MuhurtaNow

ಗೀತಗೋವಿಂದಂ ಸಪ್ತಮಃ ಸರ್ಗಃ - ನಾಗರ ನಾರಯಣಃ

Sri Krishna · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ

॥ സപ്തമഃ സര്ഗഃ ॥ ॥ നാഗരനാരായണഃ ॥

അത്രാംതരേ ച കുലടാകുലവര്ത്മപാത-സംജാതപാതക ഇവ സ്ഫുടലാംഛനശ്രീഃ । വൃംദാവനാംതരമദീപയദംശുജാലൈ-ര്ദിക്സുംദരീവദനചംദനബിംദുരിംദുഃ ॥ 40 ॥

പ്രസരതി ശശധരബിംബേ വിഹിതവിലംബേ ച മാധവേ വിധുരാ । വിരചിതവിവിധവിലാപം സാ പരിതാപം ചകാരോച്ചൈഃ ॥ 41 ॥

॥ ഗീതം 13 ॥

കഥിതസമയേഽപി ഹരിരഹഹ ന യയൌ വനമ് । മമ വിഫലമിദമമലരൂപമപി യൌവനമ് ॥ യാമി ഹേ കമിഹ ശരണം സഖീജനവചനവംചിതാ ॥ 1 ॥

യദനുഗമനായ നിശി ഗഹനമപി ശീലിതമ് । തേന മമ ഹൃദയമിദമസമശരകീലിതമ് ॥ 2 ॥

മമ മരണമേവ വരമതിവിതഥകേതനാ । കിമിഹ വിഷഹാമി വിരഹാനലചേതനാ ॥ 3 ॥

മാമഹഹ വിധുരയതി മധുരമധുയാമിനീ । കാപി ഹരിമനുഭവതി കൃതസുകൃതകാമിനീ ॥ 4 ॥

അഹഹ കലയാമി വലയാദിമണീഭൂഷണമ് । ഹരിവിരഹദഹനവഹനേന ബഹുദൂഷണമ് ॥ 5 ॥

കുസുമസുകുമാരതനുമതനുശരലീലയാ । സ്രഗപി ഹൃദി ഹംതി മാമതിവിഷമശീലയാ ॥ 6 ॥

അഹമിഹ നിവസാമി നഗണിതവനവേതസാ । സ്മരതി മധുസൂദനോ മാമപി ന ചേതസാ ॥ 7 ॥

ഹരിചരണശരണജയദേവകവിഭാരതീ । വസതു ഹൃദി യുവതിരിവ കോമലകലാവതീ ॥ 8 ॥

തത്കിം കാമപി കാമിനീമഭിസൃതഃ കിം വാ കലാകേലിഭി-ര്ബദ്ധോ ബംധുഭിരംധകാരിണി വനോപാംതേ കിമു ഭ്രാമ്യതി । കാംതഃ ക്ലാംതമനാ മനാഗപി പഥി പ്രസ്ഥാതുമേവാക്ഷമഃ സംകേതീകൃതമംജുവംജുലലതാകുംജേഽപി യന്നാഗതഃ ॥ 42 ॥

അഥാഗതാം മാധവമംതരേണ സഖീമിയം വീക്ഷ്യ വിഷാദമൂകാമ് । വിശംക്മാനാ രമിതം കയാപി ജനാര്ദനം ദൃഷ്ടവദേതദാഹ ॥ 43 ॥

॥ ഗീതം 14 ॥

സ്മരസമരോചിതവിരചിതവേശാ । ഗലിതകുസുമദരവിലുലിതകേശാ ॥ കാപി മധുരിപുണാ വിലസതി യുവതിരധികഗുണാ ॥ 1 ॥

ഹരിപരിരംഭണവലിതവികാരാ । കുചകലശോപരി തരലിതഹാരാ ॥ 2 ॥

വിചലദലകലലിതാനനചംദ്രാ । തദധരപാനരഭസകൃതതംദ്രാ ॥ 3 ॥

ചംചലകുംഡലദലിതകപോലാ । മുഖരിതരസനജഘനഗലിതലോലാ ॥ 4 ॥

ദയിതവിലോകിതലജ്ജിതഹസിതാ । ബഹുവിധകൂജിതരതിരസരസിതാ ॥ 5 ॥

വിപുലപുലകപൃഥുവേപഥുഭംഗാ । ശ്വസിതനിമീലിതവികസദനംഗാ ॥ 6 ॥

ശ്രമജലകണഭരസുഭഗശരീരാ । പരിപതിതോരസി രതിരണധീരാ ॥ 7 ॥

ശ്രീജയദേവഭണിതഹരിരമിതമ് । കലികലുഷം ജനയതു പരിശമിതമ് ॥ 8 ॥

വിരഹപാംഡുമുരാരിമുഖാംബുജ-ദ്യുതിരിയം തിരയന്നപി ചേതനാമ് । വിധുരതീവ തനോതി മനോഭുവഃ സഹൃദയേ ഹൃദയേ മദനവ്യഥാമ് ॥ 44 ॥

॥ ഗീതം 15 ॥

സമുദിതമദനേ രമണീവദനേ ചുംബനവലിതാധരേ । മൃഗമദതിലകം ലിഖതി സപുലകം മൃഗമിവ രജനീകരേ ॥ രമതേ യമുനാപുലിനവനേ വിജയീ മുരാരിരധുനാ ॥ 1 ॥

ഘനചയരുചിരേ രചയതി ചികുരേ തരലിതതരുണാനനേ । കുരബകകുസുമം ചപലാസുഷമം രതിപതിമൃഗകാനനേ ॥ 2 ॥

ഘടയതി സുഘനേ കുചയുഗഗഗനേ മൃഗമദരുചിരൂഷിതേ । മണിസരമമലം താരകപടലം നഖപദശശിഭൂഷിതേ ॥ 3 ॥

ജിതബിസശകലേ മൃദുഭുജയുഗലേ കരതലനലിനീദലേ । മരകതവലയം മധുകരനിചയം വിതരതി ഹിമശീതലേ ॥ 4 ॥

രതിഗൃഹജഘനേ വിപുലാപഘനേ മനസിജകനകാസനേ । മണിമയരസനം തോരണഹസനം വികിരതി കൃതവാസനേ ॥ 5 ॥

ചരണകിസലയേ കമലാനിലയേ നഖമണിഗണപൂജിതേ । ബഹിരപവരണം യാവകഭരണം ജനയതി ഹൃദി യോജിതേ ॥ 6 ॥

രമയതി സദൃശം കാമപി സുഭൃശം ഖലഹലധരസോദരേ । കിമഫലമവസം ചിരമിഹ വിരസം വദ സഖി വിടപോദരേ ॥ 7 ॥

ഇഹ രസഭണനേ കൃതഹരിഗുണനേ മധുരിപുപദസേവകേ । കലിയുഗചരിതം ന വസതു ദുരിതം കവിനൃപജയദേവകേ ॥ 8 ॥

നായാതഃ സഖി നിര്ദയോ യദി ശഠസ്ത്വം ദൂതി കിം ദൂയസേ സ്വച്ഛംദം ബഹുവല്ലഭഃ സ രമതേ കിം തത്ര തേ ദൂഷണമ് । പശ്യാദ്യ പ്രിയസമ്ഗമായ ദയിതസ്യാകൃഷ്യമാണം ഗണൈ-രുത്കംഠാര്തിഭരാദിവ സ്ഫുടദിദം ചേതഃ സ്വയം യാസ്യതി ॥ 45 ॥

॥ ഗീതം 16 ॥

അനിലതരലകുവലയനയനേന । തപതി ന സാ കിസലയശയനേന ॥ സഖി യാ രമിതാ വനമാലിനാ ॥ 1 ॥

വികസിതസരസിജലലിതമുഖേന । സ്ഫുടതി ന സാ മനസിജവിശിഖേന ॥ 2 ॥

അമൃതമധുരമൃദുതരവചനേന । ജ്വലതി ന സാ മലയജപവനേന ॥ 3 ॥

സ്ഥലജലരുഹരുചികരചരണേന । ലുഠതി ന സാ ഹിമകരകിരണേന ॥ 4 ॥

സജലജലദസമുദയരുചിരേണ । ദലതി ന സാ ഹൃദി ചിരവിരഹേണ ॥ 5 ॥

കനകനികഷരുചിശുചിവസനേന । ശ്വസതി ന സാ പരിജനഹസനേന ॥ 6 ॥

സകലഭുവനജനവരതരുണേന । വഹതി ന സാ രുജമതികരുണേന ॥ 7 ॥

ശ്രീജയദേവഭണിതവചനേന । പ്രവിശതു ഹരിരപി ഹൃദയമനേന ॥ 8 ॥

മനോഭവാനംദന ചംദനാനില പ്രസീദ രേ ദക്ഷിണ മുംച വാമതാമ് । ക്ഷണം ജഗത്പ്രാണ വിധായ മാധവം പുരോ മമ പ്രാണഹരോ ഭവിഷ്യസി ॥ 46 ॥

രിപുരിവ സഖീസംവാസോഽയം ശിഖീവ ഹിമാനിലോ വിഷമിവ സുധാരശ്മിര്യസ്മിംദുനോതി മനോഗതേ । ഹൃദയമദയേ തസ്മിന്നേവം പുനർവലതേ ബലാത് കുവലയദൃശാം വാമഃ കാമോ നികാമനിരംകുശഃ ॥ 47 ॥

ബാധാം വിധേഹി മലയാനില പംചബാണ പ്രാണാന്ഗൃഹാണ ന ഗൃഹം പുനരാശ്രയിഷ്യേ । കിം തേ കൃതാംതഭഗിനി ക്ഷമയാ തരംഗൈ-രംഗാനി സിംച മമ ശാമ്യതു ദേഹദാഹഃ ॥ 48 ॥

പ്രാതര്നീലനിചോലമച്യുതമുരസ്സംവീതപീതാംബരമ് രധായാശ്കിതം വിലോക്യ ഹസതി സ്വൈരം സഖീമംഡലേ । വ്രീഡാചംചലമംചലം നയനയോരാധായ രാധാനനേ സ്വാദുസ്മേരമുഖോഽയമസ്തു ജഗദാനംദായ നംദാത്മജഃ॥ (കസ്മിംശ്ചന പാഠാംതരേ ഇദം പദ്യം വിദ്യതേ)

॥ ഇതി ഗീതഗോവിംദേ വിപ്രലബ്ധാവര്ണനേ നാഗനാരായണോ നാമ സപ്തമഃ സര്ഗഃ ॥

ಗೀತಗೋವಿಂದಂ ಸಪ್ತಮಃ ಸರ್ಗಃ - ನಾಗರ ನಾರಯಣಃ ಬಗ್ಗೆ

ಜಯದೇವನ ಗೀತಗೋವಿಂದದ ಏಳನೇ ಸರ್ಗ "ನಾಗರ ನಾರಾಯಣ" (ಚತುರ ಪ್ರಿಯ ನಾರಾಯಣ) ರಾಧೆಯನ್ನು ವಿಪ್ರಲಬ್ಧ ನಾಯಿಕೆಯಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಬೃಂದಾವನದ ಮೇಲೆ ಚಂದ್ರ ಉದಯಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅವನ ಕಲೆ ಪಾಪದ ಕಲೆಯಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ, ಆದರೂ ಕೃಷ್ಣ ಸಂಕೇತಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಕಾಯುವ ರಾಧೆ ಅವನನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬಳ ತೋಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ; ಅವಳ ಹಾಡುಗಳು ದುಃಖ ಹಂಬಲ ಸುರಿಸುತ್ತವೆ: ಸಖಿ ಮರಳಿಲ್ಲ, ರಾತ್ರಿ ಕಳೆಯುತ್ತಿದೆ, ತಣ್ಣನೆಯ ಬೆಳದಿಂಗಳು ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಸುಡುತ್ತಿದೆ.

ರಚನೆಕಾರರು: ಜಯದೇವ (೧೨ನೇ ಶತಮಾನ)

ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಒಡಿಸ್ಸಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅಷ್ಟಪದಿ ಗಾಯನದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪುರಿಯಲ್ಲಿ.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

  • ಈ ಸರ್ಗದ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ "ಕಥಿತ ಸಮಯೇಪಿ ಹರಿರಹಹ ನ ಯಯೌ ವನಂ", "ಹೇಳಿದ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಹರಿ ವನಕ್ಕೆ ಬರಲಿಲ್ಲ" ಅಷ್ಟಪದಿ ಸೇರಿದೆ.
  • ಪುರಿಯ ಜಗನ್ನಾಥ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಗೀತಗೋವಿಂದವನ್ನು ದಿನವೂ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

"ನಾಗರ ನಾರಾಯಣ" ಎಂದರೇನು?

"ಚತುರ ಪ್ರಿಯ ನಾರಾಯಣ".

ಈ ಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ರಾಧೆಯ ಸ್ಥಿತಿ ಏನು?

ಕೃಷ್ಣನಿಗಾಗಿ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಕಾದು ನಿರಾಶಳಾದವಳು.

ಗೀತಗೋವಿಂದ ಬರೆದವರು ಯಾರು?

೧೨ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜಯದೇವ.

ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.