ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 58 - ದಾವಾಗ್ನಿಸಂರಕ್ಷಣಂ ತಥಾ ಋತುವರ್ಣನಂ
Vishnu · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
ತ್ವಯಿ ವಿಹರಣಲೋಲೇ ಬಾಲಜಾಲೈಃ ಪ್ರಲಂಬ- ಪ್ರಮಥನಸವಿಲಂಬೇ ಧೇನವಃ ಸ್ವೈರಚಾರಾಃ । ತೃಣಕುತುಕನಿವಿಷ್ಟಾ ದೂರದೂರಂ ಚರಂತ್ಯಃ ಕಿಮಪಿ ವಿಪಿನಮೈಷೀಕಾಖ್ಯಮೀಷಾಂಬಭೂವುಃ ॥1॥
ಅನಧಿಗತನಿದಾಘಕ್ರೌರ್ಯವೃಂದಾವನಾಂತಾತ್ ಬಹಿರಿದಮುಪಯಾತಾಃ ಕಾನನಂ ಧೇನವಸ್ತಾಃ । ತವ ವಿರಹವಿಷಣ್ಣಾ ಊಷ್ಮಲಗ್ರೀಷ್ಮತಾಪ- ಪ್ರಸರವಿಸರದಂಭಸ್ಯಾಕುಲಾಃ ಸ್ತಂಭಮಾಪುಃ ॥2॥
ತದನು ಸಹ ಸಹಾಯೈರ್ದೂರಮನ್ವಿಷ್ಯ ಶೌರೇ ಗಲಿತಸರಣಿಮುಂಜಾರಣ್ಯಸಂಜಾತಖೇದಮ್ । ಪಶುಕುಲಮಭಿವೀಕ್ಷ್ಯ ಕ್ಷಿಪ್ರಮಾನೇತುಮಾರಾ- ತ್ತ್ವಯಿ ಗತವತಿ ಹೀ ಹೀ ಸರ್ವತೋಽಗ್ನಿರ್ಜಜೃಂಭೇ ॥3॥
ಸಕಲಹರಿತಿ ದೀಪ್ತೇ ಘೋರಭಾಂಕಾರಭೀಮೇ ಶಿಖಿನಿ ವಿಹತಮಾರ್ಗಾ ಅರ್ಧದಗ್ಧಾ ಇವಾರ್ತಾಃ । ಅಹಹ ಭುವನಬಂಧೋ ಪಾಹಿ ಪಾಹೀತಿ ಸರ್ವೇ ಶರಣಮುಪಗತಾಸ್ತ್ವಾಂ ತಾಪಹರ್ತಾರಮೇಕಮ್ ॥4॥
ಅಲಮಲಮತಿಭೀತ್ಯಾ ಸರ್ವತೋ ಮೀಲಯಧ್ವಂ ದೃಶಮಿತಿ ತವ ವಾಚಾ ಮೀಲಿತಾಕ್ಷೇಷು ತೇಷು । ಕ್ವ ನು ದವದಹನೋಽಸೌ ಕುತ್ರ ಮುಂಜಾಟವೀ ಸಾ ಸಪದಿ ವವೃತಿರೇ ತೇ ಹಂತ ಭಾಂಡೀರದೇಶೇ ॥5॥
ಜಯ ಜಯ ತವ ಮಾಯಾ ಕೇಯಮೀಶೇತಿ ತೇಷಾಂ ನುತಿಭಿರುದಿತಹಾಸೋ ಬದ್ಧನಾನಾವಿಲಾಸಃ । ಪುನರಪಿ ವಿಪಿನಾಂತೇ ಪ್ರಾಚರಃ ಪಾಟಲಾದಿ- ಪ್ರಸವನಿಕರಮಾತ್ರಗ್ರಾಹ್ಯಘರ್ಮಾನುಭಾವೇ ॥6॥
ತ್ವಯಿ ವಿಮುಖಮಿವೋಚ್ಚೈಸ್ತಾಪಭಾರಂ ವಹಂತಂ ತವ ಭಜನವದಂತಃ ಪಂಕಮುಚ್ಛೋಷಯಂತಮ್ । ತವ ಭುಜವದುದಂಚದ್ಭೂರಿತೇಜಃಪ್ರವಾಹಂ ತಪಸಮಯಮನೈಷೀರ್ಯಾಮುನೇಷು ಸ್ಥಲೇಷು ॥7॥
ತದನು ಜಲದಜಾಲೈಸ್ತ್ವದ್ವಪುಸ್ತುಲ್ಯಭಾಭಿ- ರ್ವಿಕಸದಮಲವಿದ್ಯುತ್ಪೀತವಾಸೋವಿಲಾಸೈಃ । ಸಕಲಭುವನಭಾಜಾಂ ಹರ್ಷದಾಂ ವರ್ಷವೇಲಾಂ ಕ್ಷಿತಿಧರಕುಹರೇಷು ಸ್ವೈರವಾಸೀ ವ್ಯನೈಷೀಃ ॥8॥
ಕುಹರತಲನಿವಿಷ್ಟಂ ತ್ವಾಂ ಗರಿಷ್ಠಂ ಗಿರೀಂದ್ರಃ ಶಿಖಿಕುಲನವಕೇಕಾಕಾಕುಭಿಃ ಸ್ತೋತ್ರಕಾರೀ । ಸ್ಫುಟಕುಟಜಕದಂಬಸ್ತೋಮಪುಷ್ಪಾಂಜಲಿಂ ಚ ಪ್ರವಿದಧದನುಭೇಜೇ ದೇವ ಗೋವರ್ಧನೋಽಸೌ ॥9॥
ಅಥ ಶರದಮುಪೇತಾಂ ತಾಂ ಭವದ್ಭಕ್ತಚೇತೋ- ವಿಮಲಸಲಿಲಪೂರಾಂ ಮಾನಯನ್ ಕಾನನೇಷು । ತೃಣಮಮಲವನಾಂತೇ ಚಾರು ಸಂಚಾರಯನ್ ಗಾಃ ಪವನಪುರಪತೇ ತ್ವಂ ದೇಹಿ ಮೇ ದೇಹಸೌಖ್ಯಮ್ ॥10॥
ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 58 - ದಾವಾಗ್ನಿಸಂರಕ್ಷಣಂ ತಥಾ ಋತುವರ್ಣನಂ ಬಗ್ಗೆ
ನಾರಾಯಣೀಯದ ಐವತ್ತೆಂಟನೇ ದಶಕ ಕೃಷ್ಣ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚನ್ನು ನುಂಗಿದ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಕೃಷ್ಣ ಬಲರಾಮರು ಆಟವಾಡುತ್ತಾ ಪ್ರಲಂಬನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಬೇಸಿಗೆಯ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಹಸುಗಳು ಬೃಂದಾವನದ ಆಚೆಯ ಅಪರಿಚಿತ ಕಾಡಿಗೆ ದೂರ ಹೋದವು; ಗೋಪಾಲರು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರು; ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಮಹಾ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಿತು. ಭಯದಿಂದ ಅವರು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕರೆದರು; ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವನು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಕುಡಿದ. ಕಣ್ಣು ತೆರೆದಾಗ ಅವರು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಭಾಂಡೀರ ವನದಲ್ಲಿದ್ದರು.
ರಚನೆಕಾರರು: ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ (೧೫೬೦ ರಿಂದ ೧೬೪೬)
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ದಿನನಿತ್ಯದ ನಾರಾಯಣೀಯ ಪಾರಾಯಣದಲ್ಲಿ, ಗುರುವಾಯೂರಿನಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಭಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಕೃಷ್ಣ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚನ್ನು (ದಾವಾಗ್ನಿ) ನುಂಗುವ ದೃಶ್ಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯ ಕಲೆಯ ಮೆಚ್ಚಿನದು.
- ಭಕ್ತರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದ, ತಿಳಿನೀರಿನ ಶರತ್ಕಾಲದ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ ದಶಕ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಈ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಏನು ನಡೆಯುತ್ತದೆ?
ಗೋಪಾಲರು ಹಸುಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಕೃಷ್ಣ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚನ್ನು ನುಂಗುತ್ತಾನೆ.
ಅವನು ಗೋಪಾಲರಿಗೆ ಏನು ಮಾಡಲು ಹೇಳಿದ?
ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಲು.
ನಾರಾಯಣೀಯವನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?
೧೫೮೬ರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು