ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 25 - ನರಸಿಂಹಾವತಾರಂ
Vishnu · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
स्तंभे घट्टयतो हिरण्यकशिपोः कर्णौ समाचूर्णय- न्नाघूर्णज्जगदंडकुंडकुहरो घोरस्तवाभूद्रवः । श्रुत्वा यं किल दैत्यराजहृदये पूर्वं कदाप्यश्रुतं कंपः कश्चन संपपात चलितोऽप्यंभोजभूर्विष्टरात् ॥1॥
दैत्ये दिक्षु विसृष्टचक्षुषि महासंरंभिणि स्तंभतः संभूतं न मृगात्मकं न मनुजाकारं वपुस्ते विभो । किं किं भीषणमेतदद्भुतमिति व्युद्भ्रांतचित्तेऽसुरे विस्फूर्ज्जद्धवलोग्ररोमविकसद्वर्ष्मा समाजृंभथाः ॥2॥
तप्तस्वर्णसवर्णघूर्णदतिरूक्षाक्षं सटाकेसर- प्रोत्कंपप्रनिकुंबितांबरमहो जीयात्तवेदं वपुः । व्यात्तव्याप्तमहादरीसखमुखं खड्गोग्रवल्गन्महा- जिह्वानिर्गमदृश्यमानसुमहादंष्ट्रायुगोड्डामरम् ॥3॥
उत्सर्पद्वलिभंगभीषणहनु ह्रस्वस्थवीयस्तर- ग्रीवं पीवरदोश्शतोद्गतनखक्रूरांशुदूरोल्बणम् । व्योमोल्लंघि घनाघनोपमघनप्रध्वाननिर्धावित- स्पर्धालुप्रकरं नमामि भवतस्तन्नारसिंहं वपुः ॥4॥
नूनं विष्णुरयं निहन्म्यमुमिति भ्राम्यद्गदाभीषणं दैत्येंद्रं समुपाद्रवंतमधृथा दोर्भ्यां पृथुभ्याममुम् । वीरो निर्गलितोऽथ खड्गफलकौ गृह्णन्विचित्रश्रमान् व्यावृण्वन् पुनरापपात भुवनग्रासोद्यतं त्वामहो ॥5॥
भ्राम्यंतं दितिजाधमं पुनरपि प्रोद्गृह्य दोर्भ्यां जवात् द्वारेऽथोरुयुगे निपात्य नखरान् व्युत्खाय वक्षोभुवि । निर्भिंदन्नधिगर्भनिर्भरगलद्रक्तांबु बद्धोत्सवं पायं पायमुदैरयो बहु जगत्संहारिसिंहारवान् ॥6॥
त्यक्त्वा तं हतमाशु रक्तलहरीसिक्तोन्नमद्वर्ष्मणि प्रत्युत्पत्य समस्तदैत्यपटलीं चाखाद्यमाने त्वयि । भ्राम्यद्भूमि विकंपितांबुधिकुलं व्यालोलशैलोत्करं प्रोत्सर्पत्खचरं चराचरमहो दुःस्थामवस्थां दधौ ॥7॥
तावन्मांसवपाकरालवपुषं घोरांत्रमालाधरं त्वां मध्येसभमिद्धकोपमुषितं दुर्वारगुर्वारवम् । अभ्येतुं न शशाक कोपि भुवने दूरे स्थिता भीरवः सर्वे शर्वविरिंचवासवमुखाः प्रत्येकमस्तोषत ॥8॥
भूयोऽप्यक्षतरोषधाम्नि भवति ब्रह्माज्ञया बालके प्रह्लादे पदयोर्नमत्यपभये कारुण्यभाराकुलः । शांतस्त्वं करमस्य मूर्ध्नि समधाः स्तोत्रैरथोद्गायत- स्तस्याकामधियोऽपि तेनिथ वरं लोकाय चानुग्रहम् ॥9॥
एवं नाटितरौद्रचेष्टित विभो श्रीतापनीयाभिध- श्रुत्यंतस्फुटगीतसर्वमहिमन्नत्यंतशुद्धाकृते । तत्तादृङ्निखिलोत्तरं पुनरहो कस्त्वां परो लंघयेत् प्रह्लादप्रिय हे मरुत्पुरपते सर्वामयात्पाहि माम् ॥10॥
ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 25 - ನರಸಿಂಹಾವತಾರಂ ಬಗ್ಗೆ
ನಾರಾಯಣೀಯದ ಇಪ್ಪತ್ತೈದನೇ ದಶಕ ನರಸಿಂಹನ ಆವಿರ್ಭಾವದ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ಕಂಬವನ್ನು ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಇಡೀ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ನಡುಗಿಸುವ ಘೋರ ಗರ್ಜನೆ ಹೊರಬಂದು ರಾಕ್ಷಸರಾಜನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಭಯ ತುಂಬುತ್ತದೆ. ಅವನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳತ್ತ ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಉರಿಯುವ ಕಣ್ಣು, ಹೊಳೆಯುವ ಹಲ್ಲು, ಮಿಂಚಿನಂಥ ಕೇಸರದ, ಪೂರ್ಣ ಮೃಗವೂ ಅಲ್ಲ ಪೂರ್ಣ ಮನುಷ್ಯನೂ ಅಲ್ಲದ ರೂಪ ಕಂಬದಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ. ಭಗವಂತ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸಂಜೆ ಹೊಸ್ತಿಲಲ್ಲಿ ತೊಡೆಯ ಮೇಲಿಟ್ಟು ಉಗುರುಗಳಿಂದ ಸೀಳುತ್ತಾನೆ; ಉಗ್ರಭಾವ ಇನ್ನೂ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವಾಗ ದೇವತೆಗಳು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ; ತಾಪನೀಯ ಉಪನಿಷತ್ತು ಹಾಡುವ ಮಹಿಮೆಯ ಭಗವಂತ ಎಂದು ದಶಕ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ (೧೫೬೦ ರಿಂದ ೧೬೪೬)
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ದಿನನಿತ್ಯದ ನಾರಾಯಣೀಯ ಪಾರಾಯಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗುರುವಾಯೂರಿನಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ನರಸಿಂಹನ ರೂಪ, ವಧೆಯ ಕಾಲ ಸ್ಥಳಗಳು ಮನುಷ್ಯ ಮೃಗ, ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ, ಒಳಗೆ ಹೊರಗೆ ಯಾವುದರಿಂದಲೂ ಸಾವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವಿನ ಬ್ರಹ್ಮವರವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದವು.
- ವೈಶಾಖ ಶುಕ್ಲ ಚತುರ್ದಶಿಯ ನರಸಿಂಹ ಜಯಂತಿ ಸಂಜೆಯ ಈ ಆವಿರ್ಭಾವವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ನರಸಿಂಹ ಎಲ್ಲಿಂದ ಆವಿರ್ಭವಿಸುತ್ತಾನೆ?
ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ಹೊಡೆದ ಕಂಬದಿಂದ.
ರಾಕ್ಷಸ ಯಾವಾಗ ಎಲ್ಲಿ ಹತನಾದ?
ಸಂಜೆ, ಹೊಸ್ತಿಲಲ್ಲಿ, ಭಗವಂತನ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ.
ನಾರಾಯಣೀಯವನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?
೧೫೮೬ರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು