MuhurtaNow

ನಿರ್ವಾಣ ದಶಕಂ

Adi Shankaracharya · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ

ನ ಭೂಮಿರ್ನ ತೋಯಂ ನ ತೇಜೋ ನ ವಾಯುಃ ನ ಖಂ ನೇಂದ್ರಿಯಂ ವಾ ನ ತೇಷಾಂ ಸಮೂಹಃ ಅನೇಕಾಂತಿಕತ್ವಾತ್ಸುಷುಪ್ತ್ಯೇಕಸಿದ್ಧಃ ತದೇಕೋಽವಶಿಷ್ಟಃ ಶಿವಃ ಕೇವಲೋಽಹಮ್ ॥ 1 ॥

ನ ವರ್ಣಾ ನ ವರ್ಣಾಶ್ರಮಾಚಾರಧರ್ಮಾ ನ ಮೇ ಧಾರಣಾಧ್ಯಾನಯೋಗಾದಯೋಪಿ ಅನಾತ್ಮಾಶ್ರಯಾಹಂ ಮಮಾಧ್ಯಾಸಹಾನಾ- ತದೇಕೋಽವಶಿಷ್ಟಃ ಶಿವಃ ಕೇವಲೋಽಹಮ್ ॥ 2 ॥

ನ ಮಾತಾ ಪಿತಾ ವಾ ನ ದೇವಾ ನ ಲೋಕಾ ನ ವೇದಾ ನ ಯಜ್ಞಾ ನ ತೀರ್ಥ ಬ್ರುವಂತಿ ಸುಷುಪ್ತೌ ನಿರಸ್ತಾತಿಶೂನ್ಯಾತ್ಮಕತ್ವಾ- ತದೇಕೋಽವಶಿಷ್ಟಃ ಶಿವಃ ಕೇವಲೋಽಹಮ್ ॥ 3 ॥

ನ ಸಾಂಖ್ಯಂ ನ ಶೈವಂ ನ ತತ್ಪಾಂಚರಾತ್ರಂ ನ ಜೈನಂ ನ ಮೀಮಾಂಸಕಾದೇರ್ಮತಂ ವಾ ವಿಶಿಷ್ಟಾನುಭೂತ್ಯಾ ವಿಶುದ್ಧಾತ್ಮಕತ್ವಾ- ತದೇಕೋಽವಶಿಷ್ಟಃ ಶಿವಃ ಕೇವಲೋಽಹಮ್ ॥ 4 ॥

ನ ಚೋರ್ಧ್ವಂ ನ ಚಾಧೋ ನ ಚಾಂತರ್ನ ಬಾಹ್ಯಂ ನ ಮಧ್ಯಂ ನ ತಿರ್ಯನ್ನ ಪೂರ್ವಾಽಪರಾ ದಿಕ್ ವಿಯದ್ವ್ಯಾಪಕತ್ವಾದಖಂಡೈಕರೂಪಃ ತದೇಕೋಽವಶಿಷ್ಟಃ ಶಿವಃ ಕೇವಲೋಽಹಮ್ ॥ 5 ॥

ನ ಶುಕ್ಲಂ ನ ಕೃಷ್ಣಂ ನ ರಕ್ತಂ ನ ಪೀತಂ ನ ಕುಬ್ಜಂ ನ ಪೀನಂ ನ ಹ್ರಸ್ವಂ ನ ದೀರ್ಘಂ ಅರೂಪಂ ತಥಾ ಜ್ಯೋತಿರಾಕಾರಕತ್ವಾ- ತದೇಕೋಽವಶಿಷ್ಟಃ ಶಿವಃ ಕೇವಲೋಽಹಮ್ ॥ 6 ॥

ನ ಶಾಸ್ತಾ ನ ಶಾಸ್ತ್ರಂ ನ ಶಿಷ್ಯೋ ನ ಶಿಕ್ಷಾ ನ ಚ ತ್ವಂ ನ ಚಾಹಂ ನ ಚಾಯಂ ಪ್ರಪಂಚಃ ಸ್ವರೂಪಾವಬೋಧೀ ವಿಕಲ್ಪಾಸಹಿಷ್ಣುಃ ತದೇಕೋಽವಶಿಷ್ಟಃ ಶಿವಃ ಕೇವಲೋಽಹಮ್ ॥ 7 ॥

ನ ಜಾಗ್ರನ್ನ ಮೇ ಸ್ವಪ್ನಕೋ ವಾ ಸುಷುಪ್ತಿಃ ನ ವಿಶ್ವೋ ನ ವಾ ತೈಜಸಃ ಪಾಜ್ಞಕೋ ವಾ ಅವಿದ್ಯಾತ್ಮಕತ್ವಾತ್ತ್ರಯಾಣಂ ತುರೀಯಃ ತದೇಕೋಽವಶಿಷ್ಟಃ ಶಿವಃ ಕೇವಲೋಽಹಮ್ ॥ 8 ॥

ಅಪಿ ವ್ಯಾಪಕತ್ವಾದ್ಧಿತತ್ವಪ್ರಯೋಗಾ- ತ್ಸ್ವತಃ ಸಿದ್ಧಭಾವಾದನನ್ಯಾಶ್ರಯತ್ವಾತ್ ಜಗತ್ತುಚ್ಛಮೇತತ್ಸಮಸ್ತಂ ತದನ್ಯ- ತದೇಕೋಽವಶಿಷ್ಟಃ ಶಿವಃ ಕೇವಲೋಽಹಮ್ ॥ 9 ॥

ನ ಚೈಕಂ ತದನ್ಯದ್ದ್ವಿತೀಯಂ ಕುತಃ ಸ್ಯಾತ್ ನ ಕೇವಲತ್ವಂ ನ ಚಾಕೇವಲತ್ವಂ ನ ಶೂನ್ಯಂ ನ ಚಾಶೂನ್ಯಮದ್ವೈತಕತ್ವಾ- ಕಥಂ ಸರ್ವವೇದಾಂತಸಿದ್ಧಿಂ ಬ್ರವೀಮಿ ॥ 10 ॥

ನಿರ್ವಾಣ ದಶಕಂ ಬಗ್ಗೆ

ನಿರ್ವಾಣ ದಶಕ (ದಶಶ್ಲೋಕೀ) ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಆರೋಪಿತ ಹತ್ತು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಚಿಕ್ಕ ಅದ್ವೈತ ಸ್ತೋತ್ರ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕ ಆತ್ಮವಲ್ಲದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿರಾಕರಿಸಿ "ತದೇಕೋವಶಿಷ್ಟಃ ಶಿವಃ ಕೇವಲೋಹಂ", "ಉಳಿಯುವ ಆ ಏಕ, ಕೇವಲ ಶಿವ ನಾನು" ಎಂದು ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ನಾನು ಭೂಮಿ, ಜಲ, ಅಗ್ನಿ, ವಾಯು, ಆಕಾಶವಲ್ಲ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳಲ್ಲ, ಅವುಗಳ ಸಮೂಹವಲ್ಲ; ವರ್ಣವಲ್ಲ, ಆಶ್ರಮವಲ್ಲ, ಧಾರಣಾ ಧ್ಯಾನಾದಿ ಯೋಗವೂ ಅಲ್ಲ; ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ: ಒಂದೇ ಇಲ್ಲದಾಗ ಎರಡನೆಯದು ಎಲ್ಲಿ; ಅದ್ವೈತವಾದ್ದರಿಂದ ಶೂನ್ಯವೂ ಅಲ್ಲ ಅಶೂನ್ಯವೂ ಅಲ್ಲ.

ರಚನೆಕಾರರು: ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಆರೋಪಿತ

ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ವೇದಾಂತಾಧ್ಯಯನ, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಸತ್ಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

  • ಪಲ್ಲವಿ "ಶಿವಃ ಕೇವಲೋಹಂ", "ಕೇವಲ ಶಿವ ನಾನು", ನಿರ್ವಾಣಷಟ್ಕದ "ಶಿವೋಹಂ ಶಿವೋಹಂ"ವನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ ಇಂದ್ರಿಯಮುಕ್ತ ಆತ್ಮ ಮಾತ್ರ ಇರುವ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿ ಸುಷುಪ್ತಿಯತ್ತ ಬೊಟ್ಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಪಲ್ಲವಿ ಏನು?

"ಉಳಿಯುವ ಆ ಏಕ, ಕೇವಲ ಶಿವ ನಾನು."

ಇದು ಯಾರಿಗೆ ಆರೋಪಿತ?

ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ.

ಇದರಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ?

ಹತ್ತು.

ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.