MuhurtaNow

ഉദ്ധവഗീതാ - തൃതീയോഽധ്യായഃ

Sri Krishna · പരമ്പരാഗത ഭക്തിഗ്രന്ഥം

అథ తృతీయోఽధ్యాయః ।

పరస్య విష్ణోః ఈశస్య మాయినామ అపి మోహినీమ్ । మాయాం వేదితుం ఇచ్ఛామః భగవంతః బ్రువంతు నః ॥ 1॥

న అనుతృప్యే జుషన్ యుష్మత్ వచః హరికథా అమృతమ్ । సంసారతాపనిఃతప్తః మర్త్యః తత్ తాప భేషజమ్ ॥ 2॥

అంతరిక్షః ఉవాచ

ఏభిః భూతాని భూతాత్మా మహాభూతైః మహాభుజ । ససర్జోత్ చ అవచాని ఆద్యః స్వమాత్రప్రసిద్ధయే ॥ 3

ఏవం సృష్టాని భూతాని ప్రవిష్టః పంచధాతుభిః । ఏకధా దశధా ఆత్మానం విభజన్ జుషతే గుణాన్ ॥ 4॥

గుణైః గుణాన్ సః భుంజానః ఆత్మప్రద్యోదితైః ప్రభుః । మన్యమానః ఇదం సృష్టం ఆత్మానం ఇహ సజ్జతే ॥ 5॥

కర్మాణి కర్మభిః కుర్వన్ సనిమిత్తాని దేహభృత్ । తత్ తత్ కర్మఫలం గృహ్ణన్ భ్రమతి ఇహ సుఖైతరమ్ ॥ 6॥

ఇత్థం కర్మగతీః గచ్ఛన్ బహ్వభద్రవహాః పుమాన్ । ఆభూతసంప్లవాత్ సర్గప్రలయౌ అశ్నుతే అవశః ॥ 7॥

ధాతు ఉపప్లవః ఆసన్నే వ్యక్తం ద్రవ్యగుణాత్మకమ్ । అనాదినిధనః కాలః హి అవ్యక్తాయ అపకర్షతి ॥ 8॥

శతవర్షాః హి అనావృష్టిః భవిష్యతి ఉల్బణా భువి । తత్ కాల ఉపచిత ఉష్ణ అర్కః లోకాన్ త్రీన్ ప్రతపిష్యతి ॥9॥

పాతాలతలం ఆరభ్య సంకర్షణముఖ అనలః । దహన్ ఊర్ధ్వశిఖః విష్వక్ వర్ధతే వాయునా ఈరితః ॥ 10॥

సాంవర్తకః మేఘగణః వర్షతి స్మ శతం సమాః । ధారాభిః హస్తిహస్తాభిః లీయతే సలిలే విరాట్ ॥ 11॥

తతః విరాజం ఉత్సృజ్య వైరాజః పురుషః నృప । అవ్యక్తం విశతే సూక్ష్మం నిరింధనః ఇవ అనలః ॥ 12॥

వాయునా హృతగంధా భూః సలిలత్వాయ కల్పతే । సలిలం తత్ ధృతరసం జ్యోతిష్ట్వాయ ఉపకల్పతే ॥ 13॥

హృతరూపం తు తమసా వాయౌ జ్యోతిః ప్రలీయతే । హృతస్పర్శః అవకాశేన వాయుః నభసి లీయతే । కాలాత్మనా హృతగుణం నవః ఆత్మని లీయతే ॥ 14॥

ఇంద్రియాణి మనః బుద్ధిః సహ వైకారికైః నృప । ప్రవిశంతి హి అహంకారం స్వగుణైః అహం ఆత్మని ॥ 15॥

ఏషా మాయా భగవతః సర్గస్థితి అంతకారిణీ । త్రివర్ణా వర్ణితా అస్మాభిః కిం భూయః శ్రోతుం ఇచ్ఛసి ॥ 16॥

రాజా ఉవాచ

యథా ఏతాం ఐశ్వరీం మాయాం దుస్తరాం అకృతాత్మభిః । తరంతి అంజః స్థూలధియః మహర్షః ఇదం ఉచ్యతాం ॥ 17

ప్రబుద్ధః ఉవాచ

కర్మాణి ఆరభమాణానాం దుఃఖహత్యై సుఖాయ చ । పశ్యేత్ పాకవిపర్యాసం మిథునీచారిణాం నృణామ్ ॥ 18

నిత్యార్తిదేన విత్తేన దుర్లభేన ఆత్మమృత్యునా । గృహ అపత్యాప్తపశుభిః కా ప్రీతిః సాధితైః చలైః ॥

19॥

ఏవం లోకం పరం విద్యాత్ నశ్వరం కర్మనిర్మితమ్ । సతుల్య అతిశయ ధ్వంసం యథా మండలవర్తినామ్ ॥ 20॥

తస్మాత్ గురుం ప్రపద్యేత జిజ్ఞాసుః శ్రేయః ఉత్తమమ్ । శాబ్దే పరే చ నిష్ణాతం బ్రహ్మణి ఉపశమాశ్రయమ్ ॥ 21॥

తత్ర భాగవతాన్ ధర్మాన్ శిక్షేత్ గురుఆత్మదైవతః । అమాయయా అనువృత్యా యైః తుష్యేత్ ఆత్మా ఆత్మదః హరిః ॥ 22॥

సర్వతః మనసః అసంగం ఆదౌ సంగం చ సాధుషు । దయాం మైత్రీం ప్రశ్రయం చ భూతేషు అద్ధా యథా ఉచితమ్ ॥ 23॥

శౌచం తపః తితిక్షాం చ మౌనం స్వాధ్యాయం ఆర్జవమ్ । బ్రహ్మచర్యం అహింసాం చ సమత్వం ద్వంద్వసంజ్ఞయోః ॥ 24॥

సర్వత్ర ఆత్మేశ్వర అన్వీక్షాం కైవల్యం అనికేతతామ్ । వివిక్తచీరవసనం సంతోషం యేన కేనచిత్ ॥ 25॥

శ్రద్ధాం భాగవతే శాస్త్రే అనిందాం అన్యత్ర చ అపి హి । మనోవాక్ కర్మదండం చ సత్యం శమదమౌ అపి ॥ 26॥

శ్రవణం కీర్తనం ధ్యానం హరేః అద్భుతకర్మణః । జన్మకర్మగుణానాం చ తదర్థే అఖిలచేష్టితమ్ ॥ 27॥

ఇష్టం దత్తం తపః జప్తం వృత్తం యత్ చ ఆత్మనః ప్రియమ్ । దారాన్ సుతాన్ గృహాన్ ప్రాణాన్ యత్ పరస్మై నివేదనమ్ ॥ 28॥

ఏవం కృష్ణాత్మనాథేషు మనుష్యేషు చ సౌహృదమ్ । పరిచర్యాం చ ఉభయత్ర మహత్సు నృషు సాధుషు ॥ 29॥

పరస్పర అనుకథనం పావనం భగవత్ యశః । మిథః రతిః మిథః తుష్టిః నివృత్తిః మిథః ఆత్మనః ॥ 30॥

స్మరంతః స్మారయంతః చ మిథః అఘౌఘహరం హరిమ్ । భక్త్యా సంజాతయా భక్త్యా బిభ్రతి ఉత్పులకాం తనుమ్ ॥ 31॥

క్వచిత్ రుదంతి అచ్యుతచింతయా క్వచిత్ హసంతి నందంతి వదంతి అలౌకికాః । నృత్యంతి గాయంతి అనుశీలయంతి అజం భవంతి తూష్ణీం పరం ఏత్య నిర్వృతాః ॥ 32॥

ఇతి భాగవతాన్ ధర్మాన్ శిక్షన్ భక్త్యా తదుత్థయా । నారాయణపరః మాయం అంజః తరతి దుస్తరామ్ ॥ 33॥

రాజా ఉవాచ

నారాయణ అభిధానస్య బ్రహ్మణః పరమాత్మనః । నిష్ఠాం అర్హథ నః వక్తుం యూయం హి బ్రహ్మవిత్తమాః ॥ 34

పిప్పలాయనః ఉవాచ

స్థితి ఉద్భవప్రలయహేతుః అహేతుః అస్య యత్ స్వప్నజాగరసుషుప్తిషు సత్ బహిః చ । దేహ ఇంద్రియాసుహృదయాని చరంతి యేన సంజీవితాని తత్ అవేహి పరం నరేంద్ర ॥ 35

న ఏతత్ మనః విశతి వాగుత చక్షుః ఆత్మా ప్రాణేంద్రియాణి చ యథా అనలం అర్చిషః స్వాః । శబ్దః అపి బోధకనిషేధతయా ఆత్మమూలం అర్థ ఉక్తం ఆహ యదృతే న నిషేధసిద్ధిః ॥ 36॥

సత్వం రజః తమః ఇతి త్రివృదేకం ఆదౌ సూత్రం మహాన్ అహం ఇతి ప్రవదంతి జీవమ్ । జ్ఞానక్రియా అర్థఫలరూపతయోః ఉశక్తి బ్రహ్మ ఏవ భాతి సత్ అసత్ చ తయోః పరం యత్ ॥ 37॥

న ఆత్మా జజాన న మరిష్యతి న ఏధతే అసౌ న క్షీయతే సవనవిత్ వ్యభిచారిణాం హి । సర్వత్ర శస్వదనపాయి ఉపలబ్ధిమాత్రం ప్రాణః యథా ఇంద్రియవలేన వికల్పితం సత్ ॥ 38॥

అండేషు పేశిషు తరుషు అవినిశ్చితేషు ప్రాణః హి జీవం ఉపధావతి తత్ర తత్ర । సన్నే యత్ ఇంద్రియగణే అహమి చ ప్రసుప్తే కూటస్థః ఆశయమృతే తత్ అనుస్మృతిః నః ॥ 39॥

యః హి అబ్జ నాభ చరణ ఏషణయోః ఉభక్త్యా చేతోమలాని విధమేత్ గుణకర్మజాని । తస్మిన్ విశుద్ధః ఉపలభ్యతః ఆత్మతత్త్వం సాక్షాత్ యథా అమలదృశః సవితృప్రకాశః ॥ 40॥

కర్మయోగం వదత నః పురుషః యేన సంస్కృతః । విధూయ ఇహ ఆశు కర్మాణి నైష్కర్మ్యం విందతే పరమ్ ॥ 41॥

ఏవం ప్రశ్నం ఋషిన్ పూర్వం అపృచ్ఛం పితుః అంతికే । న అబ్రువన్ బ్రహ్మణః పుత్రాః తత్ర కారణం ఉచ్యతామ్ ॥ 42॥

ఆవిర్హోత్రః ఉవాచ

కర్మ అకర్మవికర్మ ఇతి వేదవాదః న లౌకికః । వేదస్య చ ఈశ్వరాత్మత్వాత్ తత్ర ముహ్యంతి సూరయః ॥ 43

పరోక్షవాదః వేదః అయం బాలానాం అనుశాసనమ్ । కర్మమోక్షాయ కర్మాణి విధత్తే హి అగదం యథా ॥ 44॥

న ఆచరేత్ యః తు వేద ఉక్తం స్వయం అజ్ఞః అజితేంద్రియః । వికర్మణా హి అధర్మేణ మృత్యోః మృత్యుం ఉపైతి సః ॥ 45॥

వేద ఉక్తం ఏవ కుర్వాణః నిఃసంగః అర్పితం ఈశ్వరే । నైష్కర్మ్యాం లభతే సిద్ధిం రోచనార్థా ఫలశ్రుతిః ॥ 46॥

యః ఆశు హృదయగ్రంథిం నిర్జిహీషుః పరాత్మనః । విధినా ఉపచరేత్ దేవం తంత్ర ఉక్తేన చ కేశవమ్ ॥ 47॥

లబ్ధ అనుగ్రహః ఆచార్యాత్ తేన సందర్శితాగమః । మహాపురుషం అభ్యర్చేత్ మూర్త్యా అభిమతయా ఆత్మనః ॥ 48॥

శుచిః సంముఖం ఆసీనః ప్రాణసంయమనాదిభిః । పిండం విశోధ్య సంన్యాసకృతరక్షః అర్చయేత్ హరిమ్ ॥ 49॥

అర్చాదౌ హృదయే చ అపి యథాలబ్ధ ఉపచారకైః । ద్రవ్యక్షితిఆత్మలింగాని నిష్పాద్య ప్రోక్ష్య చ ఆసనమ్ ॥ 50॥

పాద్యాదీన్ ఉపకల్ప్యా అథ సంనిధాప్య సమాహితః । హృత్ ఆదిభిః కృతన్యాసః మూలమంత్రేణ చ అర్చయేత్ ॥ 51॥

సాంగోపాంగాం సపార్షదాం తాం తాం మూర్తిం స్వమంత్రతః । పాద్య అర్ఘ్యాచమనీయాద్యైః స్నానవాసఃవిభూషణైః ॥ 52॥

గంధమాల్యాక్షతస్రగ్భిః ధూపదీపహారకైః । సాంగం సంపూజ్య విధివత్ స్తవైః స్తుత్వా నమేత్ హరిమ్ ॥ 53॥

ఆత్మాం తన్మయం ధ్యాయన్ మూర్తిం సంపూజయేత్ హరేః । శేషాం ఆధాయ శిరసి స్వధామ్ని ఉద్వాస్య సత్కృతమ్ ॥ 54॥

ఏవం అగ్ని అర్కతోయాదౌ అతిథౌ హృదయే చ యః । యజతి ఈశ్వరం ఆత్మానం అచిరాత్ ముచ్యతే హి సః ॥ 55॥

ఇతి శ్రీమద్భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయామేకాదశస్కంధే నిమిజాయంతసంవాదే మాయాకర్మబ్రహ్మనిరూపణం తృతీయోఽధ్యాయః ॥

ഉദ്ധവഗീതാ - തൃതീയോഽധ്യായഃ - ഒരു പരിചയം

This chapter, numbered 3 in this Uddhava Gita series, is chapter 3 of the eleventh book of the Bhagavata Purana, part of the dialogue between King Nimi and the nine yogis. Nimi asks: "We wish to know the maya of Vishnu, the Supreme Lord, which deludes even the masters of illusion." The sage Antariksha describes maya through creation and dissolution; Prabuddha teaches how to cross it, by turning from worldly pursuits and serving a true guru with devotion; Pippalayana describes the Supreme Brahman; and Avirhotra explains karma and how to worship the Lord according to the Vedas and the Tantras.

ഉറവിടം: Bhagavata Purana, book 11, chapter 3, as its colophon states

എപ്പോൾ ജപിക്കാം: In Bhagavata parayana, especially during a Bhagavata saptaha.

നിങ്ങൾക്കറിയാമോ?

  • Prabuddha's teaching on crossing maya through a guru is one of the clearest passages on the guru in the Bhagavatam.
  • Its colophon names the chapter "the description of maya, karma and Brahman".

പതിവ് ചോദ്യങ്ങൾ

What does King Nimi ask about?

The maya of Vishnu.

How is maya crossed, according to Prabuddha?

By serving a true guru with devotion.

Where is this chapter from?

Bhagavata Purana, book 11, chapter 3.

ആരാധനയ്ക്കും പഠനത്തിനുമായി നൽകുന്നു, പ്രവചനമായല്ല. വാണിജ്യേതരം.