ಗೀತಗೋವಿಂದಂ ಏಕಾದಶಃ ಸರ್ಗಃ - ಸಾನಂದ ದಾಮೋದರಃ
Sri Krishna · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
॥ ఏకాదశః సర్గః ॥ ॥ సానందదామోదరః ॥
సుచిరమనునయనే ప్రీణయిత్వా మృగాక్షీం గతవతి కృతవేశే కేశవే కుంజశయ్యామ్ । రచితరుచిరభూషాం దృష్టిమోషే ప్రదోషే స్ఫురతి నిరవసాదాం కాపి రాధాం జగాద ॥ 59 ॥
॥ గీతం 20 ॥
విరచితచాటువచనరచనం చరణే రచితప్రణిపాతమ్ । సంప్రతి మంజులవంజులసీమని కేలిశయనమనుయాతమ్ ॥ ముగ్ధే మధుమథనమనుగతమనుసర రాధికే ॥ 1 ॥
ఘనజఘనస్తనభారభరే దరమంథరచరణవిహారమ్ । ముఖరితమణీమంజీరముపైహి విధేహి మరాలవికారమ్ ॥ 2 ॥
శృణు రమణీయతరం తరుణీజనమోహనమధుపవిరావమ్ । కుసుమశరాసనశాసనబందిని పికనికరే భజ భావమ్ ॥ 3 ॥
అనిలతరలకిసలయనికరేణ కరేణ లతానికురంబమ్ । ప్రేరణమివ కరభోరు కరోతి గతిం ప్రతిముంచ విలంబమ్ ॥ 4 ॥
స్ఫురితమనంగతరంగవశాదివ సూచితహరిపరిరంభమ్ । పృచ్ఛ మనోహరహారవిమలజలధారమముం కుచకుంభమ్ ॥ 5 ॥
అధిగతమఖిలసఖీభిరిదం తవ వపురపి రతిరణసజ్జమ్ । చండి రసితరశనారవడిండిమమభిసర సరసమలజ్జమ్ ॥ 6 ॥
స్మరశరసుభగనఖేన కరేణ సఖీమవలంబ్య సలీలమ్ । చల వలయక్వణీతైరవబోధయ హరమపి నిజగతిశీలమ్ ॥ 7 ॥
శ్రీజయదేవభణితమధరీకృతహారముదాసితవామమ్ । హరివినిహితమనసామధితిష్ఠతు కంఠతటీమవిరామమ్ ॥ 8 ॥
సా మాం ద్రక్ష్యతి వక్ష్యతి స్మరకథాం ప్రత్యంగమాలింగనైః ప్రీతిం యాస్యతి రమ్యతే సఖి సమాగత్యేతి చింతాకులః । స త్వాం పశ్యతి వేపతే పులకయత్యానందతి స్విద్యతి ప్రత్యుద్గచ్ఛతి మూర్చ్ఛతి స్థిరతమఃపుంజే నికుంజే ప్రియః ॥ 60 ॥
అక్ష్ణోర్నిక్షిపదంజనం శ్రవణయోస్తాపిచ్ఛగుచ్ఛావలీం మూర్ధ్ని శ్యామసరోజదామ కుచయోః కస్తూరికాపాత్రకమ్ । ధూర్తానామభిసారసత్వరహృదాం విష్వఙ్నికుంజే సఖి ధ్వాంతం నీలనిచోలచారు సదృశాం ప్రత్యంగమాలింగతి ॥ 61 ॥
కాశ్మీరగౌరవపుషామభిసారికాణాం ఆబద్ధరేఖమభితో రుచిమంజరీభిః । ఏతత్తమాలదలనీలతమం తమిశ్రం తత్ప్రేమహేమనికషోపలతాం తనోతి ॥ 62 ॥
హారావలీతరలకాంచనకాంచిదామ-కేయూరకంకణమణిద్యుతిదీపితస్య । ద్వారే నికుంజనిలయస్యహరిం నిరీక్ష్య వ్రీడావతీమథ సఖీ నిజగాహ రాధామ్ ॥ 63 ॥
॥ గీతం 21 ॥
మంజుతరకుంజతలకేలిసదనే । విలస రతిరభసహసితవదనే ॥ ప్రవిశ రాధే మాధవసమీపమిహ ॥ 1 ॥
నవభవదశోకదలశయనసారే । విలస కుచకలశతరలహారే ॥ 2 ॥
కుసుమచయరచితశుచివాసగేహే । విలస కుసుమసుకుమారదేహే ॥ 3 ॥
చలమలయవనపవనసురభిశీతే । విలస రసవలితలలితగీతే ॥ 4 ॥
మధుముదితమధుపకులకలితరావే । విలస మదనరససరసభావే ॥ 5 ॥
మధుతరలపికనికరనినదముఖరే । విలస దశనరుచిరుచిరశిఖరే ॥ 6 ॥
వితత బహువల్లినవపల్లవఘనే । విలస చిరమలసపీనజఘనే ॥ 7 ॥
విహితపద్మావతీసుఖసమాజే । భణతి జయదేవకవిరాజే ॥ 8 ॥
త్వాం చిత్తేన చిరం వహన్నయమతిశ్రాంతో భృశం తాపితః కందర్పేణ తు పాతుమిచ్ఛతి సుధాసంబాధబింబాధరమ్ । అస్యాంగం తదలంకురు క్షణమిహ భ్రూక్షేపలక్ష్మీలవ-క్రీతే దాస ఇవోపసేవితపదాంభోజే కుతః సంభ్రమః ॥ 64 ॥
సా ససాధ్వససానందం గోవిందే లోలలోచనా । సింజానమంజుమంజీరం ప్రవివేశ నివేశనమ్ ॥ 65 ॥
॥ గీతం 22 ॥
రాధావదనవిలోకనవికసితవివిధవికారవిభంగమ్ । జలనిధిమివ విధుమండలదర్శనతరలితతుంగతరంగమ్ ॥ హరిమేకరసం చిరమభిలషితవిలాసం సా దదార్శ గురుహర్షవశంవదవదనమనంగనివాసమ్ ॥ 1 ॥
హారమమలతరతారమురసి దధతం పరిరభ్య విదూరమ్ । స్ఫుటతరఫేనకదంబకరంబితమివ యమునాజలపూరమ్ ॥ 2 ॥
శ్యామలమృదులకలేవరమండలమధిగతగౌరదుకూలమ్ । నీలనలినమివ పీతపరాగపతలభరవలయితమూలమ్ ॥ 3 ॥
తరలదృగంచలచలనమనోహరవదనజనితరతిరాగమ్ । స్ఫుటకమలోదరఖేలితఖంజనయుగమివ శరది తడాగమ్ ॥ 4 ॥
వదనకమలపరిశీలనమిలితమిహిరసమకుండలశోభమ్ । స్మితరుచిరుచిరసముల్లసితాధరపల్లవకృతరతిలోభమ్ ॥ 5 ॥
శశికిరణచ్ఛురితోదరజలధరసుందరసకుసుమకేశమ్ । తిమిరోదితవిధుమణ్దలనిర్మలమలయజతిలకనివేశమ్ ॥ 6 ॥
విపులపులకభరదంతురితం రతికేలికలాభిరధీరమ్ । మణిగణకిరణసమూహసముజ్జ్వలభూషణసుభగశరీరమ్ ॥ 7 ॥
శ్రీజయదేవభణితవిభవద్విగుణీకృతభూషణభారమ్ । ప్రణమత హృది సుచిరం వినిధాయ హరిం సుకృతోదయసారమ్ ॥ 8 ॥
అతిక్రమ్యాపాంగం శ్రవణపథపర్యంతగమన-ప్రయాసేనేవాక్ష్ణోస్తరలతరతారం పతితయోః । ఇదానీం రాధాయాః ప్రియతమసమాలోకసమయే పపాత స్వేదాంబుప్రసర ఇవ హర్షాశ్రునికరః ॥ 66 ॥
భవంత్యాస్తల్పాంతం కృతకపటకండూతిపిహిత-స్మితం యాతే గేహాద్బహిరవహితాలీపరిజనే । ప్రియాస్యం పశ్యంత్యాః స్మరశరసమాకూలసుభగం సలజ్జా లజ్జాపి వ్యగమదివ దూరం మృగదృశః ॥ 67 ॥
॥ ఇతి శ్రీగీతగోవిందే రాధికామిలనే సానందదామోదరో నామైకాదశః సర్గః ॥
ಗೀತಗೋವಿಂದಂ ಏಕಾದಶಃ ಸರ್ಗಃ - ಸಾನಂದ ದಾಮೋದರಃ ಬಗ್ಗೆ
ಜಯದೇವನ ಗೀತಗೋವಿಂದದ ಹನ್ನೊಂದನೇ ಸರ್ಗ "ಸಾನಂದದಾಮೋದರ", ಆನಂದಿಸುವ ಕೃಷ್ಣ, ದೀರ್ಘ ವಿರಹದ ನಂತರ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣರನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅನುನಯದಿಂದ ಹರಿಣಾಕ್ಷಿ ರಾಧೆಯನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಂಡ ಕೃಷ್ಣ ತನ್ನ ಹೂವಿನ ಕುಂಜಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಲಂಕೃತಳಾದ ರಾಧೆಯನ್ನು ಕಂಡ ಅವಳ ಸಖಿ ತಡಮಾಡದೆ ಅವನ ಬಳಿ ಹೋಗು ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ; ರಾಧೆ ಕುಂಜಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾಳೆ, ಇಬ್ಬರೂ ಸಂತಸದಿಂದ ಸೇರುತ್ತಾರೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಜಯದೇವ (೧೨ನೇ ಶತಮಾನ)
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಒಡಿಸ್ಸಿ ಮೊದಲಾದ ನೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಭಜನೆ ಮತ್ತು ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಪುರಿಯ ಜಗನ್ನಾಥ ದೇವಾಲಯದ ಗೀತಗೋವಿಂದ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಜಯದೇವ (೧೨ನೇ ಶತಮಾನ) ಗೀತಗೋವಿಂದವನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ; ಅದರ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಪುರಿಯ ಜಗನ್ನಾಥನ ಮುಂದೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಈ ಸರ್ಗವನ್ನು "ರಾಧಿಕಾಮಿಲನ", ರಾಧೆಯೊಡನೆ ಸಮಾಗಮದ ಭಾಗ ಎನ್ನುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
"ಸಾನಂದದಾಮೋದರ" ಎಂದರೇನು?
ರಾಧೆಯೊಡನೆ ಸೇರಿದ "ಆನಂದಿಸುವ ಕೃಷ್ಣ".
ಈ ಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಏನು ನಡೆಯುತ್ತದೆ?
ಸಖಿ ರಾಧೆಯನ್ನು ಕೃಷ್ಣನ ಬಳಿ ಹೋಗು ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ, ಅವರು ಕುಂಜದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ.
ಗೀತಗೋವಿಂದವನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?
೧೨ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜಯದೇವ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು