ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 91 - ಭಕ್ತಿಮಹತ್ತ್ವಂ
Vishnu · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ತ್ವತ್ಪದೋಪಾಸನಮಭಯತಮಂ ಬದ್ಧಮಿಥ್ಯಾರ್ಥದೃಷ್ಟೇ- ರ್ಮರ್ತ್ಯಸ್ಯಾರ್ತಸ್ಯ ಮನ್ಯೇ ವ್ಯಪಸರತಿ ಭಯಂ ಯೇನ ಸರ್ವಾತ್ಮನೈವ । ಯತ್ತಾವತ್ ತ್ವತ್ಪ್ರಣೀತಾನಿಹ ಭಜನವಿಧೀನಾಸ್ಥಿತೋ ಮೋಹಮಾರ್ಗೇ ಧಾವನ್ನಪ್ಯಾವೃತಾಕ್ಷಃ ಸ್ಖಲತಿ ನ ಕುಹಚಿದ್ದೇವದೇವಾಖಿಲಾತ್ಮನ್ ॥1॥
ಭೂಮನ್ ಕಾಯೇನ ವಾಚಾ ಮುಹುರಪಿ ಮನಸಾ ತ್ವದ್ಬಲಪ್ರೇರಿತಾತ್ಮಾ ಯದ್ಯತ್ ಕುರ್ವೇ ಸಮಸ್ತಂ ತದಿಹ ಪರತರೇ ತ್ವಯ್ಯಸಾವರ್ಪಯಾಮಿ । ಜಾತ್ಯಾಪೀಹ ಶ್ವಪಾಕಸ್ತ್ವಯಿ ನಿಹಿತಮನಃಕರ್ಮವಾಗಿಂದ್ರಿಯಾರ್ಥ- ಪ್ರಾಣೋ ವಿಶ್ವಂ ಪುನೀತೇ ನ ತು ವಿಮುಖಮನಾಸ್ತ್ವತ್ಪದಾದ್ವಿಪ್ರವರ್ಯಃ ॥2॥
ಭೀತಿರ್ನಾಮ ದ್ವಿತೀಯಾದ್ಭವತಿ ನನು ಮನಃಕಲ್ಪಿತಂ ಚ ದ್ವಿತೀಯಂ ತೇನೈಕ್ಯಾಭ್ಯಾಸಶೀಲೋ ಹೃದಯಮಿಹ ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಬುದ್ಧ್ಯಾ ನಿರುಂಧ್ಯಾಮ್ । ಮಾಯಾವಿದ್ಧೇ ತು ತಸ್ಮಿನ್ ಪುನರಪಿ ನ ತಥಾ ಭಾತಿ ಮಾಯಾಧಿನಾಥಂ ತಂ ತ್ವಾಂ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಮಹತ್ಯಾ ಸತತಮನುಭಜನೀಶ ಭೀತಿಂ ವಿಜಹ್ಯಾಮ್ ॥3॥
ಭಕ್ತೇರುತ್ಪತ್ತಿವೃದ್ಧೀ ತವ ಚರಣಜುಷಾಂ ಸಂಗಮೇನೈವ ಪುಂಸಾ- ಮಾಸಾದ್ಯೇ ಪುಣ್ಯಭಾಜಾಂ ಶ್ರಿಯ ಇವ ಜಗತಿ ಶ್ರೀಮತಾಂ ಸಂಗಮೇನ । ತತ್ಸಂಗೋ ದೇವ ಭೂಯಾನ್ಮಮ ಖಲು ಸತತಂ ತನ್ಮುಖಾದುನ್ಮಿಷದ್ಭಿ- ಸ್ತ್ವನ್ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಪ್ರಕಾರೈರ್ಭವತಿ ಚ ಸುದೃಢಾ ಭಕ್ತಿರುದ್ಧೂತಪಾಪಾ ॥4॥
ಶ್ರೇಯೋಮಾರ್ಗೇಷು ಭಕ್ತಾವಧಿಕಬಹುಮತಿರ್ಜನ್ಮಕರ್ಮಾಣಿ ಭೂಯೋ ಗಾಯನ್ ಕ್ಷೇಮಾಣಿ ನಾಮಾನ್ಯಪಿ ತದುಭಯತಃ ಪ್ರದ್ರುತಂ ಪ್ರದ್ರುತಾತ್ಮಾ । ಉದ್ಯದ್ಧಾಸಃ ಕದಾಚಿತ್ ಕುಹಚಿದಪಿ ರುದನ್ ಕ್ವಾಪಿ ಗರ್ಜನ್ ಪ್ರಗಾಯ- ನ್ನುನ್ಮಾದೀವ ಪ್ರನೃತ್ಯನ್ನಯಿ ಕುರು ಕರುಣಾಂ ಲೋಕಬಾಹ್ಯಶ್ಚರೇಯಮ್ ॥5॥
ಭೂತಾನ್ಯೇತಾನಿ ಭೂತಾತ್ಮಕಮಪಿ ಸಕಲಂ ಪಕ್ಷಿಮತ್ಸ್ಯಾನ್ ಮೃಗಾದೀನ್ ಮರ್ತ್ಯಾನ್ ಮಿತ್ರಾಣಿ ಶತ್ರೂನಪಿ ಯಮಿತಮತಿಸ್ತ್ವನ್ಮಯಾನ್ಯಾನಮಾನಿ । ತ್ವತ್ಸೇವಾಯಾಂ ಹಿ ಸಿದ್ಧ್ಯೇನ್ಮಮ ತವ ಕೃಪಯಾ ಭಕ್ತಿದಾರ್ಢ್ಯಂ ವಿರಾಗ- ಸ್ತ್ವತ್ತತ್ತ್ವಸ್ಯಾವಬೋಧೋಽಪಿ ಚ ಭುವನಪತೇ ಯತ್ನಭೇದಂ ವಿನೈವ ॥6॥
ನೋ ಮುಹ್ಯನ್ ಕ್ಷುತ್ತೃಡಾದ್ಯೈರ್ಭವಸರಣಿಭವೈಸ್ತ್ವನ್ನಿಲೀನಾಶಯತ್ವಾ- ಚ್ಚಿಂತಾಸಾತತ್ಯಶಾಲೀ ನಿಮಿಷಲವಮಪಿ ತ್ವತ್ಪದಾದಪ್ರಕಂಪಃ । ಇಷ್ಟಾನಿಷ್ಟೇಷು ತುಷ್ಟಿವ್ಯಸನವಿರಹಿತೋ ಮಾಯಿಕತ್ವಾವಬೋಧಾ- ಜ್ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾಭಿಸ್ತ್ವನ್ನಖೇಂದೋರಧಿಕಶಿಶಿರಿತೇನಾತ್ಮನಾ ಸಂಚರೇಯಮ್ ॥7॥
ಭೂತೇಷ್ವೇಷು ತ್ವದೈಕ್ಯಸ್ಮೃತಿಸಮಧಿಗತೌ ನಾಧಿಕಾರೋಽಧುನಾ ಚೇ- ತ್ತ್ವತ್ಪ್ರೇಮ ತ್ವತ್ಕಮೈತ್ರೀ ಜಡಮತಿಷು ಕೃಪಾ ದ್ವಿಟ್ಸು ಭೂಯಾದುಪೇಕ್ಷಾ । ಅರ್ಚಾಯಾಂ ವಾ ಸಮರ್ಚಾಕುತುಕಮುರುತರಶ್ರದ್ಧಯಾ ವರ್ಧತಾಂ ಮೇ ತ್ವತ್ಸಂಸೇವೀ ತಥಾಪಿ ದ್ರುತಮುಪಲಭತೇ ಭಕ್ತಲೋಕೋತ್ತಮತ್ವಮ್ ॥8॥
ಆವೃತ್ಯ ತ್ವತ್ಸ್ವರೂಪಂ ಕ್ಷಿತಿಜಲಮರುದಾದ್ಯಾತ್ಮನಾ ವಿಕ್ಷಿಪಂತೀ ಜೀವಾನ್ ಭೂಯಿಷ್ಠಕರ್ಮಾವಲಿವಿವಶಗತೀನ್ ದುಃಖಜಾಲೇ ಕ್ಷಿಪಂತೀ । ತ್ವನ್ಮಾಯಾ ಮಾಭಿಭೂನ್ಮಾಮಯಿ ಭುವನಪತೇ ಕಲ್ಪತೇ ತತ್ಪ್ರಶಾಂತ್ಯೈ ತ್ವತ್ಪಾದೇ ಭಕ್ತಿರೇವೇತ್ಯವದದಯಿ ವಿಭೋ ಸಿದ್ಧಯೋಗೀ ಪ್ರಬುದ್ಧಃ ॥9॥
ದುಃಖಾನ್ಯಾಲೋಕ್ಯ ಜಂತುಷ್ವಲಮುದಿತವಿವೇಕೋಽಹಮಾಚಾರ್ಯವರ್ಯಾ- ಲ್ಲಬ್ಧ್ವಾ ತ್ವದ್ರೂಪತತ್ತ್ವಂ ಗುಣಚರಿತಕಥಾದ್ಯುದ್ಭವದ್ಭಕ್ತಿಭೂಮಾ । ಮಾಯಾಮೇನಾಂ ತರಿತ್ವಾ ಪರಮಸುಖಮಯೇ ತ್ವತ್ಪದೇ ಮೋದಿತಾಹೇ ತಸ್ಯಾಯಂ ಪೂರ್ವರಂಗಃ ಪವನಪುರಪತೇ ನಾಶಯಾಶೇಷರೋಗಾನ್ ॥10॥
ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 91 - ಭಕ್ತಿಮಹತ್ತ್ವಂ ಬಗ್ಗೆ
ನಾರಾಯಣೀಯದ ತೊಂಬತ್ತೊಂದನೇ ದಶಕ ಭಾಗವತದ ಏಕಾದಶ ಸ್ಕಂಧದಿಂದ ತೆಗೆದ ಭಕ್ತಿಮಾರ್ಗದ ಕುರಿತದ್ದು. ಕೃಷ್ಣಪಾದೋಪಾಸನೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಭಯದ ಮಾರ್ಗ: ಭಗವಂತ ಕಲಿಸಿದ ಭಜನವಿಧಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವನು ಕಣ್ಣುಮುಚ್ಚಿ ಓಡಿದರೂ ಎಡವುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಭಟ್ಟತಿರಿ. ದೇಹ, ವಾಕ್ಕು, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮಾಡುವುದೆಲ್ಲ ಭಗವಂತನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಮನಸ್ಸು ಪ್ರಾಣ ಅವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಕೀಳುಜಾತಿಯ ಭಕ್ತನೂ ವಿಮುಖನಾದ ವಿಪ್ರಶ್ರೇಷ್ಠನಿಗಿಂತ ಜಗತ್ತನ್ನು ಪಾವನಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. "ಎರಡನೆಯದನ್ನು" ಕಾಣುವುದರಿಂದ ಭಯ; ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಯೆ ದಾಟಿ ಆನಂದಮಯ ಪಾದ ಸೇರಲು ಕವಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ (೧೫೬೦ ರಿಂದ ೧೬೪೬)
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ದಿನನಿತ್ಯದ ನಾರಾಯಣೀಯ ಪಾರಾಯಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗುರುವಾಯೂರಿನಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ೨ನೇ ಶ್ಲೋಕ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭಾಗವತ ಶ್ಲೋಕ "ಕಾಯೇನ ವಾಚಾ ಮನಸೇಂದ್ರಿಯೈರ್ವಾ"ವನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ.
- ಕಣ್ಣುಮುಚ್ಚಿ ಓಡಿದರೂ ಎಡವದ ಚಿತ್ರ ಭಾಗವತ ಏಕಾದಶ ಸ್ಕಂಧದ ಕವಿ ಮುನಿಯ ಬೋಧನೆಯಿಂದ ಬಂದದ್ದು.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಈ ದಶಕ ಯಾವುದರ ಬಗ್ಗೆ?
ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಭಗವಂತನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ಭಕ್ತಿಮಾರ್ಗ.
ಭಕ್ತಿಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅಭಯ ಎಂದು ಏಕೆ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ?
ಅದನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವನು ಎಂದೂ ಎಡವುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ.
ನಾರಾಯಣೀಯವನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?
೧೫೮೬ರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು