MuhurtaNow

ಅಂಬಾ ಸ್ತವಃ

Devi · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ

यामामनंति मुनयः प्रकृतिं पुराणीं विद्येति यां श्रुतिरहस्यविदो वदंति । तामर्धपल्लवितशंकररूपमुद्रां देवीमनन्यशरणः शरणं प्रपद्ये ॥ 1 ॥

ಅರ್ಥ: ಮುನಿಗಳು ಯಾರನ್ನು ಸನಾತನ ಪ್ರಕೃತಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೋ, ವೇದರಹಸ್ಯ ಬಲ್ಲವರು ಯಾರನ್ನು ವಿದ್ಯೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೋ, ಶಂಕರನ ಅರ್ಧಾಂಗವಾಗಿ ಕೂಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಆ ದೇವಿಯನ್ನು ಅನನ್ಯಶರಣನಾಗಿ ಶರಣು ಹೊಂದುತ್ತೇನೆ.

अंब स्तवेषु तव तावदकर्तृकाणि कुंठीभवंति वचसामपि गुंभनानि । डिंभस्य मे स्तुतिरसावसमंजसापि वात्सल्यनिघ्नहृदयां भवतीं धिनोतु ॥ 2 ॥

ಅರ್ಥ: ಅಮ್ಮಾ, ನಿನ್ನ ಸ್ತುತಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪದರಚನೆಗಳೂ ಮೊಂಡಾಗುತ್ತವೆ. ಮಗುವಿನಂತೆ ಅಸಂಬದ್ಧವಾದರೂ ನನ್ನ ಈ ಸ್ತುತಿ ವಾತ್ಸಲ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹೃದಯದ ನಿನ್ನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲಿ.

व्योमेति बिंदुरिति नाद इतींदुलेखा- -रूपेति वाग्भवतनूरिति मातृकेति । निःस्यंदमानसुखबोधसुधास्वरूपा विद्योतसे मनसि भाग्यवतां जनानाम् ॥ 3 ॥

ಅರ್ಥ: ಆಕಾಶವಾಗಿ, ಬಿಂದುವಾಗಿ, ನಾದವಾಗಿ, ಚಂದ್ರಕಲೆಯಾಗಿ, ವಾಕ್ಸ್ವರೂಪಿಣಿಯಾಗಿ, ಅಕ್ಷರಮಾತೆಯಾಗಿ, ಹರಿಯುವ ಆನಂದ-ಜ್ಞಾನಾಮೃತಸ್ವರೂಪಿಣಿಯಾಗಿ ನೀನು ಭಾಗ್ಯವಂತರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತೀಯೆ.

आविर्भवत्पुलकसंततिभिः शरीरै- -र्निःस्यंदमानसलिलैर्नयनैश्च नित्यम् । वाग्भिश्च गद्गदपदाभिरुपासते ये पादौ तवांब भुवनेषु त एव धन्याः ॥ 4 ॥

ಅರ್ಥ: ರೋಮಾಂಚನಗೊಂಡ ದೇಹಗಳಿಂದ, ಕಣ್ಣೀರು ಹರಿಯುವ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ, ಗದ್ಗದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುವವರೇ, ಅಮ್ಮಾ, ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಧನ್ಯರು.

वक्त्रं यदुद्यतमभिष्टुतये भवत्या- -स्तुभ्यं नमो यदपि देवि शिरः करोति । चेतश्च यत्त्वयि परायणमंब तानि कस्यापि कैरपि भवंति तपोविशेषैः ॥ 5 ॥

ಅರ್ಥ: ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲು ಉತ್ಸುಕವಾದ ಬಾಯಿ, ನಿನಗೆ ನಮಿಸುವ ತಲೆ, ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ಲೀನವಾದ ಮನಸ್ಸು, ಅಮ್ಮಾ, ಇವು ಯಾರಿಗೋ ಅಪರೂಪದ ವಿಶೇಷ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಲಭಿಸುತ್ತವೆ.

मूलालवालकुहरादुदिता भवानि निर्भिद्य षट्सरसिजानि तटिल्लतेव । भूयोऽपि तत्र विशसि ध्रुवमंडलेंदु- -निःस्यंदमानपरमामृततोयरूपा ॥ 6 ॥

ಅರ್ಥ: ಭವಾನಿ, ಮೂಲಾಧಾರದ ಗುಹೆಯಿಂದ ಉದಿಸಿ, ಮಿಂಚಿನ ಬಳ್ಳಿಯಂತೆ ಆರು ಕಮಲಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸುತ್ತೀಯೆ; ಮತ್ತೆ ಶಿರದ ಚಂದ್ರಮಂಡಲದಿಂದ ಹರಿಯುವ ಪರಮಾಮೃತಧಾರೆಯಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಗೇ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತೀಯೆ.

दग्धं यदा मदनमेकमनेकधा ते मुग्धः कटाक्षविधिरंकुरयांचकार । धत्ते तदाप्रभृति देवि ललाटनेत्रं सत्यं ह्रियैव मुकुलीकृतमिंदुमौलेः ॥ 7 ॥

ಅರ್ಥ: ಶಿವನು ಒಬ್ಬ ಮನ್ಮಥನನ್ನು ಸುಟ್ಟಾಗ, ನಿನ್ನ ಮುಗ್ಧ ಕಡೆಗಣ್ಣ ನೋಟ ಅವನನ್ನು ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮೊಳೆಯಿಸಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ, ದೇವಿ, ಚಂದ್ರಮೌಳಿ ತನ್ನ ಹಣೆಗಣ್ಣನ್ನು ನಾಚಿಕೆಯಿಂದಲೇ ಅರೆಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.

अज्ञातसंभवमनाकलितान्ववायं भिक्षुं कपालिनमवाससमद्वितीयम् । पूर्वं करग्रहणमंगलतो भवत्याः शंभुं क एव बुबुधे गिरिराजकन्ये ॥ 8 ॥

ಅರ್ಥ: ಹುಟ್ಟು ತಿಳಿಯದ, ವಂಶ ಅರಿಯದ, ತಲೆಬುರುಡೆ ಹಿಡಿದ, ವಸ್ತ್ರವಿಲ್ಲದ, ಒಂಟಿಯಾದ ಭಿಕ್ಷುಕನನ್ನು, ಓ ಗಿರಿರಾಜಕನ್ಯೆ, ನೀನು ಕೈಹಿಡಿದ ಮಂಗಳಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಶಂಭುವೆಂದು ಯಾರು ಅರಿತಿದ್ದರು?

चर्मांबरं च शवभस्मविलेपनं च भिक्षाटनं च नटनं च परेतभूमौ । वेतालसंहतिपरिग्रहता च शंभोः शोभां बिभर्ति गिरिजे तव साहचर्यात् ॥ 9 ॥

ಅರ್ಥ: ಚರ್ಮವೇ ವಸ್ತ್ರ, ಶ್ಮಶಾನಭಸ್ಮವೇ ಲೇಪನ, ಭಿಕ್ಷಾಟನೆ, ಸ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ ನರ್ತನ, ಭೂತಪ್ರೇತಗಳ ಪರಿವಾರ: ಶಂಭುವಿನ ಇವೆಲ್ಲವೂ, ಗಿರಿಜೆ, ನಿನ್ನ ಸಹಚರ್ಯದಿಂದ ಶೋಭೆ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.

कल्पोपसंहरणकेलिषु पंडितानि चंडानि खंडपरशोरपि तांडवानि । आलोकनेन तव कोमलितानि मात- -र्लास्यात्मना परिणमंति जगद्विभूत्यै ॥ 10 ॥

ಅರ್ಥ: ಕಲ್ಪಾಂತದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಲೀಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣವಾದ ಶಿವನ ಉಗ್ರ ತಾಂಡವಗಳು, ಅಮ್ಮಾ, ನಿನ್ನ ನೋಟದಿಂದ ಮೃದುವಾಗಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಏಳಿಗೆಗಾಗಿ ಲಾಸ್ಯ ನರ್ತನವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತವೆ.

जंतोरपश्चिमतनोः सति कर्मसाम्ये निःशेषपाशपटलच्छिदुरा निमेषात् । कल्याणि देशिककटाक्षसमाश्रयेण कारुण्यतो भवति शांभववेददीक्षा ॥ 11 ॥

ಅರ್ಥ: ಕರ್ಮಸಾಮ್ಯ ಉಂಟಾದ, ಕೊನೆಯ ಜನ್ಮದ ಜೀವಿಗೆ, ಗುರುವಿನ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷದ ಮೂಲಕ, ನಿನ್ನ ಕಾರುಣ್ಯದಿಂದ, ಎಲ್ಲ ಪಾಶಗಳನ್ನು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕತ್ತರಿಸುವ ಶಾಂಭವ ದೀಕ್ಷೆ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ, ಓ ಕಲ್ಯಾಣಿ.

मुक्ताविभूषणवती नवविद्रुमाभा यच्चेतसि स्फुरसि तारकितेव संध्या । एकः स एव भुवनत्रयसुंदरीणां कंदर्पतां व्रजति पंचशरीं विनापि ॥ 12 ॥

ಅರ್ಥ: ಮುತ್ತಿನ ಆಭರಣಗಳ, ಹೊಸ ಹವಳದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ನೀನು ಯಾರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸಂಧ್ಯೆಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತೀಯೋ, ಅವನೊಬ್ಬನೇ ಐದು ಬಾಣಗಳಿಲ್ಲದೆಯೂ ಮೂರು ಲೋಕದ ಸುಂದರಿಯರಿಗೆ ಮನ್ಮಥನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ये भावयंत्यमृतवाहिभिरंशुजालै- -राप्यायमानभुवनाममृतेश्वरीं त्वाम् । ते लंघयंति ननु मातरलंघनीयां ब्रह्मादिभिः सुरवरैरपि कालकक्षाम् ॥ 13 ॥

ಅರ್ಥ: ಅಮೃತ ಹರಿಸುವ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಅಮೃತೇಶ್ವರಿಯಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುವವರು, ಅಮ್ಮಾ, ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದಾಟಲಾಗದ ಕಾಲದ ಎಲ್ಲೆಯನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ.

यः स्फाटिकाक्षगुणपुस्तककुंडिकाढ्यां व्याख्यासमुद्यतकरां शरदिंदुशुभ्राम् । पद्मासनां च हृदये भवतीमुपास्ते मातः स विश्वकवितार्किकचक्रवर्ती ॥ 14 ॥

ಅರ್ಥ: ಸ್ಫಟಿಕ ಜಪಮಾಲೆ, ಪುಸ್ತಕ, ಕಮಂಡಲ ಹಿಡಿದು, ಬೋಧನೆಗೆ ಕೈ ಎತ್ತಿರುವ, ಶರತ್ಚಂದ್ರನಂತೆ ಬಿಳುಪಾದ, ಪದ್ಮಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ನಿನ್ನನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಉಪಾಸಿಸುವವನು, ಅಮ್ಮಾ, ಕವಿಗಳ ಮತ್ತು ತಾರ್ಕಿಕರ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.

बर्हावतंसयुतबर्बरकेशपाशां गुंजावलीकृतघनस्तनहारशोभाम् । श्यामां प्रवालवदनां सुकुमारहस्तां त्वामेव नौमि शबरीं शबरस्य जायाम् ॥ 15 ॥

ಅರ್ಥ: ನವಿಲುಗರಿಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಗುಂಗುರು ಕೇಶದ, ಗುಲಗಂಜಿ ಮಾಲೆಯಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ, ಶ್ಯಾಮಲವರ್ಣದ, ಹವಳದಂತಹ ತುಟಿಗಳ, ಮೃದು ಕೈಗಳ, ಬೇಡನ (ಶಿವನ) ಪತ್ನಿಯಾದ ಶಬರಿಯಾಗಿರುವ ನಿನಗೇ ನಮಿಸುತ್ತೇನೆ.

अर्धेन किं नवलताललितेन मुग्धे क्रीतं विभोः परुषमर्धमिदं त्वयेति । आलीजनस्य परिहासवचांसि मन्ये मंदस्मितेन तव देवि जडी भवंति ॥ 16 ॥

ಅರ್ಥ: “ಮುಗ್ಧೆ, ಹೊಸ ಬಳ್ಳಿಯಂತೆ ಸುಂದರವಾದ ನಿನ್ನ ಅರ್ಧವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಪ್ರಭುವಿನ ಒರಟಾದ ಅರ್ಧವನ್ನು ಕೊಂಡು ಏನು ಪಡೆದೆ?” ಎಂಬ ಸಖಿಯರ ಪರಿಹಾಸದ ಮಾತುಗಳು, ದೇವಿ, ನಿನ್ನ ಮಂದಹಾಸದ ಮುಂದೆ ಮೂಕವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.

ब्रह्मांड बुद्बुदकदंबकसंकुलोऽयं मायोदधिर्विविधदुःखतरंगमालः । आश्चर्यमंब झटिति प्रलयं प्रयाति त्वद्ध्यानसंततिमहाबडबामुखाग्नौ ॥ 17 ॥

ಅರ್ಥ: ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳೆಂಬ ಗುಳ್ಳೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ನಾನಾ ದುಃಖಗಳ ಅಲೆಗಳ ಈ ಮಾಯಾಸಾಗರ, ಆಶ್ಚರ್ಯ, ಅಮ್ಮಾ, ನಿನ್ನ ಧ್ಯಾನಪರಂಪರೆಯೆಂಬ ಬಡಬಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ.

दाक्षायणीति कुटिलेति कुहारिणीति कात्यायनीति कमलेति कलावतीति । एका सती भगवती परमार्थतोऽपि संदृश्यसे बहुविधा ननु नर्तकीव ॥ 18 ॥

ಅರ್ಥ: ದಾಕ್ಷಾಯಣಿ, ಕುಟಿಲೆ, ಕುಹಾರಿಣಿ, ಕಾತ್ಯಾಯನಿ, ಕಮಲೆ, ಕಲಾವತಿ: ಪರಮಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ನೀನು ಒಬ್ಬಳೇ ಭಗವತಿಯಾದರೂ, ನರ್ತಕಿಯಂತೆ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀಯೆ.

आनंदलक्षणमनाहतनाम्नि देशे नादात्मना परिणतं तव रूपमीशे । प्रत्यङ्मुखेन मनसा परिचीयमानं शंसंति नेत्रसलिलैः पुलकैश्च धन्याः ॥ 19 ॥

ಅರ್ಥ: ಈಶ್ವರಿ, ಅನಾಹತ ಎಂಬ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಾದರೂಪವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿರುವ, ಅಂತರ್ಮುಖ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅರಿಯಲ್ಪಡುವ ನಿನ್ನ ಆನಂದರೂಪವನ್ನು ಧನ್ಯರು ಕಣ್ಣೀರು ಮತ್ತು ರೋಮಾಂಚನಗಳಿಂದಲೇ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ.

त्वं चंद्रिका शशिनि तिग्मरुचौ रुचिस्त्वं त्वं चेतनासि पुरुषे पवने बलं त्वम् । त्वं स्वादुतासि सलिले शिखिनि त्वमूष्मा निःसारमेव निखिलं त्वदृते यदि स्यात् ॥ 20 ॥

ಅರ್ಥ: ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿ ಬೆಳದಿಂಗಳು ನೀನು, ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ಕಾಂತಿ ನೀನು; ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ ಚೈತನ್ಯ ನೀನು, ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ ಬಲ ನೀನು; ನೀರಿನಲ್ಲಿ ರುಚಿ ನೀನು, ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣ ನೀನು. ನೀನಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ನಿಸ್ಸಾರ.

ज्योतींषि यद्दिवि चरंति यदंतरिक्षं सूते पयांसि यदहिर्धरणीं च धत्ते । यद्वाति वायुरनलो यदुदर्चिरास्ते तत्सर्वमंब तव केवलमाज्ञयैव ॥ 21 ॥

ಅರ್ಥ: ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಸಂಚರಿಸುವುದು, ಅಂತರಿಕ್ಷ ಮಳೆ ಸುರಿಸುವುದು, ಸರ್ಪ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊರುವುದು, ವಾಯು ಬೀಸುವುದು, ಅಗ್ನಿ ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ಉರಿಯುವುದು: ಅಮ್ಮಾ, ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ.

संकोचमिच्छसि यदा गिरिजे तदानीं वाक्तर्कयोस्त्वमसि भूमिरनामरूपा । यद्वा विकासमुपयासि यदा तदानीं त्वन्नामरूपगणनाः सुकरा भवंति ॥ 22 ॥

ಅರ್ಥ: ಗಿರಿಜೆ, ನೀನು ಸಂಕೋಚಿಸಲು ಬಯಸಿದಾಗ ಮಾತು-ತರ್ಕಗಳಿಗೆ ನಿಲುಕದ, ನಾಮರೂಪರಹಿತಳಾಗುತ್ತೀಯೆ. ವಿಕಾಸಗೊಂಡಾಗ ನಿನ್ನ ನಾಮರೂಪಗಳನ್ನು ಎಣಿಸುವುದು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.

भोगाय देवि भवतीं कृतिनः प्रणम्य भ्रूकिंकरीकृतसरोजगृहाः सहस्रम् । चिंतामणिप्रचयकल्पितकेलिशैले कल्पद्रुमोपवन एव चिरं रमंते ॥ 23 ॥

ಅರ್ಥ: ದೇವಿ, ಭೋಗಕ್ಕಾಗಿ ನಿನಗೆ ನಮಿಸುವ ಪುಣ್ಯವಂತರು ಸಾವಿರಾರು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯರನ್ನು ತಮ್ಮ ಹುಬ್ಬಿನ ಸನ್ನೆಗೆ ಸೇವಕಿಯರನ್ನಾಗಿಸಿ, ಚಿಂತಾಮಣಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ಕ್ರೀಡಾಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ, ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷದ ಉಪವನಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲ ವಿಹರಿಸುತ್ತಾರೆ.

हर्तुं त्वमेव भवसि त्वदधीनमीशे संसारतापमखिलं दयया पशूनाम् । वैकर्तनी किरणसंहतिरेव शक्ता धर्मं निजं शमयितुं निजयैव वृष्ट्या ॥ 24 ॥

ಅರ್ಥ: ಈಶ್ವರಿ, ನಿನ್ನ ಅಧೀನವಾದ ಜೀವಿಗಳ ಸಮಸ್ತ ಸಂಸಾರತಾಪವನ್ನು ದಯೆಯಿಂದ ಹರಿಸಲು ನೀನೊಬ್ಬಳೇ ಶಕ್ತಳು; ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳ ರಾಶಿಯೇ ತನ್ನ ಮಳೆಯಿಂದ ತನ್ನದೇ ಉಷ್ಣವನ್ನು ತಣಿಸಬಲ್ಲಂತೆ.

शक्तिः शरीरमधिदैवतमंतरात्मा ज्ञानं क्रिया करणमासनजालमिच्छा । ऐश्वर्यमायतनमावरणानि च त्वं किं तन्न यद्भवसि देवि शशांकमौलेः ॥ 25 ॥

ಅರ್ಥ: ಶಕ್ತಿ, ಶರೀರ, ಅಧಿದೇವತೆ, ಅಂತರಾತ್ಮ, ಜ್ಞಾನ, ಕ್ರಿಯೆ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಆಸನಗಳು, ಇಚ್ಛೆ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಆಲಯ ಮತ್ತು ಆವರಣಗಳು: ಇವೆಲ್ಲವೂ ನೀನೇ. ದೇವಿ, ಚಂದ್ರಮೌಳಿಯ ಯಾವುದು ನೀನಲ್ಲ?

भूमौ निवृत्तिरुदिता पयसि प्रतिष्ठा विद्याऽनले मरुति शांतिरतीवकांतिः । व्योम्नीति याः किल कलाः कलयंति विश्वं तासां हि दूरतरमंब पदं त्वदीयम् ॥ 26 ॥

ಅರ್ಥ: ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತಿ, ಜಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ, ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯೆ, ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಾಂತಿಯುತ ಶಾಂತ್ಯತೀತ: ವಿಶ್ವವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಈ ಕಲೆಗಳಿಗಿಂತಲೂ, ಅಮ್ಮಾ, ನಿನ್ನ ಸ್ಥಾನ ಬಹುದೂರ.

यावत्पदं पदसरोजयुगं त्वदीयं नांगीकरोति हृदयेषु जगच्छरण्ये । तावद्विकल्पजटिलाः कुटिलप्रकारा- -स्तर्कग्रहाः समयिनां प्रलयं न यांति ॥ 27 ॥

ಅರ್ಥ: ಜಗಚ್ಛರಣ್ಯೇ, ನಿನ್ನ ಪಾದಕಮಲಯುಗಳ ಜನರ ಹೃದಯಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುವವರೆಗೆ, ವಿವಿಧ ಮತಗಳ ವಿಕಲ್ಪಗಳಿಂದ ಜಟಿಲವಾದ, ವಕ್ರವಾದ ತರ್ಕವಾದಗಳು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.

निर्देवयानपितृयानविहारमेके कृत्वा मनः करणमंडलसार्वभौमम् । ध्याने निवेश्य तव कारणपंचकस्य पर्वाणि पार्वति नयंति निजासनत्वम् ॥ 28 ॥

ಅರ್ಥ: ಕೆಲವರು ದೇವಯಾನ-ಪಿತೃಯಾನ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸಾರ್ವಭೌಮನನ್ನಾಗಿಸಿ ನಿನ್ನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆಗ, ಪಾರ್ವತಿ, ಐದು ಕಾರಣದೇವತೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಆಸನವನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

स्थूलासु मूर्तिषु महीप्रमुखासु मूर्तेः कस्याश्चनापि तव वैभवमंब यस्याः । पत्या गिरामपि न शक्यत एव वक्तुं सापि स्तुता किल मयेति तितिक्षितव्यम् ॥ 29 ॥

ಅರ್ಥ: ಭೂಮಿ ಮೊದಲಾದ ನಿನ್ನ ಸ್ಥೂಲರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಮಹಿಮೆಯನ್ನೂ ವಾಕ್ಪತಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯೂ ಹೇಳಲಾರ. ಅಂತಹ ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಸ್ತುತಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು.

कालाग्निकोटिरुचिमंब षडध्वशुद्धौ आप्लावनेषु भवतीममृतौघवृष्टिम् । श्यामां घनस्तनतटां शकलीकृताघां ध्यायंत एव जगतां गुरवो भवंति ॥ 30 ॥

ಅರ್ಥ: ಷಡಧ್ವ ಶುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೋಟಿ ಕಾಲಾಗ್ನಿಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಅಭಿಷೇಕದಲ್ಲಿ ಅಮೃತಧಾರೆಯ ಮಳೆಯಾಗುವ, ಶ್ಯಾಮಲವರ್ಣದ, ಪಾಪಗಳನ್ನು ಚೂರುಮಾಡುವ ನಿನ್ನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುವವರೇ ಜಗತ್ತಿನ ಗುರುಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ.

विद्यां परां कतिचिदंबरमंब केचि- -दानंदमेव कतिचित्कतिचिच्च मायाम् । त्वां विश्वमाहुरपरे वयमामनामः साक्षादपारकरुणां गुरुमूर्तिमेव ॥ 31 ॥

ಅರ್ಥ: ಅಮ್ಮಾ, ಕೆಲವರು ನಿನ್ನನ್ನು ಪರಾವಿದ್ಯೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಕೆಲವರು ಆಕಾಶ, ಕೆಲವರು ಆನಂದ, ಕೆಲವರು ಮಾಯೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ವಿಶ್ವ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ನಾವಾದರೋ ನಿನ್ನನ್ನು ಅಪಾರ ಕರುಣೆಯ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಗುರುಮೂರ್ತಿ ಎಂದೇ ಅರಿಯುತ್ತೇವೆ.

कुवलयदलनीलं बर्बरस्निग्धकेशं पृथुतरकुचभाराक्रांतकांतावलग्नम् । किमिह बहुभिरुक्तैस्त्वत्स्वरूपं परं नः सकलजननि मातः संततं सन्निधत्ताम् ॥ 32 ॥

ಅರ್ಥ: ನೀಲಕಮಲದ ದಳದಂತೆ ಶ್ಯಾಮಲವಾದ, ಮೃದುವಾದ ಗುಂಗುರು ಕೇಶದ, ಸ್ತನಭಾರದಿಂದ ಬಾಗಿದ ಸುಂದರ ನಡುವಿನ ನಿನ್ನ ಪರಮರೂಪ, ಹೆಚ್ಚು ಹೇಳುವುದೇನು, ಓ ಸಕಲಜನನಿ, ಸದಾ ನಮ್ಮ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿರಲಿ.

इति श्रीकालिदास विरचित पंचस्तव्यां चतुर्थः अंबास्तवः ।

ಅರ್ಥ: ಹೀಗೆ ಶ್ರೀ ಕಾಳಿದಾಸ ವಿರಚಿತ ಪಂಚಸ್ತವಿಯ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸ್ತೋತ್ರವಾದ ಅಂಬಾಸ್ತವ ಸಂಪೂರ್ಣ.

ಅಂಬಾ ಸ್ತವಃ ಬಗ್ಗೆ

ಅಂಬಾಸ್ತವ (“ಅಮ್ಮನ ಸ್ತೋತ್ರ”) ಕಾಳಿದಾಸನದ್ದು ಎನ್ನಲಾಗುವ ಪಂಚಸ್ತವಿಯ ಐದು ಸ್ತೋತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯದು. 32 ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ದೇವಿಯನ್ನು ಶಿವನ ಅರ್ಧಾಂಗಿ ಪಾರ್ವತಿಯಾಗಿಯೂ, ವಿಶ್ವದ ಹಿಂದಿನ ಪರಮಶಕ್ತಿಯಾಗಿಯೂ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ: ದೇಹದ ಚಕ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಏರುವ ಕುಂಡಲಿನಿ, ಎಲ್ಲ ಮಾತಿನ ನಾದ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರಗಳು, ಸೂರ್ಯಚಂದ್ರರ ಕಾಂತಿ, ಜೀವವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಕರುಣಾಮಯಿ ಗುರು.

ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ದೇವೀಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾ ಉಪಾಸನೆಯಲ್ಲಿ, ಶುಕ್ರವಾರ, ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಮತ್ತು ನವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿದ್ಯೆ ನೀಡುವ ಶ್ವೇತವರ್ಣದ ದೇವಿಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ 14ನೇ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಪಂಚಸ್ತವಿ ಎಂದರೇನು?

ಪಂಚಸ್ತವಿ ದೇವಿಯ ಐದು ಸ್ತೋತ್ರಗಳ ಸಂಗ್ರಹ (ಲಘುಸ್ತವ, ಚರ್ಚಾಸ್ತವ, ಘಟಸ್ತವ, ಅಂಬಾಸ್ತವ, ಸಕಲಜನನೀಸ್ತವ). ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಪೂಜ್ಯ; ಕಾಳಿದಾಸನ ರಚನೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂಬಾಸ್ತವ ನಾಲ್ಕನೆಯದು.

ಅಂಬಾಸ್ತವವನ್ನು ಯಾರು ರಚಿಸಿದರು?

ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಇದನ್ನು ಶ್ರೀ ಕಾಳಿದಾಸನ ರಚನೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಇವನು ಶಾಕುಂತಲ ಬರೆದ ಕಾಳಿದಾಸನೇ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ವಿದ್ವಾಂಸರಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಿದೆ; ಸಂಪ್ರದಾಯ ಅವನನ್ನೇ ಕರ್ತೃವೆನ್ನುತ್ತದೆ.

ಸ್ತೋತ್ರ ಕುಂಡಲಿನಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?

6ನೇ ಶ್ಲೋಕ ದೇವಿಯು ಮೂಲಾಧಾರದಿಂದ ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಏರಿ ಆರು ಕಮಲಗಳನ್ನು (ಚಕ್ರಗಳನ್ನು) ಭೇದಿಸಿ, ಶಿರದ ಚಂದ್ರನಿಂದ ಅಮೃತವಾಗಿ ಹಿಂತಿರುಗುವುದನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ; ಇದು ಕುಂಡಲಿನಿ ಯೋಗದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚಿತ್ರಣ.

ಸ್ತೋತ್ರದ ಮುಖ್ಯ ಬೋಧನೆ ಏನು?

ಒಬ್ಬಳೇ ದೇವಿ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಎಲ್ಲವೂ ಅವಳ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ದಾರ್ಶನಿಕ ಹೆಸರುಗಳಾಚೆ ಅವಳು ಕರುಣಾಮಯಿ ಗುರುವೇ ಆಗಿದ್ದಾಳೆ (31ನೇ ಶ್ಲೋಕ).

ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.