ಮನೀಷಾ ಪಂಚಕಂ
Vishnu · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
సత్యాచార్యస్య గమనే కదాచిన్ముక్తి దాయకమ్ । కాశీక్శేత్రం ప్రతి సహ గౌర్యా మార్గే తు శంకరమ్ ॥ (అనుష్టుప్)
అంత్యవేషధరం దృష్ట్వా గచ్ఛ గచ్ఛేతి చాబ్రవీత్ । శంకరఃసోఽపి చాండలస్తం పునః ప్రాహ శంకరమ్ ॥ (అనుష్టుప్)
అన్నమయాదన్నమయమథవా చైతన్యమేవ చైతన్యాత్ । యతివర దూరీకర్తుం వాంఛసి కిం బ్రూహి గచ్ఛ గచ్ఛేతి ॥ (ఆర్యా వృత్త)
ప్రత్యగ్వస్తుని నిస్తరంగసహజానందావబోధాంబుధౌ విప్రోఽయం శ్వపచోఽయమిత్యపి మహాన్కోఽయం విభేదభ్రమః । కిం గంగాంబుని బింబితేఽంబరమణౌ చాండాలవీథీపయః పూరే వాఽంతరమస్తి కాంచనఘటీమృత్కుంభయోర్వాఽంబరే ॥ (శార్దూల విక్రీడిత)
జాగ్రత్స్వప్నసుషుప్తిషు స్ఫుటతరా యా సంవిదుజ్జృంభతే యా బ్రహ్మాదిపిపీలికాంతతనుషు ప్రోతా జగత్సాక్షిణీ । సైవాహం న చ దృశ్యవస్త్వితి దృఢప్రజ్ఞాపి యస్యాస్తి చే- చ్చాండాలోఽస్తు స తు ద్విజోఽస్తు గురురిత్యేషా మనీషా మమ ॥ 1॥
బ్రహ్మైవాహమిదం జగచ్చ సకలం చిన్మాత్రవిస్తారితం సర్వం చైతదవిద్యయా త్రిగుణయాఽశేషం మయా కల్పితమ్ । ఇత్థం యస్య దృఢా మతిః సుఖతరే నిత్యే పరే నిర్మలే చాండాలోఽస్తు స తు ద్విజోఽస్తు గురురిత్యేషా మనీషా మమ ॥ 2॥
శశ్వన్నశ్వరమేవ విశ్వమఖిలం నిశ్చిత్య వాచా గురో- ర్నిత్యం బ్రహ్మ నిరంతరం విమృశతా నిర్వ్యాజశాంతాత్మనా । భూతం భావి చ దుష్కృతం ప్రదహతా సంవిన్మయే పావకే ప్రారబ్ధాయ సమర్పితం స్వవపురిత్యేషా మనీషా మమ ॥ 3॥
యా తిర్యఙ్నరదేవతాభిరహమిత్యంతః స్ఫుటా గృహ్యతే యద్భాసా హృదయాక్షదేహవిషయా భాంతి స్వతోఽచేతనాః । తాం భాస్యైః పిహితార్కమండలనిభాం స్ఫూర్తిం సదా భావయ- న్యోగీ నిర్వృతమానసో హి గురురిత్యేషా మనీషా మమ ॥ 4॥
యత్సౌఖ్యాంబుధిలేశలేశత ఇమే శక్రాదయో నిర్వృతా యచ్చిత్తే నితరాం ప్రశాంతకలనే లబ్ధ్వా మునిర్నిర్వృతః । యస్మిన్నిత్యసుఖాంబుధౌ గలితధీర్బ్రహ్మైవ న బ్రహ్మవిద్ యః కశ్చిత్స సురేంద్రవందితపదో నూనం మనీషా మమ ॥ 5॥
దాసస్తేఽహం దేహదృష్ట్యాఽస్మి శంభో జాతస్తేంఽశో జీవదృష్ట్యా త్రిదృష్టే । సర్వస్యాఽఽత్మన్నాత్మదృష్ట్యా త్వమేవే- త్యేవం మే ధీర్నిశ్చితా సర్వశాస్త్రైః ॥
॥ ఇతి శ్రీమచ్ఛంకరభగవతః కృతౌ మనీషాపంచకం సంపూర్ణమ్ ॥
ಮನೀಷಾ ಪಂಚಕಂ ಬಗ್ಗೆ
ಮನೀಷಾಪಂಚಕ, "ದೃಢನಿಶ್ಚಯದ ಐದು ಶ್ಲೋಕಗಳು", ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಥೆಯಿಂದ ಬಂದದ್ದು. ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಒಬ್ಬ ಚಂಡಾಲನನ್ನು ಕಂಡು ದಾರಿ ಬಿಡು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಚಂಡಾಲ ಆಳವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಂದ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ: ದೇಹ ದೇಹದಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯಬೇಕೆ, ಅಥವಾ ಆತ್ಮ ಆತ್ಮದಿಂದ? ಶಂಕರರು ನಮಿಸಿ ಐದು ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ "ಮನೀಷಾ ಮಮ", ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ಚೈತನ್ಯ ಕಂಡವನು ಚಂಡಾಲನಿರಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿರಲಿ ನನ್ನ ಗುರು ಎಂಬುದೇ ನನ್ನ ದೃಢನಿಶ್ಚಯ ಎಂದು ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಕೊನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆಗಾಗಿ, ಮತ್ತು ಅದ್ವೈತ ಹಾಗೂ ಸಮಾನತೆ ಕುರಿತ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಇದರ ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಕರ್ತೃವನ್ನು ಶಂಕರರು ಎನ್ನುತ್ತದೆ.
- ಆ ಚಂಡಾಲ ಶಂಕರರನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಬಂದ ಶಿವನೇ, ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳೇ ಅವನ ನಾಯಿಗಳು ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಸಂಪ್ರದಾಯ.
- ಒಂದೇ ಚೈತನ್ಯ ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಬೆಳಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ, ಜಾತಿಗೆ ಅದ್ವೈತದ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
"ಮನೀಷಾಪಂಚಕ" ಎಂದರೇನು?
"ದೃಢನಿಶ್ಚಯದ ಐದು ಶ್ಲೋಕಗಳು".
ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಶಂಕರರು ಯಾರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು?
ವೇಷಧಾರಿ ಶಿವನೆನ್ನಲಾದ ಒಬ್ಬ ಚಂಡಾಲನನ್ನು.
ಶಂಕರರ ನಿರ್ಣಯವೇನು?
ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಏಕೈಕ ಆತ್ಮವನ್ನು ಕಂಡವನು, ಹುಟ್ಟು ಏನೇ ಇರಲಿ, ತಮ್ಮ ಗುರು.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು