MuhurtaNow

ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 88 - ಸಂತಾನಗೋಪಾಲಂ

Vishnu · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ

ಪ್ರಾಗೇವಾಚಾರ್ಯಪುತ್ರಾಹೃತಿನಿಶಮನಯಾ ಸ್ವೀಯಷಟ್ಸೂನುವೀಕ್ಷಾಂ ಕಾಂಕ್ಷಂತ್ಯಾ ಮಾತುರುಕ್ತ್ಯಾ ಸುತಲಭುವಿ ಬಲಿಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ತೇನಾರ್ಚಿತಸ್ತ್ವಮ್ । ಧಾತುಃ ಶಾಪಾದ್ಧಿರಣ್ಯಾನ್ವಿತಕಶಿಪುಭವಾನ್ ಶೌರಿಜಾನ್ ಕಂಸಭಗ್ನಾ- ನಾನೀಯೈನಾನ್ ಪ್ರದರ್ಶ್ಯ ಸ್ವಪದಮನಯಥಾಃ ಪೂರ್ವಪುತ್ರಾನ್ ಮರೀಚೇಃ ॥1॥

ಶ್ರುತದೇವ ಇತಿ ಶ್ರುತಂ ದ್ವಿಜೇಂದ್ರಂ ಬಹುಲಾಶ್ವಂ ನೃಪತಿಂ ಚ ಭಕ್ತಿಪೂರ್ಣಮ್ । ಯುಗಪತ್ತ್ವಮನುಗ್ರಹೀತುಕಾಮೋ ಮಿಥಿಲಾಂ ಪ್ರಾಪಿಥಂ ತಾಪಸೈಃ ಸಮೇತಃ ॥2॥

ಗಚ್ಛನ್ ದ್ವಿಮೂರ್ತಿರುಭಯೋರ್ಯುಗಪನ್ನಿಕೇತ- ಮೇಕೇನ ಭೂರಿವಿಭವೈರ್ವಿಹಿತೋಪಚಾರಃ । ಅನ್ಯೇನ ತದ್ದಿನಭೃತೈಶ್ಚ ಫಲೌದನಾದ್ಯೈ- ಸ್ತುಲ್ಯಂ ಪ್ರಸೇದಿಥ ದದಥ ಚ ಮುಕ್ತಿಮಾಭ್ಯಾಮ್ ॥3॥

ಭೂಯೋಽಥ ದ್ವಾರವತ್ಯಾಂ ದ್ವಿಜತನಯಮೃತಿಂ ತತ್ಪ್ರಲಾಪಾನಪಿ ತ್ವಂ ಕೋ ವಾ ದೈವಂ ನಿರುಂಧ್ಯಾದಿತಿ ಕಿಲ ಕಥಯನ್ ವಿಶ್ವವೋಢಾಪ್ಯಸೋಢಾಃ । ಜಿಷ್ಣೋರ್ಗರ್ವಂ ವಿನೇತುಂ ತ್ವಯಿ ಮನುಜಧಿಯಾ ಕುಂಠಿತಾಂ ಚಾಸ್ಯ ಬುದ್ಧಿಂ ತತ್ತ್ವಾರೂಢಾಂ ವಿಧಾತುಂ ಪರಮತಮಪದಪ್ರೇಕ್ಷಣೇನೇತಿ ಮನ್ಯೇ ॥4॥

ನಷ್ಟಾ ಅಷ್ಟಾಸ್ಯ ಪುತ್ರಾಃ ಪುನರಪಿ ತವ ತೂಪೇಕ್ಷಯಾ ಕಷ್ಟವಾದಃ ಸ್ಪಷ್ಟೋ ಜಾತೋ ಜನಾನಾಮಥ ತದವಸರೇ ದ್ವಾರಕಾಮಾಪ ಪಾರ್ಥಃ । ಮೈತ್ರ್ಯಾ ತತ್ರೋಷಿತೋಽಸೌ ನವಮಸುತಮೃತೌ ವಿಪ್ರವರ್ಯಪ್ರರೋದಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಚಕ್ರೇ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾಮನುಪಹೃತಸುತಃ ಸನ್ನಿವೇಕ್ಷ್ಯೇ ಕೃಶಾನುಮ್ ॥5॥

ಮಾನೀ ಸ ತ್ವಾಮಪೃಷ್ಟ್ವಾ ದ್ವಿಜನಿಲಯಗತೋ ಬಾಣಜಾಲೈರ್ಮಹಾಸ್ತ್ರೈ ರುಂಧಾನಃ ಸೂತಿಗೇಹಂ ಪುನರಪಿ ಸಹಸಾ ದೃಷ್ಟನಷ್ಟೇ ಕುಮಾರೇ । ಯಾಮ್ಯಾಮೈಂದ್ರೀಂ ತಥಾಽನ್ಯಾಃ ಸುರವರನಗರೀರ್ವಿದ್ಯಯಾಽಽಸಾದ್ಯ ಸದ್ಯೋ ಮೋಘೋದ್ಯೋಗಃ ಪತಿಷ್ಯನ್ ಹುತಭುಜಿ ಭವತಾ ಸಸ್ಮಿತಂ ವಾರಿತೋಽಭೂತ್ ॥6॥

ಸಾರ್ಧಂ ತೇನ ಪ್ರತೀಚೀಂ ದಿಶಮತಿಜವಿನಾ ಸ್ಯಂದನೇನಾಭಿಯಾತೋ ಲೋಕಾಲೋಕಂ ವ್ಯತೀತಸ್ತಿಮಿರಭರಮಥೋ ಚಕ್ರಧಾಮ್ನಾ ನಿರುಂಧನ್ । ಚಕ್ರಾಂಶುಕ್ಲಿಷ್ಟದೃಷ್ಟಿಂ ಸ್ಥಿತಮಥ ವಿಜಯಂ ಪಶ್ಯ ಪಶ್ಯೇತಿ ವಾರಾಂ ಪಾರೇ ತ್ವಂ ಪ್ರಾದದರ್ಶಃ ಕಿಮಪಿ ಹಿ ತಮಸಾಂ ದೂರದೂರಂ ಪದಂ ತೇ ॥7॥

ತತ್ರಾಸೀನಂ ಭುಜಂಗಾಧಿಪಶಯನತಲೇ ದಿವ್ಯಭೂಷಾಯುಧಾದ್ಯೈ- ರಾವೀತಂ ಪೀತಚೇಲಂ ಪ್ರತಿನವಜಲದಶ್ಯಾಮಲಂ ಶ್ರೀಮದಂಗಮ್ । ಮೂರ್ತೀನಾಮೀಶಿತಾರಂ ಪರಮಿಹ ತಿಸೃಣಾಮೇಕಮರ್ಥಂ ಶ್ರುತೀನಾಂ ತ್ವಾಮೇವ ತ್ವಂ ಪರಾತ್ಮನ್ ಪ್ರಿಯಸಖಸಹಿತೋ ನೇಮಿಥ ಕ್ಷೇಮರೂಪಮ್ ॥8॥

ಯುವಾಂ ಮಾಮೇವ ದ್ವಾವಧಿಕವಿವೃತಾಂತರ್ಹಿತತಯಾ ವಿಭಿನ್ನೌ ಸಂದ್ರಷ್ಟುಂ ಸ್ವಯಮಹಮಹಾರ್ಷಂ ದ್ವಿಜಸುತಾನ್ । ನಯೇತಂ ದ್ರಾಗೇತಾನಿತಿ ಖಲು ವಿತೀರ್ಣಾನ್ ಪುನರಮೂನ್ ದ್ವಿಜಾಯಾದಾಯಾದಾಃ ಪ್ರಣುತಮಹಿಮಾ ಪಾಂಡುಜನುಷಾ ॥9॥

ಏವಂ ನಾನಾವಿಹಾರೈರ್ಜಗದಭಿರಮಯನ್ ವೃಷ್ಣಿವಂಶಂ ಪ್ರಪುಷ್ಣ- ನ್ನೀಜಾನೋ ಯಜ್ಞಭೇದೈರತುಲವಿಹೃತಿಭಿಃ ಪ್ರೀಣಯನ್ನೇಣನೇತ್ರಾಃ । ಭೂಭಾರಕ್ಷೇಪದಂಭಾತ್ ಪದಕಮಲಜುಷಾಂ ಮೋಕ್ಷಣಾಯಾವತೀರ್ಣಃ ಪೂರ್ಣಂ ಬ್ರಹ್ಮೈವ ಸಾಕ್ಷಾದ್ಯದುಷು ಮನುಜತಾರೂಷಿತಸ್ತ್ವಂ ವ್ಯಲಾಸೀಃ ॥10॥

ಪ್ರಾಯೇಣ ದ್ವಾರವತ್ಯಾಮವೃತದಯಿ ತದಾ ನಾರದಸ್ತ್ವದ್ರಸಾರ್ದ್ರ- ಸ್ತಸ್ಮಾಲ್ಲೇಭೇ ಕದಾಚಿತ್ಖಲು ಸುಕೃತನಿಧಿಸ್ತ್ವತ್ಪಿತಾ ತತ್ತ್ವಬೋಧಮ್ । ಭಕ್ತಾನಾಮಗ್ರಯಾಯೀ ಸ ಚ ಖಲು ಮತಿಮಾನುದ್ಧವಸ್ತ್ವತ್ತ ಏವ ಪ್ರಾಪ್ತೋ ವಿಜ್ಞಾನಸಾರಂ ಸ ಕಿಲ ಜನಹಿತಾಯಾಧುನಾಽಽಸ್ತೇ ಬದರ್ಯಾಮ್ ॥11॥

ಸೋಽಯಂ ಕೃಷ್ಣಾವತಾರೋ ಜಯತಿ ತವ ವಿಭೋ ಯತ್ರ ಸೌಹಾರ್ದಭೀತಿ- ಸ್ನೇಹದ್ವೇಷಾನುರಾಗಪ್ರಭೃತಿಭಿರತುಲೈರಶ್ರಮೈರ್ಯೋಗಭೇದೈಃ । ಆರ್ತಿಂ ತೀರ್ತ್ವಾ ಸಮಸ್ತಾಮಮೃತಪದಮಗುಸ್ಸರ್ವತಃ ಸರ್ವಲೋಕಾಃ ಸ ತ್ವಂ ವಿಶ್ವಾರ್ತಿಶಾಂತ್ಯೈ ಪವನಪುರಪತೇ ಭಕ್ತಿಪೂರ್ತ್ಯೈ ಚ ಭೂಯಾಃ ॥12॥

ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 88 - ಸಂತಾನಗೋಪಾಲಂ ಬಗ್ಗೆ

ನಾರಾಯಣೀಯದ ಎಂಬತ್ತೆಂಟನೇ ದಶಕ ಕೃಷ್ಣನ ನಂತರದ ಅನುಗ್ರಹ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೆ ಗುರುಪುತ್ರನನ್ನು ಮರಳಿ ತಂದುದನ್ನು ಕೇಳಿದ ತಾಯಿ ದೇವಕಿಯ ಬಯಕೆಯಂತೆ ಅವನು ಸುತಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಬಲಿಯಿಂದ ಪೂಜಿತನಾಗಿ ಕಂಸ ಕೊಂದ ಅವಳ ಆರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮರಳಿ ತರುತ್ತಾನೆ. ಮಿಥಿಲೆಗೆ ಹೋಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಶ್ರುತದೇವ ಮತ್ತು ರಾಜ ಬಹುಲಾಶ್ವ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಭಕ್ತರನ್ನು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಅನುಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅರ್ಜುನನೊಡನೆ ಲೋಕಗಳಾಚೆ ಹೋಗಿ ದ್ವಾರಕೆಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಕಳೆದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮರಳಿ ತರುತ್ತಾನೆ. ಸ್ನೇಹ, ಭಯ, ಪ್ರೇಮ, ದ್ವೇಷ, ಅನುರಾಗ ಎಲ್ಲ ಭಾವಗಳಿಂದ ಜನ ಭಗವಂತನನ್ನು ಸೇರಿದ ಕೃಷ್ಣಾವತಾರದ ಸ್ತುತಿಯೊಡನೆ ದಶಕ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.

ರಚನೆಕಾರರು: ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ (೧೫೬೦ ರಿಂದ ೧೬೪೬)

ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ದಿನನಿತ್ಯದ ನಾರಾಯಣೀಯ ಪಾರಾಯಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗುರುವಾಯೂರಿನಲ್ಲಿ.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

  • ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಕೃಷ್ಣ ಪ್ರತಿ ಭಕ್ತನ ಪ್ರೇಮಕ್ಕೂ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ತೋರಿದ.
  • ಶಿಶುಪಾಲನಂತೆ ಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲಿನ ದ್ವೇಷವೂ ನಿರಂತರ ಚಿಂತನೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತಿಗೆ ಒಯ್ಯಿತು ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಕೃಷ್ಣ ಸುತಲದಿಂದ ಯಾರ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮರಳಿ ತರುತ್ತಾನೆ?

ಕಂಸ ಕೊಂದ ದೇವಕಿಯ ಆರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು.

ಮಿಥಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಇಬ್ಬರು ಭಕ್ತರನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೆ?

ಶ್ರುತದೇವ ಮತ್ತು ರಾಜ ಬಹುಲಾಶ್ವ.

ನಾರಾಯಣೀಯವನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?

೧೫೮೬ರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ.

ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.