MuhurtaNow

ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 15 - ಕಪಿಲೋಪದೇಶಂ

Vishnu · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ

ಮತಿರಿಹ ಗುಣಸಕ್ತಾ ಬಂಧಕೃತ್ತೇಷ್ವಸಕ್ತಾ ತ್ವಮೃತಕೃದುಪರುಂಧೇ ಭಕ್ತಿಯೋಗಸ್ತು ಸಕ್ತಿಮ್ । ಮಹದನುಗಮಲಭ್ಯಾ ಭಕ್ತಿರೇವಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯಾ ಕಪಿಲತನುರಿತಿ ತ್ವಂ ದೇವಹೂತ್ಯೈ ನ್ಯಗಾದೀಃ ॥1॥

ಪ್ರಕೃತಿಮಹದಹಂಕಾರಾಶ್ಚ ಮಾತ್ರಾಶ್ಚ ಭೂತಾ- ನ್ಯಪಿ ಹೃದಪಿ ದಶಾಕ್ಷೀ ಪೂರುಷಃ ಪಂಚವಿಂಶಃ । ಇತಿ ವಿದಿತವಿಭಾಗೋ ಮುಚ್ಯತೇಽಸೌ ಪ್ರಕೃತ್ಯಾ ಕಪಿಲತನುರಿತಿ ತ್ವಂ ದೇವಹೂತ್ಯೈ ನ್ಯಗಾದೀಃ ॥2॥

ಪ್ರಕೃತಿಗತಗುಣೌಘೈರ್ನಾಜ್ಯತೇ ಪೂರುಷೋಽಯಂ ಯದಿ ತು ಸಜತಿ ತಸ್ಯಾಂ ತತ್ ಗುಣಾಸ್ತಂ ಭಜೇರನ್ । ಮದನುಭಜನತತ್ತ್ವಾಲೋಚನೈಃ ಸಾಽಪ್ಯಪೇಯಾತ್ ಕಪಿಲತನುರಿತಿ ತ್ವಂ ದೇವಹೂತ್ಯೈ ನ್ಯಗಾದೀಃ ॥3॥

ವಿಮಲಮತಿರುಪಾತ್ತೈರಾಸನಾದ್ಯೈರ್ಮದಂಗಂ ಗರುಡಸಮಧಿರೂಢಂ ದಿವ್ಯಭೂಷಾಯುಧಾಂಕಮ್ । ರುಚಿತುಲಿತತಮಾಲಂ ಶೀಲಯೇತಾನುವೇಲಂ ಕಪಿಲತನುರಿತಿ ತ್ವಂ ದೇವಹೂತ್ಯೈ ನ್ಯಗಾದೀಃ ॥4॥

ಮಮ ಗುಣಗಣಲೀಲಾಕರ್ಣನೈಃ ಕೀರ್ತನಾದ್ಯೈ- ರ್ಮಯಿ ಸುರಸರಿದೋಘಪ್ರಖ್ಯಚಿತ್ತಾನುವೃತ್ತಿಃ । ಭವತಿ ಪರಮಭಕ್ತಿಃ ಸಾ ಹಿ ಮೃತ್ಯೋರ್ವಿಜೇತ್ರೀ ಕಪಿಲತನುರಿತಿ ತ್ವಂ ದೇವಹೂತ್ಯೈ ನ್ಯಗಾದೀಃ ॥5॥

ಅಹಹ ಬಹುಲಹಿಂಸಾಸಂಚಿತಾರ್ಥೈಃ ಕುಟುಂಬಂ ಪ್ರತಿದಿನಮನುಪುಷ್ಣನ್ ಸ್ತ್ರೀಜಿತೋ ಬಾಲಲಾಲೀ । ವಿಶತಿ ಹಿ ಗೃಹಸಕ್ತೋ ಯಾತನಾಂ ಮಯ್ಯಭಕ್ತಃ ಕಪಿಲತನುರಿತಿತ್ವಂ ದೇವಹೂತ್ಯೈ ನ್ಯಗಾದೀಃ ॥6॥

ಯುವತಿಜಠರಖಿನ್ನೋ ಜಾತಬೋಧೋಽಪ್ಯಕಾಂಡೇ ಪ್ರಸವಗಲಿತಬೋಧಃ ಪೀಡಯೋಲ್ಲಂಘ್ಯ ಬಾಲ್ಯಮ್ । ಪುನರಪಿ ಬತ ಮುಹ್ಯತ್ಯೇವ ತಾರುಣ್ಯಕಾಲೇ ಕಪಿಲತನುರಿತಿ ತ್ವಂ ದೇವಹೂತ್ಯೈ ನ್ಯಗಾದೀಃ ॥7॥

ಪಿತೃಸುರಗಣಯಾಜೀ ಧಾರ್ಮಿಕೋ ಯೋ ಗೃಹಸ್ಥಃ ಸ ಚ ನಿಪತತಿ ಕಾಲೇ ದಕ್ಷಿಣಾಧ್ವೋಪಗಾಮೀ । ಮಯಿ ನಿಹಿತಮಕಾಮಂ ಕರ್ಮ ತೂದಕ್ಪಥಾರ್ಥಂ ಕಪಿಲ್ತನುರಿತಿ ತ್ವಂ ದೇವಹೂತ್ಯೈ ನ್ಯಗಾದೀಃ ॥8॥

ಇತಿ ಸುವಿದಿತವೇದ್ಯಾಂ ದೇವ ಹೇ ದೇವಹೂತಿಂ ಕೃತನುತಿಮನುಗೃಹ್ಯ ತ್ವಂ ಗತೋ ಯೋಗಿಸಂಘೈಃ । ವಿಮಲಮತಿರಥಾಽಸೌ ಭಕ್ತಿಯೋಗೇನ ಮುಕ್ತಾ ತ್ವಮಪಿ ಜನಹಿತಾರ್ಥಂ ವರ್ತಸೇ ಪ್ರಾಗುದೀಚ್ಯಾಮ್ ॥9॥

ಪರಮ ಕಿಮು ಬಹೂಕ್ತ್ಯಾ ತ್ವತ್ಪದಾಂಭೋಜಭಕ್ತಿಂ ಸಕಲಭಯವಿನೇತ್ರೀಂ ಸರ್ವಕಾಮೋಪನೇತ್ರೀಮ್ । ವದಸಿ ಖಲು ದೃಢಂ ತ್ವಂ ತದ್ವಿಧೂಯಾಮಯಾನ್ ಮೇ ಗುರುಪವನಪುರೇಶ ತ್ವಯ್ಯುಪಾಧತ್ಸ್ವ ಭಕ್ತಿಮ್ ॥10॥

ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 15 - ಕಪಿಲೋಪದೇಶಂ ಬಗ್ಗೆ

ನಾರಾಯಣೀಯದ ಹದಿನೈದನೇ ದಶಕ ತಾಯಿ ದೇವಹೂತಿಗೆ ಕಪಿಲರ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಕಪಿಲಮುನಿಯಾಗಿ ಅವತರಿಸಿದ ಭಗವಂತ, ಗುಣಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿದ ಮನಸ್ಸು ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ, ಭಗವಂತನತ್ತ ತಿರುಗಿದ ಮನಸ್ಸು ಬಿಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಪ್ರಕೃತಿ, ಮಹತ್, ಅಹಂಕಾರ, ಭೂತಗಳು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಪುರುಷ ಎಂಬ ಸಾಂಖ್ಯದ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನೂ ಭಕ್ತಿಯ ಹಂತಗಳನ್ನೂ ವರ್ಣಿಸಿ, ಮಹಾತ್ಮರ ಸಂಗದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಭಗವತ್ಪಾದಭಕ್ತಿಯೇ ಪರಮ ಗುರಿ ಎಂದು ಬೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ.

ರಚನೆಕಾರರು: ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ (೧೫೬೦ ರಿಂದ ೧೬೪೬)

ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ದಿನನಿತ್ಯದ ನಾರಾಯಣೀಯ ಪಾರಾಯಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗುರುವಾಯೂರಿನಲ್ಲಿ.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

  • ಕಪಿಲರನ್ನು ಸಾಂಖ್ಯದರ್ಶನದ ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಾಂಖ್ಯ ಭಕ್ತಿಯೊಡನೆ ಸೇರುತ್ತದೆ.
  • ಅವರ ತಾಯಿ ದೇವಹೂತಿ ಅವರ ಉಪದೇಶದಿಂದ ಇಂದಿನ ಗುಜರಾತಿನ ಸಿದ್ಧಪುರ ಎನಿಸುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆದಳು.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಈ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕಪಿಲರು ಯಾರಿಗೆ ಬೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ?

ತಾಯಿ ದೇವಹೂತಿಗೆ.

ಅವರು ಏನನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ?

ಸಾಂಖ್ಯ ತತ್ತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಮಾರ್ಗ.

ನಾರಾಯಣೀಯವನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?

೧೫೮೬ರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ.

ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.