MuhurtaNow

ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 31 - ಬಲಿದರ್ಪಹರಣಂ

Vishnu · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ

प्रीत्या दैत्यस्तव तनुमहःप्रेक्षणात् सर्वथाऽपि त्वामाराध्यन्नजित रचयन्नंजलिं संजगाद । मत्तः किं ते समभिलषितं विप्रसूनो वद त्वं वित्तं भक्तं भवनमवनीं वाऽपि सर्वं प्रदास्ये ॥1॥

तामीक्षणां बलिगिरमुपाकर्ण्य कारुण्यपूर्णोऽ- प्यस्योत्सेकं शमयितुमना दैत्यवंशं प्रशंसन् । भूमिं पादत्रयपरिमितां प्रार्थयामासिथ त्वं सर्वं देहीति तु निगदिते कस्य हास्यं न वा स्यात् ॥2॥

विश्वेशं मां त्रिपदमिह किं याचसे बालिशस्त्वं सर्वां भूमिं वृणु किममुनेत्यालपत्त्वां स दृप्यन् । यस्माद्दर्पात् त्रिपदपरिपूर्त्यक्षमः क्षेपवादान् बंधं चासावगमदतदर्होऽपि गाढोपशांत्यै ॥3॥

पादत्रय्या यदि न मुदितो विष्टपैर्नापि तुष्ये- दित्युक्तेऽस्मिन् वरद भवते दातुकामेऽथ तोयम् । दैत्याचार्यस्तव खलु परीक्षार्थिनः प्रेरणात्तं मा मा देयं हरिरयमिति व्यक्तमेवाबभाषे ॥4॥

याचत्येवं यदि स भगवान् पूर्णकामोऽस्मि सोऽहं दास्याम्येव स्थिरमिति वदन् काव्यशप्तोऽपि दैत्यः । विंध्यावल्या निजदयितया दत्तपाद्याय तुभ्यं चित्रं चित्रं सकलमपि स प्रार्पयत्तोयपूर्वम् ॥5॥

निस्संदेहं दितिकुलपतौ त्वय्यशेषार्पणं तद्- व्यातन्वाने मुमुचुः-ऋषयः सामराः पुष्पवर्षम् । दिव्यं रूपं तव च तदिदं पश्यतां विश्वभाजा- मुच्चैरुच्चैरवृधदवधीकृत्य विश्वांडभांडम् ॥6॥

त्वत्पादाग्रं निजपदगतं पुंडरीकोद्भवोऽसौ कुंडीतोयैरसिचदपुनाद्यज्जलं विश्वलोकान् । हर्षोत्कर्षात् सुबहु ननृते खेचरैरुत्सवेऽस्मिन् भेरीं निघ्नन् भुवनमचरज्जांबवान् भक्तिशाली ॥7॥

तावद्दैत्यास्त्वनुमतिमृते भर्तुरारब्धयुद्धा देवोपेतैर्भवदनुचरैस्संगता भंगमापन् । कालात्माऽयं वसति पुरतो यद्वशात् प्राग्जिताः स्मः किं वो युद्धैरिति बलिगिरा तेऽथ पातालमापुः ॥8॥

पाशैर्बद्धं पतगपतिना दैत्यमुच्चैरवादी- स्तार्त्तीयीकं दिश मम पदं किं न विश्वेश्वरोऽसि । पादं मूर्ध्नि प्रणय भगवन्नित्यकंपं वदंतं प्रह्लाद्स्तं स्वयमुपगतो मानयन्नस्तवीत्त्वाम् ॥9॥

दर्पोच्छित्त्यै विहितमखिलं दैत्य सिद्धोऽसि पुण्यै- र्लोकस्तेऽस्तु त्रिदिवविजयी वासवत्वं च पश्चात् । मत्सायुज्यं भज च पुनरित्यन्वगृह्णा बलिं तं विप्रैस्संतानितमखवरः पाहि वातालयेश ॥10॥

ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 31 - ಬಲಿದರ್ಪಹರಣಂ ಬಗ್ಗೆ

ನಾರಾಯಣೀಯದ ಮೂವತ್ತೊಂದನೇ ದಶಕ ವಾಮನ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಅಳೆದ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಭಗವಂತನ ಪುಟ್ಟ ರೂಪ ಕಂಡು ಸಂತಸಗೊಂಡ ಬಲಿ ಕೈಮುಗಿದು ಬಾಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಏನು ಬೇಕು ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಕರುಣಾಪೂರ್ಣನಾದರೂ ಬಲಿಯ ಗರ್ವ ಶಮನಗೊಳಿಸಲು ಬಯಸಿದ ಭಗವಂತ ಅವನ ವಂಶವನ್ನು ಹೊಗಳಿ ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆ ಭೂಮಿ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಗುರು ಶುಕ್ರನ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ನಡುವೆಯೂ ಬಲಿ ದಾನ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ; ಭಗವಂತ ವಿಶ್ವರೂಪ ತಳೆದು ಎರಡು ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಭೂಮ್ಯಾಕಾಶ ಅಳೆಯುತ್ತಾನೆ, ಮೂರನೆಯದಕ್ಕೆ ಬಲಿ ತನ್ನ ಶಿರವನ್ನೇ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸಂತುಷ್ಟ ಭಗವಂತ ಇದೆಲ್ಲ ನಿನ್ನ ಗರ್ವ ನೀಗಲು ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಸುತಲದ ಆಳ್ವಿಕೆ, ಮುಂದೆ ಇಂದ್ರಪದ, ತನ್ನೊಡನೆ ಸಾಯುಜ್ಯ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

ರಚನೆಕಾರರು: ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ (೧೫೬೦ ರಿಂದ ೧೬೪೬)

ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ದಿನನಿತ್ಯದ ನಾರಾಯಣೀಯ ಪಾರಾಯಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗುರುವಾಯೂರಿನಲ್ಲಿ.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

  • ಗುರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ ನಂತರವೂ ಕೊಟ್ಟ ದಾನ ಬಲಿಯನ್ನು ಮಾತು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ರಾಜನ ಮಾದರಿಯನ್ನಾಗಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಕೇರಳದ ಓಣಂ ತನ್ನ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಬಲಿಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಆಗಮನವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ವಾಮನ ಏನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ?

ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆ ಭೂಮಿ.

ಮೂರನೇ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಬಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಇರಿಸುತ್ತಾನೆ?

ತನ್ನ ಶಿರದ ಮೇಲೆ.

ನಾರಾಯಣೀಯವನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?

೧೫೮೬ರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ.

ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.