MuhurtaNow

ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 69 - ರಾಸಕ್ರೀಡಾ

Vishnu · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ

केशपाशधृतपिंछिकाविततिसंचलन्मकरकुंडलं हारजालवनमालिकाललितमंगरागघनसौरभम् । पीतचेलधृतकांचिकांचितमुदंचदंशुमणिनूपुरं रासकेलिपरिभूषितं तव हि रूपमीश कलयामहे ॥1॥

तावदेव कृतमंडने कलितकंचुलीककुचमंडले गंडलोलमणिकुंडले युवतिमंडलेऽथ परिमंडले । अंतरा सकलसुंदरीयुगलमिंदिरारमण संचरन् मंजुलां तदनु रासकेलिमयि कंजनाभ समुपादधाः ॥2॥

वासुदेव तव भासमानमिह रासकेलिरससौरभं दूरतोऽपि खलु नारदागदितमाकलय्य कुतुकाकुला । वेषभूषणविलासपेशलविलासिनीशतसमावृता नाकतो युगपदागता वियति वेगतोऽथ सुरमंडली ॥3॥

वेणुनादकृततानदानकलगानरागगतियोजना- लोभनीयमृदुपादपातकृततालमेलनमनोहरम् । पाणिसंक्वणितकंकणं च मुहुरंसलंबितकरांबुजं श्रोणिबिंबचलदंबरं भजत रासकेलिरसडंबरम् ॥4॥

स्पर्धया विरचितानुगानकृततारतारमधुरस्वरे नर्तनेऽथ ललितांगहारलुलितांगहारमणिभूषणे । सम्मदेन कृतपुष्पवर्षमलमुन्मिषद्दिविषदां कुलं चिन्मये त्वयि निलीयमानमिव सम्मुमोह सवधूकुलम् ॥5॥

स्विन्नसन्नतनुवल्लरी तदनु कापि नाम पशुपांगना कांतमंसमवलंबते स्म तव तांतिभारमुकुलेक्षणा ॥ काचिदाचलितकुंतला नवपटीरसारघनसौरभं वंचनेन तव संचुचुंब भुजमंचितोरुपुलकांकुरा ॥6॥

कापि गंडभुवि सन्निधाय निजगंडमाकुलितकुंडलं पुण्यपूरनिधिरन्ववाप तव पूगचर्वितरसामृतम् । इंदिराविहृतिमंदिरं भुवनसुंदरं हि नटनांतरे त्वामवाप्य दधुरंगनाः किमु न सम्मदोन्मददशांतरम् ॥7॥

गानमीश विरतं क्रमेण किल वाद्यमेलनमुपारतं ब्रह्मसम्मदरसाकुलाः सदसि केवलं ननृतुरंगनाः । नाविदन्नपि च नीविकां किमपि कुंतलीमपि च कंचुलीं ज्योतिषामपि कदंबकं दिवि विलंबितं किमपरं ब्रुवे ॥8॥

मोदसीम्नि भुवनं विलाप्य विहृतिं समाप्य च ततो विभो केलिसम्मृदितनिर्मलांगनवघर्मलेशसुभगात्मनाम् । मन्मथासहनचेतसां पशुपयोषितां सुकृतचोदित- स्तावदाकलितमूर्तिरादधिथ मारवीरपरमोत्सवान् ॥9॥

केलिभेदपरिलोलिताभिरतिलालिताभिरबलालिभिः स्वैरमीश ननु सूरजापयसि चारुनाम विहृतिं व्यधाः । काननेऽपि च विसारिशीतलकिशोरमारुतमनोहरे सूनसौरभमये विलेसिथ विलासिनीशतविमोहनम् ॥10॥

कामिनीरिति हि यामिनीषु खलु कामनीयकनिधे भवान् पूर्णसम्मदरसार्णवं कमपि योगिगम्यमनुभावयन् । ब्रह्मशंकरमुखानपीह पशुपांगनासु बहुमानयन् भक्तलोकगमनीयरूप कमनीय कृष्ण परिपाहि माम् ॥11॥

ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 69 - ರಾಸಕ್ರೀಡಾ ಬಗ್ಗೆ

ನಾರಾಯಣೀಯದ ಅರವತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ದಶಕ ರಾಸನೃತ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಕೂದಲಲ್ಲಿ ನವಿಲುಗರಿ, ತೂಗುವ ಮಕರಕುಂಡಲ, ಮುತ್ತಿನ ಹಾರ ವನಮಾಲೆ, ಸುಗಂಧ ಚಂದನ, ಸುವರ್ಣ ಒಡ್ಯಾಣದ ಪೀತಾಂಬರದೊಡನೆ ಕೃಷ್ಣ ಪ್ರಕಟನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅಲಂಕೃತ ಗೋಪಿಯರು ಅವನ ಸುತ್ತ ವೃತ್ತ ರಚಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವನು ಪ್ರತಿ ಜೋಡಿಯ ನಡುವೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಒಮ್ಮೆಗೇ ಎಲ್ಲರೊಡನೆ ನರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ಭಗವಂತ ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ನಿಲುಕುವ ಆನಂದವನ್ನು ಗೋಪಿಯರಿಗೆ ನೀಡಿದ, ಬ್ರಹ್ಮ ಶಂಕರರೂ ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದರು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಕವಿ.

ರಚನೆಕಾರರು: ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ (೧೫೬೦ ರಿಂದ ೧೬೪೬)

ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ದಿನನಿತ್ಯದ ನಾರಾಯಣೀಯ ಪಾರಾಯಣದಲ್ಲಿ, ಗುರುವಾಯೂರಿನಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಶರದ್ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಂದು.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

  • ರಾಸನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಗೋಪಿಗೂ ಅವನು ತನ್ನೊಡನೆ ಮಾತ್ರ ನರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎನಿಸುವಂತೆ ಕೃಷ್ಣ ಅನೇಕ ರೂಪ ತಾಳುತ್ತಾನೆ.
  • ರಾಸಲೀಲೆಯನ್ನು ಶರತ್ಕಾಲದ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಶರದ್ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಈ ದಶಕ ಏನನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ?

ಗೋಪಿಯರೊಡನೆ ಕೃಷ್ಣನ ರಾಸನೃತ್ಯವನ್ನು.

ಕೃಷ್ಣ ಎಲ್ಲರೊಡನೆ ಹೇಗೆ ನರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ?

ಒಮ್ಮೆಗೇ ಪ್ರತಿ ಜೋಡಿ ಗೋಪಿಯರ ನಡುವೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

ನಾರಾಯಣೀಯವನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?

೧೫೮೬ರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ.

ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.