MuhurtaNow

ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 69 - ರಾಸಕ್ರೀಡಾ

Vishnu · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ

ಕೇಶಪಾಶಧೃತಪಿಂಛಿಕಾವಿತತಿಸಂಚಲನ್ಮಕರಕುಂಡಲಂ ಹಾರಜಾಲವನಮಾಲಿಕಾಲಲಿತಮಂಗರಾಗಘನಸೌರಭಮ್ । ಪೀತಚೇಲಧೃತಕಾಂಚಿಕಾಂಚಿತಮುದಂಚದಂಶುಮಣಿನೂಪುರಂ ರಾಸಕೇಲಿಪರಿಭೂಷಿತಂ ತವ ಹಿ ರೂಪಮೀಶ ಕಲಯಾಮಹೇ ॥1॥

ತಾವದೇವ ಕೃತಮಂಡನೇ ಕಲಿತಕಂಚುಲೀಕಕುಚಮಂಡಲೇ ಗಂಡಲೋಲಮಣಿಕುಂಡಲೇ ಯುವತಿಮಂಡಲೇಽಥ ಪರಿಮಂಡಲೇ । ಅಂತರಾ ಸಕಲಸುಂದರೀಯುಗಲಮಿಂದಿರಾರಮಣ ಸಂಚರನ್ ಮಂಜುಲಾಂ ತದನು ರಾಸಕೇಲಿಮಯಿ ಕಂಜನಾಭ ಸಮುಪಾದಧಾಃ ॥2॥

ವಾಸುದೇವ ತವ ಭಾಸಮಾನಮಿಹ ರಾಸಕೇಲಿರಸಸೌರಭಂ ದೂರತೋಽಪಿ ಖಲು ನಾರದಾಗದಿತಮಾಕಲಯ್ಯ ಕುತುಕಾಕುಲಾ । ವೇಷಭೂಷಣವಿಲಾಸಪೇಶಲವಿಲಾಸಿನೀಶತಸಮಾವೃತಾ ನಾಕತೋ ಯುಗಪದಾಗತಾ ವಿಯತಿ ವೇಗತೋಽಥ ಸುರಮಂಡಲೀ ॥3॥

ವೇಣುನಾದಕೃತತಾನದಾನಕಲಗಾನರಾಗಗತಿಯೋಜನಾ- ಲೋಭನೀಯಮೃದುಪಾದಪಾತಕೃತತಾಲಮೇಲನಮನೋಹರಮ್ । ಪಾಣಿಸಂಕ್ವಣಿತಕಂಕಣಂ ಚ ಮುಹುರಂಸಲಂಬಿತಕರಾಂಬುಜಂ ಶ್ರೋಣಿಬಿಂಬಚಲದಂಬರಂ ಭಜತ ರಾಸಕೇಲಿರಸಡಂಬರಮ್ ॥4॥

ಸ್ಪರ್ಧಯಾ ವಿರಚಿತಾನುಗಾನಕೃತತಾರತಾರಮಧುರಸ್ವರೇ ನರ್ತನೇಽಥ ಲಲಿತಾಂಗಹಾರಲುಲಿತಾಂಗಹಾರಮಣಿಭೂಷಣೇ । ಸಮ್ಮದೇನ ಕೃತಪುಷ್ಪವರ್ಷಮಲಮುನ್ಮಿಷದ್ದಿವಿಷದಾಂ ಕುಲಂ ಚಿನ್ಮಯೇ ತ್ವಯಿ ನಿಲೀಯಮಾನಮಿವ ಸಮ್ಮುಮೋಹ ಸವಧೂಕುಲಮ್ ॥5॥

ಸ್ವಿನ್ನಸನ್ನತನುವಲ್ಲರೀ ತದನು ಕಾಪಿ ನಾಮ ಪಶುಪಾಂಗನಾ ಕಾಂತಮಂಸಮವಲಂಬತೇ ಸ್ಮ ತವ ತಾಂತಿಭಾರಮುಕುಲೇಕ್ಷಣಾ ॥ ಕಾಚಿದಾಚಲಿತಕುಂತಲಾ ನವಪಟೀರಸಾರಘನಸೌರಭಂ ವಂಚನೇನ ತವ ಸಂಚುಚುಂಬ ಭುಜಮಂಚಿತೋರುಪುಲಕಾಂಕುರಾ ॥6॥

ಕಾಪಿ ಗಂಡಭುವಿ ಸನ್ನಿಧಾಯ ನಿಜಗಂಡಮಾಕುಲಿತಕುಂಡಲಂ ಪುಣ್ಯಪೂರನಿಧಿರನ್ವವಾಪ ತವ ಪೂಗಚರ್ವಿತರಸಾಮೃತಮ್ । ಇಂದಿರಾವಿಹೃತಿಮಂದಿರಂ ಭುವನಸುಂದರಂ ಹಿ ನಟನಾಂತರೇ ತ್ವಾಮವಾಪ್ಯ ದಧುರಂಗನಾಃ ಕಿಮು ನ ಸಮ್ಮದೋನ್ಮದದಶಾಂತರಮ್ ॥7॥

ಗಾನಮೀಶ ವಿರತಂ ಕ್ರಮೇಣ ಕಿಲ ವಾದ್ಯಮೇಲನಮುಪಾರತಂ ಬ್ರಹ್ಮಸಮ್ಮದರಸಾಕುಲಾಃ ಸದಸಿ ಕೇವಲಂ ನನೃತುರಂಗನಾಃ । ನಾವಿದನ್ನಪಿ ಚ ನೀವಿಕಾಂ ಕಿಮಪಿ ಕುಂತಲೀಮಪಿ ಚ ಕಂಚುಲೀಂ ಜ್ಯೋತಿಷಾಮಪಿ ಕದಂಬಕಂ ದಿವಿ ವಿಲಂಬಿತಂ ಕಿಮಪರಂ ಬ್ರುವೇ ॥8॥

ಮೋದಸೀಮ್ನಿ ಭುವನಂ ವಿಲಾಪ್ಯ ವಿಹೃತಿಂ ಸಮಾಪ್ಯ ಚ ತತೋ ವಿಭೋ ಕೇಲಿಸಮ್ಮೃದಿತನಿರ್ಮಲಾಂಗನವಘರ್ಮಲೇಶಸುಭಗಾತ್ಮನಾಮ್ । ಮನ್ಮಥಾಸಹನಚೇತಸಾಂ ಪಶುಪಯೋಷಿತಾಂ ಸುಕೃತಚೋದಿತ- ಸ್ತಾವದಾಕಲಿತಮೂರ್ತಿರಾದಧಿಥ ಮಾರವೀರಪರಮೋತ್ಸವಾನ್ ॥9॥

ಕೇಲಿಭೇದಪರಿಲೋಲಿತಾಭಿರತಿಲಾಲಿತಾಭಿರಬಲಾಲಿಭಿಃ ಸ್ವೈರಮೀಶ ನನು ಸೂರಜಾಪಯಸಿ ಚಾರುನಾಮ ವಿಹೃತಿಂ ವ್ಯಧಾಃ । ಕಾನನೇಽಪಿ ಚ ವಿಸಾರಿಶೀತಲಕಿಶೋರಮಾರುತಮನೋಹರೇ ಸೂನಸೌರಭಮಯೇ ವಿಲೇಸಿಥ ವಿಲಾಸಿನೀಶತವಿಮೋಹನಮ್ ॥10॥

ಕಾಮಿನೀರಿತಿ ಹಿ ಯಾಮಿನೀಷು ಖಲು ಕಾಮನೀಯಕನಿಧೇ ಭವಾನ್ ಪೂರ್ಣಸಮ್ಮದರಸಾರ್ಣವಂ ಕಮಪಿ ಯೋಗಿಗಮ್ಯಮನುಭಾವಯನ್ । ಬ್ರಹ್ಮಶಂಕರಮುಖಾನಪೀಹ ಪಶುಪಾಂಗನಾಸು ಬಹುಮಾನಯನ್ ಭಕ್ತಲೋಕಗಮನೀಯರೂಪ ಕಮನೀಯ ಕೃಷ್ಣ ಪರಿಪಾಹಿ ಮಾಮ್ ॥11॥

ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 69 - ರಾಸಕ್ರೀಡಾ ಬಗ್ಗೆ

ನಾರಾಯಣೀಯದ ಅರವತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ದಶಕ ರಾಸನೃತ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಕೂದಲಲ್ಲಿ ನವಿಲುಗರಿ, ತೂಗುವ ಮಕರಕುಂಡಲ, ಮುತ್ತಿನ ಹಾರ ವನಮಾಲೆ, ಸುಗಂಧ ಚಂದನ, ಸುವರ್ಣ ಒಡ್ಯಾಣದ ಪೀತಾಂಬರದೊಡನೆ ಕೃಷ್ಣ ಪ್ರಕಟನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅಲಂಕೃತ ಗೋಪಿಯರು ಅವನ ಸುತ್ತ ವೃತ್ತ ರಚಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವನು ಪ್ರತಿ ಜೋಡಿಯ ನಡುವೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಒಮ್ಮೆಗೇ ಎಲ್ಲರೊಡನೆ ನರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ಭಗವಂತ ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ನಿಲುಕುವ ಆನಂದವನ್ನು ಗೋಪಿಯರಿಗೆ ನೀಡಿದ, ಬ್ರಹ್ಮ ಶಂಕರರೂ ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದರು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಕವಿ.

ರಚನೆಕಾರರು: ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ (೧೫೬೦ ರಿಂದ ೧೬೪೬)

ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ದಿನನಿತ್ಯದ ನಾರಾಯಣೀಯ ಪಾರಾಯಣದಲ್ಲಿ, ಗುರುವಾಯೂರಿನಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಶರದ್ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಂದು.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

  • ರಾಸನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಗೋಪಿಗೂ ಅವನು ತನ್ನೊಡನೆ ಮಾತ್ರ ನರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎನಿಸುವಂತೆ ಕೃಷ್ಣ ಅನೇಕ ರೂಪ ತಾಳುತ್ತಾನೆ.
  • ರಾಸಲೀಲೆಯನ್ನು ಶರತ್ಕಾಲದ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಶರದ್ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಈ ದಶಕ ಏನನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ?

ಗೋಪಿಯರೊಡನೆ ಕೃಷ್ಣನ ರಾಸನೃತ್ಯವನ್ನು.

ಕೃಷ್ಣ ಎಲ್ಲರೊಡನೆ ಹೇಗೆ ನರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ?

ಒಮ್ಮೆಗೇ ಪ್ರತಿ ಜೋಡಿ ಗೋಪಿಯರ ನಡುವೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

ನಾರಾಯಣೀಯವನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?

೧೫೮೬ರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ.

ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.