ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ನವಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ
Chanakya Neethi · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
ಮುಕ್ತಿಮಿಚ್ಛಸಿ ಚೇತ್ತಾತ ವಿಷಯಾನ್ವಿಷವತ್ತ್ಯಜ । ಕ್ಷಮಾರ್ಜವದಯಾಶೌಚಂ ಸತ್ಯಂ ಪೀಯೂಷವತ್ಪಿಬ ॥ 01 ॥
ಪರಸ್ಪರಸ್ಯ ಮರ್ಮಾಣಿ ಯೇ ಭಾಷಂತೇ ನರಾಧಮಾಃ । ತ ಏವ ವಿಲಯಂ ಯಾಂತಿ ವಲ್ಮೀಕೋದರಸರ್ಪವತ್ ॥ 02 ॥
ಗಂಧಃ ಸುವರ್ಣೇ ಫಲಮಿಕ್ಷುದಂಡೇ ನಾಕರಿ ಪುಷ್ಪಂ ಖಲು ಚಂದನಸ್ಯ । ವಿದ್ವಾಂಧನಾಢ್ಯಶ್ಚ ನೃಪಶ್ಚಿರಾಯುಃ ಧಾತುಃ ಪುರಾ ಕೋಽಪಿ ನ ಬುದ್ಧಿದೋಽಭೂತ್ ॥ 03 ॥
ಸರ್ವೌಷಧೀನಾಮಮೃತಾ ಪ್ರಧಾನಾ ಸರ್ವೇಷು ಸೌಖ್ಯೇಷ್ವಶನಂ ಪ್ರಧಾನಮ್ । ಸರ್ವೇಂದ್ರಿಯಾಣಾಂ ನಯನಂ ಪ್ರಧಾನಂ ಸರ್ವೇಷು ಗಾತ್ರೇಷು ಶಿರಃ ಪ್ರಧಾನಂ ॥ 04 ॥
ದೂತೋ ನ ಸಂಚರತಿ ಖೇ ನ ಚಲೇಚ್ಚ ವಾರ್ತಾ ಪೂರ್ವಂ ನ ಜಲ್ಪಿತಮಿದಂ ನ ಚ ಸಂಗಮೋಽಸ್ತಿ । ವ್ಯೋಮ್ನಿ ಸ್ಥಿತಂ ರವಿಶಾಶಿಗ್ರಹಣಂ ಪ್ರಶಸ್ತಂ ಜಾನಾತಿ ಯೋ ದ್ವಿಜವರಃ ಸ ಕಥಂ ನ ವಿದ್ವಾನ್ ॥ 05 ॥
ವಿದ್ಯಾರ್ಥೀ ಸೇವಕಃ ಪಾಂಥಃ ಕ್ಷುಧಾರ್ತೋ ಭಯಕಾತರಃ । ಭಾಂಡಾರೀ ಪ್ರತಿಹಾರೀ ಚ ಸಪ್ತ ಸುಪ್ತಾನ್ಪ್ರಬೋಧಯೇತ್ ॥ 06 ॥
ಅಹಿಂ ನೃಪಂ ಚ ಶಾರ್ದೂಲಂ ವೃದ್ಧಂ ಚ ಬಾಲಕಂ ತಥಾ । ಪರಶ್ವಾನಂ ಚ ಮೂರ್ಖಂ ಚ ಸಪ್ತ ಸುಪ್ತಾನ್ನ ಬೋಧಯೇತ್ ॥ 07 ॥
ಅರ್ಧಾಧೀತಾಶ್ಚ ಯೈರ್ವೇದಾಸ್ತಥಾ ಶೂದ್ರಾನ್ನಭೋಜನಾಃ । ತೇ ದ್ವಿಜಾಃ ಕಿಂ ಕರಿಷ್ಯಂತಿ ನಿರ್ವಿಷಾ ಇವ ಪನ್ನಗಾಃ ॥ 08 ॥
ಯಸ್ಮಿನ್ರುಷ್ಟೇ ಭಯಂ ನಾಸ್ತಿ ತುಷ್ಟೇ ನೈವ ಧನಾಗಮಃ । ನಿಗ್ರಹೋಽನುಗ್ರಹೋ ನಾಸ್ತಿ ಸ ರುಷ್ಟಃ ಕಿಂ ಕರಿಷ್ಯತಿ ॥ 09 ॥
ನಿರ್ವಿಷೇಣಾಪಿ ಸರ್ಪೇಣ ಕರ್ತವ್ಯಾ ಮಹತೀ ಫಣಾ । ವಿಷಮಸ್ತು ನ ಚಾಪ್ಯಸ್ತು ಘಟಾಟೋಪೋ ಭಯಂಕರಃ ॥ 10 ॥
ಪ್ರಾತರ್ದ್ಯೂತಪ್ರಸಂಗೇನ ಮಧ್ಯಾಹ್ನೇ ಸ್ತ್ರೀಪ್ರಸಂಗತಃ । ರಾತ್ರೌ ಚೌರಪ್ರಸಂಗೇನ ಕಾಲೋ ಗಚ್ಛಂತಿ ಧೀಮತಾಂ ॥ 11 ॥
ಸ್ವಹಸ್ತಗ್ರಥಿತಾ ಮಾಲಾ ಸ್ವಹಸ್ತಘೃಷ್ಟಚಂದನಮ್ । ಸ್ವಹಸ್ತಲಿಖಿತಂ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಶಕ್ರಸ್ಯಾಪಿ ಶ್ರಿಯಂ ಹರೇತ್ ॥ 12 ॥
ಇಕ್ಷುದಂಡಾಸ್ತಿಲಾಃ ಶೂದ್ರಾಃ ಕಾಂತಾ ಹೇಮ ಚ ಮೇದಿನೀ । ಚಂದನಂ ದಧಿ ತಾಂಬೂಲಂ ಮರ್ದನಂ ಗುಣವರ್ಧನಂ ॥ 13 ॥
ದಹ್ಯಮಾನಾಃ ಸುತೀವ್ರೇಣ ನೀಚಾಃ ಪರಯಶೋಽಗ್ನಿನಾ ಅಶಕ್ತಾಸ್ತತ್ಪದಂ ಗಂತುಂ ತತೋ ನಿಂದಾಂ ಪ್ರಕುರ್ವತೇ । ದರಿದ್ರತಾ ಧೀರತಯಾ ವಿರಾಜತೇಕುವಸ್ತ್ರತಾ ಶುಭ್ರತಯಾ ವಿರಾಜತೇ ಕದನ್ನತಾ ಚೋಷ್ಣತಯಾ ವಿರಾಜತೇ ಕುರೂಪತಾ ಶೀಲತಯಾ ವಿರಾಜತೇ ॥ 14 ॥
ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ನವಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಬಗ್ಗೆ
ಇದು ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯ (ಕೌಟಿಲ್ಯ)ನಿಗೆ ಆರೋಪಿತ ಸೂಕ್ತಿಗಳ ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿಯ ಒಂಬತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶ್ಲೋಕದಿಂದ ಆರಂಭ: ಮಗು, ಮುಕ್ತಿ ಬಯಸಿದರೆ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ವಿಷದಂತೆ ತ್ಯಜಿಸು; ಕ್ಷಮೆ, ಆರ್ಜವ, ದಯೆ, ಶೌಚ, ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಅಮೃತದಂತೆ ಕುಡಿ. ಪರಸ್ಪರರ ಮರ್ಮಗಳನ್ನು ಬಯಲುಮಾಡುವ ನರಾಧಮರು ಹುತ್ತದೊಳಗಿನ ಹಾವಿನಂತೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮ ಚಿನ್ನಕ್ಕೆ ಗಂಧ, ಕಬ್ಬಿಗೆ ಹಣ್ಣು ಕೊಡಲಿಲ್ಲ, ಯಾರಿಗೂ ಎಲ್ಲ ವರಗಳಿಲ್ಲ ಎಂದು ಗಮನಿಸುತ್ತದೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯ (ಕೌಟಿಲ್ಯ)ನಿಗೆ ಆರೋಪಿತ
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಜ್ಞಾನ (ನೀತಿ)ದ ಓದು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ನಡತೆ ಕುರಿತ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಇದರ ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ "ಮುಕ್ತಿಮಿಚ್ಛಸಿ ಚೇತ್ತಾತ" ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸರಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿತ.
- ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿಯ ಕೆಲವು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಅವುಗಳ ಕಾಲದ ಮನೋಭಾವ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ; ಇಂದು ಅದನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಓದಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
೧ನೇ ಶ್ಲೋಕದಂತೆ ಯಾವುದನ್ನು ಅಮೃತದಂತೆ ಕುಡಿಯಬೇಕು?
ಕ್ಷಮೆ, ಆರ್ಜವ, ದಯೆ, ಶೌಚ, ಸತ್ಯ.
ಮರ್ಮ ಬಯಲುಮಾಡುವವರಿಗೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?
ಹುತ್ತದೊಳಗಿನ ಹಾವಿನಂತೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಇದು ಯಾರಿಗೆ ಆರೋಪಿತ?
ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯನಿಗೆ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು