MuhurtaNow

মনীষা পংচকম্

Vishnu · প্রথাগত ভক্তিপাঠ

സത്യാചാര്യസ്യ ഗമനേ കദാചിന്മുക്തി ദായകമ് । കാശീക്ശേത്രം പ്രതി സഹ ഗൌര്യാ മാര്ഗേ തു ശംകരമ് ॥ (അനുഷ്ടുപ്)

അംത്യവേഷധരം ദൃഷ്ട്വാ ഗച്ഛ ഗച്ഛേതി ചാബ്രവീത് । ശംകരഃസോഽപി ചാംഡലസ്തം പുനഃ പ്രാഹ ശംകരമ് ॥ (അനുഷ്ടുപ്)

അന്നമയാദന്നമയമഥവാ ചൈതന്യമേവ ചൈതന്യാത് । യതിവര ദൂരീകര്തും വാംഛസി കിം ബ്രൂഹി ഗച്ഛ ഗച്ഛേതി ॥ (ആര്യാ വൃത്ത)

പ്രത്യഗ്വസ്തുനി നിസ്തരംഗസഹജാനംദാവബോധാംബുധൌ വിപ്രോഽയം ശ്വപചോഽയമിത്യപി മഹാന്കോഽയം വിഭേദഭ്രമഃ । കിം ഗംഗാംബുനി ബിംബിതേഽംബരമണൌ ചാംഡാലവീഥീപയഃ പൂരേ വാഽംതരമസ്തി കാംചനഘടീമൃത്കുംഭയോർവാഽംബരേ ॥ (ശാര്ദൂല വിക്രീഡിത)

ജാഗ്രത്സ്വപ്നസുഷുപ്തിഷു സ്ഫുടതരാ യാ സംവിദുജ്ജൃംഭതേ യാ ബ്രഹ്മാദിപിപീലികാംതതനുഷു പ്രോതാ ജഗത്സാക്ഷിണീ । സൈവാഹം ന ച ദൃശ്യവസ്ത്വിതി ദൃഢപ്രജ്ഞാപി യസ്യാസ്തി ചേ- ച്ചാംഡാലോഽസ്തു സ തു ദ്വിജോഽസ്തു ഗുരുരിത്യേഷാ മനീഷാ മമ ॥ 1॥

ബ്രഹ്മൈവാഹമിദം ജഗച്ച സകലം ചിന്മാത്രവിസ്താരിതം സർവം ചൈതദവിദ്യയാ ത്രിഗുണയാഽശേഷം മയാ കല്പിതമ് । ഇത്ഥം യസ്യ ദൃഢാ മതിഃ സുഖതരേ നിത്യേ പരേ നിര്മലേ ചാംഡാലോഽസ്തു സ തു ദ്വിജോഽസ്തു ഗുരുരിത്യേഷാ മനീഷാ മമ ॥ 2॥

ശശ്വന്നശ്വരമേവ വിശ്വമഖിലം നിശ്ചിത്യ വാചാ ഗുരോ- ര്നിത്യം ബ്രഹ്മ നിരംതരം വിമൃശതാ നിർവ്യാജശാംതാത്മനാ । ഭൂതം ഭാവി ച ദുഷ്കൃതം പ്രദഹതാ സംവിന്മയേ പാവകേ പ്രാരബ്ധായ സമര്പിതം സ്വവപുരിത്യേഷാ മനീഷാ മമ ॥ 3॥

യാ തിര്യങ്നരദേവതാഭിരഹമിത്യംതഃ സ്ഫുടാ ഗൃഹ്യതേ യദ്ഭാസാ ഹൃദയാക്ഷദേഹവിഷയാ ഭാംതി സ്വതോഽചേതനാഃ । താം ഭാസ്യൈഃ പിഹിതാര്കമംഡലനിഭാം സ്ഫൂര്തിം സദാ ഭാവയ- ന്യോഗീ നിർവൃതമാനസോ ഹി ഗുരുരിത്യേഷാ മനീഷാ മമ ॥ 4॥

യത്സൌഖ്യാംബുധിലേശലേശത ഇമേ ശക്രാദയോ നിർവൃതാ യച്ചിത്തേ നിതരാം പ്രശാംതകലനേ ലബ്ധ്വാ മുനിര്നിർവൃതഃ । യസ്മിന്നിത്യസുഖാംബുധൌ ഗലിതധീര്ബ്രഹ്മൈവ ന ബ്രഹ്മവിദ് യഃ കശ്ചിത്സ സുരേംദ്രവംദിതപദോ നൂനം മനീഷാ മമ ॥ 5॥

ദാസസ്തേഽഹം ദേഹദൃഷ്ട്യാഽസ്മി ശംഭോ ജാതസ്തേംഽശോ ജീവദൃഷ്ട്യാ ത്രിദൃഷ്ടേ । സർവസ്യാഽഽത്മന്നാത്മദൃഷ്ട്യാ ത്വമേവേ- ത്യേവം മേ ധീര്നിശ്ചിതാ സർവശാസ്ത്രൈഃ ॥

॥ ഇതി ശ്രീമച്ഛംകരഭഗവതഃ കൃതൌ മനീഷാപംചകം സംപൂര്ണമ് ॥

মনীষা পংচকম্ সম্পর্কে

The Manisha Panchakam, "five verses of conviction", comes from a famous story. In Kashi, on his way to bathe, Adi Shankaracharya meets an outcaste (chandala) and asks him to step aside. The chandala replies with searching questions: do you want the body to move away from another body, or the Self from the Self? Shankara bows and answers in five verses, each ending "manisha mama": this is my firm conviction, that one who has realised the one consciousness in all is my guru, whether he is a chandala or a Brahmin.

রচয়িতা: Adi Shankaracharya, as its colophon states

কখন পাঠ করবেন: For study and reflection, and in talks on Advaita and on equality.

আপনি কি জানেন?

  • Its colophon names Shankara as its author.
  • Tradition says the chandala was Lord Shiva himself, come to test Shankara, with the four Vedas as his dogs.
  • It is often quoted as Advaita's answer to caste: the same consciousness shines in all.

প্রায়শই জিজ্ঞাসিত প্রশ্ন

What does "Manisha Panchakam" mean?

"Five verses of firm conviction".

Who did Shankara meet in Kashi?

A chandala (outcaste), said to be Shiva in disguise.

What is Shankara's conclusion?

Whoever has realised the one Self in all is his guru, whatever his birth.

উপাসনা ও অধ্যয়নের জন্য প্রদত্ত, ভবিষ্যদ্বাণী হিসেবে নয়। অবাণিজ্যিক।