MuhurtaNow

ಗೀತಗೋವಿಂದಂ ಚತುರ್ಥಃ ಸರ್ಗಃ - ಸ್ನಿಗ್ಧ ಮಧುಸೂದನಃ

Sri Krishna · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ

॥ चतुर्थः सर्गः ॥ ॥ स्निग्धमधुसूदनः ॥

यमुनातीरवानीरनिकुंजे मंदमास्थितम् । प्राह प्रेमभरोद्भ्रांतं माधवं राधिकासखी ॥ 25 ॥

॥ गीतं 8 ॥

निंदति चंदनमिंदुकिरणमनु विंदति खेदमधीरम् । व्यालनिलयमिलनेन गरलमिव कलयति मलयसमीरम् ॥ सा विरहे तव दीना माधव मनसिजविशिखभयादिव भावनया त्वयि लीना ॥ 1 ॥

अविरलनिपतितमदनशरादिव भवदवनाय विशालम् । स्वहृदयर्मणी वर्म करोति सजलनलिनीदलजालम् ॥ 2 ॥

कुसुमविशिखशरतल्पमनल्पविलासकलाकमनीयम् । व्रतमिव तव परिरंभसुखाय करोति कुसुमशयनीयम् ॥ 3 ॥

वहति च गलितविलोचनजलभरमाननकमलमुदारम् । विधुमिव विकटविधुंतुददंतदलनगलितामृतधारम् ॥ 4 ॥

विलिखति रहसि कुरंगमदेन भवंतमसमशरभूतम् । प्रणमति मकरमधो विनिधाय करे च शरं नवचूतम् ॥ 5 ॥

प्रतिपदमिदमपि निगतति माधव तव चरणे पतिताहम् । त्वयि विमुखे मयि सपदि सुधानिधिरपि तनुते तनुदाहम् ॥ 6 ॥

ध्यानलयेन पुरः परिकल्प्य भवंतमतीव दुरापम् । विलपति हसति विषीदति रोदिति चंचति मुंचति तापम् ॥ 7 ॥

श्रीजयदेवभणितमिदमधिकं यदि मनसा नटनीयम् । हरिविरहाकुलबल्लवयुवतिसखीवचनं पठनीयम् ॥ 8 ॥

आवासो विपिनायते प्रियसखीमालापि जालायते तापोऽपि श्वसितेन दावदहनज्वालाकलापायते । सापि त्वद्विरहेण हंत हरिणीरूपायते हा कथं कंदर्पोऽपि यमायते विरचयञ्शार्दूलविक्रीडितम् ॥ 26 ॥

॥ गीतं 9 ॥

स्तनविनिहितमपि हारमुदारम् । सा मनुते कृशतनुरतिभारम् ॥ राधिका विरहे तव केशव ॥ 1 ॥

सरसमसृणमपि मलयजपंकम् । पश्यति विषमिव वपुषि सशंकम् ॥ 2 ॥

श्वसितपवनमनुपमपरिणाहम् । मदनदहनमिव वहति सदाहम् ॥ 3 ॥

दिशि दिशि किरति सजलकणजालम् । नयननलिनमिव विगलितनालम् ॥ 4 ॥

नयनविषयमपि किसलयतल्पम् । कलयति विहितहुताशविकल्पम् ॥ 5 ॥

त्यजति न पाणितलेन कपोलम् । बालशशिनमिव सायमलोलम् ॥ 6 ॥

हरिरिति हरिरिति जपति सकामम् । विरहविहितमरणेन निकामम् ॥ 7 ॥

श्रीजयदेवभणितमिति गीतम् । सुखयतु केशवपदमुपुनीतम् ॥ 8 ॥

सा रोमांचति सीत्करोति विलपत्युत्कंपते ताम्यति ध्यायत्युद्भ्रमति प्रमीलति पतत्युद्याति मूर्च्छत्यपि । एतावत्यतनुज्वरे वरतनुर्जीवेन्न किं ते रसात् स्वर्वैद्यप्रतिम प्रसीदसि यदि त्यक्तोऽन्यथा नांतकः ॥ 27 ॥

स्मरातुरां दैवतवैद्यहृद्य त्वदंगसंगामृतमात्रसाध्याम् । विमुक्तबाधां कुरुषे न राधा-मुपेंद्र वज्रादपि दारुणोऽसि ॥ 28 ॥

कंदर्पज्वरसंज्वरस्तुरतनोराश्चर्यमस्याश्चिरं चेतश्चंदनचंद्रमःकमलिनीचिंतासु संताम्यति । किंतु क्लांतिवशेन शीतलतनुं त्वामेकमेव प्रियं ध्यायंती रहसि स्थिता कथमपि क्षीणा क्षणं प्राणिति ॥ 29 ॥

क्षणमपि विरहः पुरा न सेहे नयननिमीलनखिन्नया यया ते । श्वसिति कथमसौ रसालशाखां चिरविरहेण विलोक्य पुष्पिताग्राम् ॥ 30 ॥

॥ इति गीतगोविंदे स्निग्धमाधवो नाम चतुर्थः सर्गः ॥

ಗೀತಗೋವಿಂದಂ ಚತುರ್ಥಃ ಸರ್ಗಃ - ಸ್ನಿಗ್ಧ ಮಧುಸೂದನಃ ಬಗ್ಗೆ

ಜಯದೇವನ ಗೀತಗೋವಿಂದದ ನಾಲ್ಕನೇ ಸರ್ಗ "ಸ್ನಿಗ್ಧ ಮಧುಸೂದನ" ಯಮುನಾತೀರದ ಜೊಂಡಿನ ಕುಂಜದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಕುಳಿತ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ರಾಧೆಯ ಸಖಿ ಬಂದು ವಿರಹದಲ್ಲಿ ರಾಧೆಯ ಸ್ಥಿತಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾಳೆ: ತಣ್ಣನೆಯ ಗಂಧ ಬೆಳದಿಂಗಳನ್ನು ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ, ಹೂವಿನ ಹಾಸಿಗೆ ಮಾಡಿ ಬಾಣದ ಹಾಸಿಗೆಯಂತೆ ಮಲಗುತ್ತಾಳೆ, ಅವನ ಚಿತ್ರ ಬರೆದು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಅವನನ್ನೇ ನೆನೆಯುತ್ತ ಕೃಶಳಾಗಿ ಬಿಳಿಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ; "ನಿನ್ನ ವಿರಹದಲ್ಲಿ ರಾಧೆ ನರಳುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ" ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಪಲ್ಲವಿ.

ರಚನೆಕಾರರು: ಜಯದೇವ (೧೨ನೇ ಶತಮಾನ)

ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಒಡಿಸ್ಸಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅಷ್ಟಪದಿ ಗಾಯನದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪುರಿಯಲ್ಲಿ.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

  • ಇದರ ಅಷ್ಟಪದಿ "ಸಾ ವಿರಹೇ ತವ ದೀನಾ", "ನಿನ್ನ ವಿರಹದಲ್ಲಿ ಅವಳು ದೀನಳು", ಗೀತಗೋವಿಂದದ ಅತಿಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
  • ಭಕ್ತಿಪರ ಓದಿನಲ್ಲಿ ರಾಧೆಯ ಹಂಬಲ ಭಗವಂತನಿಗಾಗಿ ಜೀವದ ಹಂಬಲದ ಸಂಕೇತ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಈ ಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ?

ಯಮುನಾತೀರದ ಜೊಂಡಿನ ಕುಂಜದಲ್ಲಿ.

ರಾಧೆಯ ಸ್ಥಿತಿ ವರ್ಣಿಸುವವರು ಯಾರು?

ರಾಧೆಯ ಸಖಿ.

ಗೀತಗೋವಿಂದ ಬರೆದವರು ಯಾರು?

೧೨ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜಯದೇವ.

ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.