ಗೀತಗೋವಿಂದಂ ದಶಮಃ ಸರ್ಗಃ - ಚತುರ ಚತುರ್ಭುಜಃ
Sri Krishna · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
॥ दशमः सर्गः ॥ ॥ चतुरचतुर्भुजः ॥
अत्रांतरे मसृणरोषवशामसीम्-निःश्वासनिःसहमुखीं सुमुखीमुपेत्य । सव्रीडमीक्षितसखीवदनां दिनांते सानंदगद्गदपदं हरिरित्युवाच ॥ 53 ॥
॥ गीतं 19 ॥
वदसि यदि किंचिदपि दंतरुचिकौमुदी हरति दरतिमिरमतिघोरम् । स्फुरदधरसीधवे तव वदनचंद्रमा रोचयतु लोचनचकोरम् ॥ प्रिये चारुशीले मुंच मयि मानमनिदानं सपदि मदनानलो दहति मम मानसं देहि मुखकमलमधुपानम् ॥ 1 ॥
सत्यमेवासि यदि सुदति मयि कोपिनी देहि खरनखशरघातम् । घटय भुजबंधनं जनय रदखंडनं येन वा भवति सुखजातम् ॥ 2 ॥
त्वमसि मम भूषणं त्वमसि मम जीवनं त्वमसि भवजलधिरत्नम् । भवतु भवतीह मयि सततमनोरोधिनि तत्र मम हृदयमतिरत्नम् ॥ 3 ॥
नीलनलिनाभमपि तन्वि तव लोचनं धारयति कोकनदरूपम् । कुसुमशरबाणभावेन यदि रंजयसि कृष्णमिदमेतदनुरूपम् ॥ 4 ॥
स्फुरतु कुचकुंभयोरुपरि मणिमंजरी रंजयतु तव हृदयदेशम् । रसतु रशनापि तव घनजघनमंडले घोषयतु मन्मथनिदेशम् ॥ 5 ॥
स्थलकमलगंजनं मम हृदयरंजनं जनितरतिरंगपरभागम् । भण मसृणवाणि करवाणि पदपंकजं सरसलसदलक्तकरागम् ॥ 6 ॥
स्मरगरलखंडनं मम शिरसि मंडनं देहि पदपल्लवमुदारम् । ज्वलति मयि दारुणो मदनकदनारुणो हरतु तदुपाहितविकारम् ॥ 7 ॥
इति चटुलचाटुपटुचारु मुरवैरिणो राधिकामधि वचनजातम् । जयति पद्मावतीरमणजयदेवकवि-भारतीभणितमतिशातम् ॥ 8 ॥
परिहर कृतातंके शंकां त्वया सततं घन-स्तनजघनयाक्रांते स्वांते परानवकाशिनि । विशति वितनोरन्यो धन्यो न कोऽपि ममांतरं स्तनभरपरीरंभारंभे विधेहि विधेयताम् ॥ 54 ॥
मुग्धे विधेहि मयि निर्दयदंतदंश-दोर्वल्लिबंधनिबिडस्तनपीडनानि । चंडि त्वमेव मुदमंच न पंचबाण-चंडालकांडदलनादसवः प्रयांतु ॥ 55 ॥
व्यथयति वृथा मौनं तन्वि प्रपंचय पंचमं तरुणी मधुरालापैस्तापं विनोदय दृष्टिभिः । सुमुखि विमुखीभावं तावद्विमुंच न मुंच मां स्वयमतिशयस्निग्धो मुग्धे प्रियिऽहमुपस्थितः ॥ 56 ॥
बंधूकद्युतिबांधवोऽयमधरः स्निग्धो मधूकच्चवि-र्गंडश्चंडि चकास्ति नीलनलिनश्रीमोचनं लोचनम् । नासाभ्येति तिलप्रसूनपदवीं कुंदाभदांति प्रिये प्रायस्त्वन्मुखसेवया विजयते विश्वं स पुष्पायुधः ॥ 57 ॥
दृशौ तव मदालसे वदनमिंदुसंदीपकं गतिर्जनमनोरमा विधुतरंभमूरुद्वयम् । रतिस्तव कलावती रुचिरचित्रलेखे भ्रुवा-वहो विबुधयौवनं वहसि तन्वी पृथ्वीगता ॥ 58 ॥
॥ इति श्रीगीतगोविंदे मानिनीवर्णने चतुरचतुर्भुजो नाम दशमः सर्गः ॥
ಗೀತಗೋವಿಂದಂ ದಶಮಃ ಸರ್ಗಃ - ಚತುರ ಚತುರ್ಭುಜಃ ಬಗ್ಗೆ
ಜಯದೇವನ ಗೀತಗೋವಿಂದದ ಹತ್ತನೇ ಸರ್ಗ "ಚತುರಚತುರ್ಭುಜ", ಜಾಣ ಚತುರ್ಭುಜ, ನೊಂದ ಅಭಿಮಾನದ ರಾಧೆಯನ್ನು ಕೃಷ್ಣ ಬೇಡುವುದನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ. ಸಂಜೆ ಕೋಪದಿಂದ ನಿಟ್ಟುಸಿರುಬಿಡುತ್ತಾ ಕುಳಿತ ಅವಳ ಬಳಿ ಬಂದು, ಒಂದು ಮಾತಾದರೂ ಆಡು, ಕಡೆನೋಟದಿಂದ ಹೊಡೆ, ಕೊನೆಗೆ ಪ್ರೇಮವಿಷ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಿನ್ನ ಮೃದು ಪಾದವನ್ನು ನನ್ನ ಶಿರಕ್ಕೆ ಅಲಂಕಾರವಾಗಿಡು ಎಂದು ಬೇಡುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ "ವದಸಿ ಯದಿ ಕಿಂಚಿದಪಿ" ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾನೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಜಯದೇವ (೧೨ನೇ ಶತಮಾನ)
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಒಡಿಸ್ಸಿ ಮೊದಲಾದ ನೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಭಜನೆ ಮತ್ತು ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಪುರಿಯ ಗೀತಗೋವಿಂದ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- "ದೇಹಿ ಪದಪಲ್ಲವಮುದಾರಂ" (ನಿನ್ನ ಮೃದು ಪಾದ ಕೊಡು) ಸಾಲನ್ನು ಬರೆಯಲು ಜಯದೇವ ಹಿಂಜರಿದು ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಮರಳಿದಾಗ ಕೃಷ್ಣನೇ ಅದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದ ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಸಂಪ್ರದಾಯ.
- ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಈ ಸರ್ಗವನ್ನು ನೊಂದ ಅಭಿಮಾನದ ಮಾನಿನೀ ನಾಯಿಕೆಯ ವರ್ಣನೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
"ಚತುರಚತುರ್ಭುಜ" ಎಂದರೇನು?
ರಾಧೆಯನ್ನು ಬೇಡುವ ಕೃಷ್ಣ, "ಜಾಣ ಚತುರ್ಭುಜ".
ಈ ಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಡಿದೆ?
ರಾಧೆಗೆ ಕೃಷ್ಣನ ಬೇಡಿಕೆ "ವದಸಿ ಯದಿ ಕಿಂಚಿದಪಿ".
ಇದರೊಡನೆ ಯಾವ ಕಥೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ?
"ದೇಹಿ ಪದಪಲ್ಲವಮುದಾರಂ" ಸಾಲನ್ನು ಕೃಷ್ಣನೇ ಬರೆದನೆಂಬುದು.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು