ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ಪ್ರಥಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ
Chanakya Neethi · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
pranamya shirasaa vishnum trailokyaadhipatim prabhum । naanaashaastroddhritam vakshye raajaneetisamuchchayam ॥ 01 ॥
adheetyedam yathaashaastram naro jaanaati sattamah । dharmopadeshavikhyaatam kaaryaakaaryam shubhaashubham ॥ 02 ॥
tadaham sampravakshyaami lokaanaam hitakaamyayaa । yena vijnaatamaatrena sarvajnaatvam prapadyate ॥ 03 ॥
moorkhashishyopadeshena dushtastreebharanena cha । duhkhitaih samprayogena pandito'pyavaseedati ॥ 04 ॥
dushtaa bhaaryaa shatham mitram bhrityashchottaradaayakah । sasarpe cha grihe vaaso mrityureva na samshayah ॥ 05 ॥
aapadarthe dhanam raksheddaaraan raksheddhanairapi । aatmaanam satatam raksheddaarairapi dhanairapi ॥ 06 ॥
aapadarthe dhanam rakshechchreemataam kuta aapadah । kadaachichchalate lakshmeeh sanchito'pi vinashyati ॥ 07 ॥
yasmindeshe na sammaano na vrittirna cha baandhavaah । na cha vidyaagamo'pyasti vaasam tatra na kaarayet ॥ 08 ॥
dhanikah shrotriyo raajaa nadee vaidyastu panchamah । pancha yatra na vidyante na tatra divasam vaset ॥ 09 ॥
lokayaatraa bhayam lajjaa daakshinyam tyaagasheelataa । pancha yatra na vidyante na kuryaattatra samsthitim ॥ 10 ॥
jaaneeyaatpreshane bhrityaanbaandhavaan vyasanaagame । mitram chaapattikaaleshu bhaaryaam cha vibhavakshaye ॥ 11 ॥
aature vyasane praapte durbhikshe shatrusankate । raajadvaare shmashaane cha yastishthati sa baandhavah ॥ 12 ॥
yo dhruvaani parityajya adhruvam parishevate । dhruvaani tasya nashyanti chaadhruvam nashtameva hi ॥ 13 ॥
varayetkulajaam praajno viroopaamapi kanyakaam । roopasheelaam na neechasya vivaahah sadrishe kule ॥ 14 ॥
nadeenaam shastrapaaneenaannakheenaam sharinginaam tathaa । vishvaaso naiva kartavyah streeshu raajakuleshu cha ॥ 15 ॥
vishaadapyamritam graahyamamedhyaadapi kaanchanam । amitraadapi sadvrittam baalaadapi subhaashitam ॥ 16 ॥
streenaam dviguna aahaaro lajjaa chaapi chaturgunaa । saahasam shadgunam chaiva kaamashchaashtagunah smritah ॥ 17 ॥
ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ಪ್ರಥಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಬಗ್ಗೆ
ಇದು ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯ (ಕೌಟಿಲ್ಯ)ನಿಗೆ ಆರೋಪಿತ ಸೂಕ್ತಿಗಳ ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿಯ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯ. ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಾಧಿಪತಿ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನಮಿಸಿ, ಅನೇಕ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಆಯ್ದ ರಾಜನೀತಿ ಸಂಗ್ರಹ ನೀಡುವೆ ಎಂದು ಆರಂಭ; ಇದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಓದಿದವನು ಕಾರ್ಯಾಕಾರ್ಯ ಶುಭಾಶುಭ ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ಮಿತ್ರರು ವಾಸಸ್ಥಳಗಳ ಆಯ್ಕೆ, ಕಷ್ಟಕಾಲಕ್ಕೆ ಧನ ಉಳಿಸುವುದು, ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಸೇವಕ, ತೊಂದರೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಧು, ವಿಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರ, ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತವೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯ (ಕೌಟಿಲ್ಯ)ನಿಗೆ ಆರೋಪಿತ
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಜ್ಞಾನ (ನೀತಿ)ದ ಓದು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ನಡತೆ ಕುರಿತ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಜನರನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶ್ಲೋಕ ನಿಜವಾದ ಮಿತ್ರ ವಿಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ.
- ಈ ಅಧ್ಯಾಯದ ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕ ಸೇರಿ ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿಯ ಕೆಲವು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಅವುಗಳ ಕಾಲದ ಮನೋಭಾವ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ; ಇಂದು ಅದನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಓದಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ ಯಾರಿಗೆ ನಮಿಸುತ್ತದೆ?
ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಾಧಿಪತಿ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ.
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಂತೆ ಮಿತ್ರನನ್ನು ಯಾವಾಗ ಪರೀಕ್ಷಿಸಬೇಕು?
ವಿಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ.
ಇದು ಯಾರಿಗೆ ಆರೋಪಿತ?
ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯನಿಗೆ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು