MuhurtaNow

ಗೀತಗೋವಿಂದಂ ಪಂಚಮಃ ಸರ್ಗಃ - ಸಾಕಾಂಕ್ಷ ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷಃ

Sri Krishna · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ

॥ ಪಂಚಮಃ ಸರ್ಗಃ ॥ ॥ ಸಾಕಾಂಕ್ಷಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷಃ ॥

ಅಹಮಿಹ ನಿವಸಾಮಿ ಯಾಹಿ ರಾಧಾಂ ಅನುನಯ ಮದ್ವಚನೇನ ಚಾನಯೇಥಾಃ । ಇತಿ ಮಧುರಿಪುಣಾ ಸಖೀ ನಿಯುಕ್ತಾ ಸ್ವಯಮಿದಮೇತ್ಯ ಪುನರ್ಜಗಾದ ರಾಧಾಮ್ ॥ 31 ॥

॥ ಗೀತಂ 10 ॥

ವಹತಿ ಮಲಯಸಮೀರೇ ಮದನಮುಪನಿಧಾಯ । ಸ್ಫುಟತಿ ಕುಸುಮನಿಕರೇ ವಿರಹಿಹೃದಯದಲನಾಯ ॥ ತವ ವಿರಹೇ ವನಮಾಲೀ ಸಖಿ ಸೀದತಿ ॥ 1 ॥

ದಹತಿ ಶಿಶಿರಮಯೂಖೇ ಮರಣಮನುಕರೋತಿ । ಪತತಿ ಮದನವಿಶಿಖೇ ವಿಲಪತಿ ವಿಕಲತರೋಽತಿ ॥ 2 ॥

ಧ್ವನತಿ ಮಧುಪಸಮೂಹೇ ಶ್ರವಣಮಪಿದಧಾತಿ । ಮನಸಿ ಚಲಿತವಿರಹೇ ನಿಶಿ ನಿಶಿ ರುಜಮುಪಯಾತಿ ॥ 3 ॥

ವಸತಿ ವಿಪಿನವಿತಾನೇ ತ್ಯಜತಿ ಲಲಿತಧಾಮ । ಲುಠತಿ ಧರಣಿಶಯನೇ ಬಹು ವಿಲಪತಿ ತವ ನಾಮ ॥ 4 ॥

ರಣತಿ ಪಿಕಸಮವಾಯೇ ಪ್ರತಿದಿಶಮನುಯಾತಿ । ಹಸತಿ ಮನುಜನಿಚಯೇ ವಿರಹಮಪಲಪತಿ ನೇತಿ ॥ 5 ॥

ಸ್ಫುರತಿ ಕಲರವರಾವೇ ಸ್ಮರತಿ ಮಣಿತಮೇವ। ತವರತಿಸುಖವಿಭವೇ ಗಣಯತಿ ಸುಗುಣಮತೀವ ॥ 6 ॥

ತ್ವದಭಿಧಶುಭದಮಾಸಂ ವದತಿ ನರಿ ಶೃಣೋತಿ । ತಮಪಿ ಜಪತಿ ಸರಸಂ ಯುವತಿಷು ನ ರತಿಮುಪೈತಿ ॥ 7 ॥

ಭಣತಿ ಕವಿಜಯದೇವೇ ವಿರಹವಿಲಸಿತೇನ । ಮನಸಿ ರಭಸವಿಭವೇ ಹರಿರುದಯತು ಸುಕೃತೇನ ॥ 8 ॥

ಪೂರ್ವಂ ಯತ್ರ ಸಮಂ ತ್ವಯಾ ರತಿಪತೇರಾಸಾದಿತಃ ಸಿದ್ಧಯ-ಸ್ತಸ್ಮಿನ್ನೇವ ನಿಕುಂಜಮನ್ಮಥಮಹಾತೀರ್ಥೇ ಪುನರ್ಮಾಧವಃ । ಧ್ಯಾಯಂಸ್ತ್ವಾಮನಿಶಂ ಜಪನ್ನಪಿ ತವೈವಾಲಾಪಮಂತ್ರಾವಲೀಂ ಭೂಯಸ್ತ್ವತ್ಕುಚಕುಂಭನಿರ್ಭರಪರೀರಂಭಾಮೃತಂ ವಾಂಛತಿ ॥ 32 ॥

॥ ಗೀತಂ 11 ॥

ರತಿಸುಖಸಾರೇ ಗತಮಭಿಸಾರೇ ಮದನಮನೋಹರವೇಶಮ್ । ನ ಕುರು ನಿತಂಬಿನಿ ಗಮನವಿಲಂಬನಮನುಸರ ತಂ ಹೃದಯೇಶಮ್ ॥ ಧೀರಸಮೀರೇ ಯಮುನಾತೀರೇ ವಸತಿ ವನೇ ವನಮಾಲೀ ॥ 1 ॥

ನಾಮ ಸಮೇತಂ ಕೃತಸಂಕೇತಂ ವಾದಯತೇ ಮೃದುವೇಣುಮ್ । ಬಹು ಮನುತೇ ನನು ತೇ ತನುಸಂಗತಪವನಚಲಿತಮಪಿ ರೇಣುಮ್ ॥ 2 ॥

ಪತತಿ ಪತತ್ರೇ ವಿಚಲತಿ ಪತ್ರೇ ಶಂಕಿತಭವದುಪಯಾನಮ್ । ರಚಯತಿ ಶಯನಂ ಸಚಕಿತನಯನಂ ಪಶ್ಯತಿ ತವ ಪಂಥಾನಮ್ ॥ 3 ॥

ಮುಖರಮಧೀರಂ ತ್ಯಜ ಮಂಜೀರಂ ರಿಪುಮಿವ ಕೇಲಿಷುಲೋಲಮ್ । ಚಲ ಸಖಿ ಕುಂಜಂ ಸತಿಮಿರಪುಂಜಂ ಶೀಲಯ ನೀಲನಿಚೋಲಮ್ ॥ 4 ॥

ಉರಸಿ ಮುರಾರೇರುಪಹಿತಹಾರೇ ಘನ ಇವ ತರಲಬಲಾಕೇ । ತಟಿದಿವ ಪೀತೇ ರತಿವಿಪರೀತೇ ರಾಜಸಿ ಸುಕೃತವಿಪಾಕೇ ॥ 5 ॥

ವಿಗಲಿತವಸನಂ ಪರಿಹೃತರಸನಂ ಘಟಯ ಜಘನಮಪಿಧಾನಮ್ । ಕಿಸಲಯಶಯನೇ ಪಂಕಜನಯನೇ ನಿಧಿಮಿವ ಹರ್ಷನಿದಾನಮ್ ॥ 6 ॥

ಹರಿರಭಿಮಾನೀ ರಜನಿರಿದಾನೀಮಿಯಮಪಿ ಯಾತಿ ವಿರಾಮಮ್ । ಕುರು ಮಮ ವಚನಂ ಸತ್ವರರಚನಂ ಪೂರಯ ಮಧುರಿಪುಕಾಮಮ್ ॥ 7 ॥

ಶ್ರೀಜಯದೇವೇ ಕೃತಹರಿಸೇವೇ ಭಣತಿ ಪರಮರಮಣೀಯಮ್ । ಪ್ರಮುದಿತಹೃದಯಂ ಹರಿಮತಿಸದಯಂ ನಮತ ಸುಕೃತಕಮನೀಯಮ್ ॥ 8 ॥

ವಿಕಿರತಿ ಮುಹುಃ ಶ್ವಾಸಾಂದಿಶಃ ಪುರೋ ಮುಹುರೀಕ್ಷತೇ ಪ್ರವಿಶತಿ ಮುಹುಃ ಕುಂಜಂ ಗುಂಜನ್ಮುಹುರ್ಬಹು ತಾಮ್ಯತಿ । ರಚಯತಿ ಮುಹುಃ ಶಯ್ಯಾಂ ಪರ್ಯಾಕುಲಂ ಮುಹುರೀಕ್ಷತೇ ಮದನಕದನಕ್ಲಾಂತಃ ಕಾಂತೇ ಪ್ರಿಯಸ್ತವ ವರ್ತತೇ ॥ 33 ॥

ತ್ವದ್ವಾಮ್ಯೇನ ಸಮಂ ಸಮಗ್ರಮಧುನಾ ತಿಗ್ಮಾಂಶುರಸ್ತಂ ಗತೋ ಗೋವಿಂದಸ್ಯ ಮನೋರಥೇನ ಚ ಸಮಂ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ತಮಃ ಸಾಂದ್ರತಾಮ್ । ಕೋಕಾನಾಂ ಕರುಣಸ್ವನೇನ ಸದೃಶೀ ದೀರ್ಘಾ ಮದಭ್ಯರ್ಥನಾ ತನ್ಮುಗ್ಧೇ ವಿಫಲಂ ವಿಲಂಬನಮಸೌ ರಮ್ಯೋಽಭಿಸಾರಕ್ಷಣಃ ॥ 34 ॥

ಆಶ್ಲೇಷಾದನು ಚುಂಬನಾದನು ನಖೋಲ್ಲೇಖಾದನು ಸ್ವಾಂತಜ-ಪ್ರೋದ್ಬೋಧಾದನು ಸಂಭ್ರಮಾದನು ರತಾರಂಭಾದನು ಪ್ರೀತಯೋಃ । ಅನ್ಯಾರ್ಥಂ ಗತಯೋರ್ಭ್ರಮಾನ್ಮಿಲಿತಯೋಃ ಸಂಭಾಷಣೈರ್ಜಾನತೋ-ರ್ದಂಪತ್ಯೋರಿಹ ಕೋ ನ ಕೋ ನ ತಮಸಿ ವ್ರೀಡಾವಿಮಿಶ್ರೋ ರಸಃ ॥ 35 ॥

ಸಭಯಚಕಿತಂ ವಿನ್ಯಸ್ಯಂತೀಂ ದೃಶೌ ತಿಮಿರೇ ಪಥಿ ಪ್ರತಿತರು ಮುಹುಃ ಸ್ಥಿತ್ವಾ ಮಂದಂ ಪದಾನಿ ವಿತನ್ವತೀಮ್ । ಕಥಮಪಿ ರಹಃ ಪ್ರಾಪ್ತಾಮಂಗೈರನಂಗತರಂಗಿಭಿಃ ಸುಮುಖಿ ಸುಭಗಃ ಪಶ್ಯನ್ಸ ತ್ವಾಮುಪೈತು ಕೃತಾರ್ಥತಾಮ್ ॥ 36 ॥

ರಾಧಾಮುಗ್ಧಮುಖಾರವಿಂದಮಧುಪಸ್ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಮೌಲಿಸ್ಥಲೀ ನೇಪಥ್ಯೋಚಿತನೀಲರತ್ನಮವನೀಭಾರಾವತಾರಾಂತಕಃ। ಸ್ವಚ್ಛಂದಂ ವ್ರಜಸುಬ್ದರೀಜನಮನಸ್ತೋಷಪ್ರದೋಷೋದಯಃ ಕಂಸಧ್ವಂಸನಧೂಮಕೇತುರವತು ತ್ವಾಂ ದೇವಕೀನಂದನಃ॥ 36 + 1 ॥

॥ ಇತಿ ಶ್ರೀಗೀತಗೋವಿಂದೇಽಭಿಸಾರಿಕವರ್ಣನೇ ಸಾಕಾಂಕ್ಷಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷೋ ನಾಮ ಪಂಚಮಃ ಸರ್ಗಃ ॥

ಗೀತಗೋವಿಂದಂ ಪಂಚಮಃ ಸರ್ಗಃ - ಸಾಕಾಂಕ್ಷ ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷಃ ಬಗ್ಗೆ

ಜಯದೇವನ ಗೀತಗೋವಿಂದದ ಐದನೇ ಸರ್ಗ "ಸಾಕಾಂಕ್ಷ ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷ" (ಹಂಬಲಿಸುವ ಕಮಲನಯನ) ಕೃಷ್ಣ ರಾಧೆಯ ಸಖಿಯನ್ನು ಮರಳಿ ಕಳುಹಿಸುವುದನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ: "ನಾನು ಇಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತೇನೆ; ರಾಧೆಯ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ನನ್ನ ಮಾತಿನಿಂದ ಒಲಿಸಿ ಕರೆತಾ." ಕೃಷ್ಣನ ಹಂಬಲವನ್ನು ಸಖಿ ರಾಧೆಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ: ಮೃದುಗಾಳಿ ಬೀಸುವ ಯಮುನಾತೀರದ ಕುಂಜದಲ್ಲಿ ಅವನು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ, ಕೊಳಲಲ್ಲಿ ಅವಳ ಹೆಸರು ನುಡಿಸುತ್ತ, ಎಲೆಯ ಹಾಸಿಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತ; ತಡಮಾಡದೆ ಸಂಕೇತಸ್ಥಳಕ್ಕೆ (ಅಭಿಸಾರ) ಹೋಗು ಎಂದು ರಾಧೆಯನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾಳೆ.

ರಚನೆಕಾರರು: ಜಯದೇವ (೧೨ನೇ ಶತಮಾನ)

ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಒಡಿಸ್ಸಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅಷ್ಟಪದಿ ಗಾಯನದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪುರಿಯಲ್ಲಿ.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

  • ಇದರ ಅಷ್ಟಪದಿ "ಧೀರಸಮೀರೇ ಯಮುನಾತೀರೇ ವಸತಿ ವನೇ ವನಮಾಲೀ" ಗೀತಗೋವಿಂದದ ಅತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
  • ಸರ್ಗ ಪ್ರಿಯನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಹೊರಡುವ ಅಭಿಸಾರಿಕಾ ನಾಯಿಕೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಕೃಷ್ಣ ಸಖಿಗೆ ಏನು ಮಾಡಲು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ?

ರಾಧೆಯ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ಅವಳನ್ನು ಕರೆತರಲು.

ಕೃಷ್ಣ ಎಲ್ಲಿ ಕಾಯುತ್ತಾನೆ?

ಮೃದುಗಾಳಿಯ ಯಮುನಾತೀರದ ಕುಂಜದಲ್ಲಿ.

ಗೀತಗೋವಿಂದ ಬರೆದವರು ಯಾರು?

೧೨ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜಯದೇವ.

ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.