MuhurtaNow

ದೇವೀ ಅಶ್ವಧಾಟೀ (ಅಂಬಾ ಸ್ತುತಿ)

Devi · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ

(ಕಾಳಿದಾಸ ಕೃತಂ)

ಅರ್ಥ: ಕಾಳಿದಾಸ ಕೃತ.

ಚೇಟೀ ಭವನ್ನಿಖಿಲ ಖೇಟೀ ಕದಂಬವನ ವಾಟೀಷು ನಾಕಿ ಪಟಲೀ ಕೋಟೀರ ಚಾರುತರ ಕೋಟೀ ಮಣೀಕಿರಣ ಕೋಟೀ ಕರಂಬಿತ ಪದಾ । ಪಾಟೀರಗಂಧಿ ಕುಚಶಾಟೀ ಕವಿತ್ವ ಪರಿಪಾಟೀಮಗಾಧಿಪ ಸುತಾ ಘೋಟೀಖುರಾದಧಿಕ ಧಾಟೀಮುದಾರ ಮುಖ ವೀಟೀರಸೇನ ತನುತಾಮ್ ॥ 1 ॥ ಶಾ ॥

ಅರ್ಥ: ಕದಂಬವನಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೂ ಸೇವಕರಾಗಿರುವ, ನಮಿಸುವ ದೇವತೆಗಳ ಕಿರೀಟರತ್ನಗಳ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಪಾದಗಳು ಹೊಳೆಯುವ, ಚಂದನಗಂಧದ ವಸ್ತ್ರದ ಪರ್ವತರಾಜಪುತ್ರಿ, ತನ್ನ ವೀಳ್ಯಗಂಧದ ಮುಖದ ಮಾಧುರ್ಯದಿಂದ ಕುದುರೆಯ ಓಟಕ್ಕಿಂತ ವೇಗವಾದ ಕವಿತ್ವಧಾರೆಯನ್ನು ನನಗೆ ಕರುಣಿಸಲಿ.

ದ್ವೈಪಾಯನ ಪ್ರಭೃತಿ ಶಾಪಾಯುಧ ತ್ರಿದಿವ ಸೋಪಾನ ಧೂಳಿ ಚರಣಾ ಪಾಪಾಪಹ ಸ್ವಮನು ಜಾಪಾನುಲೀನ ಜನ ತಾಪಾಪನೋದ ನಿಪುಣಾ । ನೀಪಾಲಯಾ ಸುರಭಿ ಧೂಪಾಲಕಾ ದುರಿತಕೂಪಾದುದನ್ಚಯತುಮಾಂ ರೂಪಾಧಿಕಾ ಶಿಖರಿ ಭೂಪಾಲ ವಂಶಮಣಿ ದೀಪಾಯಿತಾ ಭಗವತೀ ॥ 2 ॥ ಶಾ ॥

ಅರ್ಥ: ವ್ಯಾಸರಂತಹ ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಅವಳ ಪಾದಧೂಳಿಯೇ ಸ್ವರ್ಗದ ಮೆಟ್ಟಿಲು. ಪಾಪವನ್ನು ನೀಗುವ, ತನ್ನ ಮಂತ್ರಜಪದಲ್ಲಿ ಲೀನರಾದವರ ತಾಪವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವಲ್ಲಿ ನಿಪುಣೆ. ಕದಂಬವನವಾಸಿನಿ, ಧೂಪಸುಗಂಧದ ಕೇಶದವಳು, ಪರ್ವತರಾಜವಂಶದ ಮಣಿದೀಪವಾದ ಆ ಭಗವತಿ ನನ್ನನ್ನು ದುರಿತದ ಬಾವಿಯಿಂದ ಮೇಲೆತ್ತಲಿ.

ಯಾಳೀಭಿ ರಾತ್ಮತನುತಾಲೀನಕೃತ್ಪ್ರಿಯಕ ಪಾಳೀಷು ಖೇಲತಿ ಭವಾ ವ್ಯಾಳೀ ನಕುಲ್ಯಸಿತ ಚೂಳೀ ಭರಾ ಚರಣ ಧೂಳೀ ಲಸನ್ಮಣಿಗಣಾ । ಯಾಳೀ ಭೃತಿ ಶ್ರವಸಿ ತಾಳೀ ದಳಂ ವಹತಿ ಯಾಳೀಕ ಶೋಭಿ ತಿಲಕಾ ಸಾಳೀ ಕರೋತು ಮಮ ಕಾಳೀ ಮನಃ ಸ್ವಪದ ನಾಳೀಕ ಸೇವನ ವಿಧೌ ॥ 3 ॥ ಶಾ ॥

ಅರ್ಥ: ಸಖಿಯರೊಂದಿಗೆ ವನಗಳಲ್ಲಿ ಆಡುವವಳು; ಸರ್ಪದಂತೆ ದಟ್ಟವಾದ ಕಪ್ಪು ಜಡೆಯವಳು; ಪಾದಧೂಳಿಯಲ್ಲಿ ರತ್ನಗಳು ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ; ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ತಾಳೆಗರಿಯ ಆಭರಣ, ಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವ ತಿಲಕ. ಆ ಕಾಳಿ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತನ್ನ ಪಾದಕಮಲಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲಿ.

ಬಾಲಾಮೃತಾಂಶು ನಿಭ ಫಾಲಾಮನಾ ಗರುಣ ಚೇಲಾ ನಿತಂಬ ಫಲಕೇ ಕೋಲಾಹಲ ಕ್ಷಪಿತ ಕಾಲಾಮರಾಕುಶಲ ಕೀಲಾಲ ಶೋಷಣ ರವಿಃ । ಸ್ಥೂಲಾಕುಚೇ ಜಲದ ನೀಲಾಕಚೇ ಕಲಿತ ವೀಲಾ ಕದಂಬ ವಿಪಿನೇ ಶೂಲಾಯುಧ ಪ್ರಣತಿ ಶೀಲಾ ದಧಾತು ಹೃದಿ ಶೈಲಾಧಿ ರಾಜ ತನಯಾ ॥ 4 ॥ ಶಾ ॥

ಅರ್ಥ: ಬಾಲಚಂದ್ರನಂತಹ ಹಣೆಯ, ಕೆಂಪು ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ, ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೀಡಿಸಿದ ದೈತ್ಯರ ದುಷ್ಟತನವನ್ನು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಒಣಗಿಸುವವಳು. ಮಳೆಮೋಡದಂತೆ ಕಪ್ಪಾದ ಕೇಶದ, ಕದಂಬವನದಲ್ಲಿ ವೀಣೆ ಹಿಡಿದ, ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ ಶಿವನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಪರ್ವತರಾಜಪುತ್ರಿ ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಲಿ.

ಕಂಬಾವತೀವ ಸವಿಡಂಬಾ ಗಳೇನ ನವ ತುಂಬಾಭ ವೀಣ ಸವಿಧಾ ಬಿಂಬಾಧರಾ ವಿನತ ಶಂಬಾಯುಧಾದಿ ನಿಕುರುಂಬಾ ಕದಂಬ ವಿಪಿನೇ । ಅಂಬಾ ಕುರಂಗ ಮದಜಂಬಾಲ ರೋಚಿ ರಿಹ ಲಂಬಾಲಕಾ ದಿಶತು ಮೇ ಶಂ ಬಾಹುಲೇಯ ಶಶಿ ಬಿಂಬಾಭಿ ರಾಮ ಮುಖ ಸಂಬಾಧಿತಾ ಸ್ತನ ಭರಾ ॥ 5 ॥ ಶಾ ॥

ಅರ್ಥ: ಶಂಖದಂತಹ ಕಂಠದ, ಹೊಸ ಸೋರೆಯಂತಹ ವೀಣೆ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ, ತೊಂಡೆಹಣ್ಣಿನಂತೆ ಕೆಂಪು ತುಟಿಗಳ, ಕದಂಬವನದಲ್ಲಿ ಮನ್ಮಥಾದಿ ದೇವತೆಗಳು ನಮಿಸುವ, ಕಸ್ತೂರಿಗಂಧದ ನೀಳ ಕೇಶದ, ಚಂದ್ರನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಮುಖದ ಸ್ಕಂದನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡಿರುವ ಅಂಬೆ ನನಗೆ ಮಂಗಳ ಕರುಣಿಸಲಿ.

ದಾಸಾಯಮಾನ ಸುಮಹಾಸಾ ಕದಂಬವನ ವಾಸಾ ಕುಸುಂಭ ಸುಮನೋ ವಾಸಾ ವಿಪಂಚಿ ಕೃತ ರಾಸಾ ವಿಧೂತ ಮಧು ಮಾಸಾರವಿಂದ ಮಧುರಾ । ಕಾಸಾರ ಸೂನ ತತಿ ಭಾಸಾಭಿರಾಮ ತನು ರಾಸಾರ ಶೀತ ಕರುಣಾ ನಾಸಾ ಮಣಿ ಪ್ರವರ ಭಾಸಾ ಶಿವಾ ತಿಮಿರ ಮಾಸಾಯೇ ದುಪರತಿಮ್ ॥ 6 ॥ ಶಾ ॥

ಅರ್ಥ: ಉಜ್ವಲ ಮಂದಹಾಸದ, ಕದಂಬವನವಾಸಿನಿ, ಕುಸುಂಬ ವರ್ಣದ ವಸ್ತ್ರದವಳು, ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ನುಡಿಸುವವಳು, ವಸಂತದ ಕಮಲಕ್ಕಿಂತ ಮಧುರೆ; ಸರೋವರದ ಹೂಗಳ ಸಾಲಿನಂತೆ ದೇಹಕಾಂತಿ, ತಂಪಾದ ಮಳೆಯಂತೆ ಕರುಣೆ, ಮೂಗುತಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ಮಂಗಳೆ ಶಿವೆ ನನ್ನ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲಿ.

ನ್ಯಂಕಾಕರೇ ವಪುಷಿ ಕಂಕಾಳ ರಕ್ತ ಪುಷಿ ಕಂಕಾದಿ ಪಕ್ಷಿ ವಿಷಯೇ ತ್ವಂ ಕಾಮನಾ ಮಯಸಿ ಕಿಂ ಕಾರಣಂ ಹೃದಯ ಪಂಕಾರಿ ಮೇ ಹಿ ಗಿರಿಜಾಮ್ । ಶಂಕಾಶಿಲಾ ನಿಶಿತ ಟಂಕಾಯಮಾನ ಪದ ಸಂಕಾಶಮಾನ ಸುಮನೋ ಝಂಕಾರಿ ಭೃಂಗತತಿ ಮಂಕಾನುಪೇತ ಶಶಿ ಸಂಕಾಶ ವಕ್ತ್ರ ಕಮಲಾಮ್ ॥ 7 ॥ ಶಾ ॥

ಅರ್ಥ: ಮನಸ್ಸೇ, ಎಲುಬು-ರಕ್ತದ, ಹದ್ದು ಮೊದಲಾದ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗುವ ಈ ಹೀನ ದೇಹವನ್ನು ಏಕೆ ಬಯಸುತ್ತೀಯೆ? ಬದಲಿಗೆ ಗಿರಿಜೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸು: ಅವಳ ಪಾದಗಳು ಸಂದೇಹದ ಕಲ್ಲನ್ನು ಒಡೆಯುವ ಹರಿತವಾದ ಉಳಿ; ಅವಳ ಮುಖಕಮಲ ಕಳಂಕವಿಲ್ಲದ ಚಂದ್ರನಂತೆ, ಝೇಂಕರಿಸುವ ದುಂಬಿಗಳಿಂದ ಆವೃತ.

ಜಂಭಾರಿ ಕುಂಭಿ ಪೃಥು ಕುಂಭಾಪಹಾಸಿ ಕುಚ ಸಂಭಾವ್ಯ ಹಾರ ಲತಿಕಾ ರಂಭಾ ಕರೀಂದ್ರ ಕರ ದಂಭಾಪಹೋರುಗತಿ ಡಿಂಭಾನುರಂಜಿತ ಪದಾ । ಶಂಭಾ ಉದಾರ ಪರಿರಂಭಾಂಕುರತ್ ಪುಲಕ ದಂಭಾನುರಾಗ ಪಿಶುನಾ ಶಂ ಭಾಸುರಾಭರಣ ಗುಂಭಾ ಸದಾ ದಿಶತು ಶುಂಭಾಸುರ ಪ್ರಹರಣಾ ॥ 8 ॥ ಶಾ ॥

ಅರ್ಥ: ವಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಹಾರಲತೆ, ಆನೆಯ ನಡಿಗೆಯನ್ನೂ ಮೀರಿಸುವ ಗತಿ, ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶಿವನ ಆಲಿಂಗನದ ರೋಮಾಂಚನದಲ್ಲಿ ಅವಳ ಗಾಢ ಪ್ರೇಮ ತೋರುತ್ತದೆ, ಆಭರಣಗಳು ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ. ಶುಂಭಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಅವಳು ಸದಾ ನನಗೆ ಮಂಗಳ ಕರುಣಿಸಲಿ.

ದಾಕ್ಷಾಯಣೀ ದನುಜ ಶಿಕ್ಷಾ ವಿಧೌ ವಿಕೃತ ದೀಕ್ಷಾ ಮನೋಹರ ಗುಣಾ ಭಿಕ್ಷಾಶಿನೋ ನಟನ ವೀಕ್ಷಾ ವಿನೋದ ಮುಖಿ ದಕ್ಷಾಧ್ವರ ಪ್ರಹರಣಾ । ವೀಕ್ಷಾಂ ವಿಧೇಹಿ ಮಯಿ ದಕ್ಷಾ ಸ್ವಕೀಯ ಜನ ಪಕ್ಷಾ ವಿಪಕ್ಷ ವಿಮುಖೀ ಯಕ್ಷೇಶ ಸೇವಿತ ನಿರಾಕ್ಷೇಪ ಶಕ್ತಿ ಜಯ ಲಕ್ಷಾವಧಾನ ಕಲನಾ ॥ 9 ॥ ಶಾ ॥

ಅರ್ಥ: ಓ ದಾಕ್ಷಾಯಣಿ, ದೈತ್ಯರನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಲು ಉಗ್ರರೂಪ ತಾಳಿದರೂ ಮನೋಹರ ಗುಣಗಳವಳೇ; ಭಿಕ್ಷಾಟನನಾದ ಶಿವನ ನರ್ತನವನ್ನು ನೋಡಿ ಆನಂದಿಸುವ ಮುಖದವಳೇ; ದಕ್ಷಯಜ್ಞವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದವಳೇ. ಸದಾ ತನ್ನವರ ಪಕ್ಷ ವಹಿಸುವ, ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ವಿಮುಖಳಾದ, ಕುಬೇರನಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುವ ನಿಪುಣೆ, ನನ್ನ ಮೇಲೆ ದೃಷ್ಟಿ ಬೀರು.

ವಂದಾರು ಲೋಕ ವರ ಸಂಧಾಯಿನೀ ವಿಮಲ ಕುಂದಾವದಾತ ರದನಾ ಬೃಂದಾರು ಬೃಂದ ಮಣಿ ಬೃಂದಾರವಿಂದ ಮಕರಂದಾಭಿಷಿಕ್ತ ಚರಣಾ । ಮಂದಾನಿಲಾ ಕಲಿತ ಮಂದಾರ ದಾಮಭಿರಮಂದಾಭಿರಾಮ ಮಕುಟಾ ಮಂದಾಕಿನೀ ಜವನ ಭಿಂದಾನ ವಾಚಮರವಿಂದಾನನಾ ದಿಶತು ಮೇ ॥ 10 ॥ ಶಾ ॥

ಅರ್ಥ: ನಮಿಸುವವರಿಗೆ ವರ ನೀಡುವವಳು, ಮಲ್ಲಿಗೆಯಂತೆ ನಿರ್ಮಲ ದಂತಗಳವಳು, ದೇವತೆಗಳ ಕಿರೀಟರತ್ನಗಳೆಂಬ ಕಮಲಗಳ ಮಕರಂದದಿಂದ ಪಾದಗಳು ಅಭಿಷಿಕ್ತ. ಮಂದಮಾರುತದಿಂದ ಅಲುಗುವ ಮಂದಾರ ಮಾಲೆಗಳ ಸುಂದರ ಕಿರೀಟದ, ಗಂಗೆಯ ವೇಗವನ್ನೂ ಮೀರಿಸುವ ಮಾತಿನ ಕಮಲಮುಖಿ ನನಗೆ ವಾಕ್ಸಂಪತ್ತು ಕರುಣಿಸಲಿ.

ಯತ್ರಾಶಯೋ ಲಗತಿ ತತ್ರಾಗಜಾ ಭವತು ಕುತ್ರಾಪಿ ನಿಸ್ತುಲ ಶುಕಾ ಸುತ್ರಾಮ ಕಾಲ ಮುಖ ಸತ್ರಾಸಕಪ್ರಕರ ಸುತ್ರಾಣ ಕಾರಿ ಚರಣಾ । ಛತ್ರಾನಿಲಾತಿರಯ ಪತ್ತ್ರಾಭಿಭಿರಾಮ ಗುಣ ಮಿತ್ರಾಮರೀ ಸಮ ವಧೂಃ ಕು ತ್ರಾಸಹೀನ ಮಣಿ ಚಿತ್ರಾಕೃತಿ ಸ್ಫುರಿತ ಪುತ್ರಾದಿ ದಾನ ನಿಪುಣಾ ॥ 11 ॥ ಶಾ ॥

ಅರ್ಥ: ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದರೂ ಅಲ್ಲಿ ಗಿರಿಜೆ ಇರಲಿ; ಅಪ್ರತಿಮ ಗಿಳಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದವಳು, ಇಂದ್ರ ಯಮರನ್ನೂ ಭಯದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವ ಪಾದಗಳವಳು. ಮನೋಹರ ಗುಣಗಳ, ದೇವಿಯರಿಗೆ ಸಮಾನಳಾದ, ನಿರ್ಭಯಳಾದ, ರತ್ನಗಳಿಂದ ಹೊಳೆಯುವ, ಸಂತಾನ ಮತ್ತು ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುವಲ್ಲಿ ನಿಪುಣೆ.

ಕೂಲಾತಿಗಾಮಿ ಭಯ ತೂಲಾವಳಿಜ್ವಲನಕೀಲಾ ನಿಜಸ್ತುತಿ ವಿಧಾ ಕೋಲಾಹಲಕ್ಷಪಿತ ಕಾಲಾಮರೀ ಕುಶಲ ಕೀಲಾಲ ಪೋಷಣ ರತಾ । ಸ್ಥೂಲಾಕುಚೇ ಜಲದ ನೀಲಾಕಚೇ ಕಲಿತ ಲೀಲಾ ಕದಂಬ ವಿಪಿನೇ ಶೂಲಾಯುಧ ಪ್ರಣತಿ ಶೀಲಾ ವಿಭಾತು ಹೃದಿ ಶೈಲಾಧಿರಾಜ ತನಯಾ ॥ 12 ॥ ಶಾ ॥

ಅರ್ಥ: ಅವಳ ಸ್ತುತಿಯೇ ಉಕ್ಕಿಬರುವ ಭಯಗಳೆಂಬ ಹತ್ತಿರಾಶಿಯನ್ನು ಸುಡುವ ಜ್ವಾಲೆ; ಎಲ್ಲರ ಕ್ಷೇಮದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುವವಳು. ಮಳೆಮೋಡದಂತೆ ಕಪ್ಪಾದ ಕೇಶದ, ಕದಂಬವನದಲ್ಲಿ ಲೀಲೆಯಾಡುವ, ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ ಶಿವನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಪರ್ವತರಾಜಪುತ್ರಿ ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಲಿ.

ಇಂಧಾನ ಕೀರ ಮಣಿಬಂಧಾ ಭವೇ ಹೃದಯಬಂಧಾ ವತೀವ ರಸಿಕಾ ಸಂಧಾವತೀ ಭುವನ ಸಂಧಾರಣೇ ಪ್ಯಮೃತ ಸಿಂಧಾವುದಾರ ನಿಲಯಾ । ಗಂಧಾನುಭಾವ ಮುಹುರಂಧಾಲಿ ಪೀತ ಕಚ ಬಂಧಾ ಸಮರ್ಪಯತು ಮೇ ಶಂ ಧಾಮ ಭಾನುಮಪಿ ರುಂಧಾನ ಮಾಶು ಪದ ಸಂಧಾನ ಮಪ್ಯನುಗತಾ ॥ 13 ॥ ಶಾ ॥

ಅರ್ಥ: ಶಿವನ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಬದ್ಧಳಾದವಳು, ಲೋಕಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುವವಳು, ಅಮೃತಸಾಗರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವವಳು. ಸುಗಂಧಕ್ಕೆ ಮತ್ತೇರಿದ ದುಂಬಿಗಳು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅವಳ ಜಡೆಯನ್ನು ಮುತ್ತುತ್ತವೆ; ಅವಳ ಕಾಂತಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನೂ ಮೀರಿಸುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಅರಸುವವರನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಅವಳು ಬೇಗನೆ ನನಗೆ ಮಂಗಳ ಕರುಣಿಸಲಿ.

ದೇವೀ ಅಶ್ವಧಾಟೀ (ಅಂಬಾ ಸ್ತುತಿ) ಬಗ್ಗೆ

ದೇವೀ ಅಶ್ವಧಾಟಿ (ಅಂಬಾ ಸ್ತುತಿ) ಕವಿ ಕಾಳಿದಾಸನದ್ದು ಎನ್ನಲಾಗುವ ದೇವೀ ಸ್ತೋತ್ರ. ಇದರ ಲಯ ಓಡುವ ಕುದುರೆಯ ನಡೆಯನ್ನು (ಅಶ್ವಧಾಟಿ) ಅನುಕರಿಸುತ್ತದೆ; ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಅಕ್ಷರಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಕಳಿಸುವ ಶಬ್ದಾಲಂಕಾರಕ್ಕೆ ಇದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಕದಂಬವನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಪರ್ವತರಾಜನ ಮಗಳು ಪಾರ್ವತಿಯಾಗಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಕವಿತ್ವ, ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಅವಳ ಪಾದಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುವ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ.

ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ದೇವೀಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶುಕ್ರವಾರ ಮತ್ತು ನವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಐತಿಹ್ಯದಿಂದಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಕವಿಗಳು ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯ ಮತ್ತು ಕವಿತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಇದನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಇದಕ್ಕೆ ಅಶ್ವಧಾಟಿ ಎಂಬ ಹೆಸರೇಕೆ?

ಅಶ್ವ ಎಂದರೆ ಕುದುರೆ, ಧಾಟಿ ಎಂದರೆ ಓಟ. ಸ್ತೋತ್ರದ ಛಂದಸ್ಸು ಓಡುವ ಕುದುರೆಯ ಹೆಜ್ಜೆಯ ಲಯದಲ್ಲಿ ಸಾಗುವುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರು.

ದೇವೀ ಅಶ್ವಧಾಟಿಯನ್ನು ಯಾರು ರಚಿಸಿದರು?

ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಮಹಾಕವಿ ಕಾಳಿದಾಸನ ರಚನೆ; ಐತಿಹ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ ಕಾಳಿದಾಸನಿಗೆ ಕಾಳೀದೇವಿಯಿಂದ ಕವಿತ್ವ ಲಭಿಸಿತು.

ಇಲ್ಲಿನ ಅರ್ಥಗಳು ಸಾರಾಂಶ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಏಕಿವೆ?

ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸಮಾಸಪದಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ಲೇಷೆಗಳಿವೆ; ಪಠ್ಯವೂ ಆವೃತ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಪದಶಃ ಅನುವಾದದ ಬದಲು ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕದ ಭಾವಾರ್ಥ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕದಂಬವನ ಯಾವುದು?

ಮಣಿದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ದೇವಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಕದಂಬ ವೃಕ್ಷಗಳ ವನವೇ ಕದಂಬವನ. ಲಲಿತೆ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿಯ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಆಗಾಗ ಬರುತ್ತದೆ.

ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.