MuhurtaNow

ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 88 - ಸಂತಾನಗೋಪಾಲಂ

Vishnu · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ

प्रागेवाचार्यपुत्राहृतिनिशमनया स्वीयषट्सूनुवीक्षां कांक्षंत्या मातुरुक्त्या सुतलभुवि बलिं प्राप्य तेनार्चितस्त्वम् । धातुः शापाद्धिरण्यान्वितकशिपुभवान् शौरिजान् कंसभग्ना- नानीयैनान् प्रदर्श्य स्वपदमनयथाः पूर्वपुत्रान् मरीचेः ॥1॥

श्रुतदेव इति श्रुतं द्विजेंद्रं बहुलाश्वं नृपतिं च भक्तिपूर्णम् । युगपत्त्वमनुग्रहीतुकामो मिथिलां प्रापिथं तापसैः समेतः ॥2॥

गच्छन् द्विमूर्तिरुभयोर्युगपन्निकेत- मेकेन भूरिविभवैर्विहितोपचारः । अन्येन तद्दिनभृतैश्च फलौदनाद्यै- स्तुल्यं प्रसेदिथ ददथ च मुक्तिमाभ्याम् ॥3॥

भूयोऽथ द्वारवत्यां द्विजतनयमृतिं तत्प्रलापानपि त्वम् को वा दैवं निरुंध्यादिति किल कथयन् विश्ववोढाप्यसोढाः । जिष्णोर्गर्वं विनेतुं त्वयि मनुजधिया कुंठितां चास्य बुद्धिं तत्त्वारूढां विधातुं परमतमपदप्रेक्षणेनेति मन्ये ॥4॥

नष्टा अष्टास्य पुत्राः पुनरपि तव तूपेक्षया कष्टवादः स्पष्टो जातो जनानामथ तदवसरे द्वारकामाप पार्थः । मैत्र्या तत्रोषितोऽसौ नवमसुतमृतौ विप्रवर्यप्ररोदं श्रुत्वा चक्रे प्रतिज्ञामनुपहृतसुतः सन्निवेक्ष्ये कृशानुम् ॥5॥

मानी स त्वामपृष्ट्वा द्विजनिलयगतो बाणजालैर्महास्त्रै रुंधानः सूतिगेहं पुनरपि सहसा दृष्टनष्टे कुमारे । याम्यामैंद्रीं तथाऽन्याः सुरवरनगरीर्विद्ययाऽऽसाद्य सद्यो मोघोद्योगः पतिष्यन् हुतभुजि भवता सस्मितं वारितोऽभूत् ॥6॥

सार्धं तेन प्रतीचीं दिशमतिजविना स्यंदनेनाभियातो लोकालोकं व्यतीतस्तिमिरभरमथो चक्रधाम्ना निरुंधन् । चक्रांशुक्लिष्टदृष्टिं स्थितमथ विजयं पश्य पश्येति वारां पारे त्वं प्राददर्शः किमपि हि तमसां दूरदूरं पदं ते ॥7॥

तत्रासीनं भुजंगाधिपशयनतले दिव्यभूषायुधाद्यै- रावीतं पीतचेलं प्रतिनवजलदश्यामलं श्रीमदंगम् । मूर्तीनामीशितारं परमिह तिसृणामेकमर्थं श्रुतीनां त्वामेव त्वं परात्मन् प्रियसखसहितो नेमिथ क्षेमरूपम् ॥8॥

युवां मामेव द्वावधिकविवृतांतर्हिततया विभिन्नौ संद्रष्टुं स्वयमहमहार्षं द्विजसुतान् । नयेतं द्रागेतानिति खलु वितीर्णान् पुनरमून् द्विजायादायादाः प्रणुतमहिमा पांडुजनुषा ॥9॥

एवं नानाविहारैर्जगदभिरमयन् वृष्णिवंशं प्रपुष्ण- न्नीजानो यज्ञभेदैरतुलविहृतिभिः प्रीणयन्नेणनेत्राः । भूभारक्षेपदंभात् पदकमलजुषां मोक्षणायावतीर्णः पूर्णं ब्रह्मैव साक्षाद्यदुषु मनुजतारूषितस्त्वं व्यलासीः ॥10॥

प्रायेण द्वारवत्यामवृतदयि तदा नारदस्त्वद्रसार्द्र- स्तस्माल्लेभे कदाचित्खलु सुकृतनिधिस्त्वत्पिता तत्त्वबोधम् । भक्तानामग्रयायी स च खलु मतिमानुद्धवस्त्वत्त एव प्राप्तो विज्ञानसारं स किल जनहितायाधुनाऽऽस्ते बदर्याम् ॥11॥

सोऽयं कृष्णावतारो जयति तव विभो यत्र सौहार्दभीति- स्नेहद्वेषानुरागप्रभृतिभिरतुलैरश्रमैर्योगभेदैः । आर्तिं तीर्त्वा समस्ताममृतपदमगुस्सर्वतः सर्वलोकाः स त्वं विश्वार्तिशांत्यै पवनपुरपते भक्तिपूर्त्यै च भूयाः ॥12॥

ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 88 - ಸಂತಾನಗೋಪಾಲಂ ಬಗ್ಗೆ

ನಾರಾಯಣೀಯದ ಎಂಬತ್ತೆಂಟನೇ ದಶಕ ಕೃಷ್ಣನ ನಂತರದ ಅನುಗ್ರಹ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೆ ಗುರುಪುತ್ರನನ್ನು ಮರಳಿ ತಂದುದನ್ನು ಕೇಳಿದ ತಾಯಿ ದೇವಕಿಯ ಬಯಕೆಯಂತೆ ಅವನು ಸುತಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಬಲಿಯಿಂದ ಪೂಜಿತನಾಗಿ ಕಂಸ ಕೊಂದ ಅವಳ ಆರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮರಳಿ ತರುತ್ತಾನೆ. ಮಿಥಿಲೆಗೆ ಹೋಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಶ್ರುತದೇವ ಮತ್ತು ರಾಜ ಬಹುಲಾಶ್ವ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಭಕ್ತರನ್ನು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಅನುಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅರ್ಜುನನೊಡನೆ ಲೋಕಗಳಾಚೆ ಹೋಗಿ ದ್ವಾರಕೆಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಕಳೆದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮರಳಿ ತರುತ್ತಾನೆ. ಸ್ನೇಹ, ಭಯ, ಪ್ರೇಮ, ದ್ವೇಷ, ಅನುರಾಗ ಎಲ್ಲ ಭಾವಗಳಿಂದ ಜನ ಭಗವಂತನನ್ನು ಸೇರಿದ ಕೃಷ್ಣಾವತಾರದ ಸ್ತುತಿಯೊಡನೆ ದಶಕ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.

ರಚನೆಕಾರರು: ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ (೧೫೬೦ ರಿಂದ ೧೬೪೬)

ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ದಿನನಿತ್ಯದ ನಾರಾಯಣೀಯ ಪಾರಾಯಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗುರುವಾಯೂರಿನಲ್ಲಿ.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

  • ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಕೃಷ್ಣ ಪ್ರತಿ ಭಕ್ತನ ಪ್ರೇಮಕ್ಕೂ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ತೋರಿದ.
  • ಶಿಶುಪಾಲನಂತೆ ಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲಿನ ದ್ವೇಷವೂ ನಿರಂತರ ಚಿಂತನೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತಿಗೆ ಒಯ್ಯಿತು ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಕೃಷ್ಣ ಸುತಲದಿಂದ ಯಾರ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮರಳಿ ತರುತ್ತಾನೆ?

ಕಂಸ ಕೊಂದ ದೇವಕಿಯ ಆರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು.

ಮಿಥಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಇಬ್ಬರು ಭಕ್ತರನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೆ?

ಶ್ರುತದೇವ ಮತ್ತು ರಾಜ ಬಹುಲಾಶ್ವ.

ನಾರಾಯಣೀಯವನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?

೧೫೮೬ರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ.

ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.