ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 6 - ವಿರಾಟ್ಸ್ವರೂಪವರ್ಣನಂ
Vishnu · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
एवं चतुर्दशजगन्मयतां गतस्य पातालमीश तव पादतलं वदंति । पादोर्ध्वदेशमपि देव रसातलं ते गुल्फद्वयं खलु महातलमद्भुतात्मन् ॥1॥
जंघे तलातलमथो सुतलं च जानू किंचोरुभागयुगलं वितलातले द्वे । क्षोणीतलं जघनमंबरमंग नाभि- र्वक्षश्च शक्रनिलयस्तव चक्रपाणे ॥2॥
ग्रीवा महस्तव मुखं च जनस्तपस्तु फालं शिरस्तव समस्तमयस्य सत्यम् । एवं जगन्मयतनो जगदाश्रितैर- प्यन्यैर्निबद्धवपुषे भगवन्नमस्ते ॥3॥
त्वद्ब्रह्मरंध्रपदमीश्वर विश्वकंद छंदांसि केशव घनास्तव केशपाशाः । उल्लासिचिल्लियुगलं द्रुहिणस्य गेहं पक्ष्माणि रात्रिदिवसौ सविता च नेत्रै ॥4॥
निश्शेषविश्वरचना च कटाक्षमोक्षः कर्णौ दिशोऽश्वियुगलं तव नासिके द्वे । लोभत्रपे च भगवन्नधरोत्तरोष्ठौ तारागणाश्च दशनाः शमनश्च दंष्ट्रा ॥5॥
माया विलासहसितं श्वसितं समीरो जिह्वा जलं वचनमीश शकुंतपंक्तिः । सिद्धादयः स्वरगणा मुखरंध्रमग्नि- र्देवा भुजाः स्तनयुगं तव धर्मदेवः ॥6॥
पृष्ठं त्वधर्म इह देव मनः सुधांशु - रव्यक्तमेव हृदयंबुजमंबुजाक्ष । कुक्षिः समुद्रनिवहा वसनं तु संध्ये शेफः प्रजापतिरसौ वृषणौ च मित्रः ॥7॥
श्रोणीस्थलं मृगगणाः पदयोर्नखास्ते हस्त्युष्ट्रसैंधवमुखा गमनं तु कालः । विप्रादिवर्णभवनं वदनाब्जबाहु- चारूरुयुग्मचरणं करुणांबुधे ते ॥8॥
संसारचक्रमयि चक्रधर क्रियास्ते वीर्यं महासुरगणोऽस्थिकुलानि शैलाः । नाड्यस्सरित्समुदयस्तरवश्च रोम जीयादिदं वपुरनिर्वचनीयमीश ॥9॥
ईदृग्जगन्मयवपुस्तव कर्मभाजां कर्मावसानसमये स्मरणीयमाहुः । तस्यांतरात्मवपुषे विमलात्मने ते वातालयाधिप नमोऽस्तु निरुंधि रोगान् ॥10॥
ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 6 - ವಿರಾಟ್ಸ್ವರೂಪವರ್ಣನಂ ಬಗ್ಗೆ
ನಾರಾಯಣೀಯದ ಆರನೇ ದಶಕ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಲೋಕಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಭಗವಂತನ ವಿರಾಟ್ರೂಪದ ಧ್ಯಾನ. ಪಾತಾಳ ಭಗವಂತನ ಪಾದತಳ, ರಸಾತಳ ಪಾದದ ಮೇಲ್ಭಾಗ, ಮಹಾತಳ ಹರಡು, ತಲಾತಳ ಜಂಘೆ, ಸುತಳ ಮೊಣಕಾಲು, ವಿತಳ ಅತಳ ತೊಡೆಗಳು, ಭೂಮಿ ಜಘನ, ಆಕಾಶ ನಾಭಿ, ಮೇಲಿನ ಲೋಕಗಳು ಎದೆ, ಕುತ್ತಿಗೆ, ಮುಖ, ಶಿರ; ಸೂರ್ಯಚಂದ್ರರು ಕಣ್ಣು, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ಅವನಲ್ಲಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಭಟ್ಟತಿರಿ. ಕರ್ಮನಿರತರು ಈ ಜಗನ್ಮಯ ದೇಹವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಜ್ಞಾನಿಗಳು; ಅದರ ಅಂತರಾತ್ಮ, ವಿಮಲಾತ್ಮ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಎಂದು ಮುಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ (೧೫೬೦ ರಿಂದ ೧೬೪೬)
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ದಿನನಿತ್ಯದ ನಾರಾಯಣೀಯ ಪಾರಾಯಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗುರುವಾಯೂರಿನಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ವಿರಾಟ್ ಪುರುಷನ ಚಿತ್ರ ಭಾಗವತ ದ್ವಿತೀಯ ಸ್ಕಂಧದಿಂದ ಬಂದದ್ದು; ಋಗ್ವೇದದ ಪುರುಷಸೂಕ್ತವನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ.
- ಹದಿನಾಲ್ಕು ಲೋಕಗಳು ಭೂವಿನಿಂದ ಸತ್ಯದವರೆಗಿನ ಏಳು ಮೇಲಿನ ಲೋಕಗಳು ಮತ್ತು ಅತಳದಿಂದ ಪಾತಾಳದವರೆಗಿನ ಏಳು ಕೆಳಗಿನ ಲೋಕಗಳು.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಈ ದಶಕ ಯಾವುದನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ?
ಹದಿನಾಲ್ಕು ಲೋಕಗಳ ಭಗವಂತನ ವಿರಾಟ್ರೂಪವನ್ನು.
ಯಾವ ಲೋಕ ಅವನ ಪಾದತಳ?
ಪಾತಾಳ.
ನಾರಾಯಣೀಯವನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?
೧೫೮೬ರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು