MuhurtaNow

ಶ್ರೀ ರಾಮ ಚರಿತ ಮಾನಸ - ಕಿಷ್ಕಿಂಧಾಕಾಂಡ

Vishnu · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ

shreeganeshaaya namah shreejaanakeevallabho vijayate shreeraamacharitamaanasa chaturtha sopaana (kishkindhaakaanda)

kundendeevarasundaraavatibalau vijnaanadhaamaavubhau shobhaadhyau varadhanvinau shrutinutau govipravrindapriyau। maayaamaanusharoopinau raghuvarau saddharmavarmaum hitau seetaanveshanatatparau pathigatau bhaktipradau tau hi nah ॥ 1 ॥

brahmaambhodhisamudbhavam kalimalapradhvamsanam chaavyayam shreemachchambhumukhendusundaravare samshobhitam sarvadaa। samsaaraamayabheshajam sukhakaram shreejaanakeejeevanam dhanyaaste kritinah pibanti satatam shreeraamanaamaamritam ॥ 2 ॥

so. mukti janma mahi jaani gyaana khaani agha haani kara jaham basa sambhu bhavaani so kaasee seia kasa na ॥ jarata sakala sura brinda bishama garala jehim paana kiya। tehi na bhajasi mana manda ko kripaala sankara sarisa ॥ aagem chale bahuri raghuraayaa। rishyamooka paravata niaraayaa ॥ taham raha sachiva sahita sugreevaa। aavata dekhi atula bala seemvaa ॥ ati sabheeta kaha sunu hanumaanaa। purusha jugala bala roopa nidhaanaa ॥ dhari batu roopa dekhu taim jaai। kahesu jaani jiyam sayana bujhaai ॥ pathe baali hohim mana mailaa। bhaagaum turata tajaum yaha sailaa ॥ bipra roopa dhari kapi taham gayoo। maatha naai poochhata asa bhayoo ॥ ko tumha syaamala gaura sareeraa। chhatree roopa phirahu bana beeraa ॥ kathina bhoomi komala pada gaamee। kavana hetu bicharahu bana svaamee ॥ mridula manohara sundara gaataa। sahata dusaha bana aatapa baataa ॥ kee tumha teeni deva maham kou। nara naaraayana kee tumha dou ॥

do. jaga kaarana taarana bhava bhanjana dharanee bhaara। kee tumha akila bhuvana pati leenha manuja avataara ॥ 1 ॥

kosalesa dasaratha ke jaae । hama pitu bachana maani bana aae ॥ naama raama lachhimana doo bhaai। sanga naari sukumaari suhaai ॥ ihaam hari nisichara baidehee। bipra phirahim hama khojata tehee ॥ aapana charita kahaa hama gaai। kahahu bipra nija kathaa bujhaai ॥ prabhu pahichaani pareu gahi charanaa। so sukha umaa nahim baranaa ॥ pulakita tana mukha aava na bachanaa। dekhata ruchira besha kai rachanaa ॥ puni dheeraju dhari astuti keenhee। harasha hridayam nija naathahi cheenhee ॥ mora nyaau maim poochhaa saaim। tumha poochhahu kasa nara kee naaim ॥ tava maayaa basa phirum bhulaanaa। taa te maim nahim prabhu pahichaanaa ॥

do. eku maim manda mohabasa kutila hridaya agyaana। puni prabhu mohi bisaareu deenabandhu bhagavaana ॥ 2 ॥

jadapi naatha bahu avaguna morem। sevaka prabhuhi parai jani bhorem ॥ naatha jeeva tava maayaam mohaa। so nistari tumhaarehim chhohaa ॥ taa para maim raghubeera dohaai। jaanum nahim kachhu bhajana upaai ॥ sevaka suta pati maatu bharosem। rahi asocha bani prabhu posem ॥ asa kahi pareu charana akulaai। nija tanu pragati preeti ura chhaai ॥ taba raghupati uthaai ura laavaa। nija lochana jala seenchi judaavaa ॥ sunu kapi jiyam maanasi jani oonaa। taim mama priya lachhimana te doonaa ॥ samadarasee mohi kaha saba kou। sevaka priya ananyagati sou ॥

do. so ananya jaakem asi mati na tari hanumanta। maim sevaka sacharaachara roopa svaami bhagavanta ॥ 3 ॥

dekhi pavana suta pati anukoolaa। hridayam harasha beetee saba soolaa ॥ naatha saila para kapipati rahee। so sugreeva daasa tava ahee ॥ tehi sana naatha mayatree keeje। deena jaani tehi abhaya kareeje ॥ so seetaa kara khoja karaaihi। jaham taham marakata koti pathaaihi ॥ ehi bidhi sakala kathaa samujhaai। lie duau jana peethi chadhaai ॥ jaba sugreevam raama kahum dekhaa। atisaya janma dhanya kari lekhaa ॥ saadara mileu naai pada maathaa। bhainteu anuja sahita raghunaathaa ॥ kapi kara mana bichaara ehi reetee। karihahim bidhi mo sana e preetee ॥

do. taba hanumanta ubhaya disi kee saba kathaa sunaai ॥ paavaka saakhee dei kari joree preetee dridhaai ॥ 4 ॥

keenhee preeti kachhu beecha na raakhaa। lachhamina raama charita saba bhaashaa ॥ kaha sugreeva nayana bhari baaree। milihi naatha mithilesakumaaree ॥ mantrinha sahita ihaam eka baaraa। baitha raheum maim karata bichaaraa ॥ gagana pantha dekhee maim jaataa। parabasa paree bahuta bilapaataa ॥ raama raama haa raama pukaaree। hamahi dekhi deenheu pata daaree ॥ maagaa raama turata tehim deenhaa। pata ura laai socha ati keenhaa ॥ kaha sugreeva sunahu raghubeeraa। tajahu socha mana aanahu dheeraa ॥ saba prakaara karihum sevakaai। jehi bidhi milihi jaanakee aai ॥

do. sakhaa bachana suni harashe kripaasidhu balaseemva। kaarana kavana basahu bana mohi kahahu sugreeva ॥ 5 ॥

naata baali aru maim dvau bhaai। preeti rahee kachhu barani na jaai ॥ maya suta maayaavee tehi naaum। aavaa so prabhu hamarem gaaum ॥ ardha raati pura dvaara pukaaraa। baalee ripu bala sahai na paaraa ॥ dhaavaa baali dekhi so bhaagaa। maim puni gayum bandhu sanga laagaa ॥ giribara guhaam paitha so jaai। taba baaleem mohi kahaa bujhaai ॥ parikhesu mohi eka pakhavaaraa। nahim aavaum taba jaanesu maaraa ॥ maasa divasa taham raheum kharaaree। nisaree rudhira dhaara taham bhaaree ॥ baali hatesi mohi maarihi aai। silaa dei taham chaleum paraai ॥ mantrinha pura dekhaa binu saaim। deenheu mohi raaja bariai ॥ baali taahi maari griha aavaa। dekhi mohi jiyam bheda badhaavaa ॥ ripu sama mohi maaresi ati bhaaree। hari leenhesi sarbasu aru naaree ॥ taakem bhaya raghubeera kripaalaa। sakala bhuvana maim phireum bihaalaa ॥ ihaam saapa basa aavata naaheem। tadapi sabheeta rahum mana maaheem ॥ suni sevaka dukha deenadayaalaa। pharaki utheem dvai bhujaa bisaalaa ॥

do. sunu sugreeva maarihum baalihi ekahim baana। brahma rudra saranaagata gem na ubarihim praana ॥ 6 ॥

je na mitra dukha hohim dukhaaree। tinhahi bilokata paataka bhaaree ॥ nija dukha giri sama raja kari jaanaa। mitraka dukha raja meru samaanaa ॥ jinha kem asi mati sahaja na aai। te satha kata hathi karata mitaai ॥ kupatha nivaari supantha chalaavaa। guna pragate avagunanhi duraavaa ॥ deta leta mana sanka na dharee। bala anumaana sadaa hita karee ॥ bipati kaala kara sataguna nehaa। shruti kaha santa mitra guna ehaa ॥ aagem kaha mridu bachana banaai। paachem anahita mana kutilaai ॥ jaa kara chita ahi gati sama bhaai। asa kumitra pariharehi bhalaai ॥ sevaka satha nripa kripana kunaaree। kapatee mitra soola sama chaaree ॥ sakhaa socha tyaagahu bala morem। saba bidhi ghataba kaaja maim torem ॥ kaha sugreeva sunahu raghubeeraa। baali mahaabala ati ranadheeraa ॥ dundubhee asthi taala dekharaae। binu prayaasa raghunaatha dhahaae ॥ dekhi amita bala baadhai preetee। baali badhaba inha bhi parateetee ॥ baara baara naavi pada seesaa। prabhuhi jaani mana harasha kapeesaa ॥ upajaa gyaana bachana taba bolaa। naatha kripaam mana bhayu alolaa ॥ sukha sampati parivaara badaai। saba parihari karihum sevakaai ॥ e saba raamabhagati ke baadhaka। kahahim santa taba pada avaraadhaka ॥ satru mitra sukha dukha jaga maaheem। maayaa krita paramaaratha naaheem ॥ baali parama hita jaasu prasaadaa। milehu raama tumha samana bishaadaa ॥ sapanem jehi sana hoi laraai। jaagem samujhata mana sakuchaai ॥ aba prabhu kripaa karahu ehi bhaantee। saba taji bhajanu karaum dina raatee ॥ suni biraaga sanjuta kapi baanee। bole bihamsi raamu dhanupaanee ॥ jo kachhu kahehu satya saba soi। sakhaa bachana mama mrishaa na hoi ॥ nata marakata iva sabahi nachaavata। raamu khagesa beda asa gaavata ॥ lai sugreeva sanga raghunaathaa। chale chaapa saayaka gahi haathaa ॥ taba raghupati sugreeva pathaavaa। garjesi jaai nikata bala paavaa ॥ sunata baali krodhaatura dhaavaa। gahi kara charana naari samujhaavaa ॥ sunu pati jinhahi mileu sugreevaa। te dvau bandhu teja bala seemvaa ॥ kosalesa suta lachhimana raamaa। kaalahu jeeti sakahim sangraamaa ॥

do. kaha baali sunu bheeru priya samadarasee raghunaatha। jaum kadaachi mohi maarahim tau puni haum sanaatha ॥ 7 ॥

asa kahi chalaa mahaa abhimaanee। trina samaana sugreevahi jaanee ॥ bhire ubhau baalee ati tarjaa । muthikaa maari mahaadhuni garjaa ॥ taba sugreeva bikala hoi bhaagaa। mushti prahaara bajra sama laagaa ॥ maim jo kahaa raghubeera kripaalaa। bandhu na hoi mora yaha kaalaa ॥ ekaroopa tumha bhraataa dou। tehi bhrama tem nahim maareum sou ॥ kara parasaa sugreeva sareeraa। tanu bhaa kulisa gee saba peeraa ॥ melee kantha sumana kai maalaa। pathavaa puni bala dei bisaalaa ॥ puni naanaa bidhi bhee laraai। bitapa ota dekhahim raghuraai ॥

do. bahu chhala bala sugreeva kara hiyam haaraa bhaya maani। maaraa baali raama taba hridaya maajha sara taani ॥ 8 ॥

paraa bikala mahi sara ke laagem। puni uthi baitha dekhi prabhu aagem ॥ syaama gaata sira jataa banaaem। aruna nayana sara chaapa chadhaaem ॥ puni puni chiti charana chita deenhaa। suphala janma maanaa prabhu cheenhaa ॥ hridayam preeti mukha bachana kathoraa। bolaa chiti raama kee oraa ॥ dharma hetu avatarehu gosaai। maarehu mohi byaadha kee naai ॥ maim bairee sugreeva piaraa। avaguna kabana naatha mohi maaraa ॥ anuja badhoo bhaginee suta naaree। sunu satha kanyaa sama e chaaree ॥ inhahi kuddashti biloki joi। taahi badhem kachhu paapa na hoi ॥ mudha tohi atisaya abhimaanaa। naari sikhaavana karasi na kaanaa ॥ mama bhuja bala aashrita tehi jaanee। maaraa chahasi adhama abhimaanee ॥

do. sunahu raama svaamee sana chala na chaaturee mori। prabhu ajahoom maim paapee antakaala gati tori ॥ 9 ॥

sunata raama ati komala baanee। baali seesa paraseu nija paanee ॥ achala karaum tanu raakhahu praanaa। baali kahaa sunu kripaanidhaanaa ॥ janma janma muni jatanu karaaheem। anta raama kahi aavata naaheem ॥ jaasu naama bala sankara kaasee। deta sabahi sama gati avinaasee ॥ mama lochana gochara soi aavaa। bahuri ki prabhu asa banihi banaavaa ॥

chham. so nayana gochara jaasu guna nita neti kahi shruti gaavaheem। jiti pavana mana go nirasa kari muni dhyaana kabahunka paavaheem ॥ mohi jaani ati abhimaana basa prabhu kaheu raakhu sareerahee। asa kavana satha hathi kaati surataru baari karihi baboorahee ॥ 1 ॥

aba naatha kari karunaa bilokahu dehu jo bara maagoom। jehim joni janmaum karma basa taham raama pada anuraagoom ॥ yaha tanaya mama sama binaya bala kalyaanaprada prabhu leejiai। gahi baaham sura nara naaha aapana daasa angada keejiai ॥ 2 ॥

do. raama charana dridha preeti kari baali keenha tanu tyaaga। sumana maala jimi kantha te girata na jaani naaga ॥ 10 ॥

raama baali nija dhaama pathaavaa। nagara loga saba byaakula dhaavaa ॥ naanaa bidhi bilaapa kara taaraa। chhoote kesa na deha sambhaaraa ॥ taaraa bikala dekhi raghuraayaa । deenha gyaana hari leenhee maayaa ॥ chhiti jala paavaka gagana sameeraa। pancha rachita ati adhama sareeraa ॥ pragata so tanu tava aagem sovaa। jeeva nitya kehi lagi tumha rovaa ॥ upajaa gyaana charana taba laagee। leenhesi parama bhagati bara maagee ॥ umaa daaru joshita kee naai। sabahi nachaavata raamu gosaai ॥ taba sugreevahi aayasu deenhaa। mritaka karma bidhibata saba keenhaa ॥ raama kahaa anujahi samujhaai। raaja dehu sugreevahi jaai ॥ raghupati charana naai kari maathaa। chale sakala prerita raghunaathaa ॥

do. lachhimana turata bolaae purajana bipra samaaja। raaju deenha sugreeva kaham angada kaham jubaraaja ॥ 11 ॥

umaa raama sama hita jaga maaheem। guru pitu maatu bandhu prabhu naaheem ॥ sura nara muni saba kai yaha reetee। svaaratha laagi karahim saba preetee ॥ baali traasa byaakula dina raatee। tana bahu brana chintaam jara chhaatee ॥ soi sugreeva keenha kapiraau। ati kripaala raghubeera subhau ॥ jaanatahum asa prabhu pariharaheem। kaahe na bipati jaala nara paraheem ॥ puni sugreevahi leenha bolaai। bahu prakaara nripaneeti sikhaai ॥ kaha prabhu sunu sugreeva hareesaa। pura na jaaum dasa chaari bareesaa ॥ gata greeshama barashaa ritu aai। rahihum nikata saila para chhaai ॥ angada sahita karahu tumha raajoo। santata hridaya dharehu mama kaajoo ॥ jaba sugreeva bhavana phiri aae। raamu prabarashana giri para chhaae ॥

do. prathamahim devanha giri guhaa raakheu ruchira banaai। raama kripaanidhi kachhu dina baasa karahinge aai ॥ 12 ॥

sundara bana kusumita ati sobhaa। gunjata madhupa nikara madhu lobhaa ॥ kanda moola phala patra suhaae। bhe bahuta jaba te prabhu aae ॥ dekhi manohara saila anoopaa। rahe taham anuja sahita surabhoopaa ॥ madhukara khaga mriga tanu dhari devaa। karahim siddha muni prabhu kai sevaa ॥ mangalarupa bhayu bana taba te । keenha nivaasa ramaapati jaba te ॥ phatika silaa ati subhra suhaai। sukha aaseena tahaam dvau bhaai ॥ kahata anuja sana kathaa anekaa। bhagati birati nripaneeti bibekaa ॥ barashaa kaala megha nabha chhaae। garajata laagata parama suhaae ॥

do. lachhimana dekhu mora gana naachata baarida paikhi। grihee birati rata harasha jasa bishnu bhagata kahum dekhi ॥ 13 ॥

ghana ghamanda nabha garajata ghoraa। priyaa heena darapata mana moraa ॥ daamini damaka raha na ghana maaheem। khala kai preeti jathaa thira naaheem ॥ barashahim jalada bhoomi niaraaem। jathaa navahim budha bidyaa paaem ॥ boonda aghaata sahahim giri kaimsem । khala ke bachana santa saha jaisem ॥ chhudra nadeem bhari chaleem toraai। jasa thorehum dhana khala itaraai ॥ bhoomi parata bhaa dhaabara paanee। janu jeevahi maayaa lapataanee ॥ samiti samiti jala bharahim talaavaa। jimi sadaguna sajjana pahim aavaa ॥ saritaa jala jalanidhi mahum jaai। hoi achala jimi jiva hari paai ॥

do. harita bhoomi trina sankula samujhi parahim nahim pantha। jimi paakhanda baada tem gupta hohim sadagrantha ॥ 14 ॥

daadura dhuni chahu disaa suhaai। beda padhahim janu batu samudaai ॥ nava pallava bhe bitapa anekaa। saadhaka mana jasa milem bibekaa ॥ arka jabaasa paata binu bhayoo। jasa suraaja khala udyama gayoo ॥ khojata katahum mili nahim dhooree। kari krodha jimi dharamahi dooree ॥ sasi sampanna soha mahi kaisee। upakaaree kai sampati jaisee ॥ nisi tama ghana khadyota biraajaa। janu dambhinha kara milaa samaajaa ॥ mahaabrishti chali phooti kiareem । jimi sutantra bhem bigarahim naareem ॥ krishee niraavahim chatura kisaanaa। jimi budha tajahim moha mada maanaa ॥ dekhiata chakrabaaka khaga naaheem। kalihi paai jimi dharma paraaheem ॥ ooshara barashi trina nahim jaamaa। jimi harijana hiyam upaja na kaamaa ॥ bibidha jantu sankula mahi bhraajaa। prajaa baadha jimi paai suraajaa ॥ jaham taham rahe pathika thaki naanaa। jimi indriya gana upajem gyaanaa ॥

do. kabahum prabala baha maaruta jaham taham megha bilaahim। jimi kapoota ke upajem kula saddharma nasaahim ॥ 15(ka) ॥

kabahum divasa maham nibida tama kabahunka pragata patanga। binasi upaji gyaana jimi paai kusanga susanga ॥ 15(kha) ॥

barashaa bigata sarada ritu aai। lachhimana dekhahu parama suhaai ॥ phoolem kaasa sakala mahi chhaai। janu barashaam krita pragata budhaai ॥ udita agasti pantha jala soshaa। jimi lobhahi soshi santoshaa ॥ saritaa sara nirmala jala sohaa। santa hridaya jasa gata mada mohaa ॥ rasa rasa sookha sarita sara paanee। mamataa tyaaga karahim jimi gyaanee ॥ jaani sarada ritu khanjana aae। paai samaya jimi sukrita suhaae ॥ panka na renu soha asi dharanee। neeti nipuna nripa kai jasi karanee ॥ jala sankocha bikala bhim meenaa। abudha kutumbee jimi dhanaheenaa ॥ binu dhana nirmala soha akaasaa। harijana iva parihari saba aasaa ॥ kahum kahum brishti saaradee thoree। kau eka paava bhagati jimi moree ॥

do. chale harashi taji nagara nripa taapasa banika bhikhaari। jimi haribhagata paai shrama tajahi aashramee chaari ॥ 16 ॥

sukhee meena je neera agaadhaa। jimi hari sarana na eku baadhaa ॥ phoolem kamala soha sara kaisaa। nirguna brahma saguna bhem jaisaa ॥ gunjata madhukara mukhara anoopaa। sundara khaga rava naanaa roopaa ॥ chakrabaaka mana dukha nisi paikhee। jimi durjana para sampati dekhee ॥ chaataka ratata trishaa ati ohee। jimi sukha lahi na sankaradrohee ॥ saradaatapa nisi sasi apaharee। santa darasa jimi paataka taree ॥ dekhi indu chakora samudaai। chitavatahim jimi harijana hari paai ॥ masaka damsa beete hima traasaa। jimi dvija droha kiem kula naasaa ॥

do. bhoomi jeeva sankula rahe ge sarada ritu paai। sadagura mile jaahim jimi samsaya bhrama samudaai ॥ 17 ॥

barashaa gata nirmala ritu aai। sudhi na taata seetaa kai paai ॥ eka baara kaisehum sudhi jaanaum। kaalahu jeeta nimisha mahum aanaum ॥ katahum rahu jaum jeevati hoi। taata jatana kari aaneum soi ॥ sugreevahum sudhi mori bisaaree। paavaa raaja kosa pura naaree ॥ jehim saayaka maaraa maim baalee। tehim sara hataum moodha kaham kaalee ॥ jaasu kripaam chhootaheem mada mohaa। taa kahum umaa ki sapanehum kohaa ॥ jaanahim yaha charitra muni gyaanee। jinha raghubeera charana rati maanee ॥ lachhimana krodhavanta prabhu jaanaa। dhanusha chadhaai gahe kara baanaa ॥

do. taba anujahi samujhaavaa raghupati karunaa seemva ॥ bhaya dekhaai lai aavahu taata sakhaa sugreeva ॥ 18 ॥

ihaam pavanasuta hridayam bichaaraa। raama kaaju sugreevam bisaaraa ॥ nikata jaai charananhi siru naavaa। chaarihu bidhi tehi kahi samujhaavaa ॥ suni sugreevam parama bhaya maanaa। bishayam mora hari leenheu gyaanaa ॥ aba maarutasuta doota samoohaa। pathavahu jaham taham baanara joohaa ॥ kahahu paakha mahum aava na joi। morem kara taa kara badha hoi ॥ taba hanumanta bolaae dootaa। saba kara kari sanamaana bahootaa ॥ bhaya aru preeti neeti dekhaai। chale sakala charananhi sira naai ॥ ehi avasara lachhimana pura aae। krodha dekhi jaham taham kapi dhaae ॥

do. dhanusha chadhaai kahaa taba jaari karum pura chhaara। byaakula nagara dekhi taba aayu baalikumaara ॥ 19 ॥

charana naai siru binatee keenhee। lachhimana abhaya baamha tehi deenhee ॥ krodhavanta lachhimana suni kaanaa। kaha kapeesa ati bhayam akulaanaa ॥ sunu hanumanta sanga lai taaraa। kari binatee samujhaau kumaaraa ॥ taaraa sahita jaai hanumaanaa। charana bandi prabhu sujasa bakhaanaa ॥ kari binatee mandira lai aae। charana pakhaari palanga baithaae ॥ taba kapeesa charananhi siru naavaa। gahi bhuja lachhimana kantha lagaavaa ॥ naatha bishaya sama mada kachhu naaheem। muni mana moha kari chhana maaheem ॥ sunata bineeta bachana sukha paavaa। lachhimana tehi bahu bidhi samujhaavaa ॥ pavana tanaya saba kathaa sunaai। jehi bidhi ge doota samudaai ॥

do. harashi chale sugreeva taba angadaadi kapi saatha। raamaanuja aagem kari aae jaham raghunaatha ॥ 20 ॥

naai charana siru kaha kara joree। naatha mohi kachhu naahina khoree ॥ atisaya prabala deva taba maayaa। chhooti raama karahu jaum daayaa ॥ bishaya basya sura nara muni svaamee। maim paavamra pasu kapi ati kaamee ॥ naari nayana sara jaahi na laagaa। ghora krodha tama nisi jo jaagaa ॥ lobha paamsa jehim gara na bandhaayaa। so nara tumha samaana raghuraayaa ॥ yaha guna saadhana tem nahim hoi। tumharee kripaam paava koi koi ॥ taba raghupati bole musakaai। tumha priya mohi bharata jimi bhaai ॥ aba soi jatanu karahu mana laai। jehi bidhi seetaa kai sudhi paai ॥

do. ehi bidhi hota batakahee aae baanara jootha। naanaa barana sakala disi dekhia keesa barutha ॥ 21 ॥

baanara kataka umaa mem dekhaa। so moorukha jo karana chaha lekhaa ॥ aai raama pada naavahim maathaa। nirakhi badanu saba hohim sanaathaa ॥ asa kapi eka na senaa maaheem। raama kusala jehi poochhee naaheem ॥ yaha kachhu nahim prabhu ki adhikaai। bisvaroopa byaapaka raghuraai ॥ thaadhae jaham taham aayasu paai। kaha sugreeva sabahi samujhaai ॥ raama kaaju aru mora nihoraa। baanara jootha jaahu chahum oraa ॥ janakasutaa kahum khojahu jaai। maasa divasa maham aaehu bhaai ॥ avadhi meti jo binu sudhi paaem। aavi banihi so mohi maraaem ॥

do. bachana sunata saba baanara jaham taham chale turanta । taba sugreevam bolaae angada nala hanumanta ॥ 22 ॥

sunahu neela angada hanumaanaa। jaamavanta matidheera sujaanaa ॥ sakala subhata mili dachchhina jaahoo। seetaa sudhi poonchheu saba kaahoo ॥ mana krama bachana so jatana bichaarehu। raamachandra kara kaaju samvaarehu ॥ bhaanu peethi seia ura aagee। svaamihi sarba bhaava chhala tyaagee ॥ taji maayaa seia paralokaa। mitahim sakala bhava sambhava sokaa ॥ deha dhare kara yaha phalu bhaai। bhajia raama saba kaama bihaai ॥ soi gunagya soi badabhaagee । jo raghubeera charana anuraagee ॥ aayasu maagi charana siru naai। chale harashi sumirata raghuraai ॥ paachem pavana tanaya siru naavaa। jaani kaaja prabhu nikata bolaavaa ॥ parasaa seesa saroruha paanee। karamudrikaa deenhi jana jaanee ॥ bahu prakaara seetahi samujhaaehu। kahi bala biraha begi tumha aaehu ॥ hanumata janma suphala kari maanaa। chaleu hridayam dhari kripaanidhaanaa ॥ jadyapi prabhu jaanata saba baataa। raajaneeti raakhata suratraataa ॥

do. chale sakala bana khojata saritaa sara giri khoha। raama kaaja layaleena mana bisaraa tana kara chhoha ॥ 23 ॥

katahum hoi nisichara saim bhetaa। praana lehim eka eka chapetaa ॥ bahu prakaara giri kaanana herahim। kau muni milata taahi saba gherahim ॥ laagi trishaa atisaya akulaane। mili na jala ghana gahana bhulaane ॥ mana hanumaana keenha anumaanaa। marana chahata saba binu jala paanaa ॥ chadhai giri sikhara chahoom disi dekhaa। bhoomi bibira eka kautuka pekhaa ॥ chakrabaaka baka hamsa udaaheem। bahutaka khaga prabisahim tehi maaheem ॥ giri te utari pavanasuta aavaa। saba kahum lai soi bibara dekhaavaa ॥ aagem kai hanumantahi leenhaa। paithe bibara bilambu na keenhaa ॥

do. deekha jaai upavana bara sara bigasita bahu kanja। mandira eka ruchira taham baithi naari tapa punja ॥ 24 ॥

doori te taahi sabanhi sira naavaa। poochem nija brittaanta sunaavaa ॥ tehim taba kahaa karahu jala paanaa। khaahu surasa sundara phala naanaa ॥ majjanu keenha madhura phala khaae। taasu nikata puni saba chali aae ॥ tehim saba aapani kathaa sunaai। maim aba jaaba jahaam raghuraai ॥ moodahu nayana bibara taji jaahoo। paihahu seetahi jani pachhitaahoo ॥ nayana moodi puni dekhahim beeraa। thaadhae sakala sindhu kem teeraa ॥ so puni gee jahaam raghunaathaa। jaai kamala pada naaesi maathaa ॥ naanaa bhaanti binaya tehim keenhee। anapaayanee bhagati prabhu deenhee ॥

do. badareebana kahum so gee prabhu agyaa dhari seesa । ura dhari raama charana juga je bandata aja eesa ॥ 25 ॥

ihaam bichaarahim kapi mana maaheem। beetee avadhi kaaja kachhu naaheem ॥ saba mili kahahim paraspara baataa। binu sudhi lem karaba kaa bhraataa ॥ kaha angada lochana bhari baaree। duhum prakaara bhi mrityu hamaaree ॥ ihaam na sudhi seetaa kai paai। uhaam gem maarihi kapiraai ॥ pitaa badhe para maarata mohee। raakhaa raama nihora na ohee ॥ puni puni angada kaha saba paaheem। marana bhayu kachhu samsaya naaheem ॥ angada bachana sunata kapi beeraa। boli na sakahim nayana baha neeraa ॥ chhana eka socha magana hoi rahe। puni asa vachana kahata saba bhe ॥ hama seetaa kai sudhi linhem binaa। nahim jaimhaim jubaraaja prabeenaa ॥ asa kahi lavana sindhu tata jaai। baithe kapi saba darbha dasaai ॥ jaamavanta angada dukha dekhee। kahim kathaa upadesa biseshee ॥ taata raama kahum nara jani maanahu। nirguna brahma ajita aja jaanahu ॥

do. nija ichchhaa prabhu avatari sura mahi go dvija laagi। saguna upaasaka sanga taham rahahim mochchha saba tyaagi ॥ 26 ॥

ehi bidhi kathaa kahahi bahu bhaantee giri kandaraam sunee sampaatee ॥ baahera hoi dekhi bahu keesaa। mohi ahaara deenha jagadeesaa ॥ aaju sabahi kaham bhachchhana karoom। dina bahu chale ahaara binu maroom ॥ kabahum na mila bhari udara ahaaraa। aaju deenha bidhi ekahim baaraa ॥ darape geedha bachana suni kaanaa। aba bhaa marana satya hama jaanaa ॥ kapi saba uthe geedha kaham dekhee। jaamavanta mana socha biseshee ॥ kaha angada bichaari mana maaheem। dhanya jataayoo sama kau naaheem ॥ raama kaaja kaarana tanu tyaagee । hari pura gayu parama bada bhaagee ॥ suni khaga harasha soka juta baanee । aavaa nikata kapinha bhaya maanee ॥ tinhahi abhaya kari poochesi jaai। kathaa sakala tinha taahi sunaai ॥ suni sampaati bandhu kai karanee। raghupati mahimaa badhubidhi baranee ॥

do. mohi lai jaahu sindhutata deum tilaanjali taahi । bachana sahaai karavi maim paihahu khojahu jaahi ॥ 27 ॥

anuja kriyaa kari saagara teeraa। kahi nija kathaa sunahu kapi beeraa ॥ hama dvau bandhu prathama tarunaai । gagana ge rabi nikata udaai ॥ teja na sahi saka so phiri aavaa । mai abhimaanee rabi niaraavaa ॥ jare pankha ati teja apaaraa । pareum bhoomi kari ghora chikaaraa ॥ muni eka naama chandramaa ohee। laagee dayaa dekhee kari mohee ॥ bahu prakaara temhi gyaana sunaavaa । dehi janita abhimaanee chhadaavaa ॥ tretaam brahma manuja tanu dharihee। taasu naari nisichara pati harihee ॥ taasu khoja pathihi prabhoo dootaa। tinhahi milem taim hoba puneetaa ॥ jamihahim pankha karasi jani chintaa । tinhahi dekhaai dehesu taim seetaa ॥ muni ki giraa satya bhi aajoo । suni mama bachana karahu prabhu kaajoo ॥ giri trikoota oopara basa lankaa । taham raha raavana sahaja asankaa ॥ taham asoka upabana jaham rahee ॥ seetaa baithi socha rata ahee ॥ do. maim dekhum tumha naahi geeghahi dashti apaara ॥ boodha bhayum na ta karateum kachhuka sahaaya tumhaara ॥ 28 ॥

jo naaghi sata jojana saagara । kari so raama kaaja mati aagara ॥ mohi biloki dharahu mana dheeraa । raama kripaam kasa bhayu sareeraa ॥ paapiu jaa kara naama sumiraheem। ati apaara bhavasaagara taraheem ॥ taasu doota tumha taji kadaraai। raama hridayam dhari karahu upaai ॥ asa kahi garuda geedha jaba gayoo। tinha kem mana ati bisamaya bhayoo ॥ nija nija bala saba kaahoom bhaashaa। paara jaai kara samsaya raakhaa ॥ jaratha bhayum aba kahi richhesaa। nahim tana rahaa prathama bala lesaa ॥ jabahim tribikrama bhe kharaaree। taba maim taruna raheum bala bhaaree ॥

do. bali baandhata prabhu baadheu so tanu barani na jaai। ubhaya dharee maham deenhee saata pradachchhina dhaai ॥ 29 ॥

angada kahi jaaum maim paaraa। jiyam samsaya kachhu phiratee baaraa ॥ jaamavanta kaha tumha saba laayaka। pathia kimi saba hee kara naayaka ॥ kahi reechhapati sunu hanumaanaa। kaa chupa saadhi rahehu balavaanaa ॥ pavana tanaya bala pavana samaanaa। budhi bibeka bigyaana nidhaanaa ॥ kavana so kaaja kathina jaga maaheem। jo nahim hoi taata tumha paaheem ॥ raama kaaja lagi taba avataaraa। sunatahim bhayu parvataakaaraa ॥ kanaka barana tana teja biraajaa। maanahu apara girinha kara raajaa ॥ simhanaada kari baarahim baaraa। leelaheem naashum jalanidhi khaaraa ॥ sahita sahaaya raavanahi maaree। aanum ihaam trikoota upaaree ॥ jaamavanta maim poonchhum tohee। uchita sikhaavanu deejahu mohee ॥ etanaa karahu taata tumha jaai। seetahi dekhi kahahu sudhi aai ॥ taba nija bhuja bala raajiva nainaa। kautuka laagi sanga kapi senaa ॥

chham. -kapi sena sanga sanghaari nisichara raamu seetahi aanihaim। trailoka paavana sujasu sura muni naaradaadi bakhaanihaim ॥ jo sunata gaavata kahata samujhata parama pada nara paavee। raghubeera pada paathoja madhukara daasa tulasee gaavee ॥

do. bhava bheshaja raghunaatha jasu sunahi je nara aru naari। tinha kara sakala manoratha siddha karihi trisiraari ॥ 30(ka) ॥

so. neelotpala tana syaama kaama koti sobhaa adhika। sunia taasu guna graama jaasu naama agha khaga badhika ॥ 30(kha) ॥

maasapaaraayana, teisavaam vishraama iti shreemadraamacharitamaanase sakalakalikalushavidhvamsane chaturtha sopaanah samaaptah। (kishkindhaakaanda samaapta)

ಶ್ರೀ ರಾಮ ಚರಿತ ಮಾನಸ - ಕಿಷ್ಕಿಂಧಾಕಾಂಡ ಬಗ್ಗೆ

ಕಿಷ್ಕಿಂಧಾಕಾಂಡ ಗೋಸ್ವಾಮಿ ತುಳಸೀದಾಸರ ರಾಮಚರಿತಮಾನಸದ ನಾಲ್ಕನೇ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕ ಸೋಪಾನ. ಸೀತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ ರಾಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ಹನುಮಂತನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ; ಅವನು ಅವರನ್ನು ಸುಗ್ರೀವನ ಬಳಿ ಕರೆತರುತ್ತಾನೆ; ರಾಮ ಸುಗ್ರೀವರು ಮಿತ್ರರಾಗುತ್ತಾರೆ, ರಾಮ ವಾಲಿಯನ್ನು ಕೊಂದು ಸುಗ್ರೀವನಿಗೆ ಪಟ್ಟಗಟ್ಟುತ್ತಾನೆ; ಮಳೆಗಾಲದ ನಂತರ ವಾನರ ಸೇನೆಗಳು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಹೊರಡುತ್ತವೆ. ಸಮುದ್ರತೀರದಲ್ಲಿ ಜಾಂಬವಂತ ಹನುಮಂತನಿಗೆ ಅವನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.

ರಚನೆಕಾರರು: ಗೋಸ್ವಾಮಿ ತುಳಸೀದಾಸರು (೧೬ನೇ ಶತಮಾನ)

ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ರಾಮಚರಿತಮಾನಸ ಪಾರಾಯಣದಲ್ಲಿ (ಮಾಸ ಮತ್ತು ನವಾಹ), ರಾಮನವಮಿಯಂದು, ಮತ್ತು ಮಂಗಳವಾರಗಳಲ್ಲಿ.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

  • ಮಲ್ಲಿಗೆಯಂತೆ ಬಿಳಿ, ನೀಲಕಮಲದಂತೆ ಶ್ಯಾಮಲರಾದ ರಾಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣರನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ "ಕುಂದೇಂದೀವರಸುಂದರೌ" ಸಂಸ್ಕೃತ ಶ್ಲೋಕದಿಂದ ಇದು ಆರಂಭ.
  • ಈ ಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ತುಳಸೀದಾಸರು ಮಳೆಗಾಲ ಮತ್ತು ಶರತ್ಕಾಲವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾ ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ನೀತಿಪಾಠಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ.
  • ಇದರ ಕೊನೆಯ ದೃಶ್ಯ ನೇರವಾಗಿ ಹನುಮಂತನ ಸಮುದ್ರಲಂಘನದ ಸುಂದರಕಾಂಡಕ್ಕೆ ಒಯ್ಯುತ್ತದೆ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಕಿಷ್ಕಿಂಧಾಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಏನು ನಡೆಯುತ್ತದೆ?

ರಾಮ ಹನುಮಂತ ಸುಗ್ರೀವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ವಾಲಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ; ಸೀತಾನ್ವೇಷಣೆ ಆರಂಭ.

ಇದು ರಾಮಚರಿತಮಾನಸದ ಯಾವ ಭಾಗ?

ಏಳು ಸೋಪಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯದು, ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕದು.

ಇದು ಹೇಗೆ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ?

ಲಂಕೆಗೆ ಹಾರುವ ಮುನ್ನ ಜಾಂಬವಂತ ಹನುಮಂತನಿಗೆ ಅವನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ.

ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.