నారాయణీయం దశక 69 - రాసక్రీడా
Vishnu · సాంప్రదాయ భక్తి గ్రంథం
ಕೇಶಪಾಶಧೃತಪಿಂಛಿಕಾವಿತತಿಸಂಚಲನ್ಮಕರಕುಂಡಲಂ ಹಾರಜಾಲವನಮಾಲಿಕಾಲಲಿತಮಂಗರಾಗಘನಸೌರಭಮ್ । ಪೀತಚೇಲಧೃತಕಾಂಚಿಕಾಂಚಿತಮುದಂಚದಂಶುಮಣಿನೂಪುರಂ ರಾಸಕೇಲಿಪರಿಭೂಷಿತಂ ತವ ಹಿ ರೂಪಮೀಶ ಕಲಯಾಮಹೇ ॥1॥
ತಾವದೇವ ಕೃತಮಂಡನೇ ಕಲಿತಕಂಚುಲೀಕಕುಚಮಂಡಲೇ ಗಂಡಲೋಲಮಣಿಕುಂಡಲೇ ಯುವತಿಮಂಡಲೇಽಥ ಪರಿಮಂಡಲೇ । ಅಂತರಾ ಸಕಲಸುಂದರೀಯುಗಲಮಿಂದಿರಾರಮಣ ಸಂಚರನ್ ಮಂಜುಲಾಂ ತದನು ರಾಸಕೇಲಿಮಯಿ ಕಂಜನಾಭ ಸಮುಪಾದಧಾಃ ॥2॥
ವಾಸುದೇವ ತವ ಭಾಸಮಾನಮಿಹ ರಾಸಕೇಲಿರಸಸೌರಭಂ ದೂರತೋಽಪಿ ಖಲು ನಾರದಾಗದಿತಮಾಕಲಯ್ಯ ಕುತುಕಾಕುಲಾ । ವೇಷಭೂಷಣವಿಲಾಸಪೇಶಲವಿಲಾಸಿನೀಶತಸಮಾವೃತಾ ನಾಕತೋ ಯುಗಪದಾಗತಾ ವಿಯತಿ ವೇಗತೋಽಥ ಸುರಮಂಡಲೀ ॥3॥
ವೇಣುನಾದಕೃತತಾನದಾನಕಲಗಾನರಾಗಗತಿಯೋಜನಾ- ಲೋಭನೀಯಮೃದುಪಾದಪಾತಕೃತತಾಲಮೇಲನಮನೋಹರಮ್ । ಪಾಣಿಸಂಕ್ವಣಿತಕಂಕಣಂ ಚ ಮುಹುರಂಸಲಂಬಿತಕರಾಂಬುಜಂ ಶ್ರೋಣಿಬಿಂಬಚಲದಂಬರಂ ಭಜತ ರಾಸಕೇಲಿರಸಡಂಬರಮ್ ॥4॥
ಸ್ಪರ್ಧಯಾ ವಿರಚಿತಾನುಗಾನಕೃತತಾರತಾರಮಧುರಸ್ವರೇ ನರ್ತನೇಽಥ ಲಲಿತಾಂಗಹಾರಲುಲಿತಾಂಗಹಾರಮಣಿಭೂಷಣೇ । ಸಮ್ಮದೇನ ಕೃತಪುಷ್ಪವರ್ಷಮಲಮುನ್ಮಿಷದ್ದಿವಿಷದಾಂ ಕುಲಂ ಚಿನ್ಮಯೇ ತ್ವಯಿ ನಿಲೀಯಮಾನಮಿವ ಸಮ್ಮುಮೋಹ ಸವಧೂಕುಲಮ್ ॥5॥
ಸ್ವಿನ್ನಸನ್ನತನುವಲ್ಲರೀ ತದನು ಕಾಪಿ ನಾಮ ಪಶುಪಾಂಗನಾ ಕಾಂತಮಂಸಮವಲಂಬತೇ ಸ್ಮ ತವ ತಾಂತಿಭಾರಮುಕುಲೇಕ್ಷಣಾ ॥ ಕಾಚಿದಾಚಲಿತಕುಂತಲಾ ನವಪಟೀರಸಾರಘನಸೌರಭಂ ವಂಚನೇನ ತವ ಸಂಚುಚುಂಬ ಭುಜಮಂಚಿತೋರುಪುಲಕಾಂಕುರಾ ॥6॥
ಕಾಪಿ ಗಂಡಭುವಿ ಸನ್ನಿಧಾಯ ನಿಜಗಂಡಮಾಕುಲಿತಕುಂಡಲಂ ಪುಣ್ಯಪೂರನಿಧಿರನ್ವವಾಪ ತವ ಪೂಗಚರ್ವಿತರಸಾಮೃತಮ್ । ಇಂದಿರಾವಿಹೃತಿಮಂದಿರಂ ಭುವನಸುಂದರಂ ಹಿ ನಟನಾಂತರೇ ತ್ವಾಮವಾಪ್ಯ ದಧುರಂಗನಾಃ ಕಿಮು ನ ಸಮ್ಮದೋನ್ಮದದಶಾಂತರಮ್ ॥7॥
ಗಾನಮೀಶ ವಿರತಂ ಕ್ರಮೇಣ ಕಿಲ ವಾದ್ಯಮೇಲನಮುಪಾರತಂ ಬ್ರಹ್ಮಸಮ್ಮದರಸಾಕುಲಾಃ ಸದಸಿ ಕೇವಲಂ ನನೃತುರಂಗನಾಃ । ನಾವಿದನ್ನಪಿ ಚ ನೀವಿಕಾಂ ಕಿಮಪಿ ಕುಂತಲೀಮಪಿ ಚ ಕಂಚುಲೀಂ ಜ್ಯೋತಿಷಾಮಪಿ ಕದಂಬಕಂ ದಿವಿ ವಿಲಂಬಿತಂ ಕಿಮಪರಂ ಬ್ರುವೇ ॥8॥
ಮೋದಸೀಮ್ನಿ ಭುವನಂ ವಿಲಾಪ್ಯ ವಿಹೃತಿಂ ಸಮಾಪ್ಯ ಚ ತತೋ ವಿಭೋ ಕೇಲಿಸಮ್ಮೃದಿತನಿರ್ಮಲಾಂಗನವಘರ್ಮಲೇಶಸುಭಗಾತ್ಮನಾಮ್ । ಮನ್ಮಥಾಸಹನಚೇತಸಾಂ ಪಶುಪಯೋಷಿತಾಂ ಸುಕೃತಚೋದಿತ- ಸ್ತಾವದಾಕಲಿತಮೂರ್ತಿರಾದಧಿಥ ಮಾರವೀರಪರಮೋತ್ಸವಾನ್ ॥9॥
ಕೇಲಿಭೇದಪರಿಲೋಲಿತಾಭಿರತಿಲಾಲಿತಾಭಿರಬಲಾಲಿಭಿಃ ಸ್ವೈರಮೀಶ ನನು ಸೂರಜಾಪಯಸಿ ಚಾರುನಾಮ ವಿಹೃತಿಂ ವ್ಯಧಾಃ । ಕಾನನೇಽಪಿ ಚ ವಿಸಾರಿಶೀತಲಕಿಶೋರಮಾರುತಮನೋಹರೇ ಸೂನಸೌರಭಮಯೇ ವಿಲೇಸಿಥ ವಿಲಾಸಿನೀಶತವಿಮೋಹನಮ್ ॥10॥
ಕಾಮಿನೀರಿತಿ ಹಿ ಯಾಮಿನೀಷು ಖಲು ಕಾಮನೀಯಕನಿಧೇ ಭವಾನ್ ಪೂರ್ಣಸಮ್ಮದರಸಾರ್ಣವಂ ಕಮಪಿ ಯೋಗಿಗಮ್ಯಮನುಭಾವಯನ್ । ಬ್ರಹ್ಮಶಂಕರಮುಖಾನಪೀಹ ಪಶುಪಾಂಗನಾಸು ಬಹುಮಾನಯನ್ ಭಕ್ತಲೋಕಗಮನೀಯರೂಪ ಕಮನೀಯ ಕೃಷ್ಣ ಪರಿಪಾಹಿ ಮಾಮ್ ॥11॥
నారాయణీయం దశక 69 - రాసక్రీడా గురించి
The sixty-ninth dashaka of the Narayaneeyam describes the Rasa dance. Krishna appears with a peacock feather in his hair, swinging makara earrings, garlands of pearls and forest flowers, fragrant sandal and a yellow robe with a golden girdle; the gopis, adorned, form a circle around him, and he appears between each pair of them, dancing with every one at once. The poet says that through this the Lord gave the gopis a bliss that only yogis reach, and even Brahma and Shiva honoured them.
రచయిత: Melpathur Narayana Bhattathiri (1560 to 1646)
ఎప్పుడు పఠించాలి: In daily Narayaneeyam parayana, at Guruvayur, and on Sharad Purnima.
మీకు తెలుసా?
- In the Rasa dance Krishna multiplies himself so that each gopi feels he is dancing with her alone.
- The Rasa Lila is celebrated on Sharad Purnima, the autumn full moon.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
What does this dashaka describe?
The Rasa dance of Krishna with the gopis.
How does Krishna dance with all of them?
He appears between every pair of gopis at once.
Who wrote the Narayaneeyam?
Melpathur Narayana Bhattathiri, in 1586.
ఆరాధన, అధ్యయనం కోసం అందించబడింది, జోస్యంగా కాదు. వాణిజ్యేతరం.
మరిన్ని భక్తి గ్రంథాలు