MuhurtaNow

ഉദ്ധവഗീതാ - തൃതീയോഽധ്യായഃ

Sri Krishna · പരമ്പരാഗത ഭക്തിഗ്രന്ഥം

atha triteeyo'dhyaayah ।

parasya vishnoh eeshasya maayinaama api mohineem । maayaam veditum ichchaamah bhagavantah bruvantu nah ॥ 1॥

na anutripye jushan yushmat vachah harikathaa amritam । samsaarataapanihtaptah martyah tat taapa bheshajam ॥ 2॥

antarikshah uvaacha

ebhih bhootaani bhootaatmaa mahaabhootaih mahaabhuja । sasarjot cha avachaani aadyah svamaatraprasiddhaye ॥ 3

evam srishtaani bhootaani pravishtah panchadhaatubhih । ekadhaa dashadhaa aatmaanam vibhajan jushate gunaan ॥ 4॥

gunaih gunaan sah bhunjaanah aatmapradyoditaih prabhuh । manyamaanah idam srishtam aatmaanam iha sajjate ॥ 5॥

karmaani karmabhih kurvan sanimittaani dehabhrit । tat tat karmaphalam grihnan bhramati iha sukhaitaram ॥ 6॥

ittham karmagateeh gachchhan bahvabhadravahaah pumaan । aabhootasamplavaat sargapralayau ashnute avashah ॥ 7॥

dhaatu upaplavah aasanne vyaktam dravyagunaatmakam । anaadinidhanah kaalah hi avyaktaaya apakarshati ॥ 8॥

shatavarshaah hi anaavrishtih bhavishyati ulbanaa bhuvi । tat kaala upachita ushna arkah lokaan treen pratapishyati ॥9॥

paataalatalam aarabhya sankarshanamukha analah । dahan oordhvashikhah vishvak vardhate vaayunaa eeritah ॥ 10॥

saamvartakah meghaganah varshati sma shatam samaah । dhaaraabhih hastihastaabhih leeyate salile viraat ॥ 11॥

tatah viraajam utsrijya vairaajah purushah nripa । avyaktam vishate sookshmam nirindhanah iva analah ॥ 12॥

vaayunaa hritagandhaa bhooh salilatvaaya kalpate । salilam tat dhritarasam jyotishtvaaya upakalpate ॥ 13॥

hritaroopam tu tamasaa vaayau jyotih praleeyate । hritasparshah avakaashena vaayuh nabhasi leeyate । kaalaatmanaa hritagunam navah aatmani leeyate ॥ 14॥

indriyaani manah buddhih saha vaikaarikaih nripa । pravishanti hi ahankaaram svagunaih aham aatmani ॥ 15॥

eshaa maayaa bhagavatah sargasthiti antakaarinee । trivarnaa varnitaa asmaabhih kim bhooyah shrotum ichchhasi ॥ 16॥

raajaa uvaacha

yathaa etaam aishvareem maayaam dustaraam akritaatmabhih । taranti anjah sthooladhiyah maharshah idam uchyataam ॥ 17

prabuddhah uvaacha

karmaani aarabhamaanaanaam duhkhahatyai sukhaaya cha । pashyet paakaviparyaasam mithuneechaarinaam nrinaam ॥ 18

nityaartidena vittena durlabhena aatmamrityunaa । griha apatyaaptapashubhih kaa preetih saadhitaih chalaih ॥

19॥

evam lokam param vidyaat nashvaram karmanirmitam । satulya atishaya dhvamsam yathaa mandalavartinaam ॥ 20॥

tasmaat gurum prapadyeta jijnaasuh shreyah uttamam । shaabde pare cha nishnaatam brahmani upashamaashrayam ॥ 21॥

tatra bhaagavataan dharmaan shikshet guruatmadaivatah । amaayayaa anuvrityaa yaih tushyet aatmaa aatmadah harih ॥ 22॥

sarvatah manasah asangam aadau sangam cha saadhushu । dayaam maitreem prashrayam cha bhooteshu addhaa yathaa uchitam ॥ 23॥

shaucham tapah titikshaam cha maunam svaadhyaayam aarjavam । brahmacharyam ahimsaam cha samatvam dvandvasanjnayoh ॥ 24॥

sarvatra aatmeshvara anveekshaam kaivalyam aniketataam । viviktacheeravasanam santosham yena kenachit ॥ 25॥

shraddhaam bhaagavate shaastre anindaam anyatra cha api hi । manovaak karmadandam cha satyam shamadamau api ॥ 26॥

shravanam keertanam dhyaanam hareh adbhutakarmanah । janmakarmagunaanaam cha tadarthe akhilacheshtitam ॥ 27॥

ishtam dattam tapah japtam vrittam yat cha aatmanah priyam । daaraan sutaan grihaan praanaan yat parasmai nivedanam ॥ 28॥

evam krishnaatmanaatheshu manushyeshu cha sauhridam । paricharyaam cha ubhayatra mahatsu nrishu saadhushu ॥ 29॥

paraspara anukathanam paavanam bhagavat yashah । mithah ratih mithah tushtih nivrittih mithah aatmanah ॥ 30॥

smarantah smaarayantah cha mithah aghaughaharam harim । bhaktyaa sanjaatayaa bhaktyaa bibhrati utpulakaam tanum ॥ 31॥

kvachit rudanti achyutachintayaa kvachit hasanti nandanti vadanti alaukikaah । nrityanti gaayanti anusheelayanti ajam bhavanti tooshneem param etya nirvritaah ॥ 32॥

iti bhaagavataan dharmaan shikshan bhaktyaa tadutthayaa । naaraayanaparah maayam anjah tarati dustaraam ॥ 33॥

raajaa uvaacha

naaraayana abhidhaanasya brahmanah paramaatmanah । nishthaam arhatha nah vaktum yooyam hi brahmavittamaah ॥ 34

pippalaayanah uvaacha

sthiti udbhavapralayahetuh ahetuh asya yat svapnajaagarasushuptishu sat bahih cha । deha indriyaasuhridayaani charanti yena sanjeevitaani tat avehi param narendra ॥ 35

na etat manah vishati vaaguta chakshuh aatmaa praanendriyaani cha yathaa analam archishah svaah । shabdah api bodhakanishedhatayaa aatmamoolam artha uktam aaha yadrite na nishedhasiddhih ॥ 36॥

satvam rajah tamah iti trivridekam aadau sootram mahaan aham iti pravadanti jeevam । jnaanakriyaa arthaphalaroopatayoh ushakti brahma eva bhaati sat asat cha tayoh param yat ॥ 37॥

na aatmaa jajaana na marishyati na edhate asau na ksheeyate savanavit vyabhichaarinaam hi । sarvatra shasvadanapaayi upalabdhimaatram praanah yathaa indriyavalena vikalpitam sat ॥ 38॥

andeshu peshishu tarushu avinishchiteshu praanah hi jeevam upadhaavati tatra tatra । sanne yat indriyagane ahami cha prasupte kootasthah aashayamrite tat anusmritih nah ॥ 39॥

yah hi abja naabha charana eshanayoh ubhaktyaa chetomalaani vidhamet gunakarmajaani । tasmin vishuddhah upalabhyatah aatmatattvam saakshaat yathaa amaladrishah savitriprakaashah ॥ 40॥

karmayogam vadata nah purushah yena samskritah । vidhooya iha aashu karmaani naishkarmyam vindate param ॥ 41॥

evam prashnam rishin poorvam aprichchham pituh antike । na abruvan brahmanah putraah tatra kaaranam uchyataam ॥ 42॥

aavirhotrah uvaacha

karma akarmavikarma iti vedavaadah na laukikah । vedasya cha eeshvaraatmatvaat tatra muhyanti soorayah ॥ 43

parokshavaadah vedah ayam baalaanaam anushaasanam । karmamokshaaya karmaani vidhatte hi agadam yathaa ॥ 44॥

na aacharet yah tu veda uktam svayam ajnah ajitendriyah । vikarmanaa hi adharmena mrityoh mrityum upaiti sah ॥ 45॥

veda uktam eva kurvaanah nihsangah arpitam eeshvare । naishkarmyaam labhate siddhim rochanaarthaa phalashrutih ॥ 46॥

yah aashu hridayagranthim nirjiheeshuh paraatmanah । vidhinaa upacharet devam tantra uktena cha keshavam ॥ 47॥

labdha anugrahah aachaaryaat tena sandarshitaagamah । mahaapurusham abhyarchet moortyaa abhimatayaa aatmanah ॥ 48॥

shuchih sammukham aaseenah praanasamyamanaadibhih । pindam vishodhya sannyaasakritarakshah archayet harim ॥ 49॥

archaadau hridaye cha api yathaalabdha upachaarakaih । dravyakshitiatmalingaani nishpaadya prokshya cha aasanam ॥ 50॥

paadyaadeen upakalpyaa atha sannidhaapya samaahitah । hrit aadibhih kritanyaasah moolamantrena cha archayet ॥ 51॥

saangopaangaam sapaarshadaam taam taam moortim svamantratah । paadya arghyaachamaneeyaadyaih snaanavaasahvibhooshanaih ॥ 52॥

gandhamaalyaakshatasragbhih dhoopadeepahaarakaih । saangam sampoojya vidhivat stavaih stutvaa namet harim ॥ 53॥

aatmaam tanmayam dhyaayan moortim sampoojayet hareh । sheshaam aadhaaya shirasi svadhaamni udvaasya satkritam ॥ 54॥

evam agni arkatoyaadau atithau hridaye cha yah । yajati eeshvaram aatmaanam achiraat muchyate hi sah ॥ 55॥

iti shreemadbhaagavate mahaapuraane paaramahamsyaam samhitaayaamekaadashaskandhe nimijaayantasamvaade maayaakarmabrahmaniroopanam triteeyo'dhyaayah ॥

ഉദ്ധവഗീതാ - തൃതീയോഽധ്യായഃ - ഒരു പരിചയം

This chapter, numbered 3 in this Uddhava Gita series, is chapter 3 of the eleventh book of the Bhagavata Purana, part of the dialogue between King Nimi and the nine yogis. Nimi asks: "We wish to know the maya of Vishnu, the Supreme Lord, which deludes even the masters of illusion." The sage Antariksha describes maya through creation and dissolution; Prabuddha teaches how to cross it, by turning from worldly pursuits and serving a true guru with devotion; Pippalayana describes the Supreme Brahman; and Avirhotra explains karma and how to worship the Lord according to the Vedas and the Tantras.

ഉറവിടം: Bhagavata Purana, book 11, chapter 3, as its colophon states

എപ്പോൾ ജപിക്കാം: In Bhagavata parayana, especially during a Bhagavata saptaha.

നിങ്ങൾക്കറിയാമോ?

  • Prabuddha's teaching on crossing maya through a guru is one of the clearest passages on the guru in the Bhagavatam.
  • Its colophon names the chapter "the description of maya, karma and Brahman".

പതിവ് ചോദ്യങ്ങൾ

What does King Nimi ask about?

The maya of Vishnu.

How is maya crossed, according to Prabuddha?

By serving a true guru with devotion.

Where is this chapter from?

Bhagavata Purana, book 11, chapter 3.

ആരാധനയ്ക്കും പഠനത്തിനുമായി നൽകുന്നു, പ്രവചനമായല്ല. വാണിജ്യേതരം.