ವೇದಾಂತ ಡಿಂಡಿಮಃ
Vishnu · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
vedaantadindimaastatvamekamuddhoshayanti yat । aastaam purastaantattejo dakshinaamoortisanjnitam ॥ 1
aatmaa'naatmaa padaarthau dvau bhoktribhogyatvalakshanau । brahmevaa''tmaana dehaadiriti vedaantadindimah ॥ 2
jnaanaa'jnaane padaarthom dvaavaatmano bandhamuktidau । jnaanaanmukti nirbandho'nyaditi vedaantadindimah ॥ 3
jnaatri jneyam padaarthau dvau bhaasya bhaasakalakshanau । jnaataa brahma jagat jneya miti vedaantadindimah ॥ 4
sukhaduhkhe padaarthau dvau priyavipriyakaarakau । sukham brahma jagahuhkha miti vedaantadindimah॥ 5
samashtivyashtiroopau dvau padaarthau sarvasammatau । samashtireeshvaro vyashtirjeevo vedaantadindimah ॥ 6
jnaanam karma padaarthau dvau vastukatraatma tantrakau । jnaanaanmoksho na karmabhya iti vedaantadindimah ॥ 7
shrotavyaa'shravyaroopee dvau padaarthom sukhaduhkhadau । shrotavyam brahma naivaa'nya diti vedaantadindimah॥ 8
chintyaa'chintye padaathau dvau vishraanti shraantidaayakau । chintyam brahma param naa'nya diti vedaantadindimah॥ 9
dhyeyaa'dhveye padaarthau dvau dvau dheesamaadhyasamaadhidau । dhyaatavyam brahma naivaa'nya diti vedaantadindimah॥ 10
yogino bhogino vaa'pi tyaagino raagino'pi cha । jnaanaanmoksho na sandeha iti vedaantadindimah ॥ 11
na varnaashrama sanketaih na kopaasanaadibhih। brahmajnaanam vinaa mokshah iti vedaantadindimah ॥ 12
asatyassarvasamsaaro rasaamaasaadidooshitah । upekshyo brahma vijneya miti vedaantadindimah ॥ 13
vrithaa kriyaam vrithaa'laapaan vrithaavaadaan manorathaan । tyatvaikam brahma vijneya miti vedaantadindimah ॥ 14
sthito brahmaatmanaa jeevo brahma jeevaatmanaa sthitam । iti sampashyataam mukti riti vedaantadindimah॥ 15
jeevo brahmaatmanaa jneyo jneyam jeevaatmanaa param । muktista daikyavijnaana miti vedaantadindimah ॥ 16 sarvaatmanaa param brahma shroturaatmatayaa sthitam । naa''yaasa stava vijnaptau iti vedaantadindimah ॥ 17
aihikam chaa''mudhmikam cha taapaantam karmasanchayam । tyatvaa brahmaiva vijneya miti vedaantadindimah ॥ 18
advaitadvaitavaadau dvau sookshmasthooladashaam gatau । advaitavaadaanmokshassyaa diti vedaantadindimah ॥19
karmino vinivartante nivartanta upaasakaah। jnaanino na nivartante iti vedaantadindimah ॥ 20
parokshaa'satphalam karmajnaanam pratyakshasatphalam । jnaanamevaa'bhyasettasmaat iti vedaantadindimah ॥21
vrithaa shramo'yam vidushaa vrithaa'yam-karminaam shramah । yadi na brahmavijnaanam iti ॥ vedaantadindimah ॥ 22
alam yaagairalam yogairalam bhogai ralam dhanaih । parasminbrahmani jnaata iti vedaantadindimah ॥23
alam vedairalam shaastrairalamam smritipuraanakaih । paramaatmani vijnaate iti vedaantadindimah ॥ 24
narchaa na yajusho'rtho'sti na saannartho'ti kashchana । jaate brahmaatmavijnaane iti vedaantadindimah ॥ 25
karmaani chittashuddhyartham maikaagryaartha mupaasanam । mokshaartham brahmavijnaana miti vedaantadindimah ॥ 26
sanchitaagaamikarmaani dahyante jnaanakarmanaa । praarabdhaanubhavaanmoksha iti vedaantadindimah॥ 27
na punyakarmanaa vriddhih na haanih paapakarmanaa । nityaasangaatmanishthaanaamiti vedaantadindimah॥ 28
drigdrishyau dvau padaarthau tau parasparavilakshanau । drigbrahma drishyam maayaa syaaditi vedaantadindimah ॥ 29
avidyopaadhiko jeevo maayopaadhika eeshvarah । maayaa'vidyaagunaateetah iti vedaantadindimah ॥ 30
buddhipoorvaa'buddhipoorvakritaanaam paapakarmanaam । praayashchittamahojnaana miti vedaantadindimah ॥ 31
saakaaram cha niraakaaram nirgunam cha gunaatmakam । tattvam tatparamam brahma iti vedaantadindimah ॥ 32
dvijatvam vidhyanushthaanaat vipratvam vedapaathatah । braahmanyam brahmavijnaanaat iti vedaantadindimah ॥ 33
sarvaatmanaa sthitam brahma sarvam brahmaatmanaa sthitam । na kaaryam kaaranaadbhinna miti vedaantadindimah ॥ 34
sattaasphuranasaukhyaani bhaasante sarvavastushu । tasmaadbrahmamayam sarva miti vedaantadindimah ॥ 35
avasthaatritayam yasya kreedaabhoomitayaa sthitam । tadeva brahma jaaneeyaat iti vedaantadindimah॥ 36
yannaa''dau yashcha naa'styante tanmadhye bhaatamapyasat । ato mithyaa jagatsarvamiti vedaantadindimah ॥ 37
yadastyaadau yadastyante yanmadhye bhaati tatsvayam । praukamidam satya miti vedaantadindimah ॥ 38
purushaarthatrayaavishtaah purushaah pashavo dhrivam । mokshaarthee purushah shreshthah iti vedaantadindimah ॥ 39
ghatakudyaadikam sarvam mrittikaamaatrameva cha । tathaa brahma jagatsarva miti vedaantadindimah ॥ 40
shannihatya trayam hitvaa dvayam bhisvaa'khilaagatim । ekam buddhaa''shrute moksha miti vedaantadindimah ॥ 41
bhitvaa shat pancha bhittvaa'tha bhishvaa'tha chaturakhikam । dvayam hitvaa shrayedeka miti vedaantadindimah ॥ 42
deho naaha maham dehee dehasaaksheeti nishchayaat । janmamrityupaheeno'sau iti vedaantadindimah ॥ 43
praanonaahamaham devah praanassaaksheeti nishchayaat । kshutpipaasopashaanti ssyaat iti vedaantadindimah ॥ 44
mano naa'ha maham devo manassaaksheeti nishchayaat । shokamohaapahaanirasyaat vedaantadindimah ॥ 45
buddhirnaa'hamaham devo buddhisaaksheeti nishchayaat । kartribhaavanirvrittissyaat iti vedaantadindimah ॥ 46
naajnaanam syaamaham devo'jnaanasaaksheeti nishchayaat । sarvaanarthanivrittisyaat iti vedaantadindimah ॥ 47
aham saaksheeti yo vidyaat vivichyaivam puna: punah । sa eva mukto'sau vidvaan iti vedaantadindimah ॥ 48
naaham maayaa na tatkaaryam na saakshee paramo'smyaham । iti nissamshayajnaanaat muktirve vedaantadindimah ॥ 49
naa'ham sarva maham sarvam mayi sarvamiti sphutam । jnaate tatve kuto duhkha miti vedaantadindimah ॥ 50
dehaadipanchakoshasthaa yaa sattaa pratibhaasate । saa sattaasstmaa na sandeha iti vedaantadindimah ॥ 51
dehaadipanchakoshasthaa yaa sphoorti ranubhooyate । saa sphoortiraatmaa naivaa'nya diti vedaantadindimah ॥ 52
dehaadipanchakoshasthaa yaa preetiranubhooyate । saa preetiraatmaa kootasthah iti vedaantadindimah ॥ 53
vyomaadipanchabhootasthaa yaasattaa bhaasate nrinaam । saa sattaa paramam brahma iti vedaantadindimah ॥ 54
vyomaadipanchabhootasthaa yaa chidekaa'nubhooyate । saa chideva param brahma iti vedaantadindimah ॥ 55
vyomaadipanchabhootasthaa yaa preetiranubhooyate । saapreetireva brahma syaat iti vedaantadindimah ॥ 56
dehaadikoshagaa sattaa yaa saa vyomaadibhootagaa । maano'bhaavaanna tadbhedah iti vedaantadindimah ॥ 57
dehaavikoshagaa sphoortiryaa saa vyomaadibhootagaa । maano'bhaavaa na tadbheda iti vedaantadindimah ॥ 58
dehaadikoshagaa preetiryaa saa vyomaadibhootagaa । maanaa'bhaavaa nna tadbheda iti vedaantadindimah॥ 59
sachchidaanandaroopatvaat brahmaivaa'tmaa na samshayah। pramaanakotisanghaanaat iti vedaantadindimah॥60
na jeevabrahmanorbhedah sattaaroopena vidyate। sattaabhede na maanam syaat iti vedaantadindimah॥61
na jeevabrahmanorbhedah sphoortiroopena vidyate । sphoortibhede na maanam syaat iti vedaantadindimah ॥62
na jeevabrahmanorbhedah priyaroopena vidyate । priyabhede na maanam syaat iti vedaantadindimah ॥ 63
na jeevabrahmanorbhedo naanaa roopena vidyate । naamno roopasya mithyaatvaat iti vedaantadindimah ॥ 64
na jeevabrahmanorbhedah pindabrahmaandabhedatah । vyashtessamashterekatvaat iti vedaantadindimah ॥ 65
brahma satyam jaganmithyaa jeevo brahmaiva naa¶h । jeevanmuktastu tadvidvaan iti vedaantadindimah ॥ 66
na naamaroope niyate sarvatra vyabhichaaratah । anaamaroopam sarvam syaat iti vedaantadindimah ॥ 67
anaamaroopam sakalam sanmayam chinmayam param । kuto bhedah kuto bandhah iti vedaantadindimah ॥ 68
na tattvaatkathyate loko naamaadyairvyabhichaaratah। vaturjaratha ityaadyai riti vedaantadindimah ॥ 69
naamaroopaatmakam vishvamindrajaalam vidurbudhaah । anaamatvaadayuktatvaat iti vedaantadindimah ॥ 70
abhedadarshanam mokshah samsaaye bhedadarshanam । sarvavedaantasiddhaantah iti vedaantadindimah ॥ 71
na mataabhiniveshitvaat na bhaashaaveshamaatratah । mukti rvinaa''tmavijnaanaat iti vedaantadindimah ॥ 72
na kaasyapratishiddhaabhih kriyaabhi mokshavaasanaa । eeshvaraanugrahaatsaa syaat iti vedaantadindimah ॥ 73
avijnaate janma nashtam vijnaate janma saarthakam । jnaaturaatmaa na doore syaat iti vedaantadindimah ॥ 74
dashamasya parijnaanenaa''yaaso'sti yathaah tathaa । svastha brahmaatmavijnaane iti vedaantadindimah ॥ 75
upekshyopaadhikaan doshaan grihyante vishamaa yathaa । upekshya drishyam ya dbrahma iti vedaantadindimah ॥ 76
sukhamalpam bahuh kleshovishayamaahinaam nrinaam । anantam brahmanishthaanaam iti vedaantadindimah ॥ 77
dhanairvaa dhanadaih putraih daaraagaarasahodaraih । dhrivam praanaharairduhkham iti vedaantadindimah॥ 78
supte rutthaaya suptyantyam brahmaikam pravichintyataam । naatidoore nrinaam mrityuh iti vedaantadindimah ॥ 79
panchaanaamapikoshaanaam maayaa'narthaavyayochitaa । tatsaakshi brahma vijnaana miti vedaantadindimah ॥ 80
dashamatvaparijnaane nanajnasya yathaa sukham । tathaa jeevasya satpraaptau iti vedaantadindimah॥ 81
navabhyo'sti param pratyaknasa veda param param । tadvijnaanaadbhavetturyaa mukti rvedaantadindimah ॥ 82
navaa''bhaasaanavajnatvaat navopaadheennavaatmanaa । mithyaa jnaatvaa'vashishte tu maunam vedaantadindimah॥ 83
parame brahmani svasmin pravilaapyaa'khilam jagat । gaayanadvatamaanandam aaste vedaantadindimah ॥ 84
pratilomaanulomaabhyaam vishvaaropaapavaadayoh । chintane shishyate tatvam iti vedaantadindimah ॥ 85
naamaroopaabhimaanasthaat samsaarasarvadehinaam । sachchidaanandadrishtistyaat muktirvedaantadindimah ॥ 86
sachidaanandasatyatve mithyaatve naamaroopayoh। vijnaate kimidam jneyam iti vedaantadindimah ॥ 86
saalambanam niraalambam sarvaalambaavalambitam । aalambenaa'khilaalamba miti vedaantadindimah॥ 88
na kuryaa nna vijaaneeyaat sarvam brahmetyanusmaran । yathaa sukham tathaa tishthet iti vedaantadindimah॥ 89
svakarmapaashavashagah praajno'nyo vaa jano dhruvam । praajnassukham nayetkaala miti vedaantadindimah॥ 90
na vidvaan santape chittam karanaakarane dhruvam । sarvamaatmeti vijnaanaat iti vedaantadindimah. ॥ 91
naivaassbhaasam sprishetkarmamithyopaadhimapi svayam । kuto'dhishthaanamatyachchamiti vedaantadindimah॥ 92
aho'smaaka malam mohairaatmaa brahmeti nirbhayam । shrutibhereeravo'dyaa'pi shrooyate shrutiranjanah ॥ 93
vedaantabhereejhavaarah prativaadibhayankarah । shrooyataam braahmanaih shreemaddakshinaamoortyanugrahaat ॥ 94
iti shreematparamahamsa parivraajakaachaarya shreemachchankara- bhagavatpoojyapaadakritishu vedaantadindimah॥
ವೇದಾಂತ ಡಿಂಡಿಮಃ ಬಗ್ಗೆ
ವೇದಾಂತ ಡಿಂಡಿಮ, "ವೇದಾಂತದ ಡಂಗುರ", ಚಿಕ್ಕ ಅದ್ವೈತ ಗ್ರಂಥ; ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕವೂ "ಇತಿ ವೇದಾಂತಡಿಂಡಿಮಃ", ಹೀಗೆ ವೇದಾಂತದ ಡಂಗುರ ಬಾರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ವೇದಾಂತದ ಡಂಗುರಗಳು ಘೋಷಿಸುವ ಏಕೈಕ ತತ್ತ್ವವಾದ ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ ಎನಿಸಿದ ತೇಜಸ್ಸಿಗೆ ನಮಿಸಿ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಘೋಷಿಸುತ್ತವೆ: ಆತ್ಮ ಅನಾತ್ಮ ಎಂಬ ಎರಡೇ ಪದಾರ್ಥಗಳು, ಭೋಕ್ತೃ ಭೋಗ್ಯ; ಬ್ರಹ್ಮವೇ ಆತ್ಮ, ದೇಹಾದಿಗಳಲ್ಲ; ಜಗತ್ತು ತೋರಿಕೆ, ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವೇ ಮುಕ್ತಿ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಕೊನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆಗಾಗಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವೇದಾಂತ ತರಗತಿಗಳಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಇದರ ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಇದನ್ನು ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.
- "ಡಿಂಡಿಮ" ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಘೋಷಣೆಗೆ ಬಳಸುವ ಚಿಕ್ಕ ಡಂಗುರ; ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕ ವೇದಾಂತ ಸತ್ಯದ ಘೋಷಣೆಯಂತೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
"ವೇದಾಂತ ಡಿಂಡಿಮ" ಎಂದರೇನು?
"ವೇದಾಂತದ ಡಂಗುರ", ಅದರ ಸತ್ಯದ ಘೋಷಣೆ.
ಪಲ್ಲವಿ ಯಾವುದು?
"ಇತಿ ವೇದಾಂತಡಿಂಡಿಮಃ": ಹೀಗೆ ವೇದಾಂತದ ಡಂಗುರ ಬಾರಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದು ಯಾರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ?
ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಹೇಳುವಂತೆ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು