ಅಂಬಾ ಸ್ತವಃ
Devi · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
yaamaamananti munayah prakritim puraaneem vidyeti yaam shrutirahasyavido vadanti । taamardhapallavitashankararoopamudraam deveemananyasharanah sharanam prapadye ॥ 1 ॥
ಅರ್ಥ: ಮುನಿಗಳು ಯಾರನ್ನು ಸನಾತನ ಪ್ರಕೃತಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೋ, ವೇದರಹಸ್ಯ ಬಲ್ಲವರು ಯಾರನ್ನು ವಿದ್ಯೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೋ, ಶಂಕರನ ಅರ್ಧಾಂಗವಾಗಿ ಕೂಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಆ ದೇವಿಯನ್ನು ಅನನ್ಯಶರಣನಾಗಿ ಶರಣು ಹೊಂದುತ್ತೇನೆ.
amba staveshu tava taavadakartrikaani kuntheebhavanti vachasaamapi gumbhanaani । dimbhasya me stutirasaavasamanjasaapi vaatsalyanighnahridayaam bhavateem dhinotu ॥ 2 ॥
ಅರ್ಥ: ಅಮ್ಮಾ, ನಿನ್ನ ಸ್ತುತಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪದರಚನೆಗಳೂ ಮೊಂಡಾಗುತ್ತವೆ. ಮಗುವಿನಂತೆ ಅಸಂಬದ್ಧವಾದರೂ ನನ್ನ ಈ ಸ್ತುತಿ ವಾತ್ಸಲ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹೃದಯದ ನಿನ್ನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲಿ.
vyometi binduriti naada iteendulekhaa- -roopeti vaagbhavatanooriti maatriketi । nihsyandamaanasukhabodhasudhaasvaroopaa vidyotase manasi bhaagyavataam janaanaam ॥ 3 ॥
ಅರ್ಥ: ಆಕಾಶವಾಗಿ, ಬಿಂದುವಾಗಿ, ನಾದವಾಗಿ, ಚಂದ್ರಕಲೆಯಾಗಿ, ವಾಕ್ಸ್ವರೂಪಿಣಿಯಾಗಿ, ಅಕ್ಷರಮಾತೆಯಾಗಿ, ಹರಿಯುವ ಆನಂದ-ಜ್ಞಾನಾಮೃತಸ್ವರೂಪಿಣಿಯಾಗಿ ನೀನು ಭಾಗ್ಯವಂತರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತೀಯೆ.
aavirbhavatpulakasantatibhih shareerai- -rnihsyandamaanasalilairnayanaishcha nityam । vaagbhishcha gadgadapadaabhirupaasate ye paadau tavaamba bhuvaneshu ta eva dhanyaah ॥ 4 ॥
ಅರ್ಥ: ರೋಮಾಂಚನಗೊಂಡ ದೇಹಗಳಿಂದ, ಕಣ್ಣೀರು ಹರಿಯುವ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ, ಗದ್ಗದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುವವರೇ, ಅಮ್ಮಾ, ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಧನ್ಯರು.
vaktram yadudyatamabhishtutaye bhavatyaa- -stubhyam namo yadapi devi shirah karoti । chetashcha yattvayi paraayanamamba taani kasyaapi kairapi bhavanti tapovisheshaih ॥ 5 ॥
ಅರ್ಥ: ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲು ಉತ್ಸುಕವಾದ ಬಾಯಿ, ನಿನಗೆ ನಮಿಸುವ ತಲೆ, ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ಲೀನವಾದ ಮನಸ್ಸು, ಅಮ್ಮಾ, ಇವು ಯಾರಿಗೋ ಅಪರೂಪದ ವಿಶೇಷ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಲಭಿಸುತ್ತವೆ.
moolaalavaalakuharaaduditaa bhavaani nirbhidya shatsarasijaani tatillateva । bhooyo'pi tatra vishasi dhruvamandalendu- -nihsyandamaanaparamaamritatoyaroopaa ॥ 6 ॥
ಅರ್ಥ: ಭವಾನಿ, ಮೂಲಾಧಾರದ ಗುಹೆಯಿಂದ ಉದಿಸಿ, ಮಿಂಚಿನ ಬಳ್ಳಿಯಂತೆ ಆರು ಕಮಲಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸುತ್ತೀಯೆ; ಮತ್ತೆ ಶಿರದ ಚಂದ್ರಮಂಡಲದಿಂದ ಹರಿಯುವ ಪರಮಾಮೃತಧಾರೆಯಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಗೇ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತೀಯೆ.
dagdham yadaa madanamekamanekadhaa te mugdhah kataakshavidhirankurayaanchakaara । dhatte tadaaprabhriti devi lalaatanetram satyam hriyaiva mukuleekritamindumauleh ॥ 7 ॥
ಅರ್ಥ: ಶಿವನು ಒಬ್ಬ ಮನ್ಮಥನನ್ನು ಸುಟ್ಟಾಗ, ನಿನ್ನ ಮುಗ್ಧ ಕಡೆಗಣ್ಣ ನೋಟ ಅವನನ್ನು ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮೊಳೆಯಿಸಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ, ದೇವಿ, ಚಂದ್ರಮೌಳಿ ತನ್ನ ಹಣೆಗಣ್ಣನ್ನು ನಾಚಿಕೆಯಿಂದಲೇ ಅರೆಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.
ajnaatasambhavamanaakalitaanvavaayam bhikshum kapaalinamavaasasamadviteeyam । poorvam karagrahanamangalato bhavatyaah shambhum ka eva bubudhe giriraajakanye ॥ 8 ॥
ಅರ್ಥ: ಹುಟ್ಟು ತಿಳಿಯದ, ವಂಶ ಅರಿಯದ, ತಲೆಬುರುಡೆ ಹಿಡಿದ, ವಸ್ತ್ರವಿಲ್ಲದ, ಒಂಟಿಯಾದ ಭಿಕ್ಷುಕನನ್ನು, ಓ ಗಿರಿರಾಜಕನ್ಯೆ, ನೀನು ಕೈಹಿಡಿದ ಮಂಗಳಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಶಂಭುವೆಂದು ಯಾರು ಅರಿತಿದ್ದರು?
charmaambaram cha shavabhasmavilepanam cha bhikshaatanam cha natanam cha paretabhoomau । vetaalasamhatiparigrahataa cha shambhoh shobhaam bibharti girije tava saahacharyaat ॥ 9 ॥
ಅರ್ಥ: ಚರ್ಮವೇ ವಸ್ತ್ರ, ಶ್ಮಶಾನಭಸ್ಮವೇ ಲೇಪನ, ಭಿಕ್ಷಾಟನೆ, ಸ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ ನರ್ತನ, ಭೂತಪ್ರೇತಗಳ ಪರಿವಾರ: ಶಂಭುವಿನ ಇವೆಲ್ಲವೂ, ಗಿರಿಜೆ, ನಿನ್ನ ಸಹಚರ್ಯದಿಂದ ಶೋಭೆ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.
kalpopasamharanakelishu panditaani chandaani khandaparashorapi taandavaani । aalokanena tava komalitaani maata- -rlaasyaatmanaa parinamanti jagadvibhootyai ॥ 10 ॥
ಅರ್ಥ: ಕಲ್ಪಾಂತದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಲೀಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣವಾದ ಶಿವನ ಉಗ್ರ ತಾಂಡವಗಳು, ಅಮ್ಮಾ, ನಿನ್ನ ನೋಟದಿಂದ ಮೃದುವಾಗಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಏಳಿಗೆಗಾಗಿ ಲಾಸ್ಯ ನರ್ತನವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತವೆ.
jantorapashchimatanoh sati karmasaamye nihsheshapaashapatalachchiduraa nimeshaat । kalyaani deshikakataakshasamaashrayena kaarunyato bhavati shaambhavavedadeekshaa ॥ 11 ॥
ಅರ್ಥ: ಕರ್ಮಸಾಮ್ಯ ಉಂಟಾದ, ಕೊನೆಯ ಜನ್ಮದ ಜೀವಿಗೆ, ಗುರುವಿನ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷದ ಮೂಲಕ, ನಿನ್ನ ಕಾರುಣ್ಯದಿಂದ, ಎಲ್ಲ ಪಾಶಗಳನ್ನು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕತ್ತರಿಸುವ ಶಾಂಭವ ದೀಕ್ಷೆ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ, ಓ ಕಲ್ಯಾಣಿ.
muktaavibhooshanavatee navavidrumaabhaa yachchetasi sphurasi taarakiteva sandhyaa । ekah sa eva bhuvanatrayasundareenaam kandarpataam vrajati panchashareem vinaapi ॥ 12 ॥
ಅರ್ಥ: ಮುತ್ತಿನ ಆಭರಣಗಳ, ಹೊಸ ಹವಳದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ನೀನು ಯಾರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸಂಧ್ಯೆಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತೀಯೋ, ಅವನೊಬ್ಬನೇ ಐದು ಬಾಣಗಳಿಲ್ಲದೆಯೂ ಮೂರು ಲೋಕದ ಸುಂದರಿಯರಿಗೆ ಮನ್ಮಥನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ye bhaavayantyamritavaahibhiramshujaalai- -raapyaayamaanabhuvanaamamriteshvareem tvaam । te langhayanti nanu maataralanghaneeyaam brahmaadibhih suravarairapi kaalakakshaam ॥ 13 ॥
ಅರ್ಥ: ಅಮೃತ ಹರಿಸುವ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಅಮೃತೇಶ್ವರಿಯಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುವವರು, ಅಮ್ಮಾ, ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದಾಟಲಾಗದ ಕಾಲದ ಎಲ್ಲೆಯನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ.
yah sphaatikaakshagunapustakakundikaadhyaam vyaakhyaasamudyatakaraam sharadindushubhraam । padmaasanaam cha hridaye bhavateemupaaste maatah sa vishvakavitaarkikachakravartee ॥ 14 ॥
ಅರ್ಥ: ಸ್ಫಟಿಕ ಜಪಮಾಲೆ, ಪುಸ್ತಕ, ಕಮಂಡಲ ಹಿಡಿದು, ಬೋಧನೆಗೆ ಕೈ ಎತ್ತಿರುವ, ಶರತ್ಚಂದ್ರನಂತೆ ಬಿಳುಪಾದ, ಪದ್ಮಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ನಿನ್ನನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಉಪಾಸಿಸುವವನು, ಅಮ್ಮಾ, ಕವಿಗಳ ಮತ್ತು ತಾರ್ಕಿಕರ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.
barhaavatamsayutabarbarakeshapaashaam gunjaavaleekritaghanastanahaarashobhaam । shyaamaam pravaalavadanaam sukumaarahastaam tvaameva naumi shabareem shabarasya jaayaam ॥ 15 ॥
ಅರ್ಥ: ನವಿಲುಗರಿಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಗುಂಗುರು ಕೇಶದ, ಗುಲಗಂಜಿ ಮಾಲೆಯಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ, ಶ್ಯಾಮಲವರ್ಣದ, ಹವಳದಂತಹ ತುಟಿಗಳ, ಮೃದು ಕೈಗಳ, ಬೇಡನ (ಶಿವನ) ಪತ್ನಿಯಾದ ಶಬರಿಯಾಗಿರುವ ನಿನಗೇ ನಮಿಸುತ್ತೇನೆ.
ardhena kim navalataalalitena mugdhe kreetam vibhoh parushamardhamidam tvayeti । aaleejanasya parihaasavachaamsi manye mandasmitena tava devi jadee bhavanti ॥ 16 ॥
ಅರ್ಥ: “ಮುಗ್ಧೆ, ಹೊಸ ಬಳ್ಳಿಯಂತೆ ಸುಂದರವಾದ ನಿನ್ನ ಅರ್ಧವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಪ್ರಭುವಿನ ಒರಟಾದ ಅರ್ಧವನ್ನು ಕೊಂಡು ಏನು ಪಡೆದೆ?” ಎಂಬ ಸಖಿಯರ ಪರಿಹಾಸದ ಮಾತುಗಳು, ದೇವಿ, ನಿನ್ನ ಮಂದಹಾಸದ ಮುಂದೆ ಮೂಕವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
brahmaanda budbudakadambakasankulo'yam maayodadhirvividhaduhkhatarangamaalah । aashcharyamamba jhatiti pralayam prayaati tvaddhyaanasantatimahaabadabaamukhaagnau ॥ 17 ॥
ಅರ್ಥ: ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳೆಂಬ ಗುಳ್ಳೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ನಾನಾ ದುಃಖಗಳ ಅಲೆಗಳ ಈ ಮಾಯಾಸಾಗರ, ಆಶ್ಚರ್ಯ, ಅಮ್ಮಾ, ನಿನ್ನ ಧ್ಯಾನಪರಂಪರೆಯೆಂಬ ಬಡಬಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ.
daakshaayaneeti kutileti kuhaarineeti kaatyaayaneeti kamaleti kalaavateeti । ekaa satee bhagavatee paramaarthato'pi sandrishyase bahuvidhaa nanu nartakeeva ॥ 18 ॥
ಅರ್ಥ: ದಾಕ್ಷಾಯಣಿ, ಕುಟಿಲೆ, ಕುಹಾರಿಣಿ, ಕಾತ್ಯಾಯನಿ, ಕಮಲೆ, ಕಲಾವತಿ: ಪರಮಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ನೀನು ಒಬ್ಬಳೇ ಭಗವತಿಯಾದರೂ, ನರ್ತಕಿಯಂತೆ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀಯೆ.
aanandalakshanamanaahatanaamni deshe naadaatmanaa parinatam tava roopameeshe । pratyanmukhena manasaa paricheeyamaanam shamsanti netrasalilaih pulakaishcha dhanyaah ॥ 19 ॥
ಅರ್ಥ: ಈಶ್ವರಿ, ಅನಾಹತ ಎಂಬ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಾದರೂಪವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿರುವ, ಅಂತರ್ಮುಖ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅರಿಯಲ್ಪಡುವ ನಿನ್ನ ಆನಂದರೂಪವನ್ನು ಧನ್ಯರು ಕಣ್ಣೀರು ಮತ್ತು ರೋಮಾಂಚನಗಳಿಂದಲೇ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ.
tvam chandrikaa shashini tigmaruchau ruchistvam tvam chetanaasi purushe pavane balam tvam । tvam svaadutaasi salile shikhini tvamooshmaa nihsaarameva nikhilam tvadrite yadi syaat ॥ 20 ॥
ಅರ್ಥ: ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿ ಬೆಳದಿಂಗಳು ನೀನು, ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ಕಾಂತಿ ನೀನು; ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ ಚೈತನ್ಯ ನೀನು, ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ ಬಲ ನೀನು; ನೀರಿನಲ್ಲಿ ರುಚಿ ನೀನು, ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣ ನೀನು. ನೀನಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ನಿಸ್ಸಾರ.
jyoteemshi yaddivi charanti yadantariksham soote payaamsi yadahirdharaneem cha dhatte । yadvaati vaayuranalo yadudarchiraaste tatsarvamamba tava kevalamaajnayaiva ॥ 21 ॥
ಅರ್ಥ: ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಸಂಚರಿಸುವುದು, ಅಂತರಿಕ್ಷ ಮಳೆ ಸುರಿಸುವುದು, ಸರ್ಪ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊರುವುದು, ವಾಯು ಬೀಸುವುದು, ಅಗ್ನಿ ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ಉರಿಯುವುದು: ಅಮ್ಮಾ, ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ.
sankochamichchasi yadaa girije tadaaneem vaaktarkayostvamasi bhoomiranaamaroopaa । yadvaa vikaasamupayaasi yadaa tadaaneem tvannaamaroopagananaah sukaraa bhavanti ॥ 22 ॥
ಅರ್ಥ: ಗಿರಿಜೆ, ನೀನು ಸಂಕೋಚಿಸಲು ಬಯಸಿದಾಗ ಮಾತು-ತರ್ಕಗಳಿಗೆ ನಿಲುಕದ, ನಾಮರೂಪರಹಿತಳಾಗುತ್ತೀಯೆ. ವಿಕಾಸಗೊಂಡಾಗ ನಿನ್ನ ನಾಮರೂಪಗಳನ್ನು ಎಣಿಸುವುದು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.
bhogaaya devi bhavateem kritinah pranamya bhrookinkareekritasarojagrihaah sahasram । chintaamaniprachayakalpitakelishaile kalpadrumopavana eva chiram ramante ॥ 23 ॥
ಅರ್ಥ: ದೇವಿ, ಭೋಗಕ್ಕಾಗಿ ನಿನಗೆ ನಮಿಸುವ ಪುಣ್ಯವಂತರು ಸಾವಿರಾರು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯರನ್ನು ತಮ್ಮ ಹುಬ್ಬಿನ ಸನ್ನೆಗೆ ಸೇವಕಿಯರನ್ನಾಗಿಸಿ, ಚಿಂತಾಮಣಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ಕ್ರೀಡಾಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ, ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷದ ಉಪವನಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲ ವಿಹರಿಸುತ್ತಾರೆ.
hartum tvameva bhavasi tvadadheenameeshe samsaarataapamakhilam dayayaa pashoonaam । vaikartanee kiranasamhatireva shaktaa dharmam nijam shamayitum nijayaiva vrishtyaa ॥ 24 ॥
ಅರ್ಥ: ಈಶ್ವರಿ, ನಿನ್ನ ಅಧೀನವಾದ ಜೀವಿಗಳ ಸಮಸ್ತ ಸಂಸಾರತಾಪವನ್ನು ದಯೆಯಿಂದ ಹರಿಸಲು ನೀನೊಬ್ಬಳೇ ಶಕ್ತಳು; ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳ ರಾಶಿಯೇ ತನ್ನ ಮಳೆಯಿಂದ ತನ್ನದೇ ಉಷ್ಣವನ್ನು ತಣಿಸಬಲ್ಲಂತೆ.
shaktih shareeramadhidaivatamantaraatmaa jnaanam kriyaa aasanajaalamichchhaa । aishvaryamaayatanamaavaranaani cha tvam kim tanna yadbhavasi devi shashaankamauleh ॥ 25 ॥
ಅರ್ಥ: ಶಕ್ತಿ, ಶರೀರ, ಅಧಿದೇವತೆ, ಅಂತರಾತ್ಮ, ಜ್ಞಾನ, ಕ್ರಿಯೆ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಆಸನಗಳು, ಇಚ್ಛೆ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಆಲಯ ಮತ್ತು ಆವರಣಗಳು: ಇವೆಲ್ಲವೂ ನೀನೇ. ದೇವಿ, ಚಂದ್ರಮೌಳಿಯ ಯಾವುದು ನೀನಲ್ಲ?
bhoomau nivrittiruditaa payasi pratishthaa vidyaa'nale maruti shaantirateevakaantih । vyomneeti yaah kila kalaah kalayanti vishvam taasaam hi doorataramamba padam tvadeeyam ॥ 26 ॥
ಅರ್ಥ: ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತಿ, ಜಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ, ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯೆ, ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಾಂತಿಯುತ ಶಾಂತ್ಯತೀತ: ವಿಶ್ವವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಈ ಕಲೆಗಳಿಗಿಂತಲೂ, ಅಮ್ಮಾ, ನಿನ್ನ ಸ್ಥಾನ ಬಹುದೂರ.
yaavatpadam padasarojayugam tvadeeyam naangeekaroti hridayeshu jagachcharanye । taavadvikalpajatilaah kutilaprakaaraa- -starkagrahaah samayinaam pralayam na yaanti ॥ 27 ॥
ಅರ್ಥ: ಜಗಚ್ಛರಣ್ಯೇ, ನಿನ್ನ ಪಾದಕಮಲಯುಗಳ ಜನರ ಹೃದಯಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುವವರೆಗೆ, ವಿವಿಧ ಮತಗಳ ವಿಕಲ್ಪಗಳಿಂದ ಜಟಿಲವಾದ, ವಕ್ರವಾದ ತರ್ಕವಾದಗಳು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
nirdevayaanapitriyaanavihaarameke kritvaa manah karanamandalasaarvabhaumam । dhyaane niveshya tava kaaranapanchakasya parvaani paarvati nayanti nijaasanatvam ॥ 28 ॥
ಅರ್ಥ: ಕೆಲವರು ದೇವಯಾನ-ಪಿತೃಯಾನ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸಾರ್ವಭೌಮನನ್ನಾಗಿಸಿ ನಿನ್ನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆಗ, ಪಾರ್ವತಿ, ಐದು ಕಾರಣದೇವತೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಆಸನವನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
sthoolaasu moortishu maheepramukhaasu moorteh kasyaashchanaapi tava vaibhavamamba yasyaah । patyaa giraamapi na shakyata eva vaktum saapi stutaa kila mayeti titikshitavyam ॥ 29 ॥
ಅರ್ಥ: ಭೂಮಿ ಮೊದಲಾದ ನಿನ್ನ ಸ್ಥೂಲರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಮಹಿಮೆಯನ್ನೂ ವಾಕ್ಪತಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯೂ ಹೇಳಲಾರ. ಅಂತಹ ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಸ್ತುತಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು.
kaalaagnikotiruchimamba shadadhvashuddhau aaplaavaneshu bhavateemamritaughavrishtim । shyaamaam ghanastanatataam shakaleekritaaghaam dhyaayanta eva jagataam guravo bhavanti ॥ 30 ॥
ಅರ್ಥ: ಷಡಧ್ವ ಶುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೋಟಿ ಕಾಲಾಗ್ನಿಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಅಭಿಷೇಕದಲ್ಲಿ ಅಮೃತಧಾರೆಯ ಮಳೆಯಾಗುವ, ಶ್ಯಾಮಲವರ್ಣದ, ಪಾಪಗಳನ್ನು ಚೂರುಮಾಡುವ ನಿನ್ನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುವವರೇ ಜಗತ್ತಿನ ಗುರುಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ.
vidyaam paraam katichidambaramamba kechi- -daanandameva katichitkatichichcha maayaam । tvaam vishvamaahurapare vayamaamanaamah saakshaadapaarakarunaam gurumoortimeva ॥ 31 ॥
ಅರ್ಥ: ಅಮ್ಮಾ, ಕೆಲವರು ನಿನ್ನನ್ನು ಪರಾವಿದ್ಯೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಕೆಲವರು ಆಕಾಶ, ಕೆಲವರು ಆನಂದ, ಕೆಲವರು ಮಾಯೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ವಿಶ್ವ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ನಾವಾದರೋ ನಿನ್ನನ್ನು ಅಪಾರ ಕರುಣೆಯ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಗುರುಮೂರ್ತಿ ಎಂದೇ ಅರಿಯುತ್ತೇವೆ.
kuvalayadalaneelam barbarasnigdhakesham prithutarakuchabhaaraakraantakaantaavalagnam । kimiha bahubhiruktaistvatsvaroopam param nah sakalajanani maatah santatam sannidhattaam ॥ 32 ॥
ಅರ್ಥ: ನೀಲಕಮಲದ ದಳದಂತೆ ಶ್ಯಾಮಲವಾದ, ಮೃದುವಾದ ಗುಂಗುರು ಕೇಶದ, ಸ್ತನಭಾರದಿಂದ ಬಾಗಿದ ಸುಂದರ ನಡುವಿನ ನಿನ್ನ ಪರಮರೂಪ, ಹೆಚ್ಚು ಹೇಳುವುದೇನು, ಓ ಸಕಲಜನನಿ, ಸದಾ ನಮ್ಮ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿರಲಿ.
iti shreekaalidaasa virachita panchastavyaam
ಅರ್ಥ: ಹೀಗೆ ಶ್ರೀ ಕಾಳಿದಾಸ ವಿರಚಿತ ಪಂಚಸ್ತವಿಯ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸ್ತೋತ್ರವಾದ ಅಂಬಾಸ್ತವ ಸಂಪೂರ್ಣ.
ಅಂಬಾ ಸ್ತವಃ ಬಗ್ಗೆ
ಅಂಬಾಸ್ತವ (“ಅಮ್ಮನ ಸ್ತೋತ್ರ”) ಕಾಳಿದಾಸನದ್ದು ಎನ್ನಲಾಗುವ ಪಂಚಸ್ತವಿಯ ಐದು ಸ್ತೋತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯದು. 32 ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ದೇವಿಯನ್ನು ಶಿವನ ಅರ್ಧಾಂಗಿ ಪಾರ್ವತಿಯಾಗಿಯೂ, ವಿಶ್ವದ ಹಿಂದಿನ ಪರಮಶಕ್ತಿಯಾಗಿಯೂ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ: ದೇಹದ ಚಕ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಏರುವ ಕುಂಡಲಿನಿ, ಎಲ್ಲ ಮಾತಿನ ನಾದ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರಗಳು, ಸೂರ್ಯಚಂದ್ರರ ಕಾಂತಿ, ಜೀವವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಕರುಣಾಮಯಿ ಗುರು.
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ದೇವೀಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾ ಉಪಾಸನೆಯಲ್ಲಿ, ಶುಕ್ರವಾರ, ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಮತ್ತು ನವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿದ್ಯೆ ನೀಡುವ ಶ್ವೇತವರ್ಣದ ದೇವಿಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ 14ನೇ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಪಂಚಸ್ತವಿ ಎಂದರೇನು?
ಪಂಚಸ್ತವಿ ದೇವಿಯ ಐದು ಸ್ತೋತ್ರಗಳ ಸಂಗ್ರಹ (ಲಘುಸ್ತವ, ಚರ್ಚಾಸ್ತವ, ಘಟಸ್ತವ, ಅಂಬಾಸ್ತವ, ಸಕಲಜನನೀಸ್ತವ). ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಪೂಜ್ಯ; ಕಾಳಿದಾಸನ ರಚನೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂಬಾಸ್ತವ ನಾಲ್ಕನೆಯದು.
ಅಂಬಾಸ್ತವವನ್ನು ಯಾರು ರಚಿಸಿದರು?
ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಇದನ್ನು ಶ್ರೀ ಕಾಳಿದಾಸನ ರಚನೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಇವನು ಶಾಕುಂತಲ ಬರೆದ ಕಾಳಿದಾಸನೇ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ವಿದ್ವಾಂಸರಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಿದೆ; ಸಂಪ್ರದಾಯ ಅವನನ್ನೇ ಕರ್ತೃವೆನ್ನುತ್ತದೆ.
ಸ್ತೋತ್ರ ಕುಂಡಲಿನಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?
6ನೇ ಶ್ಲೋಕ ದೇವಿಯು ಮೂಲಾಧಾರದಿಂದ ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಏರಿ ಆರು ಕಮಲಗಳನ್ನು (ಚಕ್ರಗಳನ್ನು) ಭೇದಿಸಿ, ಶಿರದ ಚಂದ್ರನಿಂದ ಅಮೃತವಾಗಿ ಹಿಂತಿರುಗುವುದನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ; ಇದು ಕುಂಡಲಿನಿ ಯೋಗದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚಿತ್ರಣ.
ಸ್ತೋತ್ರದ ಮುಖ್ಯ ಬೋಧನೆ ಏನು?
ಒಬ್ಬಳೇ ದೇವಿ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಎಲ್ಲವೂ ಅವಳ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ದಾರ್ಶನಿಕ ಹೆಸರುಗಳಾಚೆ ಅವಳು ಕರುಣಾಮಯಿ ಗುರುವೇ ಆಗಿದ್ದಾಳೆ (31ನೇ ಶ್ಲೋಕ).
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು