MuhurtaNow

ഗീതഗോവിംദം ചതുര്ഥഃ സര്ഗഃ - സ്നിഗ്ധ മധുസൂദനഃ

Sri Krishna · പരമ്പരാഗത ഭക്തിഗ്രന്ഥം

॥ चतुर्थः सर्गः ॥ ॥ स्निग्धमधुसूदनः ॥

यमुनातीरवानीरनिकुंजे मंदमास्थितम् । प्राह प्रेमभरोद्भ्रांतं माधवं राधिकासखी ॥ 25 ॥

॥ गीतं 8 ॥

निंदति चंदनमिंदुकिरणमनु विंदति खेदमधीरम् । व्यालनिलयमिलनेन गरलमिव कलयति मलयसमीरम् ॥ सा विरहे तव दीना माधव मनसिजविशिखभयादिव भावनया त्वयि लीना ॥ 1 ॥

अविरलनिपतितमदनशरादिव भवदवनाय विशालम् । स्वहृदयर्मणी वर्म करोति सजलनलिनीदलजालम् ॥ 2 ॥

कुसुमविशिखशरतल्पमनल्पविलासकलाकमनीयम् । व्रतमिव तव परिरंभसुखाय करोति कुसुमशयनीयम् ॥ 3 ॥

वहति च गलितविलोचनजलभरमाननकमलमुदारम् । विधुमिव विकटविधुंतुददंतदलनगलितामृतधारम् ॥ 4 ॥

विलिखति रहसि कुरंगमदेन भवंतमसमशरभूतम् । प्रणमति मकरमधो विनिधाय करे च शरं नवचूतम् ॥ 5 ॥

प्रतिपदमिदमपि निगतति माधव तव चरणे पतिताहम् । त्वयि विमुखे मयि सपदि सुधानिधिरपि तनुते तनुदाहम् ॥ 6 ॥

ध्यानलयेन पुरः परिकल्प्य भवंतमतीव दुरापम् । विलपति हसति विषीदति रोदिति चंचति मुंचति तापम् ॥ 7 ॥

श्रीजयदेवभणितमिदमधिकं यदि मनसा नटनीयम् । हरिविरहाकुलबल्लवयुवतिसखीवचनं पठनीयम् ॥ 8 ॥

आवासो विपिनायते प्रियसखीमालापि जालायते तापोऽपि श्वसितेन दावदहनज्वालाकलापायते । सापि त्वद्विरहेण हंत हरिणीरूपायते हा कथं कंदर्पोऽपि यमायते विरचयञ्शार्दूलविक्रीडितम् ॥ 26 ॥

॥ गीतं 9 ॥

स्तनविनिहितमपि हारमुदारम् । सा मनुते कृशतनुरतिभारम् ॥ राधिका विरहे तव केशव ॥ 1 ॥

सरसमसृणमपि मलयजपंकम् । पश्यति विषमिव वपुषि सशंकम् ॥ 2 ॥

श्वसितपवनमनुपमपरिणाहम् । मदनदहनमिव वहति सदाहम् ॥ 3 ॥

दिशि दिशि किरति सजलकणजालम् । नयननलिनमिव विगलितनालम् ॥ 4 ॥

नयनविषयमपि किसलयतल्पम् । कलयति विहितहुताशविकल्पम् ॥ 5 ॥

त्यजति न पाणितलेन कपोलम् । बालशशिनमिव सायमलोलम् ॥ 6 ॥

हरिरिति हरिरिति जपति सकामम् । विरहविहितमरणेन निकामम् ॥ 7 ॥

श्रीजयदेवभणितमिति गीतम् । सुखयतु केशवपदमुपुनीतम् ॥ 8 ॥

सा रोमांचति सीत्करोति विलपत्युत्कंपते ताम्यति ध्यायत्युद्भ्रमति प्रमीलति पतत्युद्याति मूर्च्छत्यपि । एतावत्यतनुज्वरे वरतनुर्जीवेन्न किं ते रसात् स्वर्वैद्यप्रतिम प्रसीदसि यदि त्यक्तोऽन्यथा नांतकः ॥ 27 ॥

स्मरातुरां दैवतवैद्यहृद्य त्वदंगसंगामृतमात्रसाध्याम् । विमुक्तबाधां कुरुषे न राधा-मुपेंद्र वज्रादपि दारुणोऽसि ॥ 28 ॥

कंदर्पज्वरसंज्वरस्तुरतनोराश्चर्यमस्याश्चिरं चेतश्चंदनचंद्रमःकमलिनीचिंतासु संताम्यति । किंतु क्लांतिवशेन शीतलतनुं त्वामेकमेव प्रियं ध्यायंती रहसि स्थिता कथमपि क्षीणा क्षणं प्राणिति ॥ 29 ॥

क्षणमपि विरहः पुरा न सेहे नयननिमीलनखिन्नया यया ते । श्वसिति कथमसौ रसालशाखां चिरविरहेण विलोक्य पुष्पिताग्राम् ॥ 30 ॥

॥ इति गीतगोविंदे स्निग्धमाधवो नाम चतुर्थः सर्गः ॥

ഗീതഗോവിംദം ചതുര്ഥഃ സര്ഗഃ - സ്നിഗ്ധ മധുസൂദനഃ - ഒരു പരിചയം

The fourth canto of Jayadeva's Gita Govinda, "Snigdha Madhusudana" (tender Madhusudana), finds Krishna sitting alone in a bower of reeds on the bank of the Yamuna, troubled by love. Radha's friend comes to him and describes Radha's state in separation: she treats the cool sandal and moonlight as fire, makes a bed of flowers and lies on it as on arrows, draws his picture and worships it, and grows thin and pale, thinking only of him; the refrain says, "In separation from you, Radha is suffering."

രചയിതാവ്: Jayadeva (12th century)

എപ്പോൾ ജപിക്കാം: In Odissi and other classical dance, in Ashtapadi singing, and in Krishna temples, especially at Puri.

നിങ്ങൾക്കറിയാമോ?

  • Its ashtapadi "Sa virahe tava dina", "she is wretched in your absence", is one of the best-loved songs of the Gita Govinda.
  • In devotional reading Radha's longing stands for the soul's longing for God.

പതിവ് ചോദ്യങ്ങൾ

Where is Krishna in this canto?

In a bower of reeds on the Yamuna's bank.

Who describes Radha's state?

Radha's friend (sakhi).

Who wrote the Gita Govinda?

Jayadeva, in the 12th century.

ആരാധനയ്ക്കും പഠനത്തിനുമായി നൽകുന്നു, പ്രവചനമായല്ല. വാണിജ്യേതരം.