MuhurtaNow

ಶಿವಸಂಕಲ್ಪೋಪನಿಷತ್ (ಶಿವ ಸಂಕಲ್ಪಮಸ್ತು)

Upanishads · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ

യേനേദം ഭൂതം ഭുവനം ഭവിഷ്യത് പരിഗൃഹീതമമൃതേന സർവമ് । യേന യജ്ഞസ്തായതേ സപ്തഹോതാ തന്മേ മനഃ ശിവസംകല്പമസ്തു ॥ 1॥

യേന കര്മാണി പ്രചരംതി ധീരാ യതോ വാചാ മനസാ ചാരു യംതി । യത്സമ്മിതമനു സംയംതി പ്രാണിനസ്തന്മേ മനഃ ശിവസംകല്പമസ്തു ॥ 2॥

യേന കര്മാണ്യപസോ മനീഷിണോ യജ്ഞേ കൃണ്വംതി വിദഥേഷു ധീരാഃ । യദപൂർവം യക്ഷമംതഃ പ്രജാനാം തന്മേ മനഃ ശിവസംകല്പമസ്തു ॥ 3॥

യത്പ്രജ്ഞാനമുത ചേതോ ധൃതിശ്ച യജ്ജ്യോതിരംതരമൃതം പ്രജാസു । യസ്മാന്ന ഋതേ കിംചന കര്മ ക്രിയതേ തന്മേ മനഃ ശിവസംകല്പമസ്തു ॥ 4॥

സുഷാരഥിരശ്വാനിവ യന്മനുഷ്യാന്നേനീയതേഽഭീശുഭിർവാജിന ഇവ । ഹൃത്പ്രതിഷ്ഠം യദജിരം ജവിഷ്ഠം തന്മേ മനഃ ശിവസംകല്പമസ്തു ॥ 5॥

യസ്മിന്നൃചഃ സാമ യജൂഷി യസ്മിന് പ്രതിഷ്ഠിതാ രഥനാഭാവിവാരാഃ । യസ്മിംശ്ചിത്തം സർവമോതം പ്രജാനാം തന്മേ മനഃ ശിവസംകല്പമസ്തു ॥ 6॥

യദത്ര ഷഷ്ഠം ത്രിശതം സുവീരം യജ്ഞസ്യ ഗുഹ്യം നവനാവമായ്യം (?) । ദശ പംച ത്രിംശതം യത്പരം ച തന്മേ മനഃ ശിവസംകല്പമസ്തു ॥ 7॥

യജ്ജാഗ്രതോ ദൂരമുദൈതി ദൈവം തദു സുപ്തസ്യ തഥൈവൈതി । ദൂരംഗമം ജ്യോതിഷാം ജ്യോതിരേകം തന്മേ മനഃ ശിവസംകല്പമസ്തു ॥ 8॥

യേന ദ്യൌഃ പൃഥിവീ ചാംതരിക്ഷം ച യേ പർവതാഃ പ്രദിശോ ദിശശ്ച । യേനേദം ജഗദ്വ്യാപ്തം പ്രജാനാം തന്മേ മനഃ ശിവസംകല്പമസ്തു ॥ 9॥

യേനേദം വിശ്വം ജഗതോ ബഭൂവ യേ ദേവാ അപി മഹതോ ജാതവേദാഃ । തദേവാഗ്നിസ്തമസോ ജ്യോതിരേകം തന്മേ മനഃ ശിവസംകല്പമസ്തു ॥ 10॥

യേ മനോ ഹൃദയം യേ ച ദേവാ യേ ദിവ്യാ ആപോ യേ സൂര്യരശ്മിഃ । തേ ശ്രോത്രേ ചക്ഷുഷീ സംചരംതം തന്മേ മനഃ ശിവസംകല്പമസ്തു ॥ 11॥

അചിംത്യം ചാപ്രമേയം ച വ്യക്താവ്യക്തപരം ച യത । സൂക്ഷ്മാത്സൂക്ഷ്മതരം ജ്ഞേയം തന്മേ മനഃ ശിവസംകല്പമസ്തു ॥ 12॥

ഏകാ ച ദശ ശതം ച സഹസ്രം ചായുതം ച നിയുതം ച പ്രയുതം ചാര്ബുദം ച ന്യര്ബുദം ച । സമുദ്രശ്ച മധ്യം ചാംതശ്ച പരാര്ധശ്ച തന്മേ മനഃ ശിവസംകല്പമസ്തു ॥ 13॥

യേ പംച പംചദശ ശതം സഹസ്രമയുതം ന്യര്ബുദം ച । തേഽഗ്നിചിത്യേഷ്ടകാസ്തം ശരീരം തന്മേ മനഃ ശിവസംകല്പമസ്തു ॥ 14॥

വേദാഹമേതം പുരുഷം മഹാംതമാദിത്യവര്ണം തമസഃ പരസ്താത് । യസ്യ യോനിം പരിപശ്യംതി ധീരാസ്തന്മേ മനഃ ശിവസംകല്പമസ്തു ॥

യസ്യേദം ധീരാഃ പുനംതി കവയോ ബ്രഹ്മാണമേതം ത്വാ വൃണുത ഇംദുമ് । സ്ഥാവരം ജംഗമം ദ്യൌരാകാശം തന്മേ മനഃ ശിവസംകല്പമസ്തു ॥ 16॥

പരാത് പരതരം ചൈവ യത്പരാച്ചൈവ യത്പരമ് । യത്പരാത് പരതോ ജ്ഞേയം തന്മേ മനഃ ശിവസംകല്പമസ്തു ॥ 17॥

പരാത് പരതരോ ബ്രഹ്മാ തത്പരാത് പരതോ ഹരിഃ । തത്പരാത് പരതോഽധീശസ്തന്മേ മനഃ ശിവസംകല്പമസ്തു ॥ 18॥

യാ വേദാദിഷു ഗായത്രീ സർവവ്യാപീ മഹേശ്വരീ । ഋഗ്യജുസ്സാമാഥർവൈശ്ച തന്മേ മനഃ ശിവസംകല്പമസ്തു ॥ 19॥

യോ വൈ ദേവം മഹാദേവം പ്രണവം പുരുഷോത്തമമ് । യഃ സർവേ സർവവേദൈശ്ച തന്മേ മനഃ ശിവസംകല്പമസ്തു ॥ 20॥

പ്രയതഃ പ്രണവോംകാരം പ്രണവം പുരുഷോത്തമമ് । ഓംകാരം പ്രണവാത്മാനം തന്മേ മനഃ ശിവസംകല്പമസ്തു ॥ 21॥

യോഽസൌ സർവേഷു വേദേഷു പഠ്യതേ ഹ്യജ ഇശ്വരഃ । അകായോ നിര്ഗുണോ ഹ്യാത്മാ തന്മേ മനഃ ശിവസംകല്പമസ്തു ॥ 22॥

ഗോഭിര്ജുഷ്ടം ധനേന ഹ്യായുഷാ ച ബലേന ച । പ്രജയാ പശുഭിഃ പുഷ്കരാക്ഷം തന്മേ മനഃ ശിവസംകല്പമസ്തു ॥ 23॥

ത്രിയംബകം യജാമഹേ സുഗംധിം പുഷ്ടിവര്ധനമ് । ഉർവാരുകമിവ ബംധനാന്മൃത്യോര്മുക്ഷീയ മാഽമൃതാത്തന്മേ മനഃ ശിവസംകല്പമസ്തു ॥ 24॥

കൈലാസശിഖരേ രമ്യേ ശംകരസ്യ ശിവാലയേ । ദേവതാസ്തത്ര മോദംതേ തന്മേ മനഃ ശിവസംകല്പമസ്തു ॥ 25॥

വിശ്വതശ്ചക്ഷുരുത വിശ്വതോമുഖോ വിശ്വതോഹസ്ത ഉത വിശ്വതസ്പാത് । സംബാഹുഭ്യാം നമതി സംപതത്രൈര്ദ്യാവാപൃഥിവീ ജനയന് ദേവ ഏകസ്തന്മേ മനഃ ശിവസംകല്പമസ്തു ॥ 26॥

ചതുരോ വേദാനധീയീത സർവശാസ്യമയം വിദുഃ । ഇതിഹാസപുരാണാനാം തന്മേ മന ശിവസംകന്ല്പമസ്തു ॥ 27॥

മാ നോ മഹാംതമുത മാ നോ അര്ഭകം മാ ന ഉക്ഷംതമുത മാ ന ഉക്ഷിതമ് । മാ നോ വധീഃ പിതരം മോത മാതരം പ്രിയാ മാ നഃ തനുവോ രുദ്ര രീരിഷസ്തന്മേ മനഃ ശിവസംകല്പമസ്തു ॥ 28॥

മാ നസ്തോകേ തനയേ മാ ന ആയുഷി മാ നോ ഗോഷു മാ നോ അശ്വേഷു രീരിഷഃ । വീരാന്മാ നോ രുദ്ര ഭാമിതോ വധീര്ഹവിഷ്മംതഃ നമസാ വിധേമ തേ തന്മേ മനഃ ശിവസംകല്പമസ്തു ॥ 29॥

ഋതം സത്യം പരം ബ്രഹ്മ പുരുഷം കൃഷ്ണപിംഗളമ് । ഊര്ധ്വരേതം വിരൂപാക്ഷം വിശ്വരൂപായ വൈ നമോ നമഃ തന്മേ മനഃ ശിവസംകല്പമസ്തു ॥ 30॥

കദ്രുദ്രായ പ്രചേതസേ മീഢുഷ്ടമായ തവ്യസേ । വോചേമ ശംതമം ഹൃദേ । സർവോ ഹ്യേഷ രുദ്രസ്തസ്മൈ രുദ്രായ നമോ അസ്തു തന്മേ മനഃ ശിവസംകല്പമസ്തു ॥ 31॥

ബ്രഹ്മ ജജ്ഞാനം പ്രഥമം പുരസ്താത് വി സീമതഃ സുരുചോ വേന ആവഃ । സ ബുധ്നിയാ ഉപമാ അസ്യ വിഷ്ഠാഃ സതശ്ച യോനിം അസതശ്ച വിവസ്തന്മേ മനഃ ശിവസംകല്പമസ്തു ॥ 32॥

യഃ പ്രാണതോ നിമിഷതോ മഹിത്വൈക ഇദ്രാജാ ജഗതോ ബഭൂവ । യ ഈശേ അസ്യ ദ്വിപദശ്ചതുഷ്പദഃ കസ്മൈ ദേവായ ഹവിഷാ വിധേമ തന്മേ മനഃ ശിവസംകല്പമസ്തു ॥ 33॥

യ ആത്മദാ ബലദാ യസ്യ വിശ്വേ ഉപാസതേ പ്രശിഷം യസ്യ ദേവാഃ । യസ്യ ഛായാഽമൃതം യസ്യ മൃത്യുഃ കസ്മൈ ദേവായ ഹവിഷാ വിധേമ തന്മേ മനഃ ശിവസംകല്പമസ്തു ॥ 34॥

യോ രുദ്രോ അഗ്നൌ യോ അപ്സു യ ഓഷധീഷു യോ രുദ്രോ വിശ്വാ ഭുവനാഽഽവിവേശ । തസ്മൈ രുദ്രായ നമോ അസ്തു തന്മേ മനഃ ശിവസംകല്പമസ്തു ॥ 35॥

ഗംധദ്വാരാം ദുരാധര്ഷാം നിത്യപുഷ്ടാം കരീഷിണീമ് । ഈശ്വരീം സർവഭൂതാനാം താമിഹോപഹ്വയേ ശ്രിയം തന്മേ മനഃ ശിവസംകല്പമസ്തു ॥ 36॥

യ ഇദം ശിവസംകല്പം സദാ ധ്യായംതി ബ്രാഹ്മണാഃ । തേ പരം മോക്ഷം ഗമിഷ്യംതി തന്മേ മനഃ ശിവസംകല്പമസ്തു ॥ 37॥

ഇതി ശിവസംകല്പമംത്രാഃ സമാപ്താഃ । (ശൈവ-ഉപനിഷദഃ)

ഇതി ശിവസംകല്പോപനിഷത് സമാപ്ത ।

ಶಿವಸಂಕಲ್ಪೋಪನಿಷತ್ (ಶಿವ ಸಂಕಲ್ಪಮಸ್ತು) ಬಗ್ಗೆ

ಶಿವಸಂಕಲ್ಪ ಉಪನಿಷತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಕುರಿತ ವೈದಿಕ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ; ಪ್ರತಿ ಮಂತ್ರವೂ "ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಂಕಲ್ಪಮಸ್ತು", ನನ್ನ ಆ ಮನಸ್ಸು ಮಂಗಳಸಂಕಲ್ಪದ್ದಾಗಲಿ ಎಂದು ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಭೂತ ವರ್ತಮಾನ ಭವಿಷ್ಯಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ, ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕರ್ಮ ಮಾಡುವ, ಯಜ್ಞ ವಿಸ್ತರಿಸುವ, ಯಾವುದಿಲ್ಲದೆ ಏನೂ ನಡೆಯದ ಒಳಗಿನ ಬೆಳಕಾಗಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿ, ಅದು ಒಳಿತಿನತ್ತ ತಿರುಗಲಿ ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಶುಕ್ಲಯಜುರ್ವೇದ (ವಾಜಸನೇಯಿ ಸಂಹಿತೆ ೩೪)

ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ದಿನನಿತ್ಯದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಲ್ಲಿ, ಅಧ್ಯಯನ ಅಥವಾ ಧ್ಯಾನದ ಮುನ್ನ, ಮತ್ತು ರುದ್ರಾಭಿಷೇಕದಲ್ಲಿ.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

  • ಇದರ ಮೊದಲ ಆರು ಮಂತ್ರಗಳು ಶುಕ್ಲಯಜುರ್ವೇದದ (ವಾಜಸನೇಯಿ ಸಂಹಿತೆ, ೩೪ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ) ಮಂತ್ರಗಳು.
  • "ಶಿವಸಂಕಲ್ಪ" ಎಂದರೆ "ಮಂಗಳಸಂಕಲ್ಪ": ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಬಾಹ್ಯ ಲಾಭವನ್ನಲ್ಲ, ಒಳಿತಿನತ್ತ ನೆಟ್ಟ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕೇಳುತ್ತದೆ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

"ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಂಕಲ್ಪಮಸ್ತು" ಎಂದರೇನು?

"ನನ್ನ ಆ ಮನಸ್ಸು ಮಂಗಳಸಂಕಲ್ಪದ್ದಾಗಲಿ."

ಇದು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದಿದೆ?

ಶುಕ್ಲಯಜುರ್ವೇದ, ವಾಜಸನೇಯಿ ಸಂಹಿತೆ, ೩೪ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ.

ಇದನ್ನು ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ?

ಅಧ್ಯಯನ ಅಥವಾ ಧ್ಯಾನದ ಮುನ್ನ, ದಿನನಿತ್ಯದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮತ್ತು ರುದ್ರಾಭಿಷೇಕದಲ್ಲಿ.

ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.