ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 6 - ವಿರಾಟ್ಸ್ವರೂಪವರ್ಣನಂ
Vishnu · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
ಏವಂ ಚತುರ್ದಶಜಗನ್ಮಯತಾಂ ಗತಸ್ಯ ಪಾತಾಲಮೀಶ ತವ ಪಾದತಲಂ ವದಂತಿ । ಪಾದೋರ್ಧ್ವದೇಶಮಪಿ ದೇವ ರಸಾತಲಂ ತೇ ಗುಲ್ಫದ್ವಯಂ ಖಲು ಮಹಾತಲಮದ್ಭುತಾತ್ಮನ್ ॥1॥
ಜಂಘೇ ತಲಾತಲಮಥೋ ಸುತಲಂ ಚ ಜಾನೂ ಕಿಂಚೋರುಭಾಗಯುಗಲಂ ವಿತಲಾತಲೇ ದ್ವೇ । ಕ್ಷೋಣೀತಲಂ ಜಘನಮಂಬರಮಂಗ ನಾಭಿ- ರ್ವಕ್ಷಶ್ಚ ಶಕ್ರನಿಲಯಸ್ತವ ಚಕ್ರಪಾಣೇ ॥2॥
ಗ್ರೀವಾ ಮಹಸ್ತವ ಮುಖಂ ಚ ಜನಸ್ತಪಸ್ತು ಫಾಲಂ ಶಿರಸ್ತವ ಸಮಸ್ತಮಯಸ್ಯ ಸತ್ಯಮ್ । ಏವಂ ಜಗನ್ಮಯತನೋ ಜಗದಾಶ್ರಿತೈರ- ಪ್ಯನ್ಯೈರ್ನಿಬದ್ಧವಪುಷೇ ಭಗವನ್ನಮಸ್ತೇ ॥3॥
ತ್ವದ್ಬ್ರಹ್ಮರಂಧ್ರಪದಮೀಶ್ವರ ವಿಶ್ವಕಂದ ಛಂದಾಂಸಿ ಕೇಶವ ಘನಾಸ್ತವ ಕೇಶಪಾಶಾಃ । ಉಲ್ಲಾಸಿಚಿಲ್ಲಿಯುಗಲಂ ದ್ರುಹಿಣಸ್ಯ ಗೇಹಂ ಪಕ್ಷ್ಮಾಣಿ ರಾತ್ರಿದಿವಸೌ ಸವಿತಾ ಚ ನೇತ್ರೈ ॥4॥
ನಿಶ್ಶೇಷವಿಶ್ವರಚನಾ ಚ ಕಟಾಕ್ಷಮೋಕ್ಷಃ ಕರ್ಣೌ ದಿಶೋಽಶ್ವಿಯುಗಲಂ ತವ ನಾಸಿಕೇ ದ್ವೇ । ಲೋಭತ್ರಪೇ ಚ ಭಗವನ್ನಧರೋತ್ತರೋಷ್ಠೌ ತಾರಾಗಣಾಶ್ಚ ದಶನಾಃ ಶಮನಶ್ಚ ದಂಷ್ಟ್ರಾ ॥5॥
ಮಾಯಾ ವಿಲಾಸಹಸಿತಂ ಶ್ವಸಿತಂ ಸಮೀರೋ ಜಿಹ್ವಾ ಜಲಂ ವಚನಮೀಶ ಶಕುಂತಪಂಕ್ತಿಃ । ಸಿದ್ಧಾದಯಃ ಸ್ವರಗಣಾ ಮುಖರಂಧ್ರಮಗ್ನಿ- ರ್ದೇವಾ ಭುಜಾಃ ಸ್ತನಯುಗಂ ತವ ಧರ್ಮದೇವಃ ॥6॥
ಪೃಷ್ಠಂ ತ್ವಧರ್ಮ ಇಹ ದೇವ ಮನಃ ಸುಧಾಂಶು - ರವ್ಯಕ್ತಮೇವ ಹೃದಯಂಬುಜಮಂಬುಜಾಕ್ಷ । ಕುಕ್ಷಿಃ ಸಮುದ್ರನಿವಹಾ ವಸನಂ ತು ಸಂಧ್ಯೇ ಶೇಫಃ ಪ್ರಜಾಪತಿರಸೌ ವೃಷಣೌ ಚ ಮಿತ್ರಃ ॥7॥
ಶ್ರೋಣೀಸ್ಥಲಂ ಮೃಗಗಣಾಃ ಪದಯೋರ್ನಖಾಸ್ತೇ ಹಸ್ತ್ಯುಷ್ಟ್ರಸೈಂಧವಮುಖಾ ಗಮನಂ ತು ಕಾಲಃ । ವಿಪ್ರಾದಿವರ್ಣಭವನಂ ವದನಾಬ್ಜಬಾಹು- ಚಾರೂರುಯುಗ್ಮಚರಣಂ ಕರುಣಾಂಬುಧೇ ತೇ ॥8॥
ಸಂಸಾರಚಕ್ರಮಯಿ ಚಕ್ರಧರ ಕ್ರಿಯಾಸ್ತೇ ವೀರ್ಯಂ ಮಹಾಸುರಗಣೋಽಸ್ಥಿಕುಲಾನಿ ಶೈಲಾಃ । ನಾಡ್ಯಸ್ಸರಿತ್ಸಮುದಯಸ್ತರವಶ್ಚ ರೋಮ ಜೀಯಾದಿದಂ ವಪುರನಿರ್ವಚನೀಯಮೀಶ ॥9॥
ಈದೃಗ್ಜಗನ್ಮಯವಪುಸ್ತವ ಕರ್ಮಭಾಜಾಂ ಕರ್ಮಾವಸಾನಸಮಯೇ ಸ್ಮರಣೀಯಮಾಹುಃ । ತಸ್ಯಾಂತರಾತ್ಮವಪುಷೇ ವಿಮಲಾತ್ಮನೇ ತೇ ವಾತಾಲಯಾಧಿಪ ನಮೋಽಸ್ತು ನಿರುಂಧಿ ರೋಗಾನ್ ॥10॥
ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 6 - ವಿರಾಟ್ಸ್ವರೂಪವರ್ಣನಂ ಬಗ್ಗೆ
ನಾರಾಯಣೀಯದ ಆರನೇ ದಶಕ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಲೋಕಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಭಗವಂತನ ವಿರಾಟ್ರೂಪದ ಧ್ಯಾನ. ಪಾತಾಳ ಭಗವಂತನ ಪಾದತಳ, ರಸಾತಳ ಪಾದದ ಮೇಲ್ಭಾಗ, ಮಹಾತಳ ಹರಡು, ತಲಾತಳ ಜಂಘೆ, ಸುತಳ ಮೊಣಕಾಲು, ವಿತಳ ಅತಳ ತೊಡೆಗಳು, ಭೂಮಿ ಜಘನ, ಆಕಾಶ ನಾಭಿ, ಮೇಲಿನ ಲೋಕಗಳು ಎದೆ, ಕುತ್ತಿಗೆ, ಮುಖ, ಶಿರ; ಸೂರ್ಯಚಂದ್ರರು ಕಣ್ಣು, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ಅವನಲ್ಲಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಭಟ್ಟತಿರಿ. ಕರ್ಮನಿರತರು ಈ ಜಗನ್ಮಯ ದೇಹವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಜ್ಞಾನಿಗಳು; ಅದರ ಅಂತರಾತ್ಮ, ವಿಮಲಾತ್ಮ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಎಂದು ಮುಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ (೧೫೬೦ ರಿಂದ ೧೬೪೬)
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ದಿನನಿತ್ಯದ ನಾರಾಯಣೀಯ ಪಾರಾಯಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗುರುವಾಯೂರಿನಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ವಿರಾಟ್ ಪುರುಷನ ಚಿತ್ರ ಭಾಗವತ ದ್ವಿತೀಯ ಸ್ಕಂಧದಿಂದ ಬಂದದ್ದು; ಋಗ್ವೇದದ ಪುರುಷಸೂಕ್ತವನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ.
- ಹದಿನಾಲ್ಕು ಲೋಕಗಳು ಭೂವಿನಿಂದ ಸತ್ಯದವರೆಗಿನ ಏಳು ಮೇಲಿನ ಲೋಕಗಳು ಮತ್ತು ಅತಳದಿಂದ ಪಾತಾಳದವರೆಗಿನ ಏಳು ಕೆಳಗಿನ ಲೋಕಗಳು.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಈ ದಶಕ ಯಾವುದನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ?
ಹದಿನಾಲ್ಕು ಲೋಕಗಳ ಭಗವಂತನ ವಿರಾಟ್ರೂಪವನ್ನು.
ಯಾವ ಲೋಕ ಅವನ ಪಾದತಳ?
ಪಾತಾಳ.
ನಾರಾಯಣೀಯವನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?
೧೫೮೬ರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು