ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 20 - ಋಷಭಯೋಗೀಶ್ವರಚರಿತಂ
Vishnu · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
ಪ್ರಿಯವ್ರತಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಪುತ್ರಭೂತಾ- ದಾಗ್ನೀಧ್ರರಾಜಾದುದಿತೋ ಹಿ ನಾಭಿಃ । ತ್ವಾಂ ದೃಷ್ಟವಾನಿಷ್ಟದಮಿಷ್ಟಿಮಧ್ಯೇ ತವೈವ ತುಷ್ಟ್ಯೈ ಕೃತಯಜ್ಞಕರ್ಮಾ ॥1॥
ಅಭಿಷ್ಟುತಸ್ತತ್ರ ಮುನೀಶ್ವರೈಸ್ತ್ವಂ ರಾಜ್ಞಃ ಸ್ವತುಲ್ಯಂ ಸುತಮರ್ಥ್ಯಮಾನಃ । ಸ್ವಯಂ ಜನಿಷ್ಯೇಽಹಮಿತಿ ಬ್ರುವಾಣ- ಸ್ತಿರೋದಧಾ ಬರ್ಹಿಷಿ ವಿಶ್ವಮೂರ್ತೇ ॥2॥
ನಾಭಿಪ್ರಿಯಾಯಾಮಥ ಮೇರುದೇವ್ಯಾಂ ತ್ವಮಂಶತೋಽಭೂಃ ೠಷಭಾಭಿಧಾನಃ । ಅಲೋಕಸಾಮಾನ್ಯಗುಣಪ್ರಭಾವ- ಪ್ರಭಾವಿತಾಶೇಷಜನಪ್ರಮೋದಃ ॥3॥
ತ್ವಯಿ ತ್ರಿಲೋಕೀಭೃತಿ ರಾಜ್ಯಭಾರಂ ನಿಧಾಯ ನಾಭಿಃ ಸಹ ಮೇರುದೇವ್ಯಾ । ತಪೋವನಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಭವನ್ನಿಷೇವೀ ಗತಃ ಕಿಲಾನಂದಪದಂ ಪದಂ ತೇ ॥4॥
ಇಂದ್ರಸ್ತ್ವದುತ್ಕರ್ಷಕೃತಾದಮರ್ಷಾ- ದ್ವವರ್ಷ ನಾಸ್ಮಿನ್ನಜನಾಭವರ್ಷೇ । ಯದಾ ತದಾ ತ್ವಂ ನಿಜಯೋಗಶಕ್ತ್ಯಾ ಸ್ವವರ್ಷಮೇನದ್ವ್ಯದಧಾಃ ಸುವರ್ಷಮ್ ॥5॥
ಜಿತೇಂದ್ರದತ್ತಾಂ ಕಮನೀಂ ಜಯಂತೀ- ಮಥೋದ್ವಹನ್ನಾತ್ಮರತಾಶಯೋಽಪಿ । ಅಜೀಜನಸ್ತತ್ರ ಶತಂ ತನೂಜಾ- ನೇಷಾಂ ಕ್ಷಿತೀಶೋ ಭರತೋಽಗ್ರಜನ್ಮಾ ॥6॥
ನವಾಭವನ್ ಯೋಗಿವರಾ ನವಾನ್ಯೇ ತ್ವಪಾಲಯನ್ ಭಾರತವರ್ಷಖಂಡಾನ್ । ಸೈಕಾ ತ್ವಶೀತಿಸ್ತವ ಶೇಷಪುತ್ರ- ಸ್ತಪೋಬಲಾತ್ ಭೂಸುರಭೂಯಮೀಯುಃ ॥7॥
ಉಕ್ತ್ವಾ ಸುತೇಭ್ಯೋಽಥ ಮುನೀಂದ್ರಮಧ್ಯೇ ವಿರಕ್ತಿಭಕ್ತ್ಯನ್ವಿತಮುಕ್ತಿಮಾರ್ಗಮ್ । ಸ್ವಯಂ ಗತಃ ಪಾರಮಹಂಸ್ಯವೃತ್ತಿ- ಮಧಾ ಜಡೋನ್ಮತ್ತಪಿಶಾಚಚರ್ಯಾಮ್ ॥8॥
ಪರಾತ್ಮಭೂತೋಽಪಿ ಪರೋಪದೇಶಂ ಕುರ್ವನ್ ಭವಾನ್ ಸರ್ವನಿರಸ್ಯಮಾನಃ । ವಿಕಾರಹೀನೋ ವಿಚಚಾರ ಕೃತ್ಸ್ನಾಂ ಮಹೀಮಹೀನಾತ್ಮರಸಾಭಿಲೀನಃ ॥9॥
ಶಯುವ್ರತಂ ಗೋಮೃಗಕಾಕಚರ್ಯಾಂ ಚಿರಂ ಚರನ್ನಾಪ್ಯ ಪರಂ ಸ್ವರೂಪಮ್ । ದವಾಹೃತಾಂಗಃ ಕುಟಕಾಚಲೇ ತ್ವಂ ತಾಪಾನ್ ಮಮಾಪಾಕುರು ವಾತನಾಥ ॥10॥
ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 20 - ಋಷಭಯೋಗೀಶ್ವರಚರಿತಂ ಬಗ್ಗೆ
ನಾರಾಯಣೀಯದ ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ದಶಕ ಋಷಭಾವತಾರದ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರಿಯವ್ರತನ ಮೊಮ್ಮಗ ನಾಭಿರಾಜ ಭಗವಂತನನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸಲು ಯಜ್ಞ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಭಗವಂತನಿಗೆ ಸಮಾನ ಮಗನಿಗಾಗಿ ಋಷಿಗಳು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ; "ನಾನೇ ಜನಿಸುವೆ" ಎಂದು ಭಗವಂತ ನಾಭಿ ಮೇರುದೇವಿಯರ ಮಗ ಋಷಭನಾಗಿ ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಋಷಭ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಆಳಿ, ನೂರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಹಿರಿಯ ಭರತನಿಂದ ನಾಡಿಗೆ ಭಾರತ ಎಂಬ ಹೆಸರು; ಅವರಿಗೆ ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗ ಬೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ ಹಸು, ಜಿಂಕೆ, ಕಾಗೆಗಳಂತೆ ಬದುಕುತ್ತ ಅವಧೂತನಾಗಿ ಅಲೆದು, ಕುಟಕಾಚಲದಲ್ಲಿ ಕಾಳ್ಗಿಚ್ಚಿನಿಂದ ದೇಹ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ (೧೫೬೦ ರಿಂದ ೧೬೪೬)
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ದಿನನಿತ್ಯದ ನಾರಾಯಣೀಯ ಪಾರಾಯಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗುರುವಾಯೂರಿನಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಋಷಭನನ್ನು ಜೈನ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಮೊದಲ ತೀರ್ಥಂಕರ ಋಷಭನಾಥನಾಗಿಯೂ ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಋಷಭನ ಹಿರಿಯ ಮಗ ಭರತನಿಂದ ಭಾರತವರ್ಷ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಭಾಗವತ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಋಷಭ ಯಾರ ಮಗ?
ನಾಭಿರಾಜ ಮತ್ತು ಮೇರುದೇವಿಯ.
ಅವನ ಹಿರಿಯ ಮಗ ಯಾರು?
ನಾಡಿಗೆ ಹೆಸರಾದ ಭರತ.
ನಾರಾಯಣೀಯವನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?
೧೫೮೬ರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು