ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 95 - ಧ್ಯಾನಯೋಗಃ - ಮೋಕ್ಷಪ್ರಾಪ್ತಿಮಾರ್ಗಃ
Vishnu · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
ఆదౌ హైరణ్యగర్భీం తనుమవికలజీవాత్మికామాస్థితస్త్వం జీవత్వం ప్రాప్య మాయాగుణగణఖచితో వర్తసే విశ్వయోనే । తత్రోద్వృద్ధేన సత్త్వేన తు గుణయుగలం భక్తిభావం గతేన ఛిత్వా సత్త్వం చ హిత్వా పునరనుపహితో వర్తితాహే త్వమేవ ॥1॥
సత్త్వోన్మేషాత్ కదాచిత్ ఖలు విషయరసే దోషబోధేఽపి భూమన్ భూయోఽప్యేషు ప్రవృత్తిస్సతమసి రజసి ప్రోద్ధతే దుర్నివారా । చిత్తం తావద్గుణాశ్చ గ్రథితమిహ మిథస్తాని సర్వాణి రోద్ధుం తుర్యే త్వయ్యేకభక్తిశ్శరణమితి భవాన్ హంసరూపీ న్యగాదీత్ ॥2॥
సంతి శ్రేయాంసి భూయాంస్యపి రుచిభిదయా కర్మిణాం నిర్మితాని క్షుద్రానందాశ్చ సాంతా బహువిధగతయః కృష్ణ తేభ్యో భవేయుః । త్వం చాచఖ్యాథ సఖ్యే నను మహితతమాం శ్రేయసాం భక్తిమేకాం త్వద్భక్త్యానందతుల్యః ఖలు విషయజుషాం సమ్మదః కేన వా స్యాత్ ॥3॥
త్వత్భక్త్యా తుష్టబుద్ధేః సుఖమిహ చరతో విచ్యుతాశస్య చాశాః సర్వాః స్యుః సౌఖ్యమయ్యః సలిలకుహరగస్యేవ తోయైకమయ్యః । సోఽయం ఖల్వింద్రలోకం కమలజభవనం యోగసిద్ధీశ్చ హృద్యాః నాకాంక్షత్యేతదాస్తాం స్వయమనుపతితే మోక్షసౌఖ్యేఽప్యనీహః ॥4॥
త్వద్భక్తో బాధ్యమానోఽపి చ విషయరసైరింద్రియాశాంతిహేతో- ర్భక్త్యైవాక్రమ్యమాణైః పునరపి ఖలు తైర్దుర్బలైర్నాభిజయ్యః । సప్తార్చిర్దీపితార్చిర్దహతి కిల యథా భూరిదారుప్రపంచం త్వద్భక్త్యోఘే తథైవ ప్రదహతి దురితం దుర్మదః క్వేంద్రియాణామ్ ॥5॥
చిత్తార్ద్రీభావముచ్చైర్వపుషి చ పులకం హర్షవాష్పం చ హిత్వా చిత్తం శుద్ధ్యేత్కథం వా కిము బహుతపసా విద్యయా వీతభక్తేః । త్వద్గాథాస్వాదసిద్ధాంజనసతతమరీమృజ్యమానోఽయమాత్మా చక్షుర్వత్తత్త్వసూక్ష్మం భజతి న తు తథాఽభ్యస్తయా తర్కకోట్యా॥6॥
ధ్యానం తే శీలయేయం సమతనుసుఖబద్ధాసనో నాసికాగ్ర- న్యస్తాక్షః పూరకాద్యైర్జితపవనపథశ్చిత్తపద్మం త్వవాంచం। ఊర్ధ్వాగ్రం భావయిత్వా రవివిధుశిఖినః సంవిచింత్యోపరిష్టాత్ తత్రస్థం భావయే త్వాం సజలజలధరశ్యామలం కోమలాంగమ్ ॥7॥
ఆనీలశ్లక్ష్ణకేశం జ్వలితమకరసత్కుండలం మందహాస- స్యందార్ద్రం కౌస్తుభశ్రీపరిగతవనమాలోరుహారాభిరామమ్ । శ్రీవత్సాంకం సుబాహుం మృదులసదుదరం కాంచనచ్ఛాయచేలం చారుస్నిగ్ధోరుమంభోరుహలలితపదం భావయేఽహం భవంతమ్ ॥8॥
సర్వాంగేష్వంగ రంగత్కుతుకమితి ముహుర్ధారయన్నీశ చిత్తం తత్రాప్యేకత్ర యుంజే వదనసరసిజే సుందరే మందహాసే తత్రాలీనం తు చేతః పరమసుఖచిదద్వైతరూపే వితన్వ- న్నన్యన్నో చింతయేయం ముహురితి సముపారూఢయోగో భవేయమ్ ॥9॥
ఇత్థం త్వద్ధ్యానయోగే సతి పునరణిమాద్యష్టసంసిద్ధయస్తాః దూరశ్రుత్యాదయోఽపి హ్యహమహమికయా సంపతేయుర్మురారే । త్వత్సంప్రాప్తౌ విలంబావహమఖిలమిదం నాద్రియే కామయేఽహం త్వామేవానందపూర్ణం పవనపురపతే పాహి మాం సర్వతాపాత్ ॥10॥
ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 95 - ಧ್ಯಾನಯೋಗಃ - ಮೋಕ್ಷಪ್ರಾಪ್ತಿಮಾರ್ಗಃ ಬಗ್ಗೆ
ನಾರಾಯಣೀಯದ ತೊಂಬತ್ತೈದನೇ ದಶಕ ಉದ್ಧವನಿಗೆ ಕೃಷ್ಣನ ಬೋಧನೆಯಿಂದ ತೆಗೆದ ಧ್ಯಾನಯೋಗದ ಕುರಿತದ್ದು. ಭಗವಂತ ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭರೂಪ ತಳೆದು ಮಾಯಾಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ ಜೀವನಾಗುವುದನ್ನು ಭಟ್ಟತಿರಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ; ಸತ್ತ್ವ ಬೆಳೆದಾಗ ವಿಷಯಸುಖದಲ್ಲಿ ದೋಷ ಕಂಡರೂ ರಜಸ್ ತಮಸ್ಸುಗಳಿಂದ ಮತ್ತೆ ಸೆಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ಥಿರ ಅಭ್ಯಾಸ ಬೇಕು. ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಭಗವದ್ರೂಪ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿ, ಧ್ಯಾನ ಮಾಗಿದಾಗ ಅಣಿಮಾ, ದೂರಶ್ರವಣದಂಥ ಸಿದ್ಧಿಗಳು ತಾವಾಗಿ ಬರಬಹುದು, ಆದರೆ ಅವು ಭಗವತ್ಪ್ರಾಪ್ತಿಯನ್ನು ತಡಮಾಡುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳಿಗೆ ಬೆಲೆಕೊಡದೆ ಭಗವಂತನನ್ನೇ ಬಯಸುತ್ತೇನೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ (೧೫೬೦ ರಿಂದ ೧೬೪೬)
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ದಿನನಿತ್ಯದ ನಾರಾಯಣೀಯ ಪಾರಾಯಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗುರುವಾಯೂರಿನಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಪತಂಜಲಿಯ ಯೋಗಸೂತ್ರಗಳಂತೆ ದಶಕ ಯೋಗಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಭಗವತ್ಪ್ರಾಪ್ತಿಯ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಿಗಳಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
- ಕೃಷ್ಣ ಈ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಭಾಗವತ ಏಕಾದಶ ಸ್ಕಂಧ ೧೪ನೇ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಧವನಿಗೆ ಬೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಈ ದಶಕ ಯಾವುದರ ಬಗ್ಗೆ?
ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಭಗವದ್ರೂಪ ಧ್ಯಾನ.
ಯೋಗಸಿದ್ಧಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕವಿ ಏನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ?
ಅವು ಭಗವತ್ಪ್ರಾಪ್ತಿ ತಡಮಾಡುವುದರಿಂದ ಬೇಡ ಎಂದು.
ನಾರಾಯಣೀಯವನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?
೧೫೮೬ರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು