ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 62 - ಇಂದ್ರಯಜ್ಞನಿರೋಧನಂ ತಥಾ ಗೋವರ್ಧನಯಾಗಂ
Vishnu · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
ಕದಾಚಿದ್ಗೋಪಾಲಾನ್ ವಿಹಿತಮಖಸಂಭಾರವಿಭವಾನ್ ನಿರೀಕ್ಷ್ಯ ತ್ವಂ ಶೌರೇ ಮಘವಮದಮುದ್ಧ್ವಂಸಿತುಮನಾಃ । ವಿಜಾನನ್ನಪ್ಯೇತಾನ್ ವಿನಯಮೃದು ನಂದಾದಿಪಶುಪಾ- ನಪೃಚ್ಛಃ ಕೋ ವಾಽಯಂ ಜನಕ ಭವತಾಮುದ್ಯಮ ಇತಿ ॥1॥
ಬಭಾಷೇ ನಂದಸ್ತ್ವಾಂ ಸುತ ನನು ವಿಧೇಯೋ ಮಘವತೋ ಮಖೋ ವರ್ಷೇ ವರ್ಷೇ ಸುಖಯತಿ ಸ ವರ್ಷೇಣ ಪೃಥಿವೀಮ್ । ನೃಣಾಂ ವರ್ಷಾಯತ್ತಂ ನಿಖಿಲಮುಪಜೀವ್ಯಂ ಮಹಿತಲೇ ವಿಶೇಷಾದಸ್ಮಾಕಂ ತೃಣಸಲಿಲಜೀವಾ ಹಿ ಪಶವಃ ॥2॥
ಇತಿ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಾಚಂ ಪಿತುರಯಿ ಭವಾನಾಹ ಸರಸಂ ಧಿಗೇತನ್ನೋ ಸತ್ಯಂ ಮಘವಜನಿತಾ ವೃಷ್ಟಿರಿತಿ ಯತ್ । ಅದೃಷ್ಟಂ ಜೀವಾನಾಂ ಸೃಜತಿ ಖಲು ವೃಷ್ಟಿಂ ಸಮುಚಿತಾಂ ಮಹಾರಣ್ಯೇ ವೃಕ್ಷಾಃ ಕಿಮಿವ ಬಲಿಮಿಂದ್ರಾಯ ದದತೇ ॥3॥
ಇದಂ ತಾವತ್ ಸತ್ಯಂ ಯದಿಹ ಪಶವೋ ನಃ ಕುಲಧನಂ ತದಾಜೀವ್ಯಾಯಾಸೌ ಬಲಿರಚಲಭರ್ತ್ರೇ ಸಮುಚಿತಃ । ಸುರೇಭ್ಯೋಽಪ್ಯುತ್ಕೃಷ್ಟಾ ನನು ಧರಣಿದೇವಾಃ ಕ್ಷಿತಿತಲೇ ತತಸ್ತೇಽಪ್ಯಾರಾಧ್ಯಾ ಇತಿ ಜಗದಿಥ ತ್ವಂ ನಿಜಜನಾನ್ ॥4॥
ಭವದ್ವಾಚಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಬಹುಮತಿಯುತಾಸ್ತೇಽಪಿ ಪಶುಪಾಃ ದ್ವಿಜೇಂದ್ರಾನರ್ಚಂತೋ ಬಲಿಮದದುರುಚ್ಚೈಃ ಕ್ಷಿತಿಭೃತೇ । ವ್ಯಧುಃ ಪ್ರಾದಕ್ಷಿಣ್ಯಂ ಸುಭೃಶಮನಮನ್ನಾದರಯುತಾ- ಸ್ತ್ವಮಾದಶ್ಶೈಲಾತ್ಮಾ ಬಲಿಮಖಿಲಮಾಭೀರಪುರತಃ ॥5॥
ಅವೋಚಶ್ಚೈವಂ ತಾನ್ ಕಿಮಿಹ ವಿತಥಂ ಮೇ ನಿಗದಿತಂ ಗಿರೀಂದ್ರೋ ನನ್ವೇಷ ಸ್ವಬಲಿಮುಪಭುಂಕ್ತೇ ಸ್ವವಪುಷಾ । ಅಯಂ ಗೋತ್ರೋ ಗೋತ್ರದ್ವಿಷಿ ಚ ಕುಪಿತೇ ರಕ್ಷಿತುಮಲಂ ಸಮಸ್ತಾನಿತ್ಯುಕ್ತಾ ಜಹೃಷುರಖಿಲಾ ಗೋಕುಲಜುಷಃ ॥6॥
ಪರಿಪ್ರೀತಾ ಯಾತಾಃ ಖಲು ಭವದುಪೇತಾ ವ್ರಜಜುಷೋ ವ್ರಜಂ ಯಾವತ್ತಾವನ್ನಿಜಮಖವಿಭಂಗಂ ನಿಶಮಯನ್ । ಭವಂತಂ ಜಾನನ್ನಪ್ಯಧಿಕರಜಸಾಽಽಕ್ರಾಂತಹೃದಯೋ ನ ಸೇಹೇ ದೇವೇಂದ್ರಸ್ತ್ವದುಪರಚಿತಾತ್ಮೋನ್ನತಿರಪಿ ॥7॥
ಮನುಷ್ಯತ್ವಂ ಯಾತೋ ಮಧುಭಿದಪಿ ದೇವೇಷ್ವವಿನಯಂ ವಿಧತ್ತೇ ಚೇನ್ನಷ್ಟಸ್ತ್ರಿದಶಸದಸಾಂ ಕೋಽಪಿ ಮಹಿಮಾ । ತತಶ್ಚ ಧ್ವಂಸಿಷ್ಯೇ ಪಶುಪಹತಕಸ್ಯ ಶ್ರಿಯಮಿತಿ ಪ್ರವೃತ್ತಸ್ತ್ವಾಂ ಜೇತುಂ ಸ ಕಿಲ ಮಘವಾ ದುರ್ಮದನಿಧಿಃ ॥8॥
ತ್ವದಾವಾಸಂ ಹಂತುಂ ಪ್ರಲಯಜಲದಾನಂಬರಭುವಿ ಪ್ರಹಿಣ್ವನ್ ಬಿಭ್ರಾಣ; ಕುಲಿಶಮಯಮಭ್ರೇಭಗಮನಃ । ಪ್ರತಸ್ಥೇಽನ್ಯೈರಂತರ್ದಹನಮರುದಾದ್ಯೈವಿಂಹಸಿತೋ ಭವನ್ಮಾಯಾ ನೈವ ತ್ರಿಭುವನಪತೇ ಮೋಹಯತಿ ಕಮ್ ॥9॥
ಸುರೇಂದ್ರಃ ಕ್ರುದ್ಧಶ್ಚೇತ್ ದ್ವಿಜಕರುಣಯಾ ಶೈಲಕೃಪಯಾಽ- ಪ್ಯನಾತಂಕೋಽಸ್ಮಾಕಂ ನಿಯತ ಇತಿ ವಿಶ್ವಾಸ್ಯ ಪಶುಪಾನ್ । ಅಹೋ ಕಿನ್ನಾಯಾತೋ ಗಿರಿಭಿದಿತಿ ಸಂಚಿಂತ್ಯ ನಿವಸನ್ ಮರುದ್ಗೇಹಾಧೀಶ ಪ್ರಣುದ ಮುರವೈರಿನ್ ಮಮ ಗದಾನ್ ॥10॥
ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 62 - ಇಂದ್ರಯಜ್ಞನಿರೋಧನಂ ತಥಾ ಗೋವರ್ಧನಯಾಗಂ ಬಗ್ಗೆ
ನಾರಾಯಣೀಯದ ಅರವತ್ತೆರಡನೇ ದಶಕ ಕೃಷ್ಣ ಇಂದ್ರಯಾಗವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಗೋಪಾಲರು ವಾರ್ಷಿಕ ಯಾಗಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಇಂದ್ರನ ಗರ್ವ ಮುರಿಯಲು ಬಯಸಿ ಕೃಷ್ಣ ಏಕೆಂದು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ; ಭೂಮಿಯನ್ನು ಫಲವತ್ತಾಗಿಸುವ ಮಳೆ ಕಳುಹಿಸುವವನು ಇಂದ್ರ ಎಂದು ನಂದ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ತಮ್ಮನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಪೋಷಿಸುವ ಗೋವರ್ಧನ ಗಿರಿ, ಹಸುಗಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಎಂದು ಕೃಷ್ಣ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ; ಇಂದ್ರ ಕೋಪಿಸಿದರೆ ಕೃಷ್ಣ ಕಾಪಾಡುವನು ಎಂಬ ಭರವಸೆಯಿಂದ ಗೋಪಾಲರು ಸಂತಸದಿಂದ ಹಾಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ (೧೫೬೦ ರಿಂದ ೧೬೪೬)
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ದಿನನಿತ್ಯದ ನಾರಾಯಣೀಯ ಪಾರಾಯಣದಲ್ಲಿ, ಗುರುವಾಯೂರಿನಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಗೋವರ್ಧನ ಪೂಜೆಯಂದು (ದೀಪಾವಳಿಯ ಮರುದಿನ).
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ದೀಪಾವಳಿಯ ಮರುದಿನ ಆಚರಿಸುವ ಗೋವರ್ಧನ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಅನ್ನಕೂಟದ ಮೂಲ ಇದು.
- ಇಂದ್ರ ಬಿರುಗಾಳಿ ಕಳುಹಿಸಿದಾಗ ಕೃಷ್ಣ ಗೋವರ್ಧನ ಗಿರಿ ಎತ್ತಿದುದನ್ನು ಮುಂದಿನ ದಶಕ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಈ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಏನನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ?
ಗೋಪಾಲರ ವಾರ್ಷಿಕ ಇಂದ್ರಯಾಗವನ್ನು.
ಬದಲಾಗಿ ಯಾರನ್ನು ಪೂಜಿಸಲು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ?
ಗೋವರ್ಧನ ಗಿರಿ, ಹಸುಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು.
ಈ ಕಥೆಯಿಂದ ಯಾವ ಹಬ್ಬ ಬಂತು?
ದೀಪಾವಳಿಯ ಮರುದಿನದ ಗೋವರ್ಧನ ಪೂಜೆ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು