ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 99 - ವೇದಮಂತ್ರಮೂಲಾತ್ಮಕಾ ವಿಷ್ಣುಸ್ತುತಿಃ
Vishnu · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
ವಿಷ್ಣೋರ್ವೀರ್ಯಾಣಿ ಕೋ ವಾ ಕಥಯತು ಧರಣೇಃ ಕಶ್ಚ ರೇಣೂನ್ಮಿಮೀತೇ ಯಸ್ಯೈವಾಂಘ್ರಿತ್ರಯೇಣ ತ್ರಿಜಗದಭಿಮಿತಂ ಮೋದತೇ ಪೂರ್ಣಸಂಪತ್ ಯೋಸೌ ವಿಶ್ವಾನಿ ಧತ್ತೇ ಪ್ರಿಯಮಿಹ ಪರಮಂ ಧಾಮ ತಸ್ಯಾಭಿಯಾಯಾಂ ತ್ವದ್ಭಕ್ತಾ ಯತ್ರ ಮಾದ್ಯಂತ್ಯಮೃತರಸಮರಂದಸ್ಯ ಯತ್ರ ಪ್ರವಾಹಃ ॥1॥
ಆದ್ಯಾಯಾಶೇಷಕರ್ತ್ರೇ ಪ್ರತಿನಿಮಿಷನವೀನಾಯ ಭರ್ತ್ರೇ ವಿಭೂತೇ- ರ್ಭಕ್ತಾತ್ಮಾ ವಿಷ್ಣವೇ ಯಃ ಪ್ರದಿಶತಿ ಹವಿರಾದೀನಿ ಯಜ್ಞಾರ್ಚನಾದೌ । ಕೃಷ್ಣಾದ್ಯಂ ಜನ್ಮ ಯೋ ವಾ ಮಹದಿಹ ಮಹತೋ ವರ್ಣಯೇತ್ಸೋಽಯಮೇವ ಪ್ರೀತಃ ಪೂರ್ಣೋ ಯಶೋಭಿಸ್ತ್ವರಿತಮಭಿಸರೇತ್ ಪ್ರಾಪ್ಯಮಂತೇ ಪದಂ ತೇ ॥2॥
ಹೇ ಸ್ತೋತಾರಃ ಕವೀಂದ್ರಾಸ್ತಮಿಹ ಖಲು ಯಥಾ ಚೇತಯಧ್ವೇ ತಥೈವ ವ್ಯಕ್ತಂ ವೇದಸ್ಯ ಸಾರಂ ಪ್ರಣುವತ ಜನನೋಪಾತ್ತಲೀಲಾಕಥಾಭಿಃ । ಜಾನಂತಶ್ಚಾಸ್ಯ ನಾಮಾನ್ಯಖಿಲಸುಖಕರಾಣೀತಿ ಸಂಕೀರ್ತಯಧ್ವಂ ಹೇ ವಿಷ್ಣೋ ಕೀರ್ತನಾದ್ಯೈಸ್ತವ ಖಲು ಮಹತಸ್ತತ್ತ್ವಬೋಧಂ ಭಜೇಯಮ್ ॥3॥
ವಿಷ್ಣೋಃ ಕರ್ಮಾಣಿ ಸಂಪಶ್ಯತ ಮನಸಿ ಸದಾ ಯೈಃ ಸ ಧರ್ಮಾನಬಧ್ನಾದ್ ಯಾನೀಂದ್ರಸ್ಯೈಷ ಭೃತ್ಯಃ ಪ್ರಿಯಸಖ ಇವ ಚ ವ್ಯಾತನೋತ್ ಕ್ಷೇಮಕಾರೀ । ವೀಕ್ಷಂತೇ ಯೋಗಸಿದ್ಧಾಃ ಪರಪದಮನಿಶಂ ಯಸ್ಯ ಸಮ್ಯಕ್ಪ್ರಕಾಶಂ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರಾ ಜಾಗರೂಕಾಃ ಕೃತಬಹುನುತಯೋ ಯಚ್ಚ ನಿರ್ಭಾಸಯಂತೇ ॥4॥
ನೋ ಜಾತೋ ಜಾಯಮಾನೋಽಪಿ ಚ ಸಮಧಿಗತಸ್ತ್ವನ್ಮಹಿಮ್ನೋಽವಸಾನಂ ದೇವ ಶ್ರೇಯಾಂಸಿ ವಿದ್ವಾನ್ ಪ್ರತಿಮುಹುರಪಿ ತೇ ನಾಮ ಶಂಸಾಮಿ ವಿಷ್ಣೋ । ತಂ ತ್ವಾಂ ಸಂಸ್ತೌಮಿ ನಾನಾವಿಧನುತಿವಚನೈರಸ್ಯ ಲೋಕತ್ರಯಸ್ಯಾ- ಪ್ಯೂರ್ಧ್ವಂ ವಿಭ್ರಾಜಮಾನೇ ವಿರಚಿತವಸತಿಂ ತತ್ರ ವೈಕುಂಠಲೋಕೇ ॥5॥
ಆಪಃ ಸೃಷ್ಟ್ಯಾದಿಜನ್ಯಾಃ ಪ್ರಥಮಮಯಿ ವಿಭೋ ಗರ್ಭದೇಶೇ ದಧುಸ್ತ್ವಾಂ ಯತ್ರ ತ್ವಯ್ಯೇವ ಜೀವಾ ಜಲಶಯನ ಹರೇ ಸಂಗತಾ ಐಕ್ಯಮಾಪನ್ । ತಸ್ಯಾಜಸ್ಯ ಪ್ರಭೋ ತೇ ವಿನಿಹಿತಮಭವತ್ ಪದ್ಮಮೇಕಂ ಹಿ ನಾಭೌ ದಿಕ್ಪತ್ರಂ ಯತ್ ಕಿಲಾಹುಃ ಕನಕಧರಣಿಭೃತ್ ಕರ್ಣಿಕಂ ಲೋಕರೂಪಮ್ ॥6॥
ಹೇ ಲೋಕಾ ವಿಷ್ಣುರೇತದ್ಭುವನಮಜನಯತ್ತನ್ನ ಜಾನೀಥ ಯೂಯಂ ಯುಷ್ಮಾಕಂ ಹ್ಯಂತರಸ್ಥಂ ಕಿಮಪಿ ತದಪರಂ ವಿದ್ಯತೇ ವಿಷ್ಣುರೂಪಮ್ । ನೀಹಾರಪ್ರಖ್ಯಮಾಯಾಪರಿವೃತಮನಸೋ ಮೋಹಿತಾ ನಾಮರೂಪೈಃ ಪ್ರಾಣಪ್ರೀತ್ಯೇಕತೃಪ್ತಾಶ್ಚರಥ ಮಖಪರಾ ಹಂತ ನೇಚ್ಛಾ ಮುಕುಂದೇ ॥7॥
ಮೂರ್ಧ್ನಾಮಕ್ಷ್ಣಾಂ ಪದಾನಾಂ ವಹಸಿ ಖಲು ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಸಂಪೂರ್ಯ ವಿಶ್ವಂ ತತ್ಪ್ರೋತ್ಕ್ರಮ್ಯಾಪಿ ತಿಷ್ಠನ್ ಪರಿಮಿತವಿವರೇ ಭಾಸಿ ಚಿತ್ತಾಂತರೇಽಪಿ । ಭೂತಂ ಭವ್ಯಂ ಚ ಸರ್ವಂ ಪರಪುರುಷ ಭವಾನ್ ಕಿಂಚ ದೇಹೇಂದ್ರಿಯಾದಿ- ಷ್ವಾವಿಷ್ಟೋಽಪ್ಯುದ್ಗತತ್ವಾದಮೃತಸುಖರಸಂ ಚಾನುಭುಂಕ್ಷೇ ತ್ವಮೇವ ॥8॥
ಯತ್ತು ತ್ರೈಲೋಕ್ಯರೂಪಂ ದಧದಪಿ ಚ ತತೋ ನಿರ್ಗತೋಽನಂತಶುದ್ಧ- ಜ್ಞಾನಾತ್ಮಾ ವರ್ತಸೇ ತ್ವಂ ತವ ಖಲು ಮಹಿಮಾ ಸೋಽಪಿ ತಾವಾನ್ ಕಿಮನ್ಯತ್ । ಸ್ತೋಕಸ್ತೇ ಭಾಗ ಏವಾಖಿಲಭುವನತಯಾ ದೃಶ್ಯತೇ ತ್ರ್ಯಂಶಕಲ್ಪಂ ಭೂಯಿಷ್ಠಂ ಸಾಂದ್ರಮೋದಾತ್ಮಕಮುಪರಿ ತತೋ ಭಾತಿ ತಸ್ಮೈ ನಮಸ್ತೇ ॥9॥
ಅವ್ಯಕ್ತಂ ತೇ ಸ್ವರೂಪಂ ದುರಧಿಗಮತಮಂ ತತ್ತು ಶುದ್ಧೈಕಸತ್ತ್ವಂ ವ್ಯಕ್ತಂ ಚಾಪ್ಯೇತದೇವ ಸ್ಫುಟಮಮೃತರಸಾಂಭೋಧಿಕಲ್ಲೋಲತುಲ್ಯಮ್ । ಸರ್ವೋತ್ಕೃಷ್ಟಾಮಭೀಷ್ಟಾಂ ತದಿಹ ಗುಣರಸೇನೈವ ಚಿತ್ತಂ ಹರಂತೀಂ ಮೂರ್ತಿಂ ತೇ ಸಂಶ್ರಯೇಽಹಂ ಪವನಪುರಪತೇ ಪಾಹಿ ಮಾಂ ಕೃಷ್ಣ ರೋಗಾತ್ ॥10॥
ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 99 - ವೇದಮಂತ್ರಮೂಲಾತ್ಮಕಾ ವಿಷ್ಣುಸ್ತುತಿಃ ಬಗ್ಗೆ
ನಾರಾಯಣೀಯದ ೯೯ನೇ ದಶಕ ವಿಷ್ಣುವಿನ ವೈದಿಕ ಸೂಕ್ತಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯ ಧೂಳಿನ ಕಣಗಳನ್ನು ಎಣಿಸಲು ಯಾರಿಂದ ಸಾಧ್ಯ, ಹಾಗೆಯೇ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಾಕ್ರಮಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಯಾರು ಹೇಳಬಲ್ಲರು? ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಅಳೆದವನು; ಅವನ ಪರಮಧಾಮದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವನ ಅವ್ಯಕ್ತ ಸ್ವರೂಪ ಅರಿಯಲು ಕಠಿಣ, ಆದ್ದರಿಂದ ಗುಣಗಳಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸೆಳೆಯುವ ಗುರುವಾಯೂರಿನ ಸುಂದರ ರೂಪಕ್ಕೆ ಶರಣಾಗುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಕವಿ ಮುಗಿಸುತ್ತಾನೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ (೧೫೬೦ ರಿಂದ ೧೬೪೬)
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ದಿನನಿತ್ಯದ ನಾರಾಯಣೀಯ ಪಾರಾಯಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗುರುವಾಯೂರಿನಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಅದರ ಆರಂಭ ಋಗ್ವೇದದ "ವಿಷ್ಣೋರ್ನು ಕಂ ವೀರ್ಯಾಣಿ ಪ್ರ ವೋಚಂ" (೧.೧೫೪) ಸೂಕ್ತವನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ.
- ನಾರಾಯಣೀಯ ಭಾಗವತ ಪುರಾಣವನ್ನು ೧೦೦ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ (ತಲಾ ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ಶ್ಲೋಕಗಳು) ಗುರುವಾಯೂರಿನ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮರುಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
೯೯ನೇ ದಶಕ ಯಾವ ವೈದಿಕ ಸೂಕ್ತವನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ?
ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆಗಳ ಋಗ್ವೇದ ಸೂಕ್ತ (೧.೧೫೪).
ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕವಿ ಎಲ್ಲಿ ಶರಣಾಗುತ್ತಾನೆ?
ಗುರುವಾಯೂರಿನ ಪ್ರಭುವಿನ ಕಾಣುವ ರೂಪದಲ್ಲಿ.
ನಾರಾಯಣೀಯವನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?
೧೫೮೬ರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು