ಗೀತಗೋವಿಂದಂ ಪಂಚಮಃ ಸರ್ಗಃ - ಸಾಕಾಂಕ್ಷ ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷಃ
Sri Krishna · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
॥ పంచమః సర్గః ॥ ॥ సాకాంక్షపుండరీకాక్షః ॥
అహమిహ నివసామి యాహి రాధాం అనునయ మద్వచనేన చానయేథాః । ఇతి మధురిపుణా సఖీ నియుక్తా స్వయమిదమేత్య పునర్జగాద రాధామ్ ॥ 31 ॥
॥ గీతం 10 ॥
వహతి మలయసమీరే మదనముపనిధాయ । స్ఫుటతి కుసుమనికరే విరహిహృదయదలనాయ ॥ తవ విరహే వనమాలీ సఖి సీదతి ॥ 1 ॥
దహతి శిశిరమయూఖే మరణమనుకరోతి । పతతి మదనవిశిఖే విలపతి వికలతరోఽతి ॥ 2 ॥
ధ్వనతి మధుపసమూహే శ్రవణమపిదధాతి । మనసి చలితవిరహే నిశి నిశి రుజముపయాతి ॥ 3 ॥
వసతి విపినవితానే త్యజతి లలితధామ । లుఠతి ధరణిశయనే బహు విలపతి తవ నామ ॥ 4 ॥
రణతి పికసమవాయే ప్రతిదిశమనుయాతి । హసతి మనుజనిచయే విరహమపలపతి నేతి ॥ 5 ॥
స్ఫురతి కలరవరావే స్మరతి మణితమేవ। తవరతిసుఖవిభవే గణయతి సుగుణమతీవ ॥ 6 ॥
త్వదభిధశుభదమాసం వదతి నరి శృణోతి । తమపి జపతి సరసం యువతిషు న రతిముపైతి ॥ 7 ॥
భణతి కవిజయదేవే విరహవిలసితేన । మనసి రభసవిభవే హరిరుదయతు సుకృతేన ॥ 8 ॥
పూర్వం యత్ర సమం త్వయా రతిపతేరాసాదితః సిద్ధయ-స్తస్మిన్నేవ నికుంజమన్మథమహాతీర్థే పునర్మాధవః । ధ్యాయంస్త్వామనిశం జపన్నపి తవైవాలాపమంత్రావలీం భూయస్త్వత్కుచకుంభనిర్భరపరీరంభామృతం వాంఛతి ॥ 32 ॥
॥ గీతం 11 ॥
రతిసుఖసారే గతమభిసారే మదనమనోహరవేశమ్ । న కురు నితంబిని గమనవిలంబనమనుసర తం హృదయేశమ్ ॥ ధీరసమీరే యమునాతీరే వసతి వనే వనమాలీ ॥ 1 ॥
నామ సమేతం కృతసంకేతం వాదయతే మృదువేణుమ్ । బహు మనుతే నను తే తనుసంగతపవనచలితమపి రేణుమ్ ॥ 2 ॥
పతతి పతత్రే విచలతి పత్రే శంకితభవదుపయానమ్ । రచయతి శయనం సచకితనయనం పశ్యతి తవ పంథానమ్ ॥ 3 ॥
ముఖరమధీరం త్యజ మంజీరం రిపుమివ కేలిషులోలమ్ । చల సఖి కుంజం సతిమిరపుంజం శీలయ నీలనిచోలమ్ ॥ 4 ॥
ఉరసి మురారేరుపహితహారే ఘన ఇవ తరలబలాకే । తటిదివ పీతే రతివిపరీతే రాజసి సుకృతవిపాకే ॥ 5 ॥
విగలితవసనం పరిహృతరసనం ఘటయ జఘనమపిధానమ్ । కిసలయశయనే పంకజనయనే నిధిమివ హర్షనిదానమ్ ॥ 6 ॥
హరిరభిమానీ రజనిరిదానీమియమపి యాతి విరామమ్ । కురు మమ వచనం సత్వరరచనం పూరయ మధురిపుకామమ్ ॥ 7 ॥
శ్రీజయదేవే కృతహరిసేవే భణతి పరమరమణీయమ్ । ప్రముదితహృదయం హరిమతిసదయం నమత సుకృతకమనీయమ్ ॥ 8 ॥
వికిరతి ముహుః శ్వాసాందిశః పురో ముహురీక్షతే ప్రవిశతి ముహుః కుంజం గుంజన్ముహుర్బహు తామ్యతి । రచయతి ముహుః శయ్యాం పర్యాకులం ముహురీక్షతే మదనకదనక్లాంతః కాంతే ప్రియస్తవ వర్తతే ॥ 33 ॥
త్వద్వామ్యేన సమం సమగ్రమధునా తిగ్మాంశురస్తం గతో గోవిందస్య మనోరథేన చ సమం ప్రాప్తం తమః సాంద్రతామ్ । కోకానాం కరుణస్వనేన సదృశీ దీర్ఘా మదభ్యర్థనా తన్ముగ్ధే విఫలం విలంబనమసౌ రమ్యోఽభిసారక్షణః ॥ 34 ॥
ఆశ్లేషాదను చుంబనాదను నఖోల్లేఖాదను స్వాంతజ-ప్రోద్బోధాదను సంభ్రమాదను రతారంభాదను ప్రీతయోః । అన్యార్థం గతయోర్భ్రమాన్మిలితయోః సంభాషణైర్జానతో-ర్దంపత్యోరిహ కో న కో న తమసి వ్రీడావిమిశ్రో రసః ॥ 35 ॥
సభయచకితం విన్యస్యంతీం దృశౌ తిమిరే పథి ప్రతితరు ముహుః స్థిత్వా మందం పదాని వితన్వతీమ్ । కథమపి రహః ప్రాప్తామంగైరనంగతరంగిభిః సుముఖి సుభగః పశ్యన్స త్వాముపైతు కృతార్థతామ్ ॥ 36 ॥
రాధాముగ్ధముఖారవిందమధుపస్త్రైలోక్యమౌలిస్థలీ నేపథ్యోచితనీలరత్నమవనీభారావతారాంతకః। స్వచ్ఛందం వ్రజసుబ్దరీజనమనస్తోషప్రదోషోదయః కంసధ్వంసనధూమకేతురవతు త్వాం దేవకీనందనః॥ 36 + 1 ॥
॥ ఇతి శ్రీగీతగోవిందేఽభిసారికవర్ణనే సాకాంక్షపుండరీకాక్షో నామ పంచమః సర్గః ॥
ಗೀತಗೋವಿಂದಂ ಪಂಚಮಃ ಸರ್ಗಃ - ಸಾಕಾಂಕ್ಷ ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷಃ ಬಗ್ಗೆ
ಜಯದೇವನ ಗೀತಗೋವಿಂದದ ಐದನೇ ಸರ್ಗ "ಸಾಕಾಂಕ್ಷ ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷ" (ಹಂಬಲಿಸುವ ಕಮಲನಯನ) ಕೃಷ್ಣ ರಾಧೆಯ ಸಖಿಯನ್ನು ಮರಳಿ ಕಳುಹಿಸುವುದನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ: "ನಾನು ಇಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತೇನೆ; ರಾಧೆಯ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ನನ್ನ ಮಾತಿನಿಂದ ಒಲಿಸಿ ಕರೆತಾ." ಕೃಷ್ಣನ ಹಂಬಲವನ್ನು ಸಖಿ ರಾಧೆಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ: ಮೃದುಗಾಳಿ ಬೀಸುವ ಯಮುನಾತೀರದ ಕುಂಜದಲ್ಲಿ ಅವನು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ, ಕೊಳಲಲ್ಲಿ ಅವಳ ಹೆಸರು ನುಡಿಸುತ್ತ, ಎಲೆಯ ಹಾಸಿಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತ; ತಡಮಾಡದೆ ಸಂಕೇತಸ್ಥಳಕ್ಕೆ (ಅಭಿಸಾರ) ಹೋಗು ಎಂದು ರಾಧೆಯನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಜಯದೇವ (೧೨ನೇ ಶತಮಾನ)
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಒಡಿಸ್ಸಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅಷ್ಟಪದಿ ಗಾಯನದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪುರಿಯಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಇದರ ಅಷ್ಟಪದಿ "ಧೀರಸಮೀರೇ ಯಮುನಾತೀರೇ ವಸತಿ ವನೇ ವನಮಾಲೀ" ಗೀತಗೋವಿಂದದ ಅತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
- ಸರ್ಗ ಪ್ರಿಯನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಹೊರಡುವ ಅಭಿಸಾರಿಕಾ ನಾಯಿಕೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಕೃಷ್ಣ ಸಖಿಗೆ ಏನು ಮಾಡಲು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ?
ರಾಧೆಯ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ಅವಳನ್ನು ಕರೆತರಲು.
ಕೃಷ್ಣ ಎಲ್ಲಿ ಕಾಯುತ್ತಾನೆ?
ಮೃದುಗಾಳಿಯ ಯಮುನಾತೀರದ ಕುಂಜದಲ್ಲಿ.
ಗೀತಗೋವಿಂದ ಬರೆದವರು ಯಾರು?
೧೨ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜಯದೇವ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು