ಗೀತಗೋವಿಂದಂ ಚತುರ್ಥಃ ಸರ್ಗಃ - ಸ್ನಿಗ್ಧ ಮಧುಸೂದನಃ
Sri Krishna · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
॥ ചതുര്ഥഃ സര്ഗഃ ॥ ॥ സ്നിഗ്ധമധുസൂദനഃ ॥
യമുനാതീരവാനീരനികുംജേ മംദമാസ്ഥിതമ് । പ്രാഹ പ്രേമഭരോദ്ഭ്രാംതം മാധവം രാധികാസഖീ ॥ 25 ॥
॥ ഗീതം 8 ॥
നിംദതി ചംദനമിംദുകിരണമനു വിംദതി ഖേദമധീരമ് । വ്യാലനിലയമിലനേന ഗരലമിവ കലയതി മലയസമീരമ് ॥ സാ വിരഹേ തവ ദീനാ മാധവ മനസിജവിശിഖഭയാദിവ ഭാവനയാ ത്വയി ലീനാ ॥ 1 ॥
അവിരലനിപതിതമദനശരാദിവ ഭവദവനായ വിശാലമ് । സ്വഹൃദയര്മണീ വര്മ കരോതി സജലനലിനീദലജാലമ് ॥ 2 ॥
കുസുമവിശിഖശരതല്പമനല്പവിലാസകലാകമനീയമ് । വ്രതമിവ തവ പരിരംഭസുഖായ കരോതി കുസുമശയനീയമ് ॥ 3 ॥
വഹതി ച ഗലിതവിലോചനജലഭരമാനനകമലമുദാരമ് । വിധുമിവ വികടവിധുംതുദദംതദലനഗലിതാമൃതധാരമ് ॥ 4 ॥
വിലിഖതി രഹസി കുരംഗമദേന ഭവംതമസമശരഭൂതമ് । പ്രണമതി മകരമധോ വിനിധായ കരേ ച ശരം നവചൂതമ് ॥ 5 ॥
പ്രതിപദമിദമപി നിഗതതി മാധവ തവ ചരണേ പതിതാഹമ് । ത്വയി വിമുഖേ മയി സപദി സുധാനിധിരപി തനുതേ തനുദാഹമ് ॥ 6 ॥
ധ്യാനലയേന പുരഃ പരികല്പ്യ ഭവംതമതീവ ദുരാപമ് । വിലപതി ഹസതി വിഷീദതി രോദിതി ചംചതി മുംചതി താപമ് ॥ 7 ॥
ശ്രീജയദേവഭണിതമിദമധികം യദി മനസാ നടനീയമ് । ഹരിവിരഹാകുലബല്ലവയുവതിസഖീവചനം പഠനീയമ് ॥ 8 ॥
ആവാസോ വിപിനായതേ പ്രിയസഖീമാലാപി ജാലായതേ താപോഽപി ശ്വസിതേന ദാവദഹനജ്വാലാകലാപായതേ । സാപി ത്വദ്വിരഹേണ ഹംത ഹരിണീരൂപായതേ ഹാ കഥം കംദര്പോഽപി യമായതേ വിരചയഞ്ശാര്ദൂലവിക്രീഡിതമ് ॥ 26 ॥
॥ ഗീതം 9 ॥
സ്തനവിനിഹിതമപി ഹാരമുദാരമ് । സാ മനുതേ കൃശതനുരതിഭാരമ് ॥ രാധികാ വിരഹേ തവ കേശവ ॥ 1 ॥
സരസമസൃണമപി മലയജപംകമ് । പശ്യതി വിഷമിവ വപുഷി സശംകമ് ॥ 2 ॥
ശ്വസിതപവനമനുപമപരിണാഹമ് । മദനദഹനമിവ വഹതി സദാഹമ് ॥ 3 ॥
ദിശി ദിശി കിരതി സജലകണജാലമ് । നയനനലിനമിവ വിഗലിതനാലമ് ॥ 4 ॥
നയനവിഷയമപി കിസലയതല്പമ് । കലയതി വിഹിതഹുതാശവികല്പമ് ॥ 5 ॥
ത്യജതി ന പാണിതലേന കപോലമ് । ബാലശശിനമിവ സായമലോലമ് ॥ 6 ॥
ഹരിരിതി ഹരിരിതി ജപതി സകാമമ് । വിരഹവിഹിതമരണേന നികാമമ് ॥ 7 ॥
ശ്രീജയദേവഭണിതമിതി ഗീതമ് । സുഖയതു കേശവപദമുപുനീതമ് ॥ 8 ॥
സാ രോമാംചതി സീത്കരോതി വിലപത്യുത്കംപതേ താമ്യതി ധ്യായത്യുദ്ഭ്രമതി പ്രമീലതി പതത്യുദ്യാതി മൂര്ച്ഛത്യപി । ഏതാവത്യതനുജ്വരേ വരതനുര്ജീവേന്ന കിം തേ രസാത് സ്വർവൈദ്യപ്രതിമ പ്രസീദസി യദി ത്യക്തോഽന്യഥാ നാംതകഃ ॥ 27 ॥
സ്മരാതുരാം ദൈവതവൈദ്യഹൃദ്യ ത്വദംഗസംഗാമൃതമാത്രസാധ്യാമ് । വിമുക്തബാധാം കുരുഷേ ന രാധാ-മുപേംദ്ര വജ്രാദപി ദാരുണോഽസി ॥ 28 ॥
കംദര്പജ്വരസംജ്വരസ്തുരതനോരാശ്ചര്യമസ്യാശ്ചിരം ചേതശ്ചംദനചംദ്രമഃകമലിനീചിംതാസു സംതാമ്യതി । കിംതു ക്ലാംതിവശേന ശീതലതനും ത്വാമേകമേവ പ്രിയം ധ്യായംതീ രഹസി സ്ഥിതാ കഥമപി ക്ഷീണാ ക്ഷണം പ്രാണിതി ॥ 29 ॥
ക്ഷണമപി വിരഹഃ പുരാ ന സേഹേ നയനനിമീലനഖിന്നയാ യയാ തേ । ശ്വസിതി കഥമസൌ രസാലശാഖാം ചിരവിരഹേണ വിലോക്യ പുഷ്പിതാഗ്രാമ് ॥ 30 ॥
॥ ഇതി ഗീതഗോവിംദേ സ്നിഗ്ധമാധവോ നാമ ചതുര്ഥഃ സര്ഗഃ ॥
ಗೀತಗೋವಿಂದಂ ಚತುರ್ಥಃ ಸರ್ಗಃ - ಸ್ನಿಗ್ಧ ಮಧುಸೂದನಃ ಬಗ್ಗೆ
ಜಯದೇವನ ಗೀತಗೋವಿಂದದ ನಾಲ್ಕನೇ ಸರ್ಗ "ಸ್ನಿಗ್ಧ ಮಧುಸೂದನ" ಯಮುನಾತೀರದ ಜೊಂಡಿನ ಕುಂಜದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಕುಳಿತ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ರಾಧೆಯ ಸಖಿ ಬಂದು ವಿರಹದಲ್ಲಿ ರಾಧೆಯ ಸ್ಥಿತಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾಳೆ: ತಣ್ಣನೆಯ ಗಂಧ ಬೆಳದಿಂಗಳನ್ನು ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ, ಹೂವಿನ ಹಾಸಿಗೆ ಮಾಡಿ ಬಾಣದ ಹಾಸಿಗೆಯಂತೆ ಮಲಗುತ್ತಾಳೆ, ಅವನ ಚಿತ್ರ ಬರೆದು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಅವನನ್ನೇ ನೆನೆಯುತ್ತ ಕೃಶಳಾಗಿ ಬಿಳಿಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ; "ನಿನ್ನ ವಿರಹದಲ್ಲಿ ರಾಧೆ ನರಳುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ" ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಪಲ್ಲವಿ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಜಯದೇವ (೧೨ನೇ ಶತಮಾನ)
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಒಡಿಸ್ಸಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅಷ್ಟಪದಿ ಗಾಯನದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪುರಿಯಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಇದರ ಅಷ್ಟಪದಿ "ಸಾ ವಿರಹೇ ತವ ದೀನಾ", "ನಿನ್ನ ವಿರಹದಲ್ಲಿ ಅವಳು ದೀನಳು", ಗೀತಗೋವಿಂದದ ಅತಿಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
- ಭಕ್ತಿಪರ ಓದಿನಲ್ಲಿ ರಾಧೆಯ ಹಂಬಲ ಭಗವಂತನಿಗಾಗಿ ಜೀವದ ಹಂಬಲದ ಸಂಕೇತ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಈ ಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ?
ಯಮುನಾತೀರದ ಜೊಂಡಿನ ಕುಂಜದಲ್ಲಿ.
ರಾಧೆಯ ಸ್ಥಿತಿ ವರ್ಣಿಸುವವರು ಯಾರು?
ರಾಧೆಯ ಸಖಿ.
ಗೀತಗೋವಿಂದ ಬರೆದವರು ಯಾರು?
೧೨ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜಯದೇವ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು