ನಿರ್ವಾಣ ದಶಕಂ
Adi Shankaracharya · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
na bhoomirna toyam na tejo na vaayuh na kham nendriyam vaa na teshaam samoohah anekaantikatvaatsushuptyekasiddhah tadeko'vashishtah shivah kevalo'ham ॥ 1 ॥
na varnaa na varnaashramaachaaradharmaa na me dhaaranaadhyaanayogaadayopi anaatmaashrayaaham mamaadhyaasahaanaa- tadeko'vashishtah shivah kevalo'ham ॥ 2 ॥
na maataa pitaa vaa na devaa na lokaa na vedaa na yajnaa na teertha bruvanti sushuptau nirastaatishoonyaatmakatvaa- tadeko'vashishtah shivah kevalo'ham ॥ 3 ॥
na saankhyam na shaivam na tatpaancharaatram na jainam na meemaamsakaadermatam vaa vishishtaanubhootyaa vishuddhaatmakatvaa- tadeko'vashishtah shivah kevalo'ham ॥ 4 ॥
na chordhvam na chaadho na chaantarna baahyam na madhyam na tiryanna poorvaa'paraa dik viyadvyaapakatvaadakhandaikaroopah tadeko'vashishtah shivah kevalo'ham ॥ 5 ॥
na shuklam na krishnam na raktam na peetam na kubjam na peenam na hrasvam na deergham aroopam tathaa jyotiraakaarakatvaa- tadeko'vashishtah shivah kevalo'ham ॥ 6 ॥
na shaastaa na shaastram na shishyo na shikshaa na cha tvam na chaaham na chaayam prapanchah svaroopaavabodhee vikalpaasahishnuh tadeko'vashishtah shivah kevalo'ham ॥ 7 ॥
na jaagranna me svapnako vaa sushuptih na vishvo na vaa taijasah paajnako vaa avidyaatmakatvaattrayaanam tureeyah tadeko'vashishtah shivah kevalo'ham ॥ 8 ॥
api vyaapakatvaaddhitatvaprayogaa- tsvatah siddhabhaavaadananyaashrayatvaat jagattuchchametatsamastam tadanya- tadeko'vashishtah shivah kevalo'ham ॥ 9 ॥
na chaikam tadanyaddviteeyam kutah syaat na kevalatvam na chaakevalatvam na shoonyam na chaashoonyamadvaitakatvaa- katham sarvavedaantasiddhim braveemi ॥ 10 ॥
ನಿರ್ವಾಣ ದಶಕಂ ಬಗ್ಗೆ
ನಿರ್ವಾಣ ದಶಕ (ದಶಶ್ಲೋಕೀ) ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಆರೋಪಿತ ಹತ್ತು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಚಿಕ್ಕ ಅದ್ವೈತ ಸ್ತೋತ್ರ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕ ಆತ್ಮವಲ್ಲದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿರಾಕರಿಸಿ "ತದೇಕೋವಶಿಷ್ಟಃ ಶಿವಃ ಕೇವಲೋಹಂ", "ಉಳಿಯುವ ಆ ಏಕ, ಕೇವಲ ಶಿವ ನಾನು" ಎಂದು ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ನಾನು ಭೂಮಿ, ಜಲ, ಅಗ್ನಿ, ವಾಯು, ಆಕಾಶವಲ್ಲ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳಲ್ಲ, ಅವುಗಳ ಸಮೂಹವಲ್ಲ; ವರ್ಣವಲ್ಲ, ಆಶ್ರಮವಲ್ಲ, ಧಾರಣಾ ಧ್ಯಾನಾದಿ ಯೋಗವೂ ಅಲ್ಲ; ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ: ಒಂದೇ ಇಲ್ಲದಾಗ ಎರಡನೆಯದು ಎಲ್ಲಿ; ಅದ್ವೈತವಾದ್ದರಿಂದ ಶೂನ್ಯವೂ ಅಲ್ಲ ಅಶೂನ್ಯವೂ ಅಲ್ಲ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಆರೋಪಿತ
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ವೇದಾಂತಾಧ್ಯಯನ, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಸತ್ಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಪಲ್ಲವಿ "ಶಿವಃ ಕೇವಲೋಹಂ", "ಕೇವಲ ಶಿವ ನಾನು", ನಿರ್ವಾಣಷಟ್ಕದ "ಶಿವೋಹಂ ಶಿವೋಹಂ"ವನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ.
- ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ ಇಂದ್ರಿಯಮುಕ್ತ ಆತ್ಮ ಮಾತ್ರ ಇರುವ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿ ಸುಷುಪ್ತಿಯತ್ತ ಬೊಟ್ಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಪಲ್ಲವಿ ಏನು?
"ಉಳಿಯುವ ಆ ಏಕ, ಕೇವಲ ಶಿವ ನಾನು."
ಇದು ಯಾರಿಗೆ ಆರೋಪಿತ?
ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ.
ಇದರಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ?
ಹತ್ತು.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.