama banaavaa ॥

chham. janu baaji beshu banaai manasiju raama hita ati sohee। aapanem baya bala roopa guna gati sakala bhuvana bimohee ॥ jagamagata jeenu jaraava joti sumoti mani maanika lage। kinkini lalaama lagaamu lalita biloki sura nara muni thage ॥

do. prabhu manasahim layaleena manu chalata baaji chhabi paava। bhooshita udagana tadaita ghanu janu bara barahi nachaava ॥ 316 ॥

jehim bara baaji raamu asavaaraa। tehi saaradu na baranai paaraa ॥ sankaru raama roopa anuraage। nayana panchadasa ati priya laage ॥ hari hita sahita raamu jaba johe। ramaa sameta ramaapati mohe ॥ nirakhi raama chhabi bidhi harashaane। aathi nayana jaani pachitaane ॥ sura senapa ura bahuta uchhaahoo। bidhi te devadha lochana laahoo ॥ raamahi chitava suresa sujaanaa। gautama shraapu parama hita maanaa ॥ deva sakala surapatihi sihaaheem। aaju purandara sama kau naaheem ॥ mudita devagana raamahi dekhee। nripasamaaja duhum harashu biseshee ॥

chham. ati harashu raajasamaaja duhu disi dundubheem baajahim ghanee। barashahim sumana sura harashi kahi jaya jayati jaya raghukulamanee ॥ ehi bhaanti jaani baraata aavata baajane bahu baajaheem। raani suasini boli parichhani hetu mangala saajaheem ॥

do. saji aaratee aneka bidhi mangala sakala samvaari। chaleem mudita parichhani karana gajagaamini bara naari ॥ 317 ॥

bidhubadaneem saba saba mrigalochani। saba nija tana chhabi rati madu mochani ॥ pahirem barana barana bara cheeraa। sakala bibhooshana sajem sareeraa ॥ sakala sumangala anga banaaem। karahim gaana kalakanthi lajaaem ॥ kankana kinkini noopura baajahim। chaali biloki kaama gaja laajahim ॥ baajahim baajane bibidha prakaaraa। nabha aru nagara sumangalachaaraa ॥ sachee saaradaa ramaa bhavaanee। je suratiya suchi sahaja sayaanee ॥ kapata naari bara besha banaai। mileem sakala ranivaasahim jaai ॥ karahim gaana kala mangala baaneem। harasha bibasa saba kaahum na jaanee ॥

chham. ko jaana kehi aananda basa saba brahmu bara parichhana chalee। kala gaana madhura nisaana barashahim sumana sura sobhaa bhalee ॥ aanandakandu biloki doolahu sakala hiyam harashita bhee ॥ ambhoja ambaka ambu umagi suanga pulakaavali chhee ॥

do. jo sukha bhaa siya maatu mana dekhi raama bara beshu। so na sakahim kahi kalapa sata sahasa saaradaa seshu ॥ 318 ॥

nayana neeru hati mangala jaanee। parichhani karahim mudita mana raanee ॥ beda bihita aru kula aachaaroo। keenha bhalee bidhi saba byavahaaroo ॥ pancha sabada dhuni mangala gaanaa। pata paamvadae parahim bidhi naanaa ॥ kari aaratee araghu tinha deenhaa। raama gamanu mandapa taba keenhaa ॥ dasarathu sahita samaaja biraaje। bibhava biloki lokapati laaje ॥ samayam samayam sura barashahim phoolaa। saanti padhahim mahisura anukoolaa ॥ nabha aru nagara kolaahala hoi। aapani para kachhu suni na koi ॥ ehi bidhi raamu mandapahim aae। araghu dei aasana baithaae ॥

chham. baithaari aasana aaratee kari nirakhi baru sukhu paavaheem ॥ mani basana bhooshana bhoori vaarahim naari mangala gaavaheem ॥ brahmaadi surabara bipra besha banaai kautuka dekhaheem। avaloki raghukula kamala rabi chhabi suphala jeevana lekhaheem ॥

do. nau baaree bhaata nata raama nichhaavari paai। mudita aseesahim naai sira harashu na hridayam samaai ॥ 319 ॥

mile janaku dasarathu ati preeteem। kari baidika laukika saba reeteem ॥ milata mahaa dau raaja biraaje। upamaa khoji khoji kabi laaje ॥ lahee na katahum haari hiyam maanee। inha sama ei upamaa ura aanee ॥ saamadha dekhi deva anuraage। sumana barashi jasu gaavana laage ॥ jagu biranchi upajaavaa jaba tem। dekhe sune byaaha bahu taba tem ॥ sakala bhaanti sama saaju samaajoo। sama samadhee dekhe hama aajoo ॥ deva giraa suni sundara saanchee। preeti alaukika duhu disi maachee ॥ deta paamvadae araghu suhaae। saadara janaku mandapahim lyaae ॥

chham. mandapu biloki bicheetra rachanaam ruchirataam muni mana hare ॥ nija paani janaka sujaana saba kahum aani singhaasana dhare ॥ kula ishta sarisa basishta pooje binaya kari aasisha lahee। kausikahi poojata parama preeti ki reeti tau na parai kahee ॥

do. baamadeva aadika rishaya pooje mudita maheesa। die dibya aasana sabahi saba sana lahee aseesa ॥ 320 ॥

bahuri keenha kosalapati poojaa। jaani eesa sama bhaau na doojaa ॥ keenha jori kara binaya badaai। kahi nija bhaagya bibhava bahutaai ॥ pooje bhoopati sakala baraatee। samadhi sama saadara saba bhaantee ॥ aasana uchita die saba kaahoo। kahaum kaaha mookha eka uchhaahoo ॥ sakala baraata janaka sanamaanee। daana maana binatee bara baanee ॥ bidhi hari haru disipati dinaraau। je jaanahim raghubeera prabhau ॥ kapata bipra bara besha banaaem। kautuka dekhahim ati sachu paaem ॥ pooje janaka deva sama jaanem। die suasana binu pahichaanem ॥

chham. pahichaana ko kehi jaana sabahim apaana sudhi bhoree bhee। aananda kandu biloki doolahu ubhaya disi aananda mee ॥ sura lakhe raama sujaana pooje maanasika aasana de। avaloki seelu subhaau prabhu ko bibudha mana pramudita bhe ॥

do. raamachandra mukha chandra chhabi lochana chaaru chakora। karata paana saadara sakala premu pramodu na thora ॥ 321 ॥

samu biloki basishtha bolaae। saadara sataanandu suni aae ॥ begi kuamri aba aanahu jaai। chale mudita muni aayasu paai ॥ raanee suni uparohita baanee। pramudita sakhinha sameta sayaanee ॥ bipra badhoo kulabriddha bolaaim। kari kula reeti sumangala gaaim ॥ naari besha je sura bara baamaa। sakala subhaayam sundaree syaamaa ॥ tinhahi dekhi sukhu paavahim naareem। binu pahichaani praanahu te pyaareem ॥ baara baara sanamaanahim raanee। umaa ramaa saarada sama jaanee ॥ seeya samvaari samaaju banaai। mudita mandapahim chaleem lavaai ॥

chham. chali lyaai seetahi sakheem saadara saji sumangala bhaamineem। navasapta saajem sundaree saba matta kunjara gaamineem ॥ kala gaana suni muni dhyaana tyaagahim kaama kokila laajaheem। manjeera noopura kalita kankana taala gatee bara baajaheem ॥

do. sohati banitaa brinda mahum sahaja suhaavani seeya। chhabi lalanaa gana madhya janu sushamaa tiya kamaneeya ॥ 322 ॥

siya sundarataa barani na jaai। laghu mati bahuta manoharataai ॥ aavata deekhi baraatinha seetaa ॥ roopa raasi saba bhaanti puneetaa ॥ sabahi manahim mana kie pranaamaa। dekhi raama bhe pooranakaamaa ॥ harashe dasaratha sutanha sametaa। kahi na jaai ura aanandu jetaa ॥ sura pranaamu kari barasahim phoolaa। muni aseesa dhuni mangala moolaa ॥ gaana nisaana kolaahalu bhaaree। prema pramoda magana nara naaree ॥ ehi bidhi seeya mandapahim aai। pramudita saanti padhahim muniraai ॥ tehi avasara kara bidhi byavahaaroo। duhum kulagura saba keenha achaaroo ॥

chham. aachaaru kari gura gauri ganapati mudita bipra pujaavaheem। sura pragati poojaa lehim dehim aseesa ati sukhu paavaheem ॥ madhuparka mangala drabya jo jehi samaya muni mana mahum chahaim। bhare kanaka kopara kalasa so saba liehim parichaaraka rahaim ॥ 1 ॥

kula reeti preeti sameta rabi kahi deta sabu saadara kiyo। ehi bhaanti deva pujaai seetahi subhaga singhaasanu diyo ॥ siya raama avalokani parasapara prema kaahu na lakhi parai ॥ mana buddhi bara baanee agochara pragata kabi kaisem karai ॥ 2 ॥

do. homa samaya tanu dhari analu ati sukha aahuti lehim। bipra besha dhari beda saba kahi bibaaha bidhi dehim ॥ 323 ॥

janaka paatamahishee jaga jaanee। seeya maatu kimi jaai bakhaanee ॥ sujasu sukrita sukha sudamrataai। saba sameti bidhi rachee banaai ॥ samu jaani munibaranha bolaai। sunata suasini saadara lyaai ॥ janaka baama disi soha sunayanaa। himagiri sanga bani janu mayanaa ॥ kanaka kalasa mani kopara roore। suchi sungadha mangala jala poore ॥ nija kara mudita raayam aru raanee। dhare raama ke aagem aanee ॥ padhahim beda muni mangala baanee। gagana sumana jhari avasaru jaanee ॥ baru biloki dampati anuraage। paaya puneeta pakhaarana laage ॥

chham. laage pakhaarana paaya pankaja prema tana pulakaavalee। nabha nagara gaana nisaana jaya dhuni umagi janu chahum disi chalee ॥ je pada saroja manoja ari ura sara sadaiva biraajaheem। je sakrita sumirata bimalataa mana sakala kali mala bhaajaheem ॥ 1 ॥

je parasi munibanitaa lahee gati rahee jo paatakamee। makarandu jinha ko sambhu sira suchitaa avadhi sura baranee ॥ kari madhupa mana muni jogijana je sei abhimata gati lahaim। te pada pakhaarata bhaagyabhaajanu janaku jaya jaya saba kahai ॥ 2 ॥

bara kuamri karatala jori saakhochaaru dau kulagura karaim। bhayo paanigahanu biloki bidhi sura manuja muni aannada bharaim ॥ sukhamoola doolahu dekhi dampati pulaka tana hulasyo hiyo। kari loka beda bidhaanu kanyaadaanu nripabhooshana kiyo ॥ 3 ॥

himavanta jimi girijaa mahesahi harihi shree saagara dee। timi janaka raamahi siya samarapee bisva kala keerati nee ॥ kyom karai binaya bidehu kiyo bidehu moorati saavamree। kari homa bidhivata gaanthi joree hona laagee bhaavamree ॥ 4 ॥

do. jaya dhuni bandee beda dhuni mangala gaana nisaana। suni harashahim barashahim bibudha surataru sumana sujaana ॥ 324 ॥

kuamru kuamri kala bhaavamri deheem ॥ nayana laabhu saba saadara leheem ॥ jaai na barani manohara joree। jo upamaa kachhu kahaum so thoree ॥ raama seeya sundara pratichhaaheem। jagamagaata mani khambhana maaheem । manahum madana rati dhari bahu roopaa। dekhata raama biahu anoopaa ॥ darasa laalasaa sakucha na thoree। pragatata durata bahori bahoree ॥ bhe magana saba dekhanihaare। janaka samaana apaana bisaare ॥ pramudita muninha bhaavamree pheree। negasahita saba reeti nibereem ॥ raama seeya sira sendura deheem। sobhaa kahi na jaati bidhi keheem ॥ aruna paraaga jalaju bhari neekem। sasihi bhoosha ahi lobha amee kem ॥ bahuri basishtha deenha anusaasana। baru dulahini baithe eka aasana ॥

chham. baithe baraasana raamu jaanaki mudita mana dasarathu bhe। tanu pulaka puni puni dekhi apanem sukrita surataru phala ne ॥ bhari bhuvana rahaa uchhaahu raama bibaahu bhaa sabaheem kahaa। kehi bhaanti barani siraata rasanaa eka yahu mangalu mahaa ॥ 1 ॥

taba janaka paai basishtha aayasu byaaha saaja samvaari kai। maandavee shrutikeerati uramilaa kuamri leem hankaari ke ॥ kusaketu kanyaa prathama jo guna seela sukha sobhaamee। saba reeti preeti sameta kari so byaahi nripa bharatahi dee ॥ 2 ॥

jaanakee laghu bhaginee sakala sundari siromani jaani kai। so tanaya deenhee byaahi lakhanahi sakala bidhi sanamaani kai ॥ jehi naamu shrutakeerati sulochani sumukhi saba guna aagaree। so dee ripusoodanahi bhoopati roopa seela ujaagaree ॥ 3 ॥

anurupa bara dulahini paraspara lakhi sakucha hiyam harashaheem। saba mudita sundarataa saraahahim sumana sura gana barashaheem ॥ sundaree sundara baranha saha saba eka mandapa raajaheem। janu jeeva ura chaariu avasthaa bimuna sahita biraajaheem ॥ 4 ॥

do. mudita avadhapati sakala suta badhunha sameta nihaari। janu paara mahipaala mani kriyanha sahita phala chaari ॥ 325 ॥

jasi raghubeera byaaha bidhi baranee। sakala kuamra byaahe tehim karanee ॥ kahi na jaai kachhu daaija bhooree। rahaa kanaka mani mandapu pooree ॥ kambala basana bichitra patore। bhaanti bhaanti bahu mola na thore ॥ gaja ratha turaga daasa aru daasee। dhenu alankrita kaamaduhaa see ॥ bastu aneka karia kimi lekhaa। kahi na jaai jaanahim jinha dekhaa ॥ lokapaala avaloki sihaane। leenha avadhapati sabu sukhu maane ॥ deenha jaachakanhi jo jehi bhaavaa। ubaraa so janavaasehim aavaa ॥ taba kara jori janaku mridu baanee। bole saba baraata sanamaanee ॥

chham. sanamaani sakala baraata aadara daana binaya badaai kai। pramudita mahaa muni brinda bande pooji prema ladaai kai ॥ siru naai deva manaai saba sana kahata kara samputa kiem। sura saadhu chaahata bhaau sindhu ki tosha jala anjali diem ॥ 1 ॥

kara jori janaku bahori bandhu sameta kosalaraaya som। bole manohara bayana saani saneha seela subhaaya som ॥ sambandha raajana raavarem hama badae aba saba bidhi bhe। ehi raaja saaja sameta sevaka jaanibe binu gatha le ॥ 2 ॥

e daarikaa parichaarikaa kari paalibeem karunaa nee। aparaadhu chhamibo boli pathe bahuta haum dheetyo kee ॥ puni bhaanukulabhooshana sakala sanamaana nidhi samadhee kie। kahi jaati nahim binatee paraspara prema paripoorana hie ॥ 3 ॥

brindaarakaa gana sumana barisahim raau janavaasehi chale। dundubhee jaya dhuni beda dhuni nabha nagara kautoohala bhale ॥ taba sakheem mangala gaana karata muneesa aayasu paai kai। doolaha dulahininha sahita sundari chaleem kohabara lyaai kai ॥ 4 ॥

do. puni puni raamahi chitava siya sakuchati manu sakuchai na। harata manohara meena chhabi prema piase naina ॥ 326 ॥

maasapaaraayana, gyaarahavaam vishraama syaama sareeru subhaayam suhaavana। sobhaa koti manoja lajaavana ॥ jaavaka juta pada kamala suhaae। muni mana madhupa rahata jinha chhaae ॥ peeta puneeta manohara dhotee। harati baala rabi daamini jotee ॥ kala kinkini kati sootra manohara। baahu bisaala bibhooshana sundara ॥ peeta janeu mahaachhabi dei। kara mudrikaa chori chitu lei ॥ sohata byaaha saaja saba saaje। ura aayata urabhooshana raaje ॥ piara uparanaa kaakhaasotee। duhum aancharanhi lage mani motee ॥ nayana kamala kala kundala kaanaa। badanu sakala saundarja nidhaanaa ॥ sundara bhrikuti manohara naasaa। bhaala tilaku ruchirataa nivaasaa ॥ sohata mauru manohara maathe। mangalamaya mukutaa mani gaathe ॥

chham. gaathe mahaamani maura manjula anga saba chita choraheem। pura naari sura sundareem barahi biloki saba tina toraheem ॥ mani basana bhooshana vaari aarati karahim mangala gaavahim। sura sumana barisahim soota maagadha bandi sujasu sunaavaheem ॥ 1 ॥

kohabarahim aane kunara kunari suasininha sukha paai kai। ati preeti laukika reeti laageem karana mangala gaai kai ॥ lahakauri gauri sikhaava raamahi seeya sana saarada kahaim। ranivaasu haasa bilaasa rasa basa janma ko phalu saba lahaim ॥ 2 ॥

nija paani mani mahum dekhiati moorati suroopanidhaana kee। chaalati na bhujaballee bilokani biraha bhaya basa jaanakee ॥ kautuka binoda pramodu premu na jaai kahi jaanahim aleem। bara kuamri sundara sakala sakheem lavaai janavaasehi chaleem ॥ 3 ॥

tehi samaya sunia aseesa jaham taham nagara nabha aanandu mahaa। chiru jiahum joreem chaaru chaarayo mudita mana sabaheem kahaa ॥ jogeendra siddha muneesa deva biloki prabhu dundubhi hanee। chale harashi barashi prasoona nija nija loka jaya jaya jaya bhanee ॥ 4 ॥

do. sahita badhootinha kuamra saba taba aae pitu paasa। sobhaa mangala moda bhari umageu janu janavaasa ॥ 327 ॥

puni jevanaara bhee bahu bhaantee। pathe janaka bolaai baraatee ॥ parata paamvadae basana anoopaa। sutanha sameta gavana kiyo bhoopaa ॥ saadara sabake paaya pakhaare। jathaajogu peedhanha baithaare ॥ dhoe janaka avadhapati charanaa। seelu sanehu jaai nahim baranaa ॥ bahuri raama pada pankaja dhoe। je hara hridaya kamala mahum goe ॥ teeniu bhaai raama sama jaanee। dhoe charana janaka nija paanee ॥ aasana uchita sabahi nripa deenhe। boli soopakaaree saba leenhe ॥ saadara lage parana panavaare। kanaka keela mani paana samvaare ॥

do. soopodana surabhee sarapi sundara svaadu puneeta। chhana mahum saba kem parusi ge chatura suara bineeta ॥ 328 ॥

pancha kavala kari jevana laage। gaari gaana suni ati anuraage ॥ bhaanti aneka pare pakavaane। sudhaa sarisa nahim jaahim bakhaane ॥ parusana lage suara sujaanaa। binjana bibidha naama ko jaanaa ॥ chaari bhaanti bhojana bidhi gaai। eka eka bidhi barani na jaai ॥ chharasa ruchira binjana bahu jaatee। eka eka rasa aganita bhaantee ॥ jevanta dehim madhura dhuni gaaree। lai lai naama purusha aru naaree ॥ samaya suhaavani gaari biraajaa। hamsata raau suni sahita samaajaa ॥ ehi bidhi sabaheem bhaujanu keenhaa। aadara sahita aachamanu deenhaa ॥

do. dei paana pooje janaka dasarathu sahita samaaja। janavaasehi gavane mudita sakala bhoopa sirataaja ॥ 329 ॥

nita nootana mangala pura maaheem। nimisha sarisa dina jaamini jaaheem ॥ badae bhora bhoopatimani jaage। jaachaka guna gana gaavana laage ॥ dekhi kuamra bara badhunha sametaa। kimi kahi jaata modu mana jetaa ॥ praatakriyaa kari ge guru paaheem। mahaapramodu premu mana maaheem ॥ kari pranaama poojaa kara joree। bole giraa amiam janu boree ॥ tumharee kripaam sunahu muniraajaa। bhayum aaju maim pooranakaajaa ॥ aba saba bipra bolaai gosaaim। dehu dhenu saba bhaanti banaai ॥ suni gura kari mahipaala badaai। puni pathe muni brinda bolaai ॥

do. baamadeu aru devarishi baalameeki jaabaali। aae munibara nikara taba kausikaadi tapasaali ॥ 330 ॥

danda pranaama sabahi nripa keenhe। pooji saprema baraasana deenhe ॥ chaari lachchha bara dhenu magaai। kaamasurabhi sama seela suhaai ॥ saba bidhi sakala alankrita keenheem। mudita mahipa mahidevanha deenheem ॥ karata binaya bahu bidhi naranaahoo। laheum aaju jaga jeevana laahoo ॥ paai aseesa maheesu anandaa। lie boli puni jaachaka brindaa ॥ kanaka basana mani haya gaya syandana। die boojhi ruchi rabikulanandana ॥ chale padhata gaavata guna gaathaa। jaya jaya jaya dinakara kula naathaa ॥ ehi bidhi raama biaha uchhaahoo। saki na barani sahasa mukha jaahoo ॥

do. baara baara kausika charana seesu naai kaha raau। yaha sabu sukhu muniraaja tava kripaa kataachchha pasaau ॥ 331 ॥

janaka sanehu seelu karatootee। nripu saba bhaanti saraaha bibhootee ॥ dina uthi bidaa avadhapati maagaa। raakhahim janaku sahita anuraagaa ॥ nita nootana aadaru adhikaai। dina prati sahasa bhaanti pahunaai ॥ nita nava nagara ananda uchhaahoo। dasaratha gavanu sohaai na kaahoo ॥ bahuta divasa beete ehi bhaantee। janu saneha raju bandhe baraatee ॥ kausika sataananda taba jaai। kahaa bideha nripahi samujhaai ॥ aba dasaratha kaham aayasu dehoo। jadyapi chhaadai na sakahu sanehoo ॥ bhalehim naatha kahi sachiva bolaae। kahi jaya jeeva seesa tinha naae ॥

do. avadhanaathu chaahata chalana bheetara karahu janaau। bhe premabasa sachiva suni bipra sabhaasada raau ॥ 332 ॥

purabaasee suni chalihi baraataa। boojhata bikala paraspara baataa ॥ satya gavanu suni saba bilakhaane। manahum saanjha sarasija sakuchaane ॥ jaham jaham aavata base baraatee। taham taham siddha chalaa bahu bhaantee ॥ bibidha bhaanti mevaa pakavaanaa। bhojana saaju na jaai bakhaanaa ॥ bhari bhari basaham apaara kahaaraa। pathee janaka aneka susaaraa ॥ turaga laakha ratha sahasa pacheesaa। sakala samvaare nakha aru seesaa ॥ matta sahasa dasa sindhura saaje। jinhahi dekhi disikunjara laaje ॥ kanaka basana mani bhari bhari jaanaa। mahisheem dhenu bastu bidhi naanaa ॥

do. daaija amita na sakia kahi deenha bideham bahori। jo avalokata lokapati loka sampadaa thori ॥ 333 ॥

sabu samaaju ehi bhaanti banaai। janaka avadhapura deenha pathaai ॥ chalihi baraata sunata saba raaneem। bikala meenagana janu laghu paaneem ॥ puni puni seeya goda kari leheem। dei aseesa sikhaavanu deheem ॥ hoehu santata piyahi piaree। chiru ahibaata aseesa hamaaree ॥ saasu sasura gura sevaa karehoo। pati rukha lakhi aayasu anusarehoo ॥ ati saneha basa sakheem sayaanee। naari dharama sikhavahim mridu baanee ॥ saadara sakala kuamri samujhaai। raaninha baara baara ura laai ॥ bahuri bahuri bhetahim mahataareem। kahahim biranchi racheem kata naareem ॥

do. tehi avasara bhaainha sahita raamu bhaanu kula ketu। chale janaka mandira mudita bidaa karaavana hetu ॥ 334 ॥

chaaria bhaai subhaayam suhaae। nagara naari nara dekhana dhaae ॥ kau kaha chalana chahata hahim aajoo। keenha bideha bidaa kara saajoo ॥ lehu nayana bhari roopa nihaaree। priya paahune bhoopa suta chaaree ॥ ko jaanai kehi sukrita sayaanee। nayana atithi keenhe bidhi aanee ॥ maranaseelu jimi paava piushaa। surataru lahai janama kara bhookhaa ॥ paava naarakee haripadu jaisem। inha kara darasanu hama kaham taise ॥ nirakhi raama sobhaa ura dharahoo। nija mana phani moorati mani karahoo ॥ ehi bidhi sabahi nayana phalu detaa। ge kuamra saba raaja niketaa ॥

do. roopa sindhu saba bandhu lakhi harashi uthaa ranivaasu। karahi nichhaavari aaratee mahaa mudita mana saasu ॥ 335 ॥

dekhi raama chhabi ati anuraageem। premabibasa puni puni pada laageem ॥ rahee na laaja preeti ura chhaai। sahaja sanehu barani kimi jaai ॥ bhaainha sahita ubati anhavaae। chharasa asana ati hetu jevaane ॥ bole raamu suavasaru jaanee। seela saneha sakuchamaya baanee ॥ raau avadhapura chahata sidhaae। bidaa hona hama ihaam pathaae ॥ maatu mudita mana aayasu dehoo। baalaka jaani karaba nita nehoo ॥ sunata bachana bilakheu ranivaasoo। boli na sakahim premabasa saasoo ॥ hridayam lagaai kuamri saba leenhee। patinha saumpi binatee ati keenhee ॥

chham. kari binaya siya raamahi samarapee jori kara puni puni kahai। bali jaanu taata sujaana tumha kahum bidita gati saba kee ahai ॥ parivaara purajana mohi raajahi praanapriya siya jaanibee। tulaseesa seelu sanehu lakhi nija kinkaree kari maanibee ॥

so. tumha paripoorana kaama jaana siromani bhaavapriya। jana guna gaahaka raama dosha dalana karunaayatana ॥ 336 ॥

asa kahi rahee charana gahi raanee। prema panka janu giraa samaanee ॥ suni sanehasaanee bara baanee। bahubidhi raama saasu sanamaanee ॥ raama bidaa maagata kara joree। keenha pranaamu bahori bahoree ॥ paai aseesa bahuri siru naai। bhaainha sahita chale raghuraai ॥ manju madhura moorati ura aanee। bhee saneha sithila saba raanee ॥ puni dheeraju dhari kuamri hankaaree। baara baara bhetahim mahataareem ॥ pahunchaavahim phiri milahim bahoree। badhai paraspara preeti na thoree ॥ puni puni milata sakhinha bilagaai। baala bachchha jimi dhenu lavaai ॥

do. premabibasa nara naari saba sakhinha sahita ranivaasu। maanahum keenha bidehapura karunaam biraham nivaasu ॥ 337 ॥

suka saarikaa jaanakee jyaae। kanaka pinjaranhi raakhi padhaae ॥ byaakula kahahim kahaam baidehee। suni dheeraju parihari na kehee ॥ bhe bikala khaga mriga ehi bhaanti। manuja dasaa kaisem kahi jaatee ॥ bandhu sameta janaku taba aae। prema umagi lochana jala chhaae ॥ seeya biloki dheerataa bhaagee। rahe kahaavata parama biraagee ॥ leenhi raamya ura laai jaanakee। mitee mahaamarajaada gyaana kee ॥ samujhaavata saba sachiva sayaane। keenha bichaaru na avasara jaane ॥ baarahim baara sutaa ura laai। saji sundara paalakeem magaai ॥

do. premabibasa parivaaru sabu jaani sulagana naresa। kunari chadhaai paalakinha sumire siddhi ganesa ॥ 338 ॥

bahubidhi bhoopa sutaa samujhaai। naaridharamu kulareeti sikhaai ॥ daaseem daasa die bahutere। suchi sevaka je priya siya kere ॥ seeya chalata byaakula purabaasee। hohim saguna subha mangala raasee ॥ bhoosura sachiva sameta samaajaa। sanga chale pahunchaavana raajaa ॥ samaya biloki baajane baaje। ratha gaja baaji baraatinha saaje ॥ dasaratha bipra boli saba leenhe। daana maana paripoorana keenhe ॥ charana saroja dhoori dhari seesaa। mudita maheepati paai aseesaa ॥ sumiri gajaananu keenha payaanaa। mangalamoola saguna bhe naanaa ॥

do. sura prasoona barashahi harashi karahim apachharaa gaana। chale avadhapati avadhapura mudita bajaai nisaana ॥ 339 ॥

nripa kari binaya mahaajana phere। saadara sakala maagane tere ॥ bhooshana basana baaji gaja deenhe। prema poshi thaadhae saba keenhe ॥ baara baara biridaavali bhaashee। phire sakala raamahi ura raakhee ॥ bahuri bahuri kosalapati kahaheem। janaku premabasa phirai na chahaheem ॥ puni kaha bhoopati bachana suhaae। phiria maheesa doori badai aae ॥ raau bahori utari bhe thaadhae। prema prabaaha bilochana baadhae ॥ taba bideha bole kara joree। bachana saneha sudhaam janu boree ॥ karau kavana bidhi binaya banaai। mahaaraaja mohi deenhi badaai ॥

do. kosalapati samadhee sajana sanamaane saba bhaanti। milani parasapara binaya ati preeti na hridayam samaati ॥ 340 ॥

muni mandalihi janaka siru naavaa। aasirabaadu sabahi sana paavaa ॥ saadara puni bhente jaamaataa। roopa seela guna nidhi saba bhraataa ॥ jori pankaruha paani suhaae। bole bachana prema janu jaae ॥ raama karau kehi bhaanti prasamsaa। muni mahesa mana maanasa hamsaa ॥ karahim joga jogee jehi laagee। kohu mohu mamataa madu tyaagee ॥ byaapaku brahmu alakhu abinaasee। chidaanandu niraguna gunaraasee ॥ mana sameta jehi jaana na baanee। taraki na sakahim sakala anumaanee ॥ mahimaa nigamu neti kahi kahee। jo tihum kaala ekarasa rahee ॥

do. nayana bishaya mo kahum bhayu so samasta sukha moola। sabi laabhu jaga jeeva kaham bhem eesu anukula ॥ 341 ॥

sabahi bhaanti mohi deenhi badaai। nija jana jaani leenha apanaai ॥ hohim sahasa dasa saarada seshaa। karahim kalapa kotika bhari lekhaa ॥ mora bhaagya raaura guna gaathaa। kahi na siraahim sunahu raghunaathaa ॥ mai kachhu kahum eka bala morem। tumha reejhahu saneha suthi thorem ॥ baara baara maagum kara jorem। manu pariharai charana jani bhorem ॥ suni bara bachana prema janu poshe। pooranakaama raamu paritoshe ॥ kari bara binaya sasura sanamaane। pitu kausika basishtha sama jaane ॥ binatee bahuri bharata sana keenhee। mili sapremu puni aasisha deenhee ॥

do. mile lakhana ripusoodanahi deenhi aseesa maheesa। bhe paraspara premabasa phiri phiri naavahim seesa ॥ 342 ॥

baara baara kari binaya badaai। raghupati chale sanga saba bhaai ॥ janaka gahe kausika pada jaai। charana renu sira nayananha laai ॥ sunu muneesa bara darasana torem। agamu na kachhu prateeti mana morem ॥ jo sukhu sujasu lokapati chahaheem। karata manoratha sakuchata ahaheem ॥ so sukhu sujasu sulabha mohi svaamee। saba sidhi tava darasana anugaamee ॥ keenhi binaya puni puni siru naai। phire maheesu aasishaa paai ॥ chalee baraata nisaana bajaai। mudita chhota bada saba samudaai ॥ raamahi nirakhi graama nara naaree। paai nayana phalu hohim sukhaaree ॥

do. beecha beecha bara baasa kari maga loganha sukha deta। avadha sameepa puneeta dina pahunchee aai janeta ॥ 343 ॥ hane nisaana panava bara baaje। bheri sankha dhuni haya gaya gaaje ॥ jhaanjhi birava dindameem suhaai। sarasa raaga baajahim sahanaai ॥ pura jana aavata akani baraataa। mudita sakala pulakaavali gaataa ॥ nija nija sundara sadana samvaare। haata baata chauhata pura dvaare ॥ galeem sakala aragajaam sinchaai। jaham taham chaukem chaaru puraai ॥ banaa bajaaru na jaai bakhaanaa। torana ketu pataaka bitaanaa ॥ saphala poogaphala kadali rasaalaa। rope bakula kadamba tamaalaa ॥ lage subhaga taru parasata dharanee। manimaya aalabaala kala karanee ॥

do. bibidha bhaanti mangala kalasa griha griha rache samvaari। sura brahmaadi sihaahim saba raghubara puree nihaari ॥ 344 ॥

bhoopa bhavana tehi avasara sohaa। rachanaa dekhi madana manu mohaa ॥ mangala saguna manoharataai। ridhi sidhi sukha sampadaa suhaai ॥ janu uchhaaha saba sahaja suhaae। tanu dhari dhari dasaratha dasaratha griham chhaae ॥ dekhana hetu raama baidehee। kahahu laalasaa hohi na kehee ॥ jutha jootha mili chaleem suasini। nija chhabi nidarahim madana bilaasani ॥ sakala sumangala sajem aaratee। gaavahim janu bahu besha bhaaratee ॥ bhoopati bhavana kolaahalu hoi। jaai na barani samu sukhu soi ॥ kausalyaadi raama mahataareem। prema bibasa tana dasaa bisaareem ॥

do. die daana bipranha bipula pooji ganesa puraaree। pramudita parama daridra janu paai padaaratha chaari ॥ 345 ॥

moda pramoda bibasa saba maataa। chalahim na charana sithila bhe gaataa ॥ raama darasa hita ati anuraageem। parichhani saaju sajana saba laageem ॥ bibidha bidhaana baajane baaje। mangala mudita sumitraam saaje ॥ harada dooba dadhi pallava phoolaa। paana poogaphala mangala moolaa ॥ achchhata ankura lochana laajaa। manjula manjari tulasi biraajaa ॥ chhuhe purata ghata sahaja suhaae। madana sakuna janu needa banaae ॥ saguna sungadha na jaahim bakhaanee। mangala sakala sajahim saba raanee ॥ racheem aarateem bahuta bidhaanaa। mudita karahim kala mangala gaanaa ॥

do. kanaka thaara bhari mangalanhi kamala karanhi liem maata। chaleem mudita parichhani karana pulaka pallavita gaata ॥ 346 ॥

dhoopa dhooma nabhu mechaka bhayoo। saavana ghana ghamandu janu thayoo ॥ surataru sumana maala sura barashahim। manahum balaaka avali manu karashahim ॥ manjula manimaya bandanivaare। manahum paakaripu chaapa samvaare ॥ pragatahim durahim atanha para bhaamini। chaaru chapala janu damakahim daamini ॥ dundubhi dhuni ghana garajani ghoraa। jaachaka chaataka daadura moraa ॥ sura sugandha suchi barashahim baaree। sukhee sakala sasi pura nara naaree ॥ samu jaanee gura aayasu deenhaa। pura prabesu raghukulamani keenhaa ॥ sumiri sambhu girajaa ganaraajaa। mudita maheepati sahita samaajaa ॥

do. hohim saguna barashahim sumana sura dundubheem bajaai। bibudha badhoo naachahim mudita manjula mangala gaai ॥ 347 ॥

maagadha soota bandi nata naagara। gaavahim jasu tihu loka ujaagara ॥ jaya dhuni bimala beda bara baanee। dasa disi sunia sumangala saanee ॥ bipula baajane baajana laage। nabha sura nagara loga anuraage ॥ bane baraatee barani na jaaheem। mahaa mudita mana sukha na samaaheem ॥ purabaasimha taba raaya johaare। dekhata raamahi bhe sukhaare ॥ karahim nichhaavari manigana cheeraa। baari bilochana pulaka sareeraa ॥ aarati karahim mudita pura naaree। harashahim nirakhi kunara bara chaaree ॥ sibikaa subhaga ohaara ughaaree। dekhi dulahininha hohim sukhaaree ॥

do. ehi bidhi sabahee deta sukhu aae raajaduara। mudita maatu paruchhani karahim badhunha sameta kumaara ॥ 348 ॥

karahim aaratee baarahim baaraa। premu pramodu kahai ko paaraa ॥ bhooshana mani pata naanaa jaatee ॥ karahee nichhaavari aganita bhaantee ॥ badhunha sameta dekhi suta chaaree। paramaananda magana mahataaree ॥ puni puni seeya raama chhabi dekhee ॥ mudita saphala jaga jeevana lekhee ॥ sakheem seeya mukha puni puni chaahee। gaana karahim nija sukrita saraahee ॥ barashahim sumana chhanahim chhana devaa। naachahim gaavahim laavahim sevaa ॥ dekhi manohara chaariu joreem। saarada upamaa sakala dhandhoreem ॥ deta na banahim nipata laghu laagee। ekataka raheem roopa anuraageem ॥

do. nigama neeti kula reeti kari aragha paamvadae deta। badhunha sahita suta parichhi saba chaleem lavaai niketa ॥ 349 ॥

chaari singhaasana sahaja suhaae। janu manoja nija haatha banaae ॥ tinha para kuamri kuamra baithaare। saadara paaya punita pakhaare ॥ dhoopa deepa naibeda beda bidhi। pooje bara dulahini mangalanidhi ॥ baarahim baara aaratee karaheem। byajana chaaru chaamara sira dharaheem ॥ bastu aneka nichhaavara hoheem। bhareem pramoda maatu saba soheem ॥ paavaa parama tattva janu jogeem। amrita laheu janu santata rogeem ॥ janama ranka janu paarasa paavaa। andhahi lochana laabhu suhaavaa ॥ mooka badana janu saarada chhaai। maanahum samara soora jaya paai ॥

do. ehi sukha te sata koti guna paavahim maatu anandu ॥ bhaainha sahita biahi ghara aae raghukulachandu ॥ 350(ka) ॥

loka reeta jananee karahim bara dulahini sakuchaahim। modu binodu biloki bada raamu manahim musakaahim ॥ 350(kha) ॥

deva pitara pooje bidhi neekee। poojeem sakala baasanaa jee kee ॥ sabahim bandi maagahim baradaanaa। bhaainha sahita raama kalyaanaa ॥ antarahita sura aasisha deheem। mudita maatu anchala bhari lemheem ॥ bhoopati boli baraatee leenhe। jaana basana mani bhooshana deenhe ॥ aayasu paai raakhi ura raamahi। mudita ge saba nija nija dhaamahi ॥ pura nara naari sakala pahiraae। ghara ghara baajana lage badhaae ॥ jaachaka jana jaachahi joi joi। pramudita raau dehim soi soi ॥ sevaka sakala bajania naanaa। poorana kie daana sanamaanaa ॥

do. demhim aseesa johaari saba gaavahim guna gana gaatha। taba gura bhoosura sahita griham gavanu keenha naranaatha ॥ 351 ॥

jo basishtha anusaasana deenhee। loka beda bidhi saadara keenhee ॥ bhoosura bheera dekhi saba raanee। saadara utheem bhaagya bada jaanee ॥ paaya pakhaari sakala anhavaae। pooji bhalee bidhi bhoopa jevaane ॥ aadara daana prema pariposhe। deta aseesa chale mana toshe ॥ bahu bidhi keenhi gaadhisuta poojaa। naatha mohi sama dhanya na doojaa ॥ keenhi prasamsaa bhoopati bhooree। raaninha sahita leenhi paga dhooree ॥ bheetara bhavana deenha bara baasu। mana jogavata raha nripa ranivaasoo ॥ pooje gura pada kamala bahoree। keenhi binaya ura preeti na thoree ॥

do. badhunha sameta kumaara saba raaninha sahita maheesu। puni puni bandata gura charana deta aseesa muneesu ॥ 352 ॥

binaya keenhi ura ati anuraagem। suta sampadaa raakhi saba aagem ॥ negu maagi muninaayaka leenhaa। aasirabaadu bahuta bidhi deenhaa ॥ ura dhari raamahi seeya sametaa। harashi keenha gura gavanu niketaa ॥ biprabadhoo saba bhoopa bolaai। chaila chaaru bhooshana pahiraai ॥ bahuri bolaai suasini leenheem। ruchi bichaari pahiraavani deenheem ॥ negee nega joga saba leheem। ruchi anurupa bhoopamani deheem ॥ priya paahune poojya je jaane। bhoopati bhalee bhaanti sanamaane ॥ deva dekhi raghubeera bibaahoo। barashi prasoona prasamsi uchhaahoo ॥

do. chale nisaana bajaai sura nija nija pura sukha paai। kahata parasapara raama jasu prema na hridayam samaai ॥ 353 ॥

saba bidhi sabahi samadi naranaahoo। rahaa hridayam bhari poori uchhaahoo ॥ jaham ranivaasu tahaam pagu dhaare। sahita bahootinha kuamra nihaare ॥ lie goda kari moda sametaa। ko kahi saki bhayu sukhu jetaa ॥ badhoo saprema goda baithaareem। baara baara hiyam harashi dulaareem ॥ dekhi samaaju mudita ranivaasoo। saba kem ura ananda kiyo baasoo ॥ kaheu bhoopa jimi bhayu bibaahoo। suni harashu hota saba kaahoo ॥ janaka raaja guna seelu badaai। preeti reeti sampadaa suhaai ॥ bahubidhi bhoopa bhaata jimi baranee। raaneem saba pramudita suni karanee ॥

do. sutanha sameta nahaai nripa boli bipra gura gyaati। bhojana keenha aneka bidhi gharee pancha gi raati ॥ 354 ॥

mangalagaana karahim bara bhaamini। bhai sukhamoola manohara jaamini ॥ anchi paana saba kaahoom paae। straga sugandha bhooshita chhabi chhaae ॥ raamahi dekhi rajaayasu paai। nija nija bhavana chale sira naai ॥ prema pramoda binodu badhaai। samu samaaju manoharataai ॥ kahi na sakahi sata saarada sesoo। beda biranchi mahesa ganesoo ॥ so mai kahaum kavana bidhi baranee। bhoominaagu sira dhari ki dharanee ॥ nripa saba bhaanti sabahi sanamaanee। kahi mridu bachana bolaai raanee ॥ badhoo larikaneem para ghara aaim। raakhehu nayana palaka kee naai ॥

do. larikaa shramita uneeda basa sayana karaavahu jaai। asa kahi ge bishraamagriham raama charana chitu laai ॥ 355 ॥

bhoopa bachana suni sahaja suhaae। jarita kanaka mani palanga dasaae ॥ subhaga surabhi paya phena samaanaa। komala kalita supeteem naanaa ॥ upabarahana bara barani na jaaheem। straga sugandha manimandira maaheem ॥ ratanadeepa suthi chaaru chandovaa। kahata na bani jaana jehim jovaa ॥ seja ruchira rachi raamu uthaae। prema sameta palanga paudhaae ॥ agyaa puni puni bhaainha deenhee। nija nija seja sayana tinha keenhee ॥ dekhi syaama mridu manjula gaataa। kahahim saprema bachana saba maataa ॥ maaraga jaata bhayaavani bhaaree। kehi bidhi taata taadakaa maaree ॥

do. ghora nisaachara bikata bhata samara ganahim nahim kaahu ॥ maare sahita sahaaya kimi khala maareecha subaahu ॥ 356 ॥

muni prasaada bali taata tumhaaree। eesa aneka karavarem taaree ॥ makha rakhavaaree kari duhum bhaai। guru prasaada saba bidyaa paai ॥ munitaya taree lagata paga dhooree। keerati rahee bhuvana bhari pooree ॥ kamatha peethi pabi koota kathoraa। nripa samaaja mahum siva dhanu toraa ॥ bisva bijaya jasu jaanaki paai। aae bhavana byaahi saba bhaai ॥ sakala amaanusha karama tumhaare। kevala kausika kripaam sudhaare ॥ aaju suphala jaga janamu hamaaraa। dekhi taata bidhubadana tumhaaraa ॥ je dina ge tumhahi binu dekhem। te biranchi jani paarahim lekhem ॥

do. raama pratosheem maatu saba kahi bineeta bara baina। sumiri sambhu gura bipra pada kie needabasa naina ॥ 357 ॥

needum badana soha suthi lonaa। manahum saanjha saraseeruha sonaa ॥ ghara ghara karahim jaagarana naareem। dehim parasapara mangala gaareem ॥ puree biraajati raajati rajanee। raaneem kahahim bilokahu sajanee ॥ sundara badhunha saasu lai soi। phanikanha janu siramani ura goi ॥ praata puneeta kaala prabhu jaage। arunachooda bara bolana laage ॥ bandi maagadhanhi gunagana gaae। purajana dvaara johaarana aae ॥ bandi bipra sura gura pitu maataa। paai aseesa mudita saba bhraataa ॥ jananinha saadara badana nihaare। bhoopati sanga dvaara pagu dhaare ॥

do. keenha saucha saba sahaja suchi sarita puneeta nahaai। praatakriyaa kari taata pahim aae chaariu bhaai ॥ 358 ॥

navaanhapaaraayana,teesaraa vishraama bhoopa biloki lie ura laai। baithai harashi rajaayasu paai ॥ dekhi raamu saba sabhaa judaanee। lochana laabha avadhi anumaanee ॥ puni basishtu muni kausika aae। subhaga aasananhi muni baithaae ॥ sutanha sameta pooji pada laage। nirakhi raamu dau gura anuraage ॥ kahahim basishtu dharama itihaasaa। sunahim maheesu sahita ranivaasaa ॥ muni mana agama gaadhisuta karanee। mudita basishta bipula bidhi baranee ॥ bole baamadeu saba saanchee। keerati kalita loka tihum maachee ॥ suni aanandu bhayu saba kaahoo। raama lakhana ura adhika uchhaahoo ॥

do. mangala moda uchhaaha nita jaahim divasa ehi bhaanti। umagee avadha ananda bhari adhika adhika adhikaati ॥ 359 ॥

sudina sodhi kala kankana chhaure। mangala moda binoda na thore ॥ nita nava sukhu sura dekhi sihaaheem। avadha janma jaachahim bidhi paaheem ॥ bisvaamitru chalana nita chahaheem। raama saprema binaya basa rahaheem ॥ dina dina sayaguna bhoopati bhaau। dekhi saraaha mahaamunirau ॥ maagata bidaa raau anuraage। sutanha sameta thaadha bhe aage ॥ naatha sakala sampadaa tumhaaree। maim sevaku sameta suta naaree ॥ karaba sadaa larikanah para chhohoo। darasana deta rahaba muni mohoo ॥ asa kahi raau sahita suta raanee। pareu charana mukha aava na baanee ॥ deenha aseesa bipra bahu bhaantee। chale na preeti reeti kahi jaatee ॥ raamu saprema sanga saba bhaai। aayasu paai phire pahunchaai ॥

do. raama roopu bhoopati bhagati byaahu uchhaahu anandu। jaata saraahata manahim mana mudita gaadhikulachandu ॥ 360 ॥

baamadeva raghukula gura gyaanee। bahuri gaadhisuta kathaa bakhaanee ॥ suni muni sujasu manahim mana raau। baranata aapana punya prabhau ॥ bahure loga rajaayasu bhayoo। sutanha sameta nripati griham gayoo ॥ jaham taham raama byaahu sabu gaavaa। sujasu puneeta loka tihum chhaavaa ॥ aae byaahi raamu ghara jaba tem। basi ananda avadha saba taba tem ॥ prabhu bibaaham jasa bhayu uchhaahoo। sakahim na barani giraa ahinaahoo ॥ kabikula jeevanu paavana jaanee ॥ raama seeya jasu mangala khaanee ॥ tehi te maim kachhu kahaa bakhaanee। karana puneeta hetu nija baanee ॥

chham. nija giraa paavani karana kaarana raama jasu tulasee kahyo। raghubeera charita apaara baaridhi paaru kabi kaunem lahyo ॥ upabeeta byaaha uchhaaha mangala suni je saadara gaavaheem। baidehi raama prasaada te jana sarbadaa sukhu paavaheem ॥

so. siya raghubeera bibaahu je saprema gaavahim sunahim। tinha kahum sadaa uchhaahu mangalaayatana raama jasu ॥ 361 ॥

maasapaaraayana, baarahavaam vishraama iti shreemadraamacharitamaanase sakalakalikalushabidhvamsane prathamah sopaanah samaaptah। (baalakaanda samaapta)

ಶ್ರೀ ರಾಮ ಚರಿತ ಮಾನಸ - ಬಾಲಕಾಂಡ ಬಗ್ಗೆ

ಬಾಲಕಾಂಡ ಗೋಸ್ವಾಮಿ ತುಲಸೀದಾಸರು ಅವಧಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮರುನಿರೂಪಿಸಿದ ರಾಮಾಯಣ ರಾಮಚರಿತಮಾನಸದ ಮೊದಲ ಕಾಂಡ. ಅಕ್ಷರ, ಅರ್ಥ, ರಸ, ಛಂದಸ್ಸು, ಮಂಗಳಗಳ ಕರ್ತೃಗಳಾದ ವಾಣಿ ವಿನಾಯಕರಿಗೆ ವಂದಿಸುವ "ವರ್ಣಾನಾಮರ್ಥಸಂಘಾನಾಂ" ಸಂಸ್ಕೃತ ಶ್ಲೋಕದಿಂದ ಆರಂಭ; ನಂತರ ಭವಾನೀ ಶಂಕರ, ಗುರು, ವಾಲ್ಮೀಕಿ, ಹನುಮಂತರಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ. ನಂತರ ರಾಮನಾಮ ಮಹಿಮೆ, ಶಿವ ಪಾರ್ವತಿಗೆ ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಚೌಕಟ್ಟು, ರಾಮ ಮತ್ತು ಸಹೋದರರ ಜನನ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರ ಯಜ್ಞ, ಅಹಲ್ಯೆ, ಶಿವಧನುರ್ಭಂಗ ಮತ್ತು ಜನಕಪುರದಲ್ಲಿ ಸೀತಾರಾಮ ವಿವಾಹವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ರಚನೆಕಾರರು: ಗೋಸ್ವಾಮಿ ತುಲಸೀದಾಸರು (೧೬ನೇ ಶತಮಾನ)

ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ರಾಮಾಯಣ ಪಾರಾಯಣ ಮತ್ತು ಮಾನಸ ಪಾಠದಲ್ಲಿ, ನವರಾತ್ರಿ ರಾಮನವಮಿಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಅಖಂಡ ಪಾಠದಲ್ಲಿ.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

  • ಕಾವ್ಯವೇ ಹೇಳುವಂತೆ ತುಲಸೀದಾಸರು ೧೫೭೪ರ ರಾಮನವಮಿಯಂದು ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ರಾಮಚರಿತಮಾನಸ ಆರಂಭಿಸಿದರು.
  • ಮಾನಸ ಏಳು ಕಾಂಡಗಳಲ್ಲಿದ್ದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚೌಪಾಈ ದೋಹಾ ಛಂದಗಳಲ್ಲಿ ರಚಿತ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ರಾಮಚರಿತಮಾನಸ ಬರೆದವರು ಯಾರು?

ಗೋಸ್ವಾಮಿ ತುಲಸೀದಾಸರು.

ಇದು ಯಾವ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿದೆ?

ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಕೃತ ಶ್ಲೋಕಗಳೊಡನೆ ಅವಧಿ.

ಬಾಲಕಾಂಡ ಹೇಗೆ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ?

ಸೀತಾರಾಮ ವಿವಾಹದೊಡನೆ.

ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.