MuhurtaNow

ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 95 - ಧ್ಯಾನಯೋಗಃ - ಮೋಕ್ಷಪ್ರಾಪ್ತಿಮಾರ್ಗಃ

Vishnu · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ

ಆದೌ ಹೈರಣ್ಯಗರ್ಭೀಂ ತನುಮವಿಕಲಜೀವಾತ್ಮಿಕಾಮಾಸ್ಥಿತಸ್ತ್ವಂ ಜೀವತ್ವಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಮಾಯಾಗುಣಗಣಖಚಿತೋ ವರ್ತಸೇ ವಿಶ್ವಯೋನೇ । ತತ್ರೋದ್ವೃದ್ಧೇನ ಸತ್ತ್ವೇನ ತು ಗುಣಯುಗಲಂ ಭಕ್ತಿಭಾವಂ ಗತೇನ ಛಿತ್ವಾ ಸತ್ತ್ವಂ ಚ ಹಿತ್ವಾ ಪುನರನುಪಹಿತೋ ವರ್ತಿತಾಹೇ ತ್ವಮೇವ ॥1॥

ಸತ್ತ್ವೋನ್ಮೇಷಾತ್ ಕದಾಚಿತ್ ಖಲು ವಿಷಯರಸೇ ದೋಷಬೋಧೇಽಪಿ ಭೂಮನ್ ಭೂಯೋಽಪ್ಯೇಷು ಪ್ರವೃತ್ತಿಸ್ಸತಮಸಿ ರಜಸಿ ಪ್ರೋದ್ಧತೇ ದುರ್ನಿವಾರಾ । ಚಿತ್ತಂ ತಾವದ್ಗುಣಾಶ್ಚ ಗ್ರಥಿತಮಿಹ ಮಿಥಸ್ತಾನಿ ಸರ್ವಾಣಿ ರೋದ್ಧುಂ ತುರ್ಯೇ ತ್ವಯ್ಯೇಕಭಕ್ತಿಶ್ಶರಣಮಿತಿ ಭವಾನ್ ಹಂಸರೂಪೀ ನ್ಯಗಾದೀತ್ ॥2॥

ಸಂತಿ ಶ್ರೇಯಾಂಸಿ ಭೂಯಾಂಸ್ಯಪಿ ರುಚಿಭಿದಯಾ ಕರ್ಮಿಣಾಂ ನಿರ್ಮಿತಾನಿ ಕ್ಷುದ್ರಾನಂದಾಶ್ಚ ಸಾಂತಾ ಬಹುವಿಧಗತಯಃ ಕೃಷ್ಣ ತೇಭ್ಯೋ ಭವೇಯುಃ । ತ್ವಂ ಚಾಚಖ್ಯಾಥ ಸಖ್ಯೇ ನನು ಮಹಿತತಮಾಂ ಶ್ರೇಯಸಾಂ ಭಕ್ತಿಮೇಕಾಂ ತ್ವದ್ಭಕ್ತ್ಯಾನಂದತುಲ್ಯಃ ಖಲು ವಿಷಯಜುಷಾಂ ಸಮ್ಮದಃ ಕೇನ ವಾ ಸ್ಯಾತ್ ॥3॥

ತ್ವತ್ಭಕ್ತ್ಯಾ ತುಷ್ಟಬುದ್ಧೇಃ ಸುಖಮಿಹ ಚರತೋ ವಿಚ್ಯುತಾಶಸ್ಯ ಚಾಶಾಃ ಸರ್ವಾಃ ಸ್ಯುಃ ಸೌಖ್ಯಮಯ್ಯಃ ಸಲಿಲಕುಹರಗಸ್ಯೇವ ತೋಯೈಕಮಯ್ಯಃ । ಸೋಽಯಂ ಖಲ್ವಿಂದ್ರಲೋಕಂ ಕಮಲಜಭವನಂ ಯೋಗಸಿದ್ಧೀಶ್ಚ ಹೃದ್ಯಾಃ ನಾಕಾಂಕ್ಷತ್ಯೇತದಾಸ್ತಾಂ ಸ್ವಯಮನುಪತಿತೇ ಮೋಕ್ಷಸೌಖ್ಯೇಽಪ್ಯನೀಹಃ ॥4॥

ತ್ವದ್ಭಕ್ತೋ ಬಾಧ್ಯಮಾನೋಽಪಿ ಚ ವಿಷಯರಸೈರಿಂದ್ರಿಯಾಶಾಂತಿಹೇತೋ- ರ್ಭಕ್ತ್ಯೈವಾಕ್ರಮ್ಯಮಾಣೈಃ ಪುನರಪಿ ಖಲು ತೈರ್ದುರ್ಬಲೈರ್ನಾಭಿಜಯ್ಯಃ । ಸಪ್ತಾರ್ಚಿರ್ದೀಪಿತಾರ್ಚಿರ್ದಹತಿ ಕಿಲ ಯಥಾ ಭೂರಿದಾರುಪ್ರಪಂಚಂ ತ್ವದ್ಭಕ್ತ್ಯೋಘೇ ತಥೈವ ಪ್ರದಹತಿ ದುರಿತಂ ದುರ್ಮದಃ ಕ್ವೇಂದ್ರಿಯಾಣಾಮ್ ॥5॥

ಚಿತ್ತಾರ್ದ್ರೀಭಾವಮುಚ್ಚೈರ್ವಪುಷಿ ಚ ಪುಲಕಂ ಹರ್ಷವಾಷ್ಪಂ ಚ ಹಿತ್ವಾ ಚಿತ್ತಂ ಶುದ್ಧ್ಯೇತ್ಕಥಂ ವಾ ಕಿಮು ಬಹುತಪಸಾ ವಿದ್ಯಯಾ ವೀತಭಕ್ತೇಃ । ತ್ವದ್ಗಾಥಾಸ್ವಾದಸಿದ್ಧಾಂಜನಸತತಮರೀಮೃಜ್ಯಮಾನೋಽಯಮಾತ್ಮಾ ಚಕ್ಷುರ್ವತ್ತತ್ತ್ವಸೂಕ್ಷ್ಮಂ ಭಜತಿ ನ ತು ತಥಾಽಭ್ಯಸ್ತಯಾ ತರ್ಕಕೋಟ್ಯಾ॥6॥

ಧ್ಯಾನಂ ತೇ ಶೀಲಯೇಯಂ ಸಮತನುಸುಖಬದ್ಧಾಸನೋ ನಾಸಿಕಾಗ್ರ- ನ್ಯಸ್ತಾಕ್ಷಃ ಪೂರಕಾದ್ಯೈರ್ಜಿತಪವನಪಥಶ್ಚಿತ್ತಪದ್ಮಂ ತ್ವವಾಂಚಂ। ಊರ್ಧ್ವಾಗ್ರಂ ಭಾವಯಿತ್ವಾ ರವಿವಿಧುಶಿಖಿನಃ ಸಂವಿಚಿಂತ್ಯೋಪರಿಷ್ಟಾತ್ ತತ್ರಸ್ಥಂ ಭಾವಯೇ ತ್ವಾಂ ಸಜಲಜಲಧರಶ್ಯಾಮಲಂ ಕೋಮಲಾಂಗಮ್ ॥7॥

ಆನೀಲಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಕೇಶಂ ಜ್ವಲಿತಮಕರಸತ್ಕುಂಡಲಂ ಮಂದಹಾಸ- ಸ್ಯಂದಾರ್ದ್ರಂ ಕೌಸ್ತುಭಶ್ರೀಪರಿಗತವನಮಾಲೋರುಹಾರಾಭಿರಾಮಮ್ । ಶ್ರೀವತ್ಸಾಂಕಂ ಸುಬಾಹುಂ ಮೃದುಲಸದುದರಂ ಕಾಂಚನಚ್ಛಾಯಚೇಲಂ ಚಾರುಸ್ನಿಗ್ಧೋರುಮಂಭೋರುಹಲಲಿತಪದಂ ಭಾವಯೇಽಹಂ ಭವಂತಮ್ ॥8॥

ಸರ್ವಾಂಗೇಷ್ವಂಗ ರಂಗತ್ಕುತುಕಮಿತಿ ಮುಹುರ್ಧಾರಯನ್ನೀಶ ಚಿತ್ತಂ ತತ್ರಾಪ್ಯೇಕತ್ರ ಯುಂಜೇ ವದನಸರಸಿಜೇ ಸುಂದರೇ ಮಂದಹಾಸೇ ತತ್ರಾಲೀನಂ ತು ಚೇತಃ ಪರಮಸುಖಚಿದದ್ವೈತರೂಪೇ ವಿತನ್ವ- ನ್ನನ್ಯನ್ನೋ ಚಿಂತಯೇಯಂ ಮುಹುರಿತಿ ಸಮುಪಾರೂಢಯೋಗೋ ಭವೇಯಮ್ ॥9॥

ಇತ್ಥಂ ತ್ವದ್ಧ್ಯಾನಯೋಗೇ ಸತಿ ಪುನರಣಿಮಾದ್ಯಷ್ಟಸಂಸಿದ್ಧಯಸ್ತಾಃ ದೂರಶ್ರುತ್ಯಾದಯೋಽಪಿ ಹ್ಯಹಮಹಮಿಕಯಾ ಸಂಪತೇಯುರ್ಮುರಾರೇ । ತ್ವತ್ಸಂಪ್ರಾಪ್ತೌ ವಿಲಂಬಾವಹಮಖಿಲಮಿದಂ ನಾದ್ರಿಯೇ ಕಾಮಯೇಽಹಂ ತ್ವಾಮೇವಾನಂದಪೂರ್ಣಂ ಪವನಪುರಪತೇ ಪಾಹಿ ಮಾಂ ಸರ್ವತಾಪಾತ್ ॥10॥

ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 95 - ಧ್ಯಾನಯೋಗಃ - ಮೋಕ್ಷಪ್ರಾಪ್ತಿಮಾರ್ಗಃ ಬಗ್ಗೆ

ನಾರಾಯಣೀಯದ ತೊಂಬತ್ತೈದನೇ ದಶಕ ಉದ್ಧವನಿಗೆ ಕೃಷ್ಣನ ಬೋಧನೆಯಿಂದ ತೆಗೆದ ಧ್ಯಾನಯೋಗದ ಕುರಿತದ್ದು. ಭಗವಂತ ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭರೂಪ ತಳೆದು ಮಾಯಾಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ ಜೀವನಾಗುವುದನ್ನು ಭಟ್ಟತಿರಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ; ಸತ್ತ್ವ ಬೆಳೆದಾಗ ವಿಷಯಸುಖದಲ್ಲಿ ದೋಷ ಕಂಡರೂ ರಜಸ್ ತಮಸ್ಸುಗಳಿಂದ ಮತ್ತೆ ಸೆಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ಥಿರ ಅಭ್ಯಾಸ ಬೇಕು. ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಭಗವದ್ರೂಪ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿ, ಧ್ಯಾನ ಮಾಗಿದಾಗ ಅಣಿಮಾ, ದೂರಶ್ರವಣದಂಥ ಸಿದ್ಧಿಗಳು ತಾವಾಗಿ ಬರಬಹುದು, ಆದರೆ ಅವು ಭಗವತ್ಪ್ರಾಪ್ತಿಯನ್ನು ತಡಮಾಡುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳಿಗೆ ಬೆಲೆಕೊಡದೆ ಭಗವಂತನನ್ನೇ ಬಯಸುತ್ತೇನೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ರಚನೆಕಾರರು: ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ (೧೫೬೦ ರಿಂದ ೧೬೪೬)

ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ದಿನನಿತ್ಯದ ನಾರಾಯಣೀಯ ಪಾರಾಯಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗುರುವಾಯೂರಿನಲ್ಲಿ.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

  • ಪತಂಜಲಿಯ ಯೋಗಸೂತ್ರಗಳಂತೆ ದಶಕ ಯೋಗಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಭಗವತ್ಪ್ರಾಪ್ತಿಯ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಿಗಳಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
  • ಕೃಷ್ಣ ಈ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಭಾಗವತ ಏಕಾದಶ ಸ್ಕಂಧ ೧೪ನೇ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಧವನಿಗೆ ಬೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಈ ದಶಕ ಯಾವುದರ ಬಗ್ಗೆ?

ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಭಗವದ್ರೂಪ ಧ್ಯಾನ.

ಯೋಗಸಿದ್ಧಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕವಿ ಏನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ?

ಅವು ಭಗವತ್ಪ್ರಾಪ್ತಿ ತಡಮಾಡುವುದರಿಂದ ಬೇಡ ಎಂದು.

ನಾರಾಯಣೀಯವನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?

೧೫೮೬ರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ.

ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.