ಶ್ರೀ ರಾಮ ಹೃದಯಂ
Vishnu · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
ಶ್ರೀ ಗಣೇಶಾಯ ನಮಃ । ಶ್ರೀ ಮಹಾದೇವ ಉವಾಚ
ತತೋ ರಾಮಃ ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಾಹ ಹನುಮಂತಮುಪಸ್ಥಿತಮ್ । ಶಋಣು ಯತ್ವಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಹ್ಯಾತ್ಮಾನಾತ್ಮಪರಾತ್ಮನಾಮ್ ॥ 1
ಆಕಾಶಸ್ಯ ಯಥಾ ಭೇದಸ್ತ್ರಿವಿಧೋ ದೃಶ್ಯತೇ ಮಹಾನ್ । ಜಲಾಶಯೇ ಮಹಾಕಾಶಸ್ತದವಚ್ಛಿನ್ನ ಏವ ಹಿ । ಪ್ರತಿಬಿಂಬಾಖ್ಯಮಪರಂ ದೃಶ್ಯತೇ ತ್ರಿವಿಧಂ ನಭಃ ॥ 2॥
ಬುದ್ಧ್ಯವಚ್ಛಿನ್ನಚೈತನ್ಯಮೇಕಂ ಪೂರ್ಣಮಥಾಪರಮ್ । ಆಭಾಸಸ್ತ್ವಪರಂ ಬಿಂಬಭೂತಮೇವಂ ತ್ರಿಧಾ ಚಿತಿಃ ॥ 3॥
ಸಾಭಾಸಬುದ್ಧೇಃ ಕರ್ತೃತ್ವಮವಿಚ್ಛಿನ್ನೇಽವಿಕಾರಿಣಿ । ಸಾಕ್ಷಿಣ್ಯಾರೋಪ್ಯತೇ ಭ್ರಾಂತ್ಯಾ ಜೀವತ್ವಂ ಚ ತಥಾಽಬುಧೈಃ ॥ 4॥
ಆಭಾಸಸ್ತು ಮೃಷಾಬುದ್ಧಿರವಿದ್ಯಾಕಾರ್ಯಮುಚ್ಯತೇ । ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನಂ ತು ತದ್ಬ್ರಹ್ಮ ವಿಚ್ಛೇದಸ್ತು ವಿಕಲ್ಪಿತಃ ॥ 5॥
ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನಸ್ಯ ಪೂರ್ಣೇನ ಏಕತ್ವಂ ಪ್ರತಿಪದ್ಯತೇ । ತತ್ತ್ವಮಸ್ಯಾದಿವಾಕ್ಯೈಶ್ಚ ಸಾಭಾಸಸ್ಯಾಹಮಸ್ತಥಾ ॥ 6॥
ಐಕ್ಯಜ್ಞಾನಂ ಯದೋತ್ಪನ್ನಂ ಮಹಾವಾಕ್ಯೇನ ಚಾತ್ಮನೋಃ । ತದಾಽವಿದ್ಯಾ ಸ್ವಕಾರ್ಯೈಶ್ಚ ನಶ್ಯತ್ಯೇವ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ 7॥
ಏತದ್ವಿಜ್ಞಾಯ ಮದ್ಭಕ್ತೋ ಮದ್ಭಾವಾಯೋಪಪದ್ಯತೇ ಮದ್ಭಕ್ತಿವಿಮುಖಾನಾಂ ಹಿ ಶಾಸ್ತ್ರಗರ್ತೇಷು ಮುಹ್ಯತಾಮ್ । ನ ಜ್ಞಾನಂ ನ ಚ ಮೋಕ್ಷಃ ಸ್ಯಾತ್ತೇಷಾಂ ಜನ್ಮಶತೈರಪಿ ॥ 8॥
ಇದಂ ರಹಸ್ಯಂ ಹೃದಯಂ ಮಮಾತ್ಮನೋ ಮಯೈವ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಥಿತಂ ತವಾನಘ । ಮದ್ಭಕ್ತಿಹೀನಾಯ ಶಠಾಯ ನ ತ್ವಯಾ ದಾತವ್ಯಮೈಂದ್ರಾದಪಿ ರಾಜ್ಯತೋಽಧಿಕಮ್ ॥ 9॥
॥ ಶ್ರೀಮದಧ್ಯಾತ್ಮರಾಮಾಯಣೇ ಬಾಲಕಾಂಡೇ ಶ್ರೀರಾಮಹೃದಯಂ ಸಂಪೂರ್ಣಮ್ ॥
ಶ್ರೀ ರಾಮ ಹೃದಯಂ ಬಗ್ಗೆ
ರಾಮಹೃದಯ, "ರಾಮನ ಹೃದಯ", ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ರಾಮಾಯಣದ ಚಿಕ್ಕ ಅದ್ವೈತ ಉಪದೇಶ; ಇದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮನೇ ಹನುಮಂತನಿಗೆ ಆತ್ಮ, ಅನಾತ್ಮ, ಪರಮಾತ್ಮ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಕಾಶದ ಉಪಮೆ ಬಳಸಿ, ಆಕಾಶ ಮಹಾಕಾಶ, ನೀರಿನ ಕೊಡದೊಳಗಿನ ಆಕಾಶ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಎಂದು ಮೂರು ರೀತಿ ಕಾಣುವಂತೆ, ಏಕೈಕ ಚೈತನ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮ, ಜೀವ, ಪ್ರತಿಬಿಂಬಾತ್ಮವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಮುಕ್ತ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ ರಾಮ.
ಮೂಲ: ಕೊನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ರಾಮಾಯಣ, ಬಾಲಕಾಂಡ
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆಗಾಗಿ, ಶ್ರೀರಾಮನವಮಿಯಂದು, ಮತ್ತು ವೇದಾಂತ ತರಗತಿಗಳಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಇದರ ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಇದನ್ನು ರಾಮಾಯಣವನ್ನು ಅದ್ವೈತ ವೇದಾಂತದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ನೀಡುವ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ರಾಮಾಯಣದ ಬಾಲಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಇರಿಸುತ್ತದೆ.
- ಇದರ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಆಕಾಶ ಏಕೈಕ ಚೈತನ್ಯ ಅನೇಕವಾಗಿ ಕಾಣುವುದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅದ್ವೈತ ಉಪಮೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ರಾಮಹೃದಯವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುವವರು ಯಾರು?
ಹನುಮಂತನಿಗೆ ಶ್ರೀರಾಮನೇ.
ಇದು ಯಾವ ಉಪಮೆ ಬಳಸುತ್ತದೆ?
ಮಹಾಕಾಶ, ಘಟಾಕಾಶ, ಪ್ರತಿಬಿಂಬವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಆಕಾಶ.
ಇದು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದದ್ದು?
ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ರಾಮಾಯಣದ ಬಾಲಕಾಂಡ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು