ಗೀತಗೋವಿಂದಂ ದಶಮಃ ಸರ್ಗಃ - ಚತುರ ಚತುರ್ಭುಜಃ
Sri Krishna · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
॥ ദശമഃ സര്ഗഃ ॥ ॥ ചതുരചതുര്ഭുജഃ ॥
അത്രാംതരേ മസൃണരോഷവശാമസീമ്-നിഃശ്വാസനിഃസഹമുഖീം സുമുഖീമുപേത്യ । സവ്രീഡമീക്ഷിതസഖീവദനാം ദിനാംതേ സാനംദഗദ്ഗദപദം ഹരിരിത്യുവാച ॥ 53 ॥
॥ ഗീതം 19 ॥
വദസി യദി കിംചിദപി ദംതരുചികൌമുദീ ഹരതി ദരതിമിരമതിഘോരമ് । സ്ഫുരദധരസീധവേ തവ വദനചംദ്രമാ രോചയതു ലോചനചകോരമ് ॥ പ്രിയേ ചാരുശീലേ മുംച മയി മാനമനിദാനം സപദി മദനാനലോ ദഹതി മമ മാനസം ദേഹി മുഖകമലമധുപാനമ് ॥ 1 ॥
സത്യമേവാസി യദി സുദതി മയി കോപിനീ ദേഹി ഖരനഖശരഘാതമ് । ഘടയ ഭുജബംധനം ജനയ രദഖംഡനം യേന വാ ഭവതി സുഖജാതമ് ॥ 2 ॥
ത്വമസി മമ ഭൂഷണം ത്വമസി മമ ജീവനം ത്വമസി ഭവജലധിരത്നമ് । ഭവതു ഭവതീഹ മയി സതതമനോരോധിനി തത്ര മമ ഹൃദയമതിരത്നമ് ॥ 3 ॥
നീലനലിനാഭമപി തന്വി തവ ലോചനം ധാരയതി കോകനദരൂപമ് । കുസുമശരബാണഭാവേന യദി രംജയസി കൃഷ്ണമിദമേതദനുരൂപമ് ॥ 4 ॥
സ്ഫുരതു കുചകുംഭയോരുപരി മണിമംജരീ രംജയതു തവ ഹൃദയദേശമ് । രസതു രശനാപി തവ ഘനജഘനമംഡലേ ഘോഷയതു മന്മഥനിദേശമ് ॥ 5 ॥
സ്ഥലകമലഗംജനം മമ ഹൃദയരംജനം ജനിതരതിരംഗപരഭാഗമ് । ഭണ മസൃണവാണി കരവാണി പദപംകജം സരസലസദലക്തകരാഗമ് ॥ 6 ॥
സ്മരഗരലഖംഡനം മമ ശിരസി മംഡനം ദേഹി പദപല്ലവമുദാരമ് । ജ്വലതി മയി ദാരുണോ മദനകദനാരുണോ ഹരതു തദുപാഹിതവികാരമ് ॥ 7 ॥
ഇതി ചടുലചാടുപടുചാരു മുരവൈരിണോ രാധികാമധി വചനജാതമ് । ജയതി പദ്മാവതീരമണജയദേവകവി-ഭാരതീഭണിതമതിശാതമ് ॥ 8 ॥
പരിഹര കൃതാതംകേ ശംകാം ത്വയാ സതതം ഘന-സ്തനജഘനയാക്രാംതേ സ്വാംതേ പരാനവകാശിനി । വിശതി വിതനോരന്യോ ധന്യോ ന കോഽപി മമാംതരം സ്തനഭരപരീരംഭാരംഭേ വിധേഹി വിധേയതാമ് ॥ 54 ॥
മുഗ്ധേ വിധേഹി മയി നിര്ദയദംതദംശ-ദോർവല്ലിബംധനിബിഡസ്തനപീഡനാനി । ചംഡി ത്വമേവ മുദമംച ന പംചബാണ-ചംഡാലകാംഡദലനാദസവഃ പ്രയാംതു ॥ 55 ॥
വ്യഥയതി വൃഥാ മൌനം തന്വി പ്രപംചയ പംചമം തരുണീ മധുരാലാപൈസ്താപം വിനോദയ ദൃഷ്ടിഭിഃ । സുമുഖി വിമുഖീഭാവം താവദ്വിമുംച ന മുംച മാം സ്വയമതിശയസ്നിഗ്ധോ മുഗ്ധേ പ്രിയിഽഹമുപസ്ഥിതഃ ॥ 56 ॥
ബംധൂകദ്യുതിബാംധവോഽയമധരഃ സ്നിഗ്ധോ മധൂകച്ചവി-ര്ഗംഡശ്ചംഡി ചകാസ്തി നീലനലിനശ്രീമോചനം ലോചനമ് । നാസാഭ്യേതി തിലപ്രസൂനപദവീം കുംദാഭദാംതി പ്രിയേ പ്രായസ്ത്വന്മുഖസേവയാ വിജയതേ വിശ്വം സ പുഷ്പായുധഃ ॥ 57 ॥
ദൃശൌ തവ മദാലസേ വദനമിംദുസംദീപകം ഗതിര്ജനമനോരമാ വിധുതരംഭമൂരുദ്വയമ് । രതിസ്തവ കലാവതീ രുചിരചിത്രലേഖേ ഭ്രുവാ-വഹോ വിബുധയൌവനം വഹസി തന്വീ പൃഥ്വീഗതാ ॥ 58 ॥
॥ ഇതി ശ്രീഗീതഗോവിംദേ മാനിനീവര്ണനേ ചതുരചതുര്ഭുജോ നാമ ദശമഃ സര്ഗഃ ॥
ಗೀತಗೋವಿಂದಂ ದಶಮಃ ಸರ್ಗಃ - ಚತುರ ಚತುರ್ಭುಜಃ ಬಗ್ಗೆ
ಜಯದೇವನ ಗೀತಗೋವಿಂದದ ಹತ್ತನೇ ಸರ್ಗ "ಚತುರಚತುರ್ಭುಜ", ಜಾಣ ಚತುರ್ಭುಜ, ನೊಂದ ಅಭಿಮಾನದ ರಾಧೆಯನ್ನು ಕೃಷ್ಣ ಬೇಡುವುದನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ. ಸಂಜೆ ಕೋಪದಿಂದ ನಿಟ್ಟುಸಿರುಬಿಡುತ್ತಾ ಕುಳಿತ ಅವಳ ಬಳಿ ಬಂದು, ಒಂದು ಮಾತಾದರೂ ಆಡು, ಕಡೆನೋಟದಿಂದ ಹೊಡೆ, ಕೊನೆಗೆ ಪ್ರೇಮವಿಷ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಿನ್ನ ಮೃದು ಪಾದವನ್ನು ನನ್ನ ಶಿರಕ್ಕೆ ಅಲಂಕಾರವಾಗಿಡು ಎಂದು ಬೇಡುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ "ವದಸಿ ಯದಿ ಕಿಂಚಿದಪಿ" ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾನೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಜಯದೇವ (೧೨ನೇ ಶತಮಾನ)
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಒಡಿಸ್ಸಿ ಮೊದಲಾದ ನೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಭಜನೆ ಮತ್ತು ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಪುರಿಯ ಗೀತಗೋವಿಂದ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- "ದೇಹಿ ಪದಪಲ್ಲವಮುದಾರಂ" (ನಿನ್ನ ಮೃದು ಪಾದ ಕೊಡು) ಸಾಲನ್ನು ಬರೆಯಲು ಜಯದೇವ ಹಿಂಜರಿದು ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಮರಳಿದಾಗ ಕೃಷ್ಣನೇ ಅದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದ ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಸಂಪ್ರದಾಯ.
- ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಈ ಸರ್ಗವನ್ನು ನೊಂದ ಅಭಿಮಾನದ ಮಾನಿನೀ ನಾಯಿಕೆಯ ವರ್ಣನೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
"ಚತುರಚತುರ್ಭುಜ" ಎಂದರೇನು?
ರಾಧೆಯನ್ನು ಬೇಡುವ ಕೃಷ್ಣ, "ಜಾಣ ಚತುರ್ಭುಜ".
ಈ ಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಡಿದೆ?
ರಾಧೆಗೆ ಕೃಷ್ಣನ ಬೇಡಿಕೆ "ವದಸಿ ಯದಿ ಕಿಂಚಿದಪಿ".
ಇದರೊಡನೆ ಯಾವ ಕಥೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ?
"ದೇಹಿ ಪದಪಲ್ಲವಮುದಾರಂ" ಸಾಲನ್ನು ಕೃಷ್ಣನೇ ಬರೆದನೆಂಬುದು.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು