ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 58 - ದಾವಾಗ್ನಿಸಂರಕ್ಷಣಂ ತಥಾ ಋತುವರ್ಣನಂ
Vishnu · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
त्वयि विहरणलोले बालजालैः प्रलंब- प्रमथनसविलंबे धेनवः स्वैरचाराः । तृणकुतुकनिविष्टा दूरदूरं चरंत्यः किमपि विपिनमैषीकाख्यमीषांबभूवुः ॥1॥
अनधिगतनिदाघक्रौर्यवृंदावनांतात् बहिरिदमुपयाताः काननं धेनवस्ताः । तव विरहविषण्णा ऊष्मलग्रीष्मताप- प्रसरविसरदंभस्याकुलाः स्तंभमापुः ॥2॥
तदनु सह सहायैर्दूरमन्विष्य शौरे गलितसरणिमुंजारण्यसंजातखेदम् । पशुकुलमभिवीक्ष्य क्षिप्रमानेतुमारा- त्त्वयि गतवति ही ही सर्वतोऽग्निर्जजृंभे ॥3॥
सकलहरिति दीप्ते घोरभांकारभीमे शिखिनि विहतमार्गा अर्धदग्धा इवार्ताः । अहह भुवनबंधो पाहि पाहीति सर्वे शरणमुपगतास्त्वां तापहर्तारमेकम् ॥4॥
अलमलमतिभीत्या सर्वतो मीलयध्वं दृशमिति तव वाचा मीलिताक्षेषु तेषु । क्व नु दवदहनोऽसौ कुत्र मुंजाटवी सा सपदि ववृतिरे ते हंत भांडीरदेशे ॥5॥
जय जय तव माया केयमीशेति तेषां नुतिभिरुदितहासो बद्धनानाविलासः । पुनरपि विपिनांते प्राचरः पाटलादि- प्रसवनिकरमात्रग्राह्यघर्मानुभावे ॥6॥
त्वयि विमुखमिवोच्चैस्तापभारं वहंतं तव भजनवदंतः पंकमुच्छोषयंतम् । तव भुजवदुदंचद्भूरितेजःप्रवाहं तपसमयमनैषीर्यामुनेषु स्थलेषु ॥7॥
तदनु जलदजालैस्त्वद्वपुस्तुल्यभाभि- र्विकसदमलविद्युत्पीतवासोविलासैः । सकलभुवनभाजां हर्षदां वर्षवेलां क्षितिधरकुहरेषु स्वैरवासी व्यनैषीः ॥8॥
कुहरतलनिविष्टं त्वां गरिष्ठं गिरींद्रः शिखिकुलनवकेकाकाकुभिः स्तोत्रकारी । स्फुटकुटजकदंबस्तोमपुष्पांजलिं च प्रविदधदनुभेजे देव गोवर्धनोऽसौ ॥9॥
अथ शरदमुपेतां तां भवद्भक्तचेतो- विमलसलिलपूरां मानयन् काननेषु । तृणममलवनांते चारु संचारयन् गाः पवनपुरपते त्वं देहि मे देहसौख्यम् ॥10॥
ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 58 - ದಾವಾಗ್ನಿಸಂರಕ್ಷಣಂ ತಥಾ ಋತುವರ್ಣನಂ ಬಗ್ಗೆ
ನಾರಾಯಣೀಯದ ಐವತ್ತೆಂಟನೇ ದಶಕ ಕೃಷ್ಣ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚನ್ನು ನುಂಗಿದ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಕೃಷ್ಣ ಬಲರಾಮರು ಆಟವಾಡುತ್ತಾ ಪ್ರಲಂಬನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಬೇಸಿಗೆಯ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಹಸುಗಳು ಬೃಂದಾವನದ ಆಚೆಯ ಅಪರಿಚಿತ ಕಾಡಿಗೆ ದೂರ ಹೋದವು; ಗೋಪಾಲರು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರು; ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಮಹಾ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಿತು. ಭಯದಿಂದ ಅವರು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕರೆದರು; ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವನು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಕುಡಿದ. ಕಣ್ಣು ತೆರೆದಾಗ ಅವರು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಭಾಂಡೀರ ವನದಲ್ಲಿದ್ದರು.
ರಚನೆಕಾರರು: ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ (೧೫೬೦ ರಿಂದ ೧೬೪೬)
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ದಿನನಿತ್ಯದ ನಾರಾಯಣೀಯ ಪಾರಾಯಣದಲ್ಲಿ, ಗುರುವಾಯೂರಿನಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಭಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಕೃಷ್ಣ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚನ್ನು (ದಾವಾಗ್ನಿ) ನುಂಗುವ ದೃಶ್ಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯ ಕಲೆಯ ಮೆಚ್ಚಿನದು.
- ಭಕ್ತರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದ, ತಿಳಿನೀರಿನ ಶರತ್ಕಾಲದ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ ದಶಕ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಈ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಏನು ನಡೆಯುತ್ತದೆ?
ಗೋಪಾಲರು ಹಸುಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಕೃಷ್ಣ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚನ್ನು ನುಂಗುತ್ತಾನೆ.
ಅವನು ಗೋಪಾಲರಿಗೆ ಏನು ಮಾಡಲು ಹೇಳಿದ?
ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಲು.
ನಾರಾಯಣೀಯವನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?
೧೫೮೬ರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು