MuhurtaNow

ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ಪ್ರಥಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ

Chanakya Neethi · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ

ಪ್ರಣಮ್ಯ ಶಿರಸಾ ವಿಷ್ಣುಂ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಾಧಿಪತಿಂ ಪ್ರಭುಮ್ । ನಾನಾಶಾಸ್ತ್ರೋದ್ಧೃತಂ ವಕ್ಷ್ಯೇ ರಾಜನೀತಿಸಮುಚ್ಚಯಂ ॥ 01 ॥

ಅಧೀತ್ಯೇದಂ ಯಥಾಶಾಸ್ತ್ರಂ ನರೋ ಜಾನಾತಿ ಸತ್ತಮಃ । ಧರ್ಮೋಪದೇಶವಿಖ್ಯಾತಂ ಕಾರ್ಯಾಕಾರ್ಯಂ ಶುಭಾಶುಭಂ ॥ 02 ॥

ತದಹಂ ಸಂಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಲೋಕಾನಾಂ ಹಿತಕಾಮ್ಯಯಾ । ಯೇನ ವಿಜ್ಞಾತಮಾತ್ರೇಣ ಸರ್ವಜ್ಞಾತ್ವಂ ಪ್ರಪದ್ಯತೇ ॥ 03 ॥

ಮೂರ್ಖಶಿಷ್ಯೋಪದೇಶೇನ ದುಷ್ಟಸ್ತ್ರೀಭರಣೇನ ಚ । ದುಃಖಿತೈಃ ಸಂಪ್ರಯೋಗೇಣ ಪಂಡಿತೋಽಪ್ಯವಸೀದತಿ ॥ 04 ॥

ದುಷ್ಟಾ ಭಾರ್ಯಾ ಶಠಂ ಮಿತ್ರಂ ಭೃತ್ಯಶ್ಚೋತ್ತರದಾಯಕಃ । ಸಸರ್ಪೇ ಚ ಗೃಹೇ ವಾಸೋ ಮೃತ್ಯುರೇವ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ 05 ॥

ಆಪದರ್ಥೇ ಧನಂ ರಕ್ಷೇದ್ದಾರಾನ್ ರಕ್ಷೇದ್ಧನೈರಪಿ । ಆತ್ಮಾನಂ ಸತತಂ ರಕ್ಷೇದ್ದಾರೈರಪಿ ಧನೈರಪಿ ॥ 06 ॥

ಆಪದರ್ಥೇ ಧನಂ ರಕ್ಷೇಚ್ಛ್ರೀಮತಾಂ ಕುತ ಆಪದಃ । ಕದಾಚಿಚ್ಚಲತೇ ಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ಸಂಚಿತೋಽಪಿ ವಿನಶ್ಯತಿ ॥ 07 ॥

ಯಸ್ಮಿಂದೇಶೇ ನ ಸಮ್ಮಾನೋ ನ ವೃತ್ತಿರ್ನ ಚ ಬಾಂಧವಾಃ । ನ ಚ ವಿದ್ಯಾಗಮೋಽಪ್ಯಸ್ತಿ ವಾಸಂ ತತ್ರ ನ ಕಾರಯೇತ್ ॥ 08 ॥

ಧನಿಕಃ ಶ್ರೋತ್ರಿಯೋ ರಾಜಾ ನದೀ ವೈದ್ಯಸ್ತು ಪಂಚಮಃ । ಪಂಚ ಯತ್ರ ನ ವಿದ್ಯಂತೇ ನ ತತ್ರ ದಿವಸಂ ವಸೇತ್ ॥ 09 ॥

ಲೋಕಯಾತ್ರಾ ಭಯಂ ಲಜ್ಜಾ ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯಂ ತ್ಯಾಗಶೀಲತಾ । ಪಂಚ ಯತ್ರ ನ ವಿದ್ಯಂತೇ ನ ಕುರ್ಯಾತ್ತತ್ರ ಸಂಸ್ಥಿತಿಂ ॥ 10 ॥

ಜಾನೀಯಾತ್ಪ್ರೇಷಣೇ ಭೃತ್ಯಾನ್ಬಾಂಧವಾನ್ ವ್ಯಸನಾಗಮೇ । ಮಿತ್ರಂ ಚಾಪತ್ತಿಕಾಲೇಷು ಭಾರ್ಯಾಂ ಚ ವಿಭವಕ್ಷಯೇ ॥ 11 ॥

ಆತುರೇ ವ್ಯಸನೇ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ದುರ್ಭಿಕ್ಷೇ ಶತ್ರುಸಂಕಟೇ । ರಾಜದ್ವಾರೇ ಶ್ಮಶಾನೇ ಚ ಯಸ್ತಿಷ್ಠತಿ ಸ ಬಾಂಧವಃ ॥ 12 ॥

ಯೋ ಧ್ರುವಾಣಿ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಅಧ್ರುವಂ ಪರಿಷೇವತೇ । ಧ್ರುವಾಣಿ ತಸ್ಯ ನಶ್ಯಂತಿ ಚಾಧ್ರುವಂ ನಷ್ಟಮೇವ ಹಿ ॥ 13 ॥

ವರಯೇತ್ಕುಲಜಾಂ ಪ್ರಾಜ್ಞೋ ವಿರೂಪಾಮಪಿ ಕನ್ಯಕಾಮ್ । ರೂಪಶೀಲಾಂ ನ ನೀಚಸ್ಯ ವಿವಾಹಃ ಸದೃಶೇ ಕುಲೇ ॥ 14 ॥

ನದೀನಾಂ ಶಸ್ತ್ರಪಾಣೀನಾಂನಖೀನಾಂ ಶ‍ಋಂಗಿಣಾಂ ತಥಾ । ವಿಶ್ವಾಸೋ ನೈವ ಕರ್ತವ್ಯಃ ಸ್ತ್ರೀಷು ರಾಜಕುಲೇಷು ಚ ॥ 15 ॥

ವಿಷಾದಪ್ಯಮೃತಂ ಗ್ರಾಹ್ಯಮಮೇಧ್ಯಾದಪಿ ಕಾಂಚನಮ್ । ಅಮಿತ್ರಾದಪಿ ಸದ್ವೃತ್ತಂ ಬಾಲಾದಪಿ ಸುಭಾಷಿತಂ ॥ 16 ॥

ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ದ್ವಿಗುಣ ಆಹಾರೋ ಲಜ್ಜಾ ಚಾಪಿ ಚತುರ್ಗುಣಾ । ಸಾಹಸಂ ಷಡ್ಗುಣಂ ಚೈವ ಕಾಮಶ್ಚಾಷ್ಟಗುಣಃ ಸ್ಮೃತಃ ॥ 17 ॥

ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ಪ್ರಥಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಬಗ್ಗೆ

ಇದು ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯ (ಕೌಟಿಲ್ಯ)ನಿಗೆ ಆರೋಪಿತ ಸೂಕ್ತಿಗಳ ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿಯ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯ. ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಾಧಿಪತಿ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನಮಿಸಿ, ಅನೇಕ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಆಯ್ದ ರಾಜನೀತಿ ಸಂಗ್ರಹ ನೀಡುವೆ ಎಂದು ಆರಂಭ; ಇದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಓದಿದವನು ಕಾರ್ಯಾಕಾರ್ಯ ಶುಭಾಶುಭ ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ಮಿತ್ರರು ವಾಸಸ್ಥಳಗಳ ಆಯ್ಕೆ, ಕಷ್ಟಕಾಲಕ್ಕೆ ಧನ ಉಳಿಸುವುದು, ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಸೇವಕ, ತೊಂದರೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಧು, ವಿಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರ, ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತವೆ.

ರಚನೆಕಾರರು: ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯ (ಕೌಟಿಲ್ಯ)ನಿಗೆ ಆರೋಪಿತ

ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಜ್ಞಾನ (ನೀತಿ)ದ ಓದು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ನಡತೆ ಕುರಿತ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

  • ಜನರನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶ್ಲೋಕ ನಿಜವಾದ ಮಿತ್ರ ವಿಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ.
  • ಈ ಅಧ್ಯಾಯದ ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕ ಸೇರಿ ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿಯ ಕೆಲವು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಅವುಗಳ ಕಾಲದ ಮನೋಭಾವ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ; ಇಂದು ಅದನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಓದಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ ಯಾರಿಗೆ ನಮಿಸುತ್ತದೆ?

ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಾಧಿಪತಿ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ.

ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಂತೆ ಮಿತ್ರನನ್ನು ಯಾವಾಗ ಪರೀಕ್ಷಿಸಬೇಕು?

ವಿಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ.

ಇದು ಯಾರಿಗೆ ಆರೋಪಿತ?

ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯನಿಗೆ.

ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.