ಶಿವಸಂಕಲ್ಪೋಪನಿಷತ್ (ಶಿವ ಸಂಕಲ್ಪಮಸ್ತು)
Upanishads · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
yenedam bhootam bhuvanam bhavishyat parigriheetamamritena sarvam । yena yajnastaayate saptahotaa tanme manah shivasankalpamastu ॥ 1॥
yena karmaani pracharanti dheeraa yato vaachaa manasaa chaaru yanti । yatsammitamanu samyanti praaninastanme manah shivasankalpamastu ॥ 2॥
yena karmaanyapaso maneeshino yajne krinvanti vidatheshu dheeraah । yadapoorvam yakshamantah prajaanaam tanme manah shivasankalpamastu ॥ 3॥
yatprajnaanamuta cheto dhritishcha yajjyotirantaramritam prajaasu । yasmaanna rite kinchana karma kriyate tanme manah shivasankalpamastu ॥ 4॥
sushaarathirashvaaniva yanmanushyaanneneeyate'bheeshubhirvaajina iva । hritpratishtham yadajiram javishtham tanme manah shivasankalpamastu ॥ 5॥
yasminnrichah saama yajooshi yasmin pratishthitaa rathanaabhaavivaaraah । yasmimshchittam sarvamotam prajaanaam tanme manah shivasankalpamastu ॥ 6॥
yadatra shashtham trishatam suveeram yajnasya guhyam navanaavamaayyam (?) । dasha pancha trimshatam yatparam cha tanme manah shivasankalpamastu ॥ 7॥
yajjaagrato dooramudaiti daivam tadu suptasya tathaivaiti । doorangamam jyotishaam jyotirekam tanme manah shivasankalpamastu ॥ 8॥
yena dyauh prithivee chaantariksham cha ye parvataah pradisho dishashcha । yenedam jagadvyaaptam prajaanaam tanme manah shivasankalpamastu ॥ 9॥
yenedam vishvam jagato babhoova ye devaa api mahato jaatavedaah । tadevaagnistamaso jyotirekam tanme manah shivasankalpamastu ॥ 10॥
ye mano hridayam ye cha devaa ye divyaa aapo ye sooryarashmih । te shrotre chakshushee sancharantam tanme manah shivasankalpamastu ॥ 11॥
achintyam chaaprameyam cha vyaktaavyaktaparam cha yata । sookshmaatsookshmataram jneyam tanme manah shivasankalpamastu ॥ 12॥
ekaa cha dasha shatam cha sahasram chaayutam cha niyutam cha prayutam chaarbudam cha nyarbudam cha । samudrashcha madhyam chaantashcha paraardhashcha tanme manah shivasankalpamastu ॥ 13॥
ye pancha panchadasha shatam sahasramayutam nyarbudam cha । te'gnichityeshtakaastam shareeram tanme manah shivasankalpamastu ॥ 14॥
vedaahametam purusham mahaantamaadityavarnam tamasah parastaat । yasya yonim paripashyanti dheeraastanme manah shivasankalpamastu ॥
yasyedam dheeraah punanti kavayo brahmaanametam tvaa vrinuta indum । sthaavaram jangamam dyauraakaasham tanme manah shivasankalpamastu ॥ 16॥
paraat parataram chaiva yatparaachchaiva yatparam । yatparaat parato jneyam tanme manah shivasankalpamastu ॥ 17॥
paraat parataro brahmaa tatparaat parato harih । tatparaat parato'dheeshastanme manah shivasankalpamastu ॥ 18॥
yaa vedaadishu gaayatree sarvavyaapee maheshvaree । rigyajussaamaatharvaishcha tanme manah shivasankalpamastu ॥ 19॥
yo vai devam mahaadevam pranavam purushottamam । yah sarve sarvavedaishcha tanme manah shivasankalpamastu ॥ 20॥
prayatah pranavonkaaram pranavam purushottamam । onkaaram pranavaatmaanam tanme manah shivasankalpamastu ॥ 21॥
yo'sau sarveshu vedeshu pathyate hyaja ishvarah । akaayo nirguno hyaatmaa tanme manah shivasankalpamastu ॥ 22॥
gobhirjushtam dhanena hyaayushaa cha balena cha । prajayaa pashubhih pushkaraaksham tanme manah shivasankalpamastu ॥ 23॥
triyambakam yajaamahe sugandhim pushtivardhanam । urvaarukamiva bandhanaanmrityormuksheeya maa'mritaattanme manah shivasankalpamastu ॥ 24॥
kailaasashikhare ramye shankarasya shivaalaye । devataastatra modante tanme manah shivasankalpamastu ॥ 25॥
vishvatashchakshuruta vishvatomukho vishvatohasta uta vishvataspaat । sambaahubhyaam namati sampatatrairdyaavaaprithivee janayan deva ekastanme manah shivasankalpamastu ॥ 26॥
chaturo vedaanadheeyeeta sarvashaasyamayam viduh । itihaasapuraanaanaam tanme mana shivasankanlpamastu ॥ 27॥
maa no mahaantamuta maa no arbhakam maa na ukshantamuta maa na ukshitam । maa no vadheeh pitaram mota maataram priyaa maa nah tanuvo rudra reerishastanme manah shivasankalpamastu ॥ 28॥
maa nastoke tanaye maa na aayushi maa no goshu maa no ashveshu reerishah । veeraanmaa no rudra bhaamito vadheerhavishmantah namasaa vidhema te tanme manah shivasankalpamastu ॥ 29॥
ritam satyam param brahma purusham krishnapingalam । oordhvaretam viroopaaksham vishvaroopaaya vai namo namah tanme manah shivasankalpamastu ॥ 30॥
kadrudraaya prachetase meedhushtamaaya tavyase । vochema shantamam hride । sarvo hyesha rudrastasmai rudraaya namo astu tanme manah shivasankalpamastu ॥ 31॥
brahma jajnaanam prathamam purastaat vi seematah surucho vena aavah । sa budhniyaa upamaa asya vishthaah satashcha yonim asatashcha vivastanme manah shivasankalpamastu ॥ 32॥
yah praanato nimishato mahitvaika idraajaa jagato babhoova । ya eeshe asya dvipadashchatushpadah kasmai devaaya havishaa vidhema tanme manah shivasankalpamastu ॥ 33॥
ya aatmadaa baladaa yasya vishve upaasate prashisham yasya devaah । yasya chhaayaa'mritam yasya mrityuh kasmai devaaya havishaa vidhema tanme manah shivasankalpamastu ॥ 34॥
yo rudro agnau yo apsu ya oshadheeshu yo rudro vishvaa bhuvanaa''vivesha । tasmai rudraaya namo astu tanme manah shivasankalpamastu ॥ 35॥
gandhadvaaraam duraadharshaam nityapushtaam kareeshineem । eeshvareem sarvabhootaanaam taamihopahvaye shriyam tanme manah shivasankalpamastu ॥ 36॥
ya idam shivasankalpam sadaa dhyaayanti braahmanaah । te param moksham gamishyanti tanme manah shivasankalpamastu ॥ 37॥
iti shivasankalpamantraah samaaptaah । (shaiva-upanishadah)
iti shivasankalpopanishat samaapta ।
ಶಿವಸಂಕಲ್ಪೋಪನಿಷತ್ (ಶಿವ ಸಂಕಲ್ಪಮಸ್ತು) ಬಗ್ಗೆ
ಶಿವಸಂಕಲ್ಪ ಉಪನಿಷತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಕುರಿತ ವೈದಿಕ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ; ಪ್ರತಿ ಮಂತ್ರವೂ "ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಂಕಲ್ಪಮಸ್ತು", ನನ್ನ ಆ ಮನಸ್ಸು ಮಂಗಳಸಂಕಲ್ಪದ್ದಾಗಲಿ ಎಂದು ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಭೂತ ವರ್ತಮಾನ ಭವಿಷ್ಯಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ, ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕರ್ಮ ಮಾಡುವ, ಯಜ್ಞ ವಿಸ್ತರಿಸುವ, ಯಾವುದಿಲ್ಲದೆ ಏನೂ ನಡೆಯದ ಒಳಗಿನ ಬೆಳಕಾಗಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿ, ಅದು ಒಳಿತಿನತ್ತ ತಿರುಗಲಿ ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತದೆ.
ಮೂಲ: ಶುಕ್ಲಯಜುರ್ವೇದ (ವಾಜಸನೇಯಿ ಸಂಹಿತೆ ೩೪)
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ದಿನನಿತ್ಯದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಲ್ಲಿ, ಅಧ್ಯಯನ ಅಥವಾ ಧ್ಯಾನದ ಮುನ್ನ, ಮತ್ತು ರುದ್ರಾಭಿಷೇಕದಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಇದರ ಮೊದಲ ಆರು ಮಂತ್ರಗಳು ಶುಕ್ಲಯಜುರ್ವೇದದ (ವಾಜಸನೇಯಿ ಸಂಹಿತೆ, ೩೪ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ) ಮಂತ್ರಗಳು.
- "ಶಿವಸಂಕಲ್ಪ" ಎಂದರೆ "ಮಂಗಳಸಂಕಲ್ಪ": ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಬಾಹ್ಯ ಲಾಭವನ್ನಲ್ಲ, ಒಳಿತಿನತ್ತ ನೆಟ್ಟ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕೇಳುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
"ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಂಕಲ್ಪಮಸ್ತು" ಎಂದರೇನು?
"ನನ್ನ ಆ ಮನಸ್ಸು ಮಂಗಳಸಂಕಲ್ಪದ್ದಾಗಲಿ."
ಇದು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದಿದೆ?
ಶುಕ್ಲಯಜುರ್ವೇದ, ವಾಜಸನೇಯಿ ಸಂಹಿತೆ, ೩೪ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ.
ಇದನ್ನು ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ?
ಅಧ್ಯಯನ ಅಥವಾ ಧ್ಯಾನದ ಮುನ್ನ, ದಿನನಿತ್ಯದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮತ್ತು ರುದ್ರಾಭಿಷೇಕದಲ್ಲಿ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು