ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 69 - ರಾಸಕ್ರೀಡಾ
Vishnu · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
కేశపాశధృతపింఛికావితతిసంచలన్మకరకుండలం హారజాలవనమాలికాలలితమంగరాగఘనసౌరభమ్ । పీతచేలధృతకాంచికాంచితముదంచదంశుమణినూపురం రాసకేలిపరిభూషితం తవ హి రూపమీశ కలయామహే ॥1॥
తావదేవ కృతమండనే కలితకంచులీకకుచమండలే గండలోలమణికుండలే యువతిమండలేఽథ పరిమండలే । అంతరా సకలసుందరీయుగలమిందిరారమణ సంచరన్ మంజులాం తదను రాసకేలిమయి కంజనాభ సముపాదధాః ॥2॥
వాసుదేవ తవ భాసమానమిహ రాసకేలిరససౌరభం దూరతోఽపి ఖలు నారదాగదితమాకలయ్య కుతుకాకులా । వేషభూషణవిలాసపేశలవిలాసినీశతసమావృతా నాకతో యుగపదాగతా వియతి వేగతోఽథ సురమండలీ ॥3॥
వేణునాదకృతతానదానకలగానరాగగతియోజనా- లోభనీయమృదుపాదపాతకృతతాలమేలనమనోహరమ్ । పాణిసంక్వణితకంకణం చ ముహురంసలంబితకరాంబుజం శ్రోణిబింబచలదంబరం భజత రాసకేలిరసడంబరమ్ ॥4॥
స్పర్ధయా విరచితానుగానకృతతారతారమధురస్వరే నర్తనేఽథ లలితాంగహారలులితాంగహారమణిభూషణే । సమ్మదేన కృతపుష్పవర్షమలమున్మిషద్దివిషదాం కులం చిన్మయే త్వయి నిలీయమానమివ సమ్ముమోహ సవధూకులమ్ ॥5॥
స్విన్నసన్నతనువల్లరీ తదను కాపి నామ పశుపాంగనా కాంతమంసమవలంబతే స్మ తవ తాంతిభారముకులేక్షణా ॥ కాచిదాచలితకుంతలా నవపటీరసారఘనసౌరభం వంచనేన తవ సంచుచుంబ భుజమంచితోరుపులకాంకురా ॥6॥
కాపి గండభువి సన్నిధాయ నిజగండమాకులితకుండలం పుణ్యపూరనిధిరన్వవాప తవ పూగచర్వితరసామృతమ్ । ఇందిరావిహృతిమందిరం భువనసుందరం హి నటనాంతరే త్వామవాప్య దధురంగనాః కిము న సమ్మదోన్మదదశాంతరమ్ ॥7॥
గానమీశ విరతం క్రమేణ కిల వాద్యమేలనముపారతం బ్రహ్మసమ్మదరసాకులాః సదసి కేవలం ననృతురంగనాః । నావిదన్నపి చ నీవికాం కిమపి కుంతలీమపి చ కంచులీం జ్యోతిషామపి కదంబకం దివి విలంబితం కిమపరం బ్రువే ॥8॥
మోదసీమ్ని భువనం విలాప్య విహృతిం సమాప్య చ తతో విభో కేలిసమ్మృదితనిర్మలాంగనవఘర్మలేశసుభగాత్మనామ్ । మన్మథాసహనచేతసాం పశుపయోషితాం సుకృతచోదిత- స్తావదాకలితమూర్తిరాదధిథ మారవీరపరమోత్సవాన్ ॥9॥
కేలిభేదపరిలోలితాభిరతిలాలితాభిరబలాలిభిః స్వైరమీశ నను సూరజాపయసి చారునామ విహృతిం వ్యధాః । కాననేఽపి చ విసారిశీతలకిశోరమారుతమనోహరే సూనసౌరభమయే విలేసిథ విలాసినీశతవిమోహనమ్ ॥10॥
కామినీరితి హి యామినీషు ఖలు కామనీయకనిధే భవాన్ పూర్ణసమ్మదరసార్ణవం కమపి యోగిగమ్యమనుభావయన్ । బ్రహ్మశంకరముఖానపీహ పశుపాంగనాసు బహుమానయన్ భక్తలోకగమనీయరూప కమనీయ కృష్ణ పరిపాహి మామ్ ॥11॥
ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 69 - ರಾಸಕ್ರೀಡಾ ಬಗ್ಗೆ
ನಾರಾಯಣೀಯದ ಅರವತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ದಶಕ ರಾಸನೃತ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಕೂದಲಲ್ಲಿ ನವಿಲುಗರಿ, ತೂಗುವ ಮಕರಕುಂಡಲ, ಮುತ್ತಿನ ಹಾರ ವನಮಾಲೆ, ಸುಗಂಧ ಚಂದನ, ಸುವರ್ಣ ಒಡ್ಯಾಣದ ಪೀತಾಂಬರದೊಡನೆ ಕೃಷ್ಣ ಪ್ರಕಟನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅಲಂಕೃತ ಗೋಪಿಯರು ಅವನ ಸುತ್ತ ವೃತ್ತ ರಚಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವನು ಪ್ರತಿ ಜೋಡಿಯ ನಡುವೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಒಮ್ಮೆಗೇ ಎಲ್ಲರೊಡನೆ ನರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ಭಗವಂತ ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ನಿಲುಕುವ ಆನಂದವನ್ನು ಗೋಪಿಯರಿಗೆ ನೀಡಿದ, ಬ್ರಹ್ಮ ಶಂಕರರೂ ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದರು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಕವಿ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ (೧೫೬೦ ರಿಂದ ೧೬೪೬)
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ದಿನನಿತ್ಯದ ನಾರಾಯಣೀಯ ಪಾರಾಯಣದಲ್ಲಿ, ಗುರುವಾಯೂರಿನಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಶರದ್ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಂದು.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ರಾಸನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಗೋಪಿಗೂ ಅವನು ತನ್ನೊಡನೆ ಮಾತ್ರ ನರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎನಿಸುವಂತೆ ಕೃಷ್ಣ ಅನೇಕ ರೂಪ ತಾಳುತ್ತಾನೆ.
- ರಾಸಲೀಲೆಯನ್ನು ಶರತ್ಕಾಲದ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಶರದ್ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಈ ದಶಕ ಏನನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ?
ಗೋಪಿಯರೊಡನೆ ಕೃಷ್ಣನ ರಾಸನೃತ್ಯವನ್ನು.
ಕೃಷ್ಣ ಎಲ್ಲರೊಡನೆ ಹೇಗೆ ನರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ?
ಒಮ್ಮೆಗೇ ಪ್ರತಿ ಜೋಡಿ ಗೋಪಿಯರ ನಡುವೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ನಾರಾಯಣೀಯವನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?
೧೫೮೬ರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು