ಗೀತಗೋವಿಂದಂ ಪಂಚಮಃ ಸರ್ಗಃ - ಸಾಕಾಂಕ್ಷ ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷಃ
Sri Krishna · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
॥ പംചമഃ സര്ഗഃ ॥ ॥ സാകാംക്ഷപുംഡരീകാക്ഷഃ ॥
അഹമിഹ നിവസാമി യാഹി രാധാം അനുനയ മദ്വചനേന ചാനയേഥാഃ । ഇതി മധുരിപുണാ സഖീ നിയുക്താ സ്വയമിദമേത്യ പുനര്ജഗാദ രാധാമ് ॥ 31 ॥
॥ ഗീതം 10 ॥
വഹതി മലയസമീരേ മദനമുപനിധായ । സ്ഫുടതി കുസുമനികരേ വിരഹിഹൃദയദലനായ ॥ തവ വിരഹേ വനമാലീ സഖി സീദതി ॥ 1 ॥
ദഹതി ശിശിരമയൂഖേ മരണമനുകരോതി । പതതി മദനവിശിഖേ വിലപതി വികലതരോഽതി ॥ 2 ॥
ധ്വനതി മധുപസമൂഹേ ശ്രവണമപിദധാതി । മനസി ചലിതവിരഹേ നിശി നിശി രുജമുപയാതി ॥ 3 ॥
വസതി വിപിനവിതാനേ ത്യജതി ലലിതധാമ । ലുഠതി ധരണിശയനേ ബഹു വിലപതി തവ നാമ ॥ 4 ॥
രണതി പികസമവായേ പ്രതിദിശമനുയാതി । ഹസതി മനുജനിചയേ വിരഹമപലപതി നേതി ॥ 5 ॥
സ്ഫുരതി കലരവരാവേ സ്മരതി മണിതമേവ। തവരതിസുഖവിഭവേ ഗണയതി സുഗുണമതീവ ॥ 6 ॥
ത്വദഭിധശുഭദമാസം വദതി നരി ശൃണോതി । തമപി ജപതി സരസം യുവതിഷു ന രതിമുപൈതി ॥ 7 ॥
ഭണതി കവിജയദേവേ വിരഹവിലസിതേന । മനസി രഭസവിഭവേ ഹരിരുദയതു സുകൃതേന ॥ 8 ॥
പൂർവം യത്ര സമം ത്വയാ രതിപതേരാസാദിതഃ സിദ്ധയ-സ്തസ്മിന്നേവ നികുംജമന്മഥമഹാതീര്ഥേ പുനര്മാധവഃ । ധ്യായംസ്ത്വാമനിശം ജപന്നപി തവൈവാലാപമംത്രാവലീം ഭൂയസ്ത്വത്കുചകുംഭനിര്ഭരപരീരംഭാമൃതം വാംഛതി ॥ 32 ॥
॥ ഗീതം 11 ॥
രതിസുഖസാരേ ഗതമഭിസാരേ മദനമനോഹരവേശമ് । ന കുരു നിതംബിനി ഗമനവിലംബനമനുസര തം ഹൃദയേശമ് ॥ ധീരസമീരേ യമുനാതീരേ വസതി വനേ വനമാലീ ॥ 1 ॥
നാമ സമേതം കൃതസംകേതം വാദയതേ മൃദുവേണുമ് । ബഹു മനുതേ നനു തേ തനുസംഗതപവനചലിതമപി രേണുമ് ॥ 2 ॥
പതതി പതത്രേ വിചലതി പത്രേ ശംകിതഭവദുപയാനമ് । രചയതി ശയനം സചകിതനയനം പശ്യതി തവ പംഥാനമ് ॥ 3 ॥
മുഖരമധീരം ത്യജ മംജീരം രിപുമിവ കേലിഷുലോലമ് । ചല സഖി കുംജം സതിമിരപുംജം ശീലയ നീലനിചോലമ് ॥ 4 ॥
ഉരസി മുരാരേരുപഹിതഹാരേ ഘന ഇവ തരലബലാകേ । തടിദിവ പീതേ രതിവിപരീതേ രാജസി സുകൃതവിപാകേ ॥ 5 ॥
വിഗലിതവസനം പരിഹൃതരസനം ഘടയ ജഘനമപിധാനമ് । കിസലയശയനേ പംകജനയനേ നിധിമിവ ഹര്ഷനിദാനമ് ॥ 6 ॥
ഹരിരഭിമാനീ രജനിരിദാനീമിയമപി യാതി വിരാമമ് । കുരു മമ വചനം സത്വരരചനം പൂരയ മധുരിപുകാമമ് ॥ 7 ॥
ശ്രീജയദേവേ കൃതഹരിസേവേ ഭണതി പരമരമണീയമ് । പ്രമുദിതഹൃദയം ഹരിമതിസദയം നമത സുകൃതകമനീയമ് ॥ 8 ॥
വികിരതി മുഹുഃ ശ്വാസാംദിശഃ പുരോ മുഹുരീക്ഷതേ പ്രവിശതി മുഹുഃ കുംജം ഗുംജന്മുഹുര്ബഹു താമ്യതി । രചയതി മുഹുഃ ശയ്യാം പര്യാകുലം മുഹുരീക്ഷതേ മദനകദനക്ലാംതഃ കാംതേ പ്രിയസ്തവ വര്തതേ ॥ 33 ॥
ത്വദ്വാമ്യേന സമം സമഗ്രമധുനാ തിഗ്മാംശുരസ്തം ഗതോ ഗോവിംദസ്യ മനോരഥേന ച സമം പ്രാപ്തം തമഃ സാംദ്രതാമ് । കോകാനാം കരുണസ്വനേന സദൃശീ ദീര്ഘാ മദഭ്യര്ഥനാ തന്മുഗ്ധേ വിഫലം വിലംബനമസൌ രമ്യോഽഭിസാരക്ഷണഃ ॥ 34 ॥
ആശ്ലേഷാദനു ചുംബനാദനു നഖോല്ലേഖാദനു സ്വാംതജ-പ്രോദ്ബോധാദനു സംഭ്രമാദനു രതാരംഭാദനു പ്രീതയോഃ । അന്യാര്ഥം ഗതയോര്ഭ്രമാന്മിലിതയോഃ സംഭാഷണൈര്ജാനതോ-ര്ദംപത്യോരിഹ കോ ന കോ ന തമസി വ്രീഡാവിമിശ്രോ രസഃ ॥ 35 ॥
സഭയചകിതം വിന്യസ്യംതീം ദൃശൌ തിമിരേ പഥി പ്രതിതരു മുഹുഃ സ്ഥിത്വാ മംദം പദാനി വിതന്വതീമ് । കഥമപി രഹഃ പ്രാപ്താമംഗൈരനംഗതരംഗിഭിഃ സുമുഖി സുഭഗഃ പശ്യന്സ ത്വാമുപൈതു കൃതാര്ഥതാമ് ॥ 36 ॥
രാധാമുഗ്ധമുഖാരവിംദമധുപസ്ത്രൈലോക്യമൌലിസ്ഥലീ നേപഥ്യോചിതനീലരത്നമവനീഭാരാവതാരാംതകഃ। സ്വച്ഛംദം വ്രജസുബ്ദരീജനമനസ്തോഷപ്രദോഷോദയഃ കംസധ്വംസനധൂമകേതുരവതു ത്വാം ദേവകീനംദനഃ॥ 36 + 1 ॥
॥ ഇതി ശ്രീഗീതഗോവിംദേഽഭിസാരികവര്ണനേ സാകാംക്ഷപുംഡരീകാക്ഷോ നാമ പംചമഃ സര്ഗഃ ॥
ಗೀತಗೋವಿಂದಂ ಪಂಚಮಃ ಸರ್ಗಃ - ಸಾಕಾಂಕ್ಷ ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷಃ ಬಗ್ಗೆ
ಜಯದೇವನ ಗೀತಗೋವಿಂದದ ಐದನೇ ಸರ್ಗ "ಸಾಕಾಂಕ್ಷ ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷ" (ಹಂಬಲಿಸುವ ಕಮಲನಯನ) ಕೃಷ್ಣ ರಾಧೆಯ ಸಖಿಯನ್ನು ಮರಳಿ ಕಳುಹಿಸುವುದನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ: "ನಾನು ಇಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತೇನೆ; ರಾಧೆಯ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ನನ್ನ ಮಾತಿನಿಂದ ಒಲಿಸಿ ಕರೆತಾ." ಕೃಷ್ಣನ ಹಂಬಲವನ್ನು ಸಖಿ ರಾಧೆಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ: ಮೃದುಗಾಳಿ ಬೀಸುವ ಯಮುನಾತೀರದ ಕುಂಜದಲ್ಲಿ ಅವನು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ, ಕೊಳಲಲ್ಲಿ ಅವಳ ಹೆಸರು ನುಡಿಸುತ್ತ, ಎಲೆಯ ಹಾಸಿಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತ; ತಡಮಾಡದೆ ಸಂಕೇತಸ್ಥಳಕ್ಕೆ (ಅಭಿಸಾರ) ಹೋಗು ಎಂದು ರಾಧೆಯನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಜಯದೇವ (೧೨ನೇ ಶತಮಾನ)
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಒಡಿಸ್ಸಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅಷ್ಟಪದಿ ಗಾಯನದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪುರಿಯಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಇದರ ಅಷ್ಟಪದಿ "ಧೀರಸಮೀರೇ ಯಮುನಾತೀರೇ ವಸತಿ ವನೇ ವನಮಾಲೀ" ಗೀತಗೋವಿಂದದ ಅತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
- ಸರ್ಗ ಪ್ರಿಯನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಹೊರಡುವ ಅಭಿಸಾರಿಕಾ ನಾಯಿಕೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಕೃಷ್ಣ ಸಖಿಗೆ ಏನು ಮಾಡಲು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ?
ರಾಧೆಯ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ಅವಳನ್ನು ಕರೆತರಲು.
ಕೃಷ್ಣ ಎಲ್ಲಿ ಕಾಯುತ್ತಾನೆ?
ಮೃದುಗಾಳಿಯ ಯಮುನಾತೀರದ ಕುಂಜದಲ್ಲಿ.
ಗೀತಗೋವಿಂದ ಬರೆದವರು ಯಾರು?
೧೨ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜಯದೇವ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು