ಗೀತಗೋವಿಂದಂ ತೃತೀಯಃ ಸರ್ಗಃ - ಮುಗ್ಧ ಮಧುಸೂದನಃ
Sri Krishna · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
॥ ತೃತೀಯಃ ಸರ್ಗಃ ॥ ॥ ಮುಗ್ಧಮಧುಸೂದನಃ ॥
ಕಂಸಾರಿರಪಿ ಸಂಸಾರವಾಸನಾಬಂಧಶೃಂಖಲಾಮ್ । ರಾಧಾಮಾಧಾಯ ಹೃದಯೇ ತತ್ಯಾಜ ವ್ರಜಸುಂದರೀಃ ॥ 18 ॥
ಇತಸ್ತತಸ್ತಾಮನುಸೃತ್ಯ ರಾಧಿಕಾ-ಮನಂಗಬಾಣವ್ರಣಖಿನ್ನಮಾನಸಃ । ಕೃತಾನುತಾಪಃ ಸ ಕಲಿಂದನಂದಿನೀ-ತಟಾಂತಕುಂಜೇ ವಿಷಸಾದ ಮಾಧವಃ ॥ 19 ॥
॥ ಗೀತಂ 7 ॥
ಮಾಮಿಯಂ ಚಲಿತಾ ವಿಲೋಕ್ಯ ವೃತಂ ವಧೂನಿಚಯೇನ । ಸಾಪರಾಧತಯಾ ಮಯಾಪಿ ನ ವಾರಿತಾತಿಭಯೇನ ॥ ಹರಿ ಹರಿ ಹತಾದರತಯಾ ಗತಾ ಸಾ ಕುಪಿತೇವ ॥ 1 ॥
ಕಿಂ ಕರಿಷ್ಯತಿ ಕಿಂ ವದಿಷ್ಯತಿ ಸಾ ಚಿರಂ ವಿರಹೇಣ । ಕಿಂ ಧನೇನ ಜನೇನ ಕಿಂ ಮಮ ಜೀವನೇನ ಗೃಹೇಣ ॥ 2 ॥
ಚಿಂತಯಾಮಿ ತದಾನನಂ ಕುಟಿಲಭ್ರು ಕೋಪಭರೇಣ । ಶೋಣಪದ್ಮಮಿವೋಪರಿ ಭ್ರಮತಾಕುಲಂ ಭ್ರಮರೇಣ ॥ 3 ॥
ತಾಮಹಂ ಹೃದಿ ಸಂಗತಾಮನಿಶಂ ಭೃಶಂ ರಮಯಾಮಿ । ಕಿಂ ವನೇಽನುಸರಾಮಿ ತಾಮಿಹ ಕಿಂ ವೃಥಾ ವಿಲಪಾಮಿ ॥ 4 ॥
ತನ್ವಿ ಖಿನ್ನಮಸೂಯಯಾ ಹೃದಯಂ ತವಾಕಲಯಾಮಿ । ತನ್ನ ವೇದ್ಮಿ ಕುತೋ ಗತಾಸಿ ನ ತೇನ ತೇಽನುನಯಾಮಿ ॥ 5 ॥
ದೃಶ್ಯತೇ ಪುರತೋ ಗತಾಗತಮೇವ ಮೇ ವಿದಧಾಸಿ । ಕಿಂ ಪುರೇವ ಸಸಂಭ್ರಮಂ ಪರಿರಂಭಣಂ ನ ದದಾಸಿ ॥ 6 ॥
ಕ್ಷಮ್ಯತಾಮಪರಂ ಕದಾಪಿ ತವೇದೃಶಂ ನ ಕರೋಮಿ । ದೇಹಿ ಸುಂದರಿ ದರ್ಶನಂ ಮಮ ಮನ್ಮಥೇನ ದುನೋಮಿ ॥ 7 ॥
ವರ್ಣಿತಂ ಜಯದೇವಕೇನ ಹರೇರಿದಂ ಪ್ರವಣೇನ । ಕಿಂದುಬಿಲ್ವಸಮುದ್ರಸಂಭವರೋಹಿಣೀರಮಣೇನ ॥ 8 ॥
ಹೃದಿ ಬಿಸಲತಾಹಾರೋ ನಾಯಂ ಭುಜಂಗಮನಾಯಕಃ ಕುವಲಯದಲಶ್ರೇಣೀ ಕಂಠೇ ನ ಸಾ ಗರಲದ್ಯುತಿಃ । ಮಲಯಜರಜೋ ನೇದಂ ಭಸ್ಮ ಪ್ರಿಯಾರಹಿತೇ ಮಯಿ ಪ್ರಹರ ನ ಹರಭ್ರಾಂತ್ಯಾನಂಗ ಕ್ರುಧಾ ಕಿಮು ಧಾವಸಿ ॥ 20 ॥
ಪಾಣೌ ಮಾ ಕುರು ಚೂತಸಾಯಕಮಮುಂ ಮಾ ಚಾಪಮಾರೋಪಯ ಕ್ರೀಡಾನಿರ್ಜಿತವಿಶ್ವ ಮೂರ್ಛಿತಜನಾಘಾತೇನ ಕಿಂ ಪೌರುಷಮ್ । ತಸ್ಯಾ ಏವ ಮೃಗೀದೃಶೋ ಮನಸಿಜಪ್ರೇಂಖತ್ಕಟಾಕ್ಷಾಶುಗ-ಶ್ರೇಣೀಜರ್ಜರಿತಂ ಮನಾಗಪಿ ಮನೋ ನಾದ್ಯಾಪಿ ಸಂಧುಕ್ಷತೇ ॥ 21 ॥
ಭ್ರೂಚಾಪೇ ನಿಹಿತಃ ಕಟಾಕ್ಷವಿಶಿಖೋ ನಿರ್ಮಾತು ಮರ್ಮವ್ಯಥಾಂ ಶ್ಯಾಮಾತ್ಮಾ ಕುಟಿಲಃ ಕರೋತು ಕಬರೀಭಾರೋಽಪಿ ಮಾರೋದ್ಯಮಮ್ । ಮೋಹಂ ತಾವದಯಂ ಚ ತನ್ವಿ ತನುತಾಂ ಬಿಂಬಾದರೋ ರಾಗವಾನ್ ಸದ್ವೃತ್ತಸ್ತನಮಣ್ದಲಸ್ತವ ಕಥಂ ಪ್ರಾಣೈರ್ಮಮ ಕ್ರೀಡತಿ ॥ 22 ॥
ತಾನಿ ಸ್ಪರ್ಶಸುಖಾನಿ ತೇ ಚ ತರಲಾಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಾ ದೃಶೋರ್ವಿಭ್ರಮಾ-ಸ್ತದ್ವಕ್ತ್ರಾಂಬುಜಸೌರಭಂ ಸ ಚ ಸುಧಾಸ್ಯಂದೀ ಗಿರಾಂ ವಕ್ರಿಮಾ । ಸಾ ಬಿಂಬಾಧರಮಾಧುರೀತಿ ವಿಷಯಾಸಂಗೇಽಪಿ ಚೇನ್ಮಾನಸಂ ತಸ್ಯಾಂ ಲಗ್ನಸಮಾಧಿ ಹಂತ ವಿರಹವ್ಯಾಧಿಃ ಕಥಂ ವರ್ಧತೇ ॥ 23 ॥
ಭ್ರೂಪಲ್ಲವಂ ಧನುರಪಾಂಗತರಂಗಿತಾನಿ ಬಾಣಾಃ ಗುಣಃ ಶ್ರವಣಪಾಲಿರಿತಿ ಸ್ಮರೇಣ । ತಸ್ಯಾಮನಂಗಜಯಜಂಗಮದೇವತಾಯಾಂ ಅಸ್ತ್ರಾಣಿ ನಿರ್ಜಿತಜಗಂತಿ ಕಿಮರ್ಪಿತಾನಿ ॥ 24 ॥
[ಏಷಃ ಶ್ಲೋಕಃ ಕೇಷುಚನ ಸಂಸ್ಕರಣೇಷು ವಿದ್ಯತೇ]
ತಿರ್ಯಕ್ಕಂಠ ವಿಲೋಲ ಮೌಲಿ ತರಲೋತ್ತಂ ಸಸ್ಯ ವಂಶೋಚ್ಚರದ್- ದೀಪ್ತಿಸ್ಥಾನ ಕೃತಾವಧಾನ ಲಲನಾ ಲಕ್ಷೈರ್ನ ಸಂಲಕ್ಷಿತಾಃ । ಸಂಮುಗ್ಧೇ ಮಧುಸೂದನಸ್ಯ ಮಧುರೇ ರಾಧಾಮುಖೇಂದೌ ಸುಧಾ- ಸಾರೇ ಕಂದಲಿತಾಶ್ಚಿರಂ ದಧತು ವಃ ಕ್ಷೇಮಂ ಕಟಾಕ್ಷೋರ್ಮ್ಮಯ ॥ (25) ॥
॥ ಇತಿ ಶ್ರೀಗೀತಗೋವಿಂದೇ ಮುಗ್ಧಮಧುಸೂದನೋ ನಾಮ ತೃತೀಯಃ ಸರ್ಗಃ ॥
ಗೀತಗೋವಿಂದಂ ತೃತೀಯಃ ಸರ್ಗಃ - ಮುಗ್ಧ ಮಧುಸೂದನಃ ಬಗ್ಗೆ
ಜಯದೇವನ ಗೀತಗೋವಿಂದದ ಮೂರನೇ ಸರ್ಗ "ಮುಗ್ಧಮಧುಸೂದನ", ಗೊಂದಲಗೊಂಡ ಕೃಷ್ಣ. ಕಂಸಾರಿ ಕೃಷ್ಣ ರಾಧೆಯನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿರಿಸಿ ವ್ರಜದ ಇತರ ಸುಂದರಿಯರನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾನೆ; ರಾಧೆ ನೊಂದು ಹೋದಳೆಂದು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಟ್ಟು ಯಮುನಾತೀರದಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾನೆ; "ಮಾಮಿಯಂ ಚಲಿತಾ ವಿಲೋಕ್ಯ" ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ, ಇತರರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ತನ್ನನ್ನು ಕಂಡು ಅವಳು ಹೊರಟುಹೋದಳು ಎಂದು ವಿಲಪಿಸಿ ಅವಳ ಕ್ಷಮೆಗೆ ಹಂಬಲಿಸುತ್ತಾನೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಜಯದೇವ (೧೨ನೇ ಶತಮಾನ)
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಒಡಿಸ್ಸಿ ಮೊದಲಾದ ನೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಭಜನೆ ಮತ್ತು ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಪುರಿಯ ಜಗನ್ನಾಥ ದೇವಾಲಯದ ಗೀತಗೋವಿಂದ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಜಯದೇವ (೧೨ನೇ ಶತಮಾನ) ಗೀತಗೋವಿಂದವನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ; ಅದರ ಅಷ್ಟಪದಿಗಳನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಪುರಿಯ ಜಗನ್ನಾಥನ ಮುಂದೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಪ್ರತಿ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಪದಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಅವನ್ನು ಅಷ್ಟಪದಿಗಳು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
"ಮುಗ್ಧಮಧುಸೂದನ" ಎಂದರೇನು?
ರಾಧೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವ "ಗೊಂದಲಗೊಂಡ ಕೃಷ್ಣ".
ಗೀತಗೋವಿಂದವನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?
೧೨ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜಯದೇವ.
ಇದನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಎಲ್ಲಿ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ?
ಪುರಿಯ ಜಗನ್ನಾಥನ ಮುಂದೆ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು